اِسلامِی حُکوُمَتنِی تَشکِیل قِیلِینِیشِیگه حُجَّت بارمِی؟ اَگر بُولسَه نِیمَه گه کوُرمَگنلِیکگه آلِینَدِی؟ جِهادِی تَشکِیلاتلَر مَنَه بُو سُوزلَرگه قَنچَه لِیک هَمجِهَت بُولِیشگن؟ (9)

اِسلامِی حُکوُمَتنِی تَشکِیل قِیلِینِیشِیگه حُجَّت بارمِی؟ اَگر بُولسَه نِیمَه گه کوُرمَگنلِیکگه آلِینَدِی؟ جِهادِی تَشکِیلاتلَر مَنَه بُو سُوزلَرگه قَنچَه لِیک هَمجِهَت بُولِیشگن؟ (9)

اِسلامِی حُکوُمَتنِی تَشکِیل بُولِیشِی لازِم اِیکَنِی بارَه سِیدَگِی قُرآن وَ رَسُول الله صلی الله علیه وسلمنِینگ سِیرَتلَرِیدَگِی حُجَّتلَر:

قُرآندَه حُکوُمَت مَوضُوع سِیگه تِیگِیشلِی جُودَه کُوپ کَلِیمَه لَر اِیشلَتِیلگن، اِمامَت، خِلافَت، مُولک، وِیلایَت، اوُلِی الاَمر، حُکم، بَیعَتگه اوُحشَش. خُداوَند مالِک وَ آسمانلَر وَ یِیرلَرنِی باشقَرُوچِیسِی بُولِیب مُؤمِنلَرنِی یَگانَه حاجَه سِی، حَقِیقِی حاکِمِی حِسابلَنَدِی. اوُ ذات مُولکنِی، حاکِمِیَتنِی اوُزِینِی اِرادَه سِی بِیلَن تَأیِینلَنگن کِیشِیلَرگه بِیرَدِی یاکِی اوُلَردَن تارتِیب آلَدِی. [1][2][3]

خُدا صالِح مُؤمِنلَرگه یِیر یُوزِیدَگِی حاکِمِیَتنِی وَعدَه سِینِی بِیرگن. کوُپ آیَتلَردَه مُؤمِنلَرنِینگ، پَیغَمبَرلَرنِینگ اِلاهِی عِذن  بِیلَن حُکمرانلِیک قِیلگنِی (موُلکِی)  حَقِیدَه اَیتِیلگن، اِبراهِیم خانَدانِی، طالوُت، یُوسُف، داوُود، سُلَیمان بوُلَرگه مِثال بُولَدِی، داوُود عَلَیهِ السَّلام اوُچُون نَبِی، خَلِیفَه سُوزلَرِی اِیشلَتِیلگن وَ اِلاهِی عِذن بِیلَن خِلافَت خُدانِی اوُزِیگه خاص بَندَه لَرِیگه بِیرِیلگن بُولِیب، خَلِیفَه اَلله نِینگ شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَردَه مَوجُود بِیلگِیلَر بِیلَن صِیفَتلَنگن بُولِیشِی تَقاضا قِیلِینَدِی.

شُونِینگدِیک قُرآندَه بِیر قَنچَه فِرعَونگه اوُحشَگن سِیتَمگر، ظالِم حاکِملَر وَ حُکوُمَتلَرنِی بِیلگِیلَرِی هَم ذِکر قِیلِینگن، بُو آیَتلَردَه مَنَه بُو ظالِملَرگه اِطاعَت قِیلمَسلِیک، سِیتَمگرلَرگه اِعتِماد قِیلمَسلِیک وَ “طاغوُتنِی” حُکمرانلِیگِینِی قَبوُل قِیلمَسلِیکگه تَأکِید قِیلِینگن.     [4].[5]

پَیغَمبَرِیمِیز صلی الله علیه وسلمنِینگ اِجتِمائِی سِیرَتلَرِی وَ حُکوُمَتلَرِینِی اوُزِی هَم، جَمِیعَتدَگِی اِسلامِی مُناسِب حُکوُمَتنِینگ ضَرُورَتِی، اَهَمِیَتِیگه گُواه بُولَه آلَدِی.

پَیغَمبَرِیمِیز صلی الله علیه وسلم مَدِینَه دَگِی قَبِیلَه لَرنِینگ رَئِیسلَرِی، نَمایَندَه لَرِی بِیلَن اِیککِی مَرتَه بَیعَت قِیلگنلَرِیدَن سُونگ، بُو شَهَرگه مُهاجِرَت قِیلَدِیلَر وَ اوُ یِیردَه حُکوُمَت تَشکِیل قِیلِیش اوُچُون شَرائِطنِی مُهَیّا قِیلدِیلَر. پَیغَمبَرِیمِیز صلی الله علیه وسلمنینگ اوُن یِیل اِیچِیدَه مُسُلمانلَر جَمِیعَتِیدَه قِیلگن حُکمرانلِیکلَرِی،کوُپراق قَبِیلَه وِی سِیستِیمَه اَساسِیدَه اِدارَه قِیلِینَدِیگن جَمِیعَت اوُچوُن یَنگِی اوُصلوُب بُولگن،یَعنِی آخِیرگِی پَیغَمبَرنِی شَرِیعَتِی اَساسِیدَگِی بِیرِینچِی اِسلامِی حُکوُمَت بُولگن.

پَیغَمبَرِیمِیز صلی الله علیه وسلم اوُزِینِی دَولَتِی تَقاضا قِیلگن وَ حُکوُمَتگه تَعَلُّوقلِی بُولگن اِیشلَر بِیلَن مَشغُول بُولگنلَر،مُشرِکلَرنِی قَرشِیسِیدَه مَدِینَه نِی حِمایَه قِیلِیش،کافِرلَر وَ مُنافِقلَرگه قَرشِی جِهاد، مَدِینَه یَهوُدِیلَرِی بِیلَن اِجتِمائِی- حُقُوقِی قَرارلَرنِی اِمضالَش، آدَملَرنِی اوُرتَسِیدَه اِختِلافلَرنِی یُوقاتِیش اوُچُون قَضاوَت بِیلَن شوُغوُللَنِیش، زَکات وَ خُمسنِی، غَنِیمَتلَرنِی جَمعلَش وَ اوُلَرنِی جَمعلَش، صَرفلَش بوُیِیچَه قِیلِینگن اِیشلَرنِی مُعَیَّن اوُرِینلَردَه ثَبت قِیلِیش شُولَر جُملَه سِیدَندِیر. [6][7][8][9]


[1]ابن فراء، الاحکام السلطانیة، چاپ محمد حامد فقی، بیروت ۱۴۰۳/۱۹۸۳.ص 85

[2]خمینی، ولایت فقیه (حکومت اسلامی)، ص 125و   خمینی، کتاب‌البیع،  ۱۳۷۹ش. ص  28

[3] محسن امین ، نقض‌الوشیعة، او، الشیعة بین‌الحقائق و الأوهام، بیروت ۱۴۰۳، دارالعلم / ۱۹۸۳.ص 185

