Дарсхойи муқаддамотий/ дарси аввал: дин чист? Секуляристхо аз мо чи дини мехоханд?

Дарсхойи муқаддамотий/ дарси аввал: дин чист? Секуляристхо аз мо чи дини мехоханд?
 

(16- қисмат)  

Ахзоб ё мушрикин ё ба забони имрузин секуляристхо намепазирандки хокимият, қонунгузорий, итоат ва фармонбурдорий, ва жазо ва подош дар ин дунё аз инсон гирифта шавад ва тамоман дар ихтиёри аллох таоло қарор бигирад. Ва бар хамин асос астки бо асоси тўвхид ва ла илаха иллаллох яъни ибтидо нафийи тамоми илохахо ва куфр ба тоғут ва тамоми қонунгузоронийки поро аз гилеми худ дироз карда ва дар хайтайи илохий ва хатто бар халофи авомири илохий, қонун сохта ва ижро намуда буданд аз ек тараф яъни (ла илаха) ва исботи ягонагийи аллох дар хокимият, қонунгузорий, итоат ва ижройи подош, ибодат ва фарёдрасий аз тарафи дигар, ба мубориза ва мухолифат бархостанд. Инхо бо хамин маворид межангиданд. “ла илаха” ва “иллаллох” ба ин маъни.

Дар ин сурат,бо пейгирийи манобеъи вожа шуносий ва оёти сарихи қуръон ба ин хақиқати ғейри қобили инкор мерасемки: дини “ахзоб” ё “секуляристхо” дини астки тавассути башар сохта шуда астки ба таъбири имрузин ба он “секуляризм” гуфта мешавад ва дини аст монанди дини ислом дар ажзойи коркарди дунёвийи ун, на дар арзиш ва жойгох.

Вайлсон дар китоби фархангий ва дин, менависад: дунёвийгарий ё қовли ба исолати дунё ек идеоложий ва дин аст. Қоилон ва мубаллиғони ин идеоложий, огохона хаммайи ашколи эътиқод ба умури ва мафохими моварои табиий ва васоит ва коркардхойи мухтасси ба онро тард ва тахтиъа мекунанд.

Вилъям Мак донолъд ба сирохат эълом мекунадки:”секуляризм” дар ек маънойи густарда,новъи дин аст, ровшан аст дар чанин корбурди хечгуна таъоруз ва тақобули бейни секуляризм ва дин вужуд надорад.

Дар ин сурат, бо ин таъорифики худи куффори секуляр хам ба он эътироф доранд бояд бигуем “секуляризм” нез дини аст дар баробари дини ислом бо тамоми шариатхояш, ва замоники аллох таоло амр мекунадки ба ахзоби секуляр гуфта шавад:

       «لَکُمْ دِینُکُمْ وَلِیَ دِینِ»

Яъни чи? Яъни:

-Қарор нест тамоми адён аз жониби аллох омада бошанд. Балки башар хам метавонад худиш тўлид кунандайи дин бошад. Иштибохики хийлихо ба иллати ноогохий ба маънийи сахихи дин дар он меофтанд ин астки хиёл мекунанд дин хатман аз тарафи аллох омада. На ингуна нест.

“لَکُمْ دِینُکُمْ وَلِیَ دِینِ”

Яъни чи? Яъни барномайи худ сохтайи ахзоби секуляр ё “мушрикин” ё “секуляристхо” нез дин аст дини дар баробари дини ислом. Ин чизи астки хийли сода метавон аз “лакум диникум ва лия дин” ва оёти мушобехи он дар қуръон ба даст оворд.

(идома дорад……..)

Дарсхойи муқаддамотий/ дарси аввал: дин чист? Секуляристхо аз мо чи дини мехоханд?

Дарсхойи муқаддамотий/ дарси аввал: дин чист? Секуляристхо аз мо чи дини мехоханд?
 