[4] محمد بن عمر فخررازی ، اصول‌الدین و هوالکتاب المسمّی معالم اصول‌الدین، بیروت ،چاپ طه عبدالرؤوف سعد، ۱۴۰۴/ ۱۹۸۴.ص 129/ و نیز ، علی بن محمد  ماوردی، الاحکام السلطانیة و الولایات الدینیة، بغداد ۱۴۰۹/۱۹۸۹.ص 149

[5] محمدفؤاد عبدالباقی ، المعجم المفهرس لألفاظ القرآن الکریم، قاهره ۱۳۹۷، چاپ افستتهران ۱۳۶۴ ، ص 218

[6]شارل لوئی دوسکوندا مونتسکیو، روح‌القوانین، ترجمه و نگارش علی ‌اکبر مهتدی، تهران، امير كبير ۱۳۶۲ش.ص 128

[7] محمدحسین نائینی ، تنبیه الامة و تنزیةالملة، چاپ جواد ورعی، قم ۱۳۸۲ش.ص 185

[8]مهنا محمدنصروفتحیه نبراوی  ، تطور الفکر السیاسی فی الاسلام، قاهره، دارالمعارف ۱۹۸۲ ـ ۱۹۸۴.ص 214

[9] محمد حسن بن باقر نجفی ، جواهرالکلام فی شرح شرائع الاسلام، ص 235

س.  آیا نصی بر تشکیل حکومت اسلامی هست؟ اگر هست چرا نادید گرفته شده؟ تشکّل های جهادی تا چقدر با این مقوله همجهت بوده اند؟ (9)

س.  آیا نصی بر تشکیل حکومت اسلامی هست؟ اگر هست چرا نادید گرفته شده؟ تشکّل های جهادی تا چقدر با این مقوله همجهت بوده اند؟ (9)

نصوص قرآنی و سیره  رسول الله صلی الله علیه وسلم بر لزوم تشکیل حکومت اسلامی :

در قرآن نیز واژگان متعدد ناظر به موضوع حکومت، به کار رفته، مانند امامت، خلافت، مُلک، ولایت، اولوالامر، حُکْم و بیعت .[1]در قرآن، خداوند مالک و فرمانروای آسمان‌ها و زمین وتنها حاکم واقعی و سرپرست مؤمنان خوانده شده[2]و اوست که مُلک و فرمانروایی را به اراده خود به افراد معین می‌دهد یا از آن‌ها بازمی‌ستاند.[3]

خدا به مؤمنان صالح وعده حاکمیت بر زمین را داده است . در برخی آیات از حکمرانیِ ( مُلک ) شماری از مؤمنان و پیامبران، به اذن و جعل الهی از جمله آل‌ابراهیم و طالوت، یوسف، داود و سلیمان سخن به میان آمده و برای داودِ نبی تعبیر خلیفه به‌کار رفته است[4]و خلافت به جعل الهی، که به بندگان خاص خدا داده شده، اقتضا دارد که خلیفه آراسته به ویژگیهای موجود در قانون شریعت الله  باشد .

همچنین در قرآن به ویژگی‌های شماری از حاکمان و حکومت‌های ستمگر و نامطلوب از جمله فرعون اشاره شده[5]و بر ضرورت فرمان‌برداری نکردن از استبدادگران و اعتماد نورزیدن به ستمگران و حرمت پذیرش ولایت « طاغوت » تأکید شده است.[6]

سیره اجتماعی و حکومتی پیامبر خاتم صلی الله علیه وسلم  نیز خود بهترین گواه بر اهمیت و ضرورت وجود حکومتِ شایسته ی اسلامی در جامعه است.

پیامبر خاتم صلی الله علیه وسلم  پس از دو بار بیعت با رؤسا و نمایندگان قبایل مدینه به این شهر مهاجرت کرد و زمینه تأسیسِ حکومت را در آن‌جا فراهم ساخت[7]ولایت و سرپرستی ده ساله پیامبر بر جامعه مسلمانان، شیوه‌ای جدید برای اداره جامعه‌ای بود که پیشتر به شکل قبیله‌ای اداره می‌شد و در واقع، اولین حکومت اسلامی بر اساس شریعت خاتم بود.

پیامبر خاتم صلی الله علیه وسلم به اقتضای دولت خود به کارهای مهمی می‌پرداخت که از شئون حکومت به شمار می‌روند، مانند: دفاع از مدینه در برابر مشرکان، جهاد با کافران و منافقان[8]، عقد قرارداد اجتماعی ـ حقوقی با یهودیان مدینه[9]، قضاوت و داوری میان مردم برای رفع اختلاف‌ها[10]گردآوری زکات و خمس و غنایم و ثبت و ضبط و مصرف کردن آن در موارد معین .[11]


[1]ابن فراء، الاحکام السلطانیة، چاپ محمد حامد فقی، بیروت ۱۴۰۳/۱۹۸۳.ص 85

[2]خمینی، ولایت فقیه (حکومت اسلامی)، ص 125و   خمینی، کتاب‌البیع،  ۱۳۷۹ش. ص  28

[3] محسن امین ، نقض‌الوشیعة، او، الشیعة بین‌الحقائق و الأوهام، بیروت ۱۴۰۳، دارالعلم / ۱۹۸۳.ص 185

[4] محمد  حمیداللّه، ؛ مجموعة الوثائق السیاسیة للعهد النبوی و الخلافة الراشدة، بیروت،  دار النفائس ۱۴۰۷/ص 89

[5] محمد بن عمر فخررازی ، اصول‌الدین و هوالکتاب المسمّی معالم اصول‌الدین، بیروت ،چاپ طه عبدالرؤوف سعد، ۱۴۰۴/ ۱۹۸۴.ص 129/ و نیز ، علی بن محمد  ماوردی، الاحکام السلطانیة و الولایات الدینیة، بغداد ۱۴۰۹/۱۹۸۹.ص 149

[6] محمدفؤاد عبدالباقی ، المعجم المفهرس لألفاظ القرآن الکریم، قاهره ۱۳۹۷، چاپ افستتهران ۱۳۶۴ ، ص 218

[7] احمد بن محمد مقدس اردبیلی ، مجمع الفائدة و البرهان فی شرح ارشاد الاذهان، چاپ مجتبی عراقی، علی پناه اشتهاردی، و حسین یزدی ‌اصفهانی، قم ۱۴۱۴. ج۱۲، ص 185

[8]شارل لوئی دوسکوندا مونتسکیو، روح‌القوانین، ترجمه و نگارش علی ‌اکبر مهتدی، تهران، امير كبير ۱۳۶۲ش.ص 128

[9] محمدحسین نائینی ، تنبیه الامة و تنزیةالملة، چاپ جواد ورعی، قم ۱۳۸۲ش.ص 185

[10]مهنا محمدنصروفتحیه نبراوی  ، تطور الفکر السیاسی فی الاسلام، قاهره، دارالمعارف ۱۹۸۲ ـ ۱۹۸۴.ص 214

[11] محمد حسن بن باقر نجفی ، جواهرالکلام فی شرح شرائع الاسلام، ص 235

Исломий хукуматни ташкил қилинишига хужжат борми? Агар бўлса нимага кўрмаганга олинади? Жиходий ташкилотлар мана бу сўзларга қанчалик хамжихат бўлишган? (8)

Исломий хукуматни ташкил қилинишига хужжат борми? Агар бўлса нимага кўрмаганга олинади? Жиходий ташкилотлар мана бу сўзларга қанчалик хамжихат бўлишган? (8)

……..масалани салбий томонида эса, зулмни олдини  фақатгина йўлланма бериш, насихат қилиш билан олиб бўлмайди. Золимлар ўзларини зулмлари учун шундай хийлалар ва абзорлардан фойдаланишадики, уларни ишларига кифоя қилиш учун нихоятда кучли қувватга эга бўлиш керак. Шу билан бирга агар бир башарий тафаккур бир нарсани зулм ,деб хисоблайдиган бўлса, бошқа бир тафаккур уни зулм хисобламаслиги,уни қонуний ,деб қабул қилиши  мумкин, аммо аллохни шариатида бу хақида бошқа назар мавжуд бўлиши мумкин. Бундай суратда шариат қонунлари бошқа қонунлар устидан хукмронлик қилиши кераклиги намоён бўлади.