(15- қисмат)

Ингуна афрод дар умури марбут ба равобити даруни ижтимоъийи худишон аъом аз равобити хонуводагий, дидгохишон нисбат ба зан, фарзанд , бузургсолон, омузиш ва парвариш ва равиши таълим, иқтисод,равобити  иқтисодий ва тужжорий бо хамдигар ва дигарон, доштани мазохиби хурофий ва парастиши анвоъ, ё дахрий ва атеист будан ва дигар масоили марбут ба зиндагийи башарийи даруни гурухий ва тамоми иртибототи сиёсий, фархангий, ижтимоий, иқтисодий ва ….. бо дигар жавомеъ нез аз қавонин ва ахкоми пейравий мекардандки худ онхо онро вазъ карда буданд, ва ба истелохи руз аз мутараққий тарин ва пешрафта тарин афкор ва тараққиёти фикрийи худишон пейравий мекардандки, ё аждоди худ гирифта буданд ё худишон бар асоси хостахойишон тўлид карда буданд ва хеч ек аз ин ахзоби мухталифи секуляр чи дар гузашта ва чи дар хол ва чи дар оянда нагуфта ва нахохад гуфтки,  мо ин қавонинро аз аллох ва еки аз шариатхойи осмоний гирифтаем балки возих ва ошкоро баён мекунандки хеч ек аз қавонини шариатхойи осмонийро ба жойи қавонини тўлид шудайи худимон қабул надорем.

Ба хамин далил, алова бар онки аз пазириши ахком ва дастуроти илохий дар умури зиндагийи худ сарпичий карданд, балки онхоро асотири аввалин, достонхойи кўхна ва қадимий, ахкоми марбут ба афроди паст ва ақаб мондайи жомеъа, сехр ва жоду ва …..медонистанд ва аз қавонини сохтайи дасти худишонки нишон аз тараққий ва пешрафт ба шумор мерафт пейравий мекарданд. Ин равиши собити астки мо дар кулли торихи башарият дар қуръон, ва торихи ахзоб ё “мушрикин” ё секуляристхо қабли аз қурайш то кунун, мушохида кардаем. 

Бо вужуди ин тўлидоти ахзоби мухталифи секуляр ё “мушрикин”, дар аваз, мо ба шаходати қуръон мушохида мекунем ғейри аз так ва туки дахрий ( мотериалист ё атеист), хаммайи секуляристхо ё “мушрикин” бо олудагийхойи қабул доштандки холиқ ва розиқи бо қудрати мушаххас дар кинори “илох”хойи мухталиф ва мутаъаддиди онхо вужуд дорад. Онхо дар масоили чун борон боридан ва ризқ додан ва фарзанд додан ва дар кул хар ончи аз боло ба пойин меомад (тўвхиди рубубият) бо олудагийхойи возихи ба сурати заиф ва мутазалзил аллохро дар кинори соири қонунгузорон ва марокизи жалби манфаъат ва дафъи зарар қабул доштанд ва хатто иддайи аз онхо бовархойи аз насроният ва соибин ва …….ро нез дар масоили шахсий пазирофта буданд ва бутпарастийро сабук мағзий ва химоқат медонистандки ба ханифхо машхур буданд аммо нуктайи муштараки хаммайи ахзоби мухталифи секуляр дар тули торих ин буда астки харгиз зери бори ахком ва қавонини аллох ба сурати комилки мебоисти худ аз пойин ба боло (тўвхиди улухият) мефристоданд намерафтандки, ба унвони итоат аз авомири илохий ба шумор мерафт. Пас онхо бо олудагийхойи возих ва инхирофоти ошкори рубубиятро қабул доштанд ва хамин инхирофот дар рубубият будки инхоро ба инхироф дар улухият кашонда буд

.(идома дорад……

Дарсхойи муқаддамотий/ дарси аввал: дин чист? Секуляристхо аз мо чи дини мехоханд?

Дарсхойи муқаддамотий/ дарси аввал: дин чист? Секуляристхо аз мо чи дини мехоханд?
 