Хукумат шундай бир ташкилотки, машруъ ва қонуний шаклда куч-қувватдан фойдалана олади, шахсларни мухокама қилиб жазолайди, дорул исломни чегараларини сақлайди ва душманларнинг  тажовуз қилишига йўл бермайди ва жиноятчиларни жазолайди. Ижобий томондан олиб қараганда хам адолатни ижро қилиш учун қудратга эхтиёжимиз бор,мана бу қудрат хокимиятда мавжуд.

Башарнинг шахсий,ижтимоъий,моддий ,маънавий эхтиёжларини барчасини жамланмасидан иборат бўлган  ва жуда кенг майдонда инсонни худо билан,бошқалар билан хатто табиат билан алоқаларининг хамма қирраларини ўз ичига олган ислом шариатининг хамма нарсани қамраб олувчи омили хам исломий хукуматни ташкил қилиш  эканини   таъкидлайди.

 Хукуматга эътибор бермасдан туриб хилма-хил доиралардаги шариатнинг  хадафларини,унинг зарурий ишларини  рўёбга чиқаришни иложи йўқ, ахкомлар ва хуқуқий қонунлар,ижтимоъий қонунлар, сиёсий қонунлар, жазо бўлимига оид қонунлар жамиятда қудратли хукуматни сояси остида амалга  оширилади. Хадисларни таъбири бўйича хам исломий хокимият хамма фарзларни,суннатларни химоя қилувчисидир.   [1]

Исломий шариатдаги хукумат ташкил қилишнинг энг мухим зарурати

«أَطْعَمَهُمْ مِنْ جُوعٍ وَآمَنَهُمْ مِنْ خَوْفٍ»

 ни таъминлаш бўлиб, чунки буни кетидан  

«فَلْيَعْبُدُوا رَبَّ هَذَا الْبَيْتِ‏»

учун ва аллохни қонунлари билан хукм қилиш учун шароит мухайё бўлади. Чунки аллохни ибодатлари ва динни қонунлари учун мухит мухайё бўлиши керак, унда мўъминона яшаш хам осон бўлиши лозим. мана бундай шароитни ижод қилиш хам хукмронлик қилувчи қудратни қўлидан келади. Шунингдек исломий давлат маданий ,сиёсий,иқтисодий,соғлик- тозалик жихатидан мўъминона яшашга осон бўладиган фазони вужудга келтириши керак бўлади.  


[1]ابن ابی‌الحدید، شرح نهج‌البلاغة، چاپ محمد ابوالفضل ابراهیم، قاهره ۱۳۸۵ـ۱۳۸۷/ ۱۹۶۵ـ۱۹۶۷، چاپ افست بیروت (بی‌تا). / ابن بابویه، علل‌الشرایع، نجف ۱۳۸۵ـ ۱۳۸۶، چاپ افست قم (بی‌تا). / ابن بابویه، کتاب‌الخصال، چاپ علی‌اکبر غفاری، قم ۱۳۶۲ش. / ابن شعبه، تحف العقول عن آل‌الرسول صلی‌اللّه علیهم، چاپ علی‌اکبر غفاری، قم ۱۴۲۵. / ابن شهر آشوب، مناقب آل ابی‌طالب، چاپ هاشم رسولی محلاتی، قم (بی‌تا).

اِسلامِی حُکوُمَتنِی تَشکِیل قِیلِینِیشِیگه حُجَّت بارمِی؟ اَگر بُولسَه نِیمَه گه کوُرمَگنلِیکگه آلِینَدِی؟ جِهادِی تَشکِیلاتلَر مَنَه بُو سُوزلَرگه قَنچَه لِیک هَمجِهَت بُولِیشگن؟ (8)

اِسلامِی حُکوُمَتنِی تَشکِیل قِیلِینِیشِیگه حُجَّت بارمِی؟ اَگر بُولسَه نِیمَه گه کوُرمَگنلِیکگه آلِینَدِی؟ جِهادِی تَشکِیلاتلَر مَنَه بُو سُوزلَرگه قَنچَه لِیک هَمجِهَت بُولِیشگن؟ (8)

…….مَسَلَه نِی سَلبِی تامانِیدَه اِیسَه، ظُلمنِی آلدِینِی فَقَطگِینَه یُوللَنمَه بِیرِیش، نَصِیحَت قِیلِیش بِیلَن آلِیب بوُلمَیدِی. ظالِملَر اوُزلَرِینِی ظُلملَرِی اوُچُون شوُندَی خِیلَه لَر وَ اَبزارلَردَن فایدَلَه نِیشَدِیکِی، اوُلَرنِی اِیشلَرِیگه کِفایَه قِیلِیش اوُچُون نِهایَتدَه کُوچلِی قُوَّتگه اِیگه بُولِیش کِیرَک. شوُ بِیلَن بِیرگه اَگر بِیر بَشَرِی تَفَکُّر بِیر نَرسَه نِی ظُلم، دِیب حِسابلَیدِیگن بُولسَه، باشقَه بِیر تَفَکُّر اوُنِی ظُلم حِسابلَمَسلِیگِی، اوُنِی قانُونِی، دِیب قَبُول قِیلِیشِی موُمکِین، اَمّا اَلله نِی شَرِیعَتِیدَه بُو حَقِیدَه باشقَه نَظَر مَوجُود بُولِیشِی مُومکِین. بُوندَی صُورَتدَه شَرِیعَت قانُونلَرِی باشقَه قانوُنلَر اوُستِیدَن حُکمرانلِیک قِیلِیشِی کِیرَکلِیگِی  نَمایان بُولَدِی.

حُکوُمَت شوُندَی بِیر تَشکِیلاتکِی، مَشرُوع وَ قانوُنِی شَکلدَه کوُچ- قُوَّتدَن فایدَه لَنَه آلَدِی، شَخصلَرنِی مُحاکَمَه قِیلِیب جَزالَیدِی، دارُ الاِسلامنِی چِیگَرَه لَرِینِی سَقلَیدِی وَ دُشمَنلَرنِینگ تَجاوُز قِیلِیشِیگه یُول بِیرمَیدِی وَ جِنایَتچِیلَرنِی جَزَالَیدِی. اِجابِی تاماندَن آلِیب قَرَگندَه هَم عَدالَتنِی اِجرا قِیلِیش اوُچُون قُدرَتگه اِیختِیاجِیمِیز بار، مَنَه بُو قُدرَت حاکِمِیَتدَه مَوجُود.

بَشَرنِینگ شَخصِی، اِجتِمائِی، مادِّی، مَعنَوِی اِیختِیاجلَرِینِی بَرچَه سِینِی جَملَنمَسِیدَن عِبارَت بُولگن وَ جُودَه کِینگ مَیداندَه اِنساننِی خُدا بِیلَن، باشقَه لَر بِیلَن حَتّی طَبِیعَت بِیلَن عَلاقَه لَرِینِینگ هَمَّه قِیررَه لَرِینِی اوُز اِیچِیگه آلگن اِسلام شَرِیعَتِینِینگ هَمَّه نَرسَه نِی قَمرَب آلوُچِی عامِلِی هَم اِسلامِی حُکوُمَتنِی تَشکِیل قِیلِیش اِیکَنِینِی تَأکِیدلَیدِی.

حُکوُمَتگه اِعتِبار بِیرمَسدَن توُرِیب هِیلمَه – هِیل دائِرَه لَردَگِی شَرِیعَتنِینگ هَدَفلَرِینِی، اوُنِینگ ضَرُورِی اِیشلَرِینِی رُویابگه چِیقَرِیشنِی عِلاجِی یُوق، اَحکاملَر وَ حُقُوقِی قانُونلَر،اِجتِمائِی قانُونلَر، سِیاسِی قانوُنلَر، جَزاء بوُلِیمِیگه آئِد قانوُنلَر جَمِیعَتدَه قُدرَتلِی حُکوُمَتنِی سایَه سِی آستِیدَه عَمَلگه آشِیرِیلَدِی. حَدِیثلَرنِی تَعبِیرِی بُویِیچَه هَم اِسلامِی حاکِمِیَت هَمَّه فَرضلَرنِی، سُنَّتلَرنِی حِمایَه قِیلوُچِیسِیدِیر.   [1]

اِسلامِی شَرِیعَتدَگِی حُکوُمَت تَشکِیل قِیلِیشنِینگ اِینگ مُهِم ضَرُورَتِی  «أَطْعَمَهُمْ مِنْ جُوعٍ وَآمَنَهُمْ مِنْ خَوْفٍ» نِی تَأمِینلَش بُولِیب، چُونکِی بُونِی کِیتِیدَن  «فَلْيَعْبُدُوا رَبَّ هَذَا الْبَيْتِ‏»  اوُچُون وَ اَلله نِی قانوُنلَرِی بِیلَن حُکم قِیلِیش اوُچُون شَرائِط مُهَیّا بوُلَدِی. چوُنکِی اَلله نِی عِبادَتلَرِی وَ دِیننِی قانوُنلَرِی اوُچُون مُحِیط مُهَیّا بوُلِیشِی کِیرَک، اوُندَه مُؤمِنانَه یَشَش هَم آسان بوُلِیشِی لازِم. مَنَه بُوندَی شَرائِطنِی اِیجاد قِیلِیش هَم حُکمرانلِیک قِیلوُچِی قُدرَتنِی قوُلِیدَن کِیلَدِی. شوُنِینگدِیک اِسلامِی دَولَت مَدَنِی،سِیاسِی، اِقتِصادِی ،ساغلِیک – تازَه لِیک جِهَتِیدَن مُؤمِنانَه یَشَشگه آسان بُولَدِیگن فَضانِی وُجُودگه کِیلتِیرِیشِی کِیرَک بوُلَدِی.


[1]ابن ابی‌الحدید، شرح نهج‌البلاغة، چاپ محمد ابوالفضل ابراهیم، قاهره ۱۳۸۵ـ۱۳۸۷/ ۱۹۶۵ـ۱۹۶۷، چاپ افست بیروت (بی‌تا). / ابن بابویه، علل‌الشرایع، نجف ۱۳۸۵ـ ۱۳۸۶، چاپ افست قم (بی‌تا). / ابن بابویه، کتاب‌الخصال، چاپ علی‌اکبر غفاری، قم ۱۳۶۲ش. / ابن شعبه، تحف العقول عن آل‌الرسول صلی‌اللّه علیهم، چاپ علی‌اکبر غفاری، قم ۱۴۲۵. / ابن شهر آشوب، مناقب آل ابی‌طالب، چاپ هاشم رسولی محلاتی، قم (بی‌تا).

س.  آیا نصی بر تشکیل حکومت اسلامی هست؟ اگر هست چرا نادید گرفته شده؟ تشکّل های جهادی تا چقدر با این مقوله همجهت بوده اند؟ (8)

س.  آیا نصی بر تشکیل حکومت اسلامی هست؟ اگر هست چرا نادید گرفته شده؟ تشکّل های جهادی تا چقدر با این مقوله همجهت بوده اند؟ (8)

…. از لحاظ سلبی مسئله این است که جلوی ظلم را نمی‌توان تنها با توصیه و نصیحت گرفت. ظالمان از حیله‌ها و ابزارهایی برای ظلم استفاده می‌کنند که برای مقابله با آن‌ها نیاز به یک نیروی قوی است. علاوه بر آن هر تفکر بشری چیزی را ظلم می شمارد و ممکن است تفکر دیگر آن را ظلم نشمرده و قانونی بداند اما در شریعت خدا رای دیگری در مورد آن وجود داشته باشد . در این صورت لزوم تحکیم قانون شریعت بر قانونهای دیگر نمایان می گردد .

حکومت نیز نهادی است که به شکل مشروع و قانونی اجازه دارد از زور استفاده کند، افراد را محاکمه و مجازات نماید، مرزهای دار‌الاسلام را حفظ کند و جلوی تجاوز دشمنان را بگیرد و متخلفین را مجازات نماید. از جنبه‌ی ایجابی هم برای اجرای عدالت احتیاج به قدرت داریم و این قدرت در حاکمیت مستقر است.

عامل جامعیت شریعت اسلام که مجموعه‌ای هماهنگ با تمامی نیازهای فردی، اجتماعی، مادی و معنوی بشر و در گستره‌ای وسیع، شامل همه ابعاد روابط انسان با خدا، خود و دیگران و حتی با طبیعت است نیز بر لزوم تشکیل حکومت اسلامی تاکید دارد .

تحقق یافتن اهداف شریعت در ابعاد گوناگون بدون توجه به حکومت و ویژگی‌های ضروریِ آن، امکان‌پذیر نیست و احکام و قوانین حقوقی، قوانین اجتماعی، قوانین سیاسی و قوانین کیفری در یک جامعه تنها در پرتو اقتدار حکومتِ شایسته، جامه عمل می‌پوشد. به تعبیر احادیث نيز حاکمیت اسلامی  حافظ همه فریضه‌ها و سنّتهاست.[1]

مهم‌ترین ضرورت تشکیل حکومت در شریعت اسلامی تامین «أَطْعَمَهُمْ مِنْ جُوعٍ وَآمَنَهُمْ مِنْ خَوْفٍ» جهت فراهم شدن «فَلْيَعْبُدُوا رَبَّ هَذَا الْبَيْتِ‏» و تحکیم قوانین خداوند می‌باشد. لذا باید محیط و بستر این عبادت خدا و تحکیم قدانین دین فراهم گردد و زندگی مؤمنانه در آن آسان باشد. ایجاد چنین فضایی هم از عهده‌ی قدرت مسلط بر می‌آید .  بنابراین دولت اسلامی برای این است که یک فضایی را فراهم کند که به لحاظ فرهنگی، سیاسی، اقتصادی، بهداشتی و امنیتی در آن مؤمنانه زندگی کردن سهل باشد .