(14- қисмат)  

Дар ин сурат, метавон гуфтки дин ё истелохан “осмоний” аст; яъни пайғамбари омада ва хар чи оварда аз тарафи “аллох” сарчишма гирифта ,ё “осмоний” нест, яъни хосили афкор ва ақоиди сохта шуда тавассути худи инсон аст. Албатта шариатхойи мунхариф шуда аз ислом мисли яхудият ва насрониятки масири инхирофро тей карданд ва олуда шуданд таркиби аз ин ду “дин” шуданд аммо бо ин вужуд дар маънийи омми  он мунхарифини дини ислом хастанд ва ба онхо сифориш мешавадки ба нохақ дар дини худки хамон ислом аст дучори ғулув ва инхироф нашаванд ва ба рохи рост баргардандки пайғамбари хотам саллаллоху алайхи васаллам нишон дода аст:

قُلْ يَا أَهْلَ الْكِتَابِ لَا تَغْلُوا فِي دِينِكُمْ غَيْرَ الْحَقِّ وَلَا تَتَّبِعُوا أَهْوَاءَ قَوْمٍ قَدْ ضَلُّوا مِنْ قَبْلُ وَأَضَلُّوا كَثِيرًا وَضَلُّوا عَنْ سَوَاءِ السَّبِيلِ (مائده/77)

Бигу: эй ахли китоб! Ба нохақ дар дини худ рохи ифрот мапуйид ва аз ахвоъ ва амёли гурухики пеш аз ин гумрох шуданд ва бисёриро гумрох карданд ва аз рохи рост мунхариф гаштанд, пейравий менамойид.

Дар хар сурат,”дин”и башарий, сохтайи инсон аст ва инсон ба сабаби бархи ниёзхойи равоний ва ижтимоий ба пейравий аз бархи бовархо кашида шуда аст, монанди эътиқод ба нийруйи жодуйи ё тўлиди худо ва бехишт ва жаханнам  ва дунодуни хиёлий ва ё тўлиди қавонини жихати идорайи умури зиндагийи рузмаррайи худ пейравони “дин”и сохта шуда тавассути башар дар адабиёти қуръоний танхо бо лафзи “мушрикин ё ахзоб” ном гузорий шуданд, яъни харжо каламайи “ахзоб” ё “мушрикин” ва “аллазина ашроку” ба танхоий дар қуръон ба кор рафта манзури куффори ахли китоб ё шибхи ахли китоб нестанд, балки дар миёни фуқахо бо хамон лафзи “мушрикин” шинохта шуданд албатта лозим ба зикр астки баъзи аз фуқахо аз ибороти мушрикини ғейри ахли китоб хам барои секуляристхо истефода кардандки дар баробари ин, истелохи мушрикини ахли китоб хам ба кор рафтаки манзури ин бузургворон аз ба коргирийи лафзи мушрикин барои куффори ахли китоб ва шибхи ахли китоб [1]“лафзий” ва “луғавий” буда на “шаръий”.

Мушрикин ё ахзоб дар воқеъ касони хастандки “ошкоро ва возих” иқрор мекунандки қавонини худишонро аз шариатхойи осмоний нагирифтанд балки афкор, тасаввурот ва андишахойи худишон дар мовриди худо ва жахони ғайб ва бехишт ва жаханнам ва башарият ва жахони атрофро, меъёри қонунгузорий ва танзими равобити худ бо дигарон ва мухити атроф ва мовароут табиия медонанд, ва аз хеч ек аз қавонин ва ахкоми илохий табаият ва пейравий намекарданд; ва жихати хифзи манофеъ ва табақайи моддий ва маънавийи худишон, хатто аз пазириши комили ахком ва барномахойи шариатхойи осмонийки андишахойи башарийи зиёдий дар онхо русух карда аст ва тақрибан қолиби тахрифий ба худ гирифта ва бештар ба андишахойи башарий шабохат дорд то калом ва паёми илохий, аз он хам худдорий мекунанд.

(идома дорад……)


[1]بعضی از فقها از عبارت مشرکین غیر اهل کتاب استفاده کرده اند که در برابر این اصطلاح مشرکین اهل کتاب هم به کار رفته که سازگاری با منابع اصلی شرعی ندارد.هر چند که امثال ما هم مدتها در این اشتباه رایج افتاده بودیم اما جامعه ی کفار اهل کتاب یا شبهه اهل کتاب جوامعی متمایز از جامعه ی کفار «مشرک» و مشرکین بوده و هست.

Дарсхойи муқаддамотий/ дарси аввал: дин чист? Секуляристхо аз мо чи дини мехоханд?

Дарсхойи муқаддамотий/ дарси аввал: дин чист? Секуляристхо аз мо чи дини мехоханд?
 