[1]ابن ابی‌الحدید، شرح نهج‌البلاغة، چاپ محمد ابوالفضل ابراهیم، قاهره ۱۳۸۵ـ۱۳۸۷/ ۱۹۶۵ـ۱۹۶۷، چاپ افست بیروت (بی‌تا). / ابن بابویه، علل‌الشرایع، نجف ۱۳۸۵ـ ۱۳۸۶، چاپ افست قم (بی‌تا). / ابن بابویه، کتاب‌الخصال، چاپ علی‌اکبر غفاری، قم ۱۳۶۲ش. / ابن شعبه، تحف العقول عن آل‌الرسول صلی‌اللّه علیهم، چاپ علی‌اکبر غفاری، قم ۱۴۲۵. / ابن شهر آشوب، مناقب آل ابی‌طالب، چاپ هاشم رسولی محلاتی، قم (بی‌تا).

Исломий хукуматни ташкил қилинишига хужжат борми? Агар бўлса нимага кўрмаганга олинади? Жиходий ташкилотлар мана бу сўзларга қанчалик хамжихат бўлишган? (7)

Исломий хукуматни ташкил қилинишига хужжат борми? Агар бўлса нимага кўрмаганга олинади? Жиходий ташкилотлар мана бу сўзларга қанчалик хамжихат бўлишган? (7)

………Инсон ижтимоъий ва маданий мавжудот бўлганлиги боис, хилма-хил ниёзларга мухтождир: хиссиёт, ижтимоий,иқтисодий, сиёсий ниёзларга эхтиёжи  бор, мана булар уни хукумат ташкил қилишга етаклайди. Шунга асосланган холда  мана бу ниёзларни таъминлаш  ва инсонни ниёзларини қонуний қилиш йўлида ва мана бу қўйилган қонунларни ижро қилиш учун пайғамбаримиз саллаллоху алайхи васаллам хам исломий хукуматни ташкил қилишга иқдом қилганлар.

Исломий хукумат исломий ахзобларнинг қўли билан вужудга келтирилган,ясалган нарса эмас; балки у исломнинг аниқ ва инкор қилиб бўлмайдиган хужжатлари ва тарихий собит ходисалар ва рисолатни склети исбот қиладиган хақиқатдир.

Мана бу борада қуйидаги масалаларни ойдинлаштиришни  ва уни лойихасини бошласа бўлади, яъни ислом ва уни бошида турган пайғамбаримиз саллаллоху алайхи  васаллам исломий хукуматни ташкил қилгандан сўнг, инсонни аллох билан алоқасини ойдинлаштиришга киришганми ё ижтимоъий  ва сиёсий хаёт учун хадафлар,программаларни амалга оширганми? Бу ердаги бошқа бир савол шуки, пайғамбаримиз саллаллоху алайхи васаллам пайғамбарларнинг охиргиси ва хилқатни шарбати бўлганлиги боис, бутунлай илохий ахкомларни таблиғ қилиш  ва шахсий ибодатлар билан машғул бўлганларми ёки осмоний китобни олиб келишни кетидан башарий эхтиёжларни таъминлашга киришиб хукумат ташкил қилганларми?

Мана бу саволларга жавобни қуйидаги ўринларда баён қилинади:

Пайғамбаримиз саллаллоху алайхи васаллам хукуматни ташкил қилишга шошилганлар; чунки хукумат барча башарий жамиятларнинг   иттифоқига биноан зарурий ишдир, мана бу йўл билан шахсларнинг жамиятдаги ишлари бир изга тушади. Ислом энг афзал қонунларга ва ижтимоъий хаёт учун режаларга эга бўлганлиги боис, мана бу қонунлар ижро қилиш бўйича  замонатга эга бўлмайдиган бўлса, жамиятнинг  холига хеч қандай манфаъат етказа олмайди. Шунингдек қонун ижро қилинган ва амалга оширилган пайтдагина фойдали бўла олади, шу сабабли хам пайғамбаримиз саллаллоху алайхи васаллам исломий хукуматни ташкил қилишга иқдом қилганлар.

Шунинг учун хам пайғамбаримиз саллаллоху алайхи васалламни мадинага хижрат қилганларидан сўнг, мана бу шахар бутун ислом жахонининг марказига айланган, мадинада хукумат ташкил қилингач, у киши  нубувватни ёнида таблиғий, иршодий, мусулмонларнинг  сиёсий етакчилиги каби вазифаларни хам бажариб юрганлар.

Пайғамбаримиз саллаллоху алайхи васалламни сиёсий вилояти қуйидаги оят билан собитдир:

 «النَّبِیُّ أَوْلَى بِالْمُؤْمِنِینَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ» (احزاب/6)

“Пайғамбар мўъминларга ўзларидан хам хақдорроқдир”

«یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا أَطِیعُوا اللَّهَ وَأَطِیعُوا الرَّسُولَ وَأُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ» (نساء/ 59)

Эй мўъминлар, аллохга итоат қилингиз ва пайғамбарга хамда ўзларингиздан бўлган (яъни мусулмон) хокимларга бўйинсинингиз!

 Бу борада вахий таълимотларида  илдизлар мавжуд, бу мавзуга алоқаси бўлган нисо сурасининг 69, 105 оятларига хам ишора қилса бўлади.

اِسلامِی حُکوُمَتنِی تَشکِیل قِیلِینِیشِیگه حُجَّت بارمِی؟ اَگر بُولسَه نِیمَه گه کوُرمَگنلِیکگه آلِینَدِی؟ جِهادِی تَشکِیلاتلَر مَنَه بُو سُوزلَرگه قَنچَه لِیک هَمجِهَت بُولِیشگن؟ (7)

اِسلامِی حُکوُمَتنِی تَشکِیل قِیلِینِیشِیگه حُجَّت بارمِی؟ اَگر بُولسَه نِیمَه گه کوُرمَگنلِیکگه آلِینَدِی؟ جِهادِی تَشکِیلاتلَر مَنَه بُو سُوزلَرگه قَنچَه لِیک هَمجِهَت بُولِیشگن؟ (7)

………اِنسان اِجتِمائِی وَ مَدَنِی مَوجُودات بُولگنلِیگِی بائِث، هِیلمَه – هِیل نِیازلَرگه مُوختاجدِیر: حِسِّیات، اِجتِمائِی، اِقتِصادِی، سِیاسِی نِیازلَرگه اِیختِیاجِی بار، مَنَه بُولَر اوُنِی حُکوُمَت تَشکِیل قِیلِیشگه یِیتَکلَیدِی. شوُنگه اَساسلَنگن حالدَه مَنَه بُو نِیازلَرنِی تَعمِینلَش وَ اِنساننِی نِیازلَرِینِی قانُونِی قِیلِیش یُولِیدَه وَ مَنَه بُو قوُیِیلگن قانوُنلَرنِی اِجرا قِیلِیش اوُچُون پَیغَمبَرِیمِیز صَلی الله علیه وسلم هَم اِسلامِی حُکوُمَتنِی تَشکِیل قِیلِیشگه اِقدام قِیلگَنلَر.

اِسلامِی حُکوُمَت اِسلامِی اَحزابلَرنِینگ قوُلِی بِیلَن وُجُودگه کِیلتِیرِیلگن، یَسَلگن نَرسَه اِیمَس؛ بَلکِی اوُ اِسلامنِینگ اَنِیق وَ اِنکار قِیلِیب بُولمَیدِیگن حُجَّتلَرِی وَ تَرِیخِی ثابِت حادِیثَه لَر وَ رِسالَتنِی سکلِیتِی اِثبات قِیلَدِیگن حَقِیقَتدِیر.

مَنَه بُو بارَدَه قوُیِیدَگِی مَسَلَه لَرنِی آیدِینلَشتِیرِیشنِی وَ اوُنِی لایِیحَه سِینِی باشلَسَه بُولَدِی، یَعنِی اِسلام وَ اوُنِی باشِیدَه توُرگن پَیغَمبَرِیمِیز صلی الله علیه وسلم اِسلامِی حُکوُمَتنِی تَشکِیل قِیلِگندَن سُونگ، اِنساننِی اَلله بِیلَن عَلاقَه سِینِی آیدِینلَشتِیرِیشگه کِیرِیشگَنمِی یا اِجتِمائِی وَ سِیاسِی حَیات اوُچُون هَدَفلَر،پراگرَمَّه لَرنِی عَمَلگه آشِیرگنمِی؟ بُو یِیردَگِی باشقَه بِیر سَوال شُوکِی، پَیغَمبَرِیمِیز صلی الله علیه وسلم پَیغَمبَرلَرنِینگ آخِیرگِیسِی وَ خِلقَتنِی شَربَتِی بُولگنلِیگِی بائِث، بُوتُونلَی اِلاهِی اَحکاملَرنِی تَبلِیغ قِیلِیش وَ شَخصِی عِبادَتلَر بِیلَن مُشغوُل بوُلگنلَرمِی یاکِی آسمانِی کِتابنِی آلِیب کِیلِیشنِی کِیتِیدَن بَشَرِی اِیختِیاجلَرنِی تَعمِینلَشگه کِیرِیشِیب حُکوُمَت تَشکِیل قِیلگنلَرمِی؟

مَنَه بُو سَواللَرگه جَوابنِی قوُیِیدَگِی اوُرِینلَردَه بَیان قِیلِینَدِی:

پَیغَمبَرِیمِیز صَلی الله علیه وسلم حُکوُمَتنِی تَشکِیل قِیلِیشگه شاشِیلگنلَر؛ چوُنکِی حُکوُمَت بَرچَه بَشَرِی جَمِیعَتلَرنِینگ اِتِّفاقِیگه بِنائاً ضَرُورِی اِیشدِیر، مَنَه بُو یُول بِیلَن شَخصلَرنِینگ جَمِیعَتدَگِی اِیشلَرِی بِیر اِیزگه توُشَدِی. اِسلامِی اِینگ اَفضَل قانوُنلَرگه وَ اِجتِمائِی حَیات اوُچُون رِیجَه لَرگه اِیگه بُولگنلِیگِی بائِث، مَنَه بُو قانوُنلَر اِجرا قِیلِیش بُویِیچَه زَمانَتگه اِیگه بُولمَیدِیگن بوُلسَه، جَمِیعَتنِینگ حالِیگه هِیچ قَندَی مَنفَعَت یِیتکَزَه آلمَیدِی. شوُنِینگدِیک قانوُن اِجرا قِیلِینگن وَ عَمَلگه آشِیرِیلگن پَیتدَه گِینَه فایدَه لِی بُولَه آلَدِی، شُو سَبَبلِی هَم پَیغَمبَرِیمِیز صلی الله علیه وسلم اِسلامِی حُکوُمَتنِی تَشکِیل قِیلِیشگه اِقدام قِیلگنلَر.

شُونِینگ اوُچُون هَم پَیغَمبَرِیمِیز صلی الله علیه وسلمنی مَدِینَه گه هِجرَت قِیلگنلَرِیدَن سُونگ، مَنَه بُو شَهر بوُتُون اِسلام جَهانِینِینگ مَرکَزِیگه اَیلَنگن، مَدِینَه دَه حُکوُمَت تَشکِیل قِیلِینگچ، اوُ کِیشِی نُبُوَّتنِی یانِیدَه تَبلِیغِی، اِرشادِی، مُسُلمانلَرنِینگ سِیاسِی یِیتَکچِیلِیگِی کَبِی وَظِیفَه لَرنِی هَم بَجَرِیب یُورگنلَر.

پَیغَمبَرِیمِیز صَلی الله علیه وسلمنِی سِیاسِی وِلایَتِی قوُیِیدَگِی آیَت بِیلَن ثابِتدِیر:    «النَّبِیُّ أَوْلَى بِالْمُؤْمِنِینَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ» (احزاب/6)   “پَیغَمبَر مُؤمِنلَرگه اوُزلَرِیدَن هَم حَقدارراقدِیر” 

«یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا أَطِیعُوا اللَّهَ وَأَطِیعُوا الرَّسُولَ وَأُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ» (نساء/ 59)   اِی مُؤمِنلَر، اَلله گه اِطاعَت قِیلِینگِیز وَ پَیغَمبَرگه هَمدَه اوُزلَرِینگِیزدَن بُولگن (یَعنِی مُسُلمان) حاکِملَرگه بُویسِینِینگِیز!

بُو بارَدَه  وَحِی تَعلِیماتلَرِیدَه اِیلدِیزلَر مَوجُود، بُو مَوضُوعگه عَلاقَه سِی بُولگن نِساء سُورَه سِینِینگ 69،105 آیَتلَرییگه هَم اِشارَه قِیلسَه  بُولَدیی.

س.  آیا نصی بر تشکیل حکومت اسلامی هست؟ اگر هست چرا نادید گرفته شده؟ تشکّل های جهادی تا چقدر با این مقوله همجهت بوده اند؟ (7)

س.  آیا نصی بر تشکیل حکومت اسلامی هست؟ اگر هست چرا نادید گرفته شده؟ تشکّل های جهادی تا چقدر با این مقوله همجهت بوده اند؟ (7)

…. از آنجا که انسان موجودی اجتماعی و مدنی است، نیازهای گوناگونی از قبیل: نیازهای عاطفی، اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و اجتماعی، او را وا می‌دارد تا به تأسیس حکومت بپردازد. بر این اساس و در راستای تأمین این نیازها و قانونمند نمودن نیازهای انسان و اجرا نمودن قوانین وضع شده، اسلام و در رأس آن پیامبر خاتم صلی الله علیه وسلم  نیز اقدام به تأسیس حکومت اسلامی نمودند.