(13- қисмат)

Ба хамин далил астки фиръавн нез бовархойи ғалат ва куфриёти мовжуд дар миёни мардумро “дин” медонист ва худро мудофеъи “дин”и медонистки Мусо (алайхиссалом) алайхи он қиём карда буд. Яъни дар воқеъ, “дин”и тўлид шуда тавассути башар дар баробари “дини” нозил шуда тавассути аллох дар баробари хам қарор гирифта буданд. Аллох таоло мефармояд:

وَقَالَ فِرْعَوْنُ ذَرُونِی أَقْتُلْ مُوسَى وَلْیَدْعُ رَبَّهُ إِنِّی أَخَافُ أَن یُبَدِّلَ دِینَکُمْ أَوْ أَن یُظْهِرَ فِی الْأَرْضِ الْفَسَادَ (غافر/26)،

Фиръавн(ба атрофиён ва мушовирони худ) гуфт: маро рахо кунид то ман Мусоро бикушам ва у парвардигоришро ( барои нажоти худ аз дасти ман) ба фарёд бихонад. Ман аз ин метарсамки дини шуморо тағйир дихад, ё инки дар замин фасодро густариш дихад.

Қуръон ба вужуди “дин”и ғейри аз “дин”и ислом дар маънийи хос ва омми он эътироф мекунад, хар чанд мо онхоро ботил ба шумор биёварем; аммо “дин”и астки вужуд дорад ва пейравони хам дорад. Дар ин сурат, вожайи “дин” шомили ончироки хақ аст монанди диники росулуллох саллаллоху алайхи ва олихи васаллам оварда, ва ончироки ботил аст монанди дини мушрикин ( ё ахзоб ё секуляристхо) мешавад.

Бар хамин асос, аллох таоло дар баробари пейравони “дин”и сохта шуда тавассути инсон ё секуляризм мефармояд:

  أَفَغَیْرَ دِینِ اللّهِ یَبْغُونَ (آل‌عمران/۸۳)،

Оё жуз “дини” аллох чизи дигариро мехохид? Дунболи чизи дигари хастид? Хамчунин фармуда:

هُوَ الَّذِی أَرْسَلَ رَسُولَهُ بِالْهُدَى وَدِینِ الْحَقِّ (توبه/33، فتح/۲۸، صف/۹)

Худостки пайғамбари худ (Мухаммад)ро хамрох бо хидоят ва “дин”и ростин равон карда аст. Ё мефармояд:

وَأَخْلَصُوا دِينَهُمْ لِلَّهِ (نساء/146)

Ва дини худро холисона аз он аллох кунид.

Ба хамин далил астки худованд таъкид мекунадки, дар баробари тамоми шариатхойи насх шуда ва “дин”и секуляризмки дини ахзоби мушрик (секуляр) аст, танхо “дин”и ислом назди аллох пазирофта аст ва мефармояд:

إِنَّ الدِّینَ عِندَ اللّهِ الإِسْلاَمُ (آل‌عمران/۱۹)

Бидуни шак дини назди аллох хамон ислом аст. Ва хамчунин мефармояд:

وَمَن یَبْتَغِ غَیْرَ الإِسْلاَمِ دِینًا فَلَن یُقْبَلَ مِنْهُ (آل عمران/۸۵)

Хар каси ғейри аз дини ислом, дини дигариро интихоб кунад, аз у қабул намешавад ва пазирофта намешавад.

(идома дорад…..)

Дарсхойи муқаддамотий/ дарси аввал: дин чист? Секуляристхо аз мо чи дини мехоханд?

Дарсхойи муқаддамотий/ дарси аввал: дин чист? Секуляристхо аз мо чи дини мехоханд?
 

(12- қисмат)

Хар касики вожайи “дин”ро дар қуръон ба сурати маърифа ё накра ва мужаррад ё музоъаф, мовриди баррасий қарор бидихад, алова бар ин чохор маънийи жузъийки то алъон баён шуда , мутаважжихи се маънийи куллий хам мешавадки вазъ ва сохтори онро мушаххас менамояд:  

1-Дини вохид назди аллох , ислом аст:

إِنَّ الدِّینَ عِندَ اللّهِ الإِسْلاَمُ(آل عمران/ ۱۹)

Бугумон дин дар пешгохи худо ислом аст.

2-Хадаф аз баёни вожайи “дин”, усули ақоид ва қавонини дини