حکومت اسلامی ساخته و پرداخته احزاب اسلامی نیست‌؛ بلکه حقیقتی است که نصوص انکارناپذیر و قاطع اسلام و حوادث ثابت تاریخی و ساختار رسالت، آن را اثبات می‌نماید.

در این راستا نیز می‌توان به تبیین و طرح این مسائل پرداخت که آیا اسلام و در رأس آن پیامبر خاتم صلی الله علیه وسلم  بعد از تشکیل حکومت اسلامی‌، تنها به تبیین رابطه انسان با خدا پرداخته است و یا برای زندگی اجتماعی و سیاسی نیز دارای اهداف و برنامه‌هایی است. سوال دیگر اینکه آیا پیامبر خاتم صلی الله علیه وسلم  از آن جهت که خاتم پیامبران و در حقیقت عصاره خلقت بوده است، صرفاً به تبلیغ یکسری احکام الهی و عبادی شخصی پرداخته است، یا اینکه با آوردن کتاب آسمانی، در صدد تأمین نیازهای بشری اقدام نموده و حکومت تأسیس نموده است؟

پاسخ به این سؤالات را می‌توان در موارد ذیل به اختصار بیان نمود:

پیامبر خاتم صلی الله علیه وسلم  به تشکیل حکومت مبادرت ورزید‌؛ چرا که حکومت امری ضروری و مورد اتفاق تمامی جوامع بشری است و از این طریق امور متعارض افراد د‌ر جامعه سامان می یابد.

از آنجایی که اسلام از برترین قوانین و مقررات زندگی اجتماعی برخوردار است، این قوانین بدون ضمانت اجرایی، هیچ نفعی به حال جامعه نخواهد داشت. همچنین از آنجا که قانون، زمانی سودمند است که اجرا و عملی گردد، بر این اساس پیامبر خاتم صلی الله علیه وسلم  اقدام به تشکیل حکومت اسلامی کرد.

پس از هجرت پیامبر خاتم صلی الله علیه وسلم  به مدینه منوره، این شهر مرکز جهان اسلام قرار گرفت و به تشکیل حکومت د‌ر مدینه اقدام نمود و در کنار نبوت و وظایف تبلیغی و ارشادی، زعامت سیاسی مسلمانان را نیز بر عهده داشت.

ولایت سیاسی پیامبر خاتم صلی الله علیه وسلم  بر اساس آیه: «النَّبِیُّ أَوْلَى بِالْمُؤْمِنِینَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ» (احزاب/6)و همچنین آیه: «یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا أَطِیعُوا اللَّهَ وَأَطِیعُوا الرَّسُولَ وَأُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ» (نساء/ 59)« ای کسانی که ایمان آورده‌اید، از خدا (‌با پیروی از قرآن) و از پیغمبر خدا (با تمسک به سنت او) اطاعت کنید و از صاحبان امر مسلمان خود فرمانبرداری نمایید.» ریشه در آموزه‌های وحیانی دارد[1]همچنین در این ارتباط می‌توان به آیات 69 و 105 سوره نساء نیز اشاره نمود.


[1]محمدمهدی محمودی ، “فضاهای آموزش انعطاف پذیر – کلاسهای پویا.” ، تهران ، مرکز تحقیقات – وزارت آموزش و پرورش 1385 ، ص ص61-62

Исломий хукуматни ташкил қилинишига хужжат борми? Агар бўлса нимага кўрмаганга олинади? Жиходий ташкилотлар мана бу сўзларга қанчалик хамжихат бўлишган? (6)

Исломий хукуматни ташкил қилинишига хужжат борми? Агар бўлса нимага кўрмаганга олинади? Жиходий ташкилотлар мана бу сўзларга қанчалик хамжихат бўлишган? (6)

………аллох таоло мархамат қилган пайтда:

وَ مَا اَرْسَلنا مِنْ رَسُولٍ اِلا لِیُطاعَ بِاِذْنِ اللهِ . ( نساء/ 64)

Биз қай бир пайғамбарни юборган бўлсак, фақат аллохнинг изни-иродаси билан унга итоат қилинсин,деб юборганмиз.

Қуръони каримни ўқиган пайтимизда:

اَلَّذینَ اِنْ مَکَّناهُمْ فِی الارْضِ اَقامُو الصَّلوهَ وَ اتُو الزَّکاهَ وَ اَمَرُو بِالْمَعرُوفِ وَ نَهَوا عَنِ الْمُنکَرِ. ( حج/ 41)‏

Уларни ( яъни мусулмонларни) агар биз ер юзига ғолиб қилсак- улар намозни тўкис адо этадилар, закотни (хақдорларга) ато этадилар, яхшиликка буюрадилар, ёмонликдан қайтарадилар.

Мана бу ишларга  диний ва исломий хукуматни ташкил қилмасдан туриб муяссар бўлса бўладими? Агар (макканна) сўзини таъбири хар қандай қудратни беришни билдирса, оят далолат қилаётган нарса очиқ-равшандир; чунки хукумат қудратнинг энг кўзга кўринган мисоли бўла олади.

Қуръони каримда жуда кўп оятлар мавжудки, бу оятлардаги   иймондан мақсад илохий рахбарга итоат қилиш, унга эргашиш ва худони хукуматига бўйсинишдир, иймон келтириш фақатгина ислом динини усулларига иқрор бўлиш ва ахкомларни қабул қилишни эълон қилишни ташкил қилмайди, улар қуйидаги оятлардир:

وَاذْكُرُوا نِعْمَةَ اللَّهِ عَلَيْكُمْ وَمِيثَاقَهُ الَّذِي وَاثَقَكُمْ بِهِ إِذْ قُلْتُمْ سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا. ( مائده/7)

Аллохнинг сизларга берган неъматини ва: “эшитдик  ва итоат қилдик”,деган пайтингизда сизлар билан боғлаган ахд-паймонини эслангиз!

«وَيَقُولُونَ آمَنَّا بِاللَّهِ وَبِالرَّسُولِ وَأَطَعْنَا ثُمَّ يَتَوَلَّى فَرِيقٌ مِنْهُمْ مِنْ بَعْدِ ذَلِكَ وَمَا أُولَئِكَ بِالْمُؤْمِنِينَ». (نور/47)‏

Улар (яъни мунофиқлар): “аллохга ва пайғамбарга иймон келтирдик ва буйсиндик,” дейдилару, шундан кейин улардан бўлган бир гурух юз ўгириб кетур. Улар мўъмин эмасдирлар.

Мана бу оятлардан ташқари бир мусулмон инсонни иймони ва исломини охирги пайғамбар саллаллоху алайхи васалламни хукуматини қабул қилишга боғлиқ қилиб қўяди, бунга мисол аллох таоло мархамат қиладики:

 فَلَا وَرَبِّكَ لَا يُؤْمِنُونَ حَتَّى يُحَكِّمُوكَ فِيمَا شَجَرَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ لَا يَجِدُوا فِي أَنْفُسِهِمْ حَرَجًا مِمَّا قَضَيْتَ وَيُسَلِّمُوا تَسْلِيمًا‏. (نساء/65)

Йўқ, парвардигорингизга қасамки, то улар ўз ўрталарида чиққан келишмовчиликларда сизни хакам қилмагунларича ва кейин сиз чиқарган хукмдан дилларида хеч қандай танглик топмай, тўла таслим бўлмагунларича- бўйинсинмагунларича зинхор мўъмин бўла олмайдилар.

Бу ердаги “фима шажара байнахум” ни маъноси шуки, бу сўз хам  шахсий, хусусий масалаларни ўз ичига олади ва хам ижтимоъий масаларга хам шомил бўлади.

اِسلامِی حُکوُمَتنِی تَشکِیل قِیلِینِیشِیگه حُجَّت بارمِی؟ اَگر بُولسَه نِیمَه گه کوُرمَگنلِیکگه آلِینَدِی؟ جِهادِی تَشکِیلاتلَر مَنَه بُو سُوزلَرگه قَنچَه لِیک هَمجِهَت بُولِیشگن؟ (6)

اِسلامِی حُکوُمَتنِی تَشکِیل قِیلِینِیشِیگه حُجَّت بارمِی؟ اَگر بُولسَه نِیمَه گه کوُرمَگنلِیکگه آلِینَدِی؟ جِهادِی تَشکِیلاتلَر مَنَه بُو سُوزلَرگه قَنچَه لِیک هَمجِهَت بُولِیشگن؟ (6)

………اَلله تَعالی مَرحَمَت قِیلگن پَیتِدَه:   وَ مَا اَرْسَلنا مِنْ رَسُولٍ اِلا لِیُطاعَ بِاِذْنِ اللهِ . ( نساء/ 64)

بِیز قَی بِیر پَیغَمبَرنِی یُوبارگن بُولسَک، فَقَط اَلله نِینگ عِذنِی- اِرادَه سِی بِیلَن اوُنگه اِطاعَت قِیلِینسِین، دِیب یُوبارگنمِیز.

قُرآنِی کَرِیمنِی اوُقِیگن پَیتِیمِیزدَه:     اَلَّذینَ اِنْ مَکَّناهُمْ فِی الارْضِ اَقامُو الصَّلوهَ وَ اتُو الزَّکاهَ وَ اَمَرُو بِالْمَعرُوفِ وَ نَهَوا عَنِ الْمُنکَرِ. ( حج/ 41)‏   اوُلَرنِی (یَعنِی مُسُلمانلَرنِی) اَگر یِیر یُوزِیگه غالِب قِیلسَک- اوُلَر نَمازنِی توُکِیس عَدا اِیتَدِیلَر، زَکاتنِی (حَقدارلَرگه) عَطا اِیتَدِیلَر، یَحشِیلِیکگه  بُویُورَدِیلَر، یامانلِیکدَن قَیتَرَه دِیلَر.

مَنَه بُو اِیشلَرگه دِینِی وَ اِسلامِی حُکوُمَتنِی تَشکِیل قِیلمَسدَن توُرِیب مُیَسَّر بُولسَه بُولَدِیمِی؟ اَگر (مَکّنّا) سُوزِینِی تَعبِیرِی هَر قَندَی قُدرَتنِی بِیرِیشنِی بِیلدِیرسَه، آیَت دَلالَت قِیلَیاتگن نَرسَه آچِیق- رَوشَندِیر؛ چُونکِی حُکوُمَت قُدرَتنِینگ اِینگ کوُزگه کوُرِینگن مِثالِی بُولَه آلَدِی. 

قُرآنِی کَرِیمدَه جُودَه کوُپ آیَتلَر مَوجُودکِی، بُو آیَتلَردَگِی اِیماندَن مَقصَد اِلاهِی رَهبَرگه اِطاعَت قِیلِیش، اوُنگه اِیرگشِیش وَ خُدانِی حُکوُمَتِیگه بُویسِینِیشدِیر، اِیمان کِیلتِیرِیش فَقَطگِینَه اِسلام دِینِینِی اوُصُوللَرِیگه اِقرار بُولِیش وَ اَحکاملَرنِی قَبُول قِیلِیشنِی اِعلان قِیلِیشنِی تَشکِیل قِیلمَیدِی اوُلَر قوُیِیدَگِی آیَتلَردِیر.

وَاذْكُرُوا نِعْمَةَ اللَّهِ عَلَيْكُمْ وَمِيثَاقَهُ الَّذِي وَاثَقَكُمْ بِهِ إِذْ قُلْتُمْ سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا. ( مائده/7)

اَلله نِینگ سِیزلَرگه بِیرگن نِعمَتِینِی وَ: “اِیشِیتدِیک وَ اِطاعَت قِیلدِیک”، دِیگن پَیتِینگِیزدَه  سِیزلَر بِیلَن باغلَگن عَهد- پَیمانِینِی اِیسلَنگِیز!

«وَيَقُولُونَ آمَنَّا بِاللَّهِ وَبِالرَّسُولِ وَأَطَعْنَا ثُمَّ يَتَوَلَّى فَرِيقٌ مِنْهُمْ مِنْ بَعْدِ ذَلِكَ وَمَا أُولَئِكَ بِالْمُؤْمِنِينَ». (نور/47)‏

اوُلَر(یَعنِی مُنافِقلَر):”اَلله گه وَ پَیغَمبَرگه اِیمان کِیلتِیردِیک وَ بوُیسِیندِیک”، دِییدِیلَرُو، شُوندَن کِییِین اوُلَردَن بُولگن بِیر گوُرُوه یُوز اوُگِیرِیب کِیتوُر. اوُلَر مُؤمِن اِیمَسدِیرلَر.

مَنَه بُو آیَتلَردَن تَشقَرِی بِیر مُسُلمان اِنساننِی اِیمانِی وَ اِسلامِینِی آخِیرگِی پَیغَمبَر صلی الله علیه وسلمنِی حُکوُمَتِینِی قَبُول قِیلِیشگه باغلِیق قِیلِیب قوُیَه دِی، بُونگه مِثال اَلله تَعالی مَرحَمَت قِیلَدِیکِی:       فَلَا وَرَبِّكَ لَا يُؤْمِنُونَ حَتَّى يُحَكِّمُوكَ فِيمَا شَجَرَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ لَا يَجِدُوا فِي أَنْفُسِهِمْ حَرَجًا مِمَّا قَضَيْتَ وَيُسَلِّمُوا تَسْلِيمًا‏. (نساء/65)

یُوق،پَروَردِیگارِینگِیزگه قَسَمکِی، تا اوُلَر اوُز اوُرتَلَرِیدَه چِیقگن کِیلِیشماوچِیلِیکلَردَه سِیزنِی حَکَم قِیلمَگوُنلَرِیچَه وَ کِییِین سِیز چِیقَرگن حُکمدَن دِیللَرِیدَه هِیچ قَندَی تَنگلِیک تاپمَی، توُلَه تَسلِیم بُولمَگوُنلَرِیچَه- بوُیسِینمَگوُنلَرِیچَه زِینهار مُؤمِن بُولَه آلمَیدِیلَر.

بُو یِیردَگِی « فِيمَا شَجَرَ بَيْنَهُمْ » نِی مَعناسِی شوُکِی، بُو سُوز هَم شَخصِی، خُصُوصِی مَسَلَه لَرنِی اوُز اِیچِیگه آلَدِی وَ هَم اِجتِمائِی مَسَلَه لَرگه هَم شامِیل بُولَدِی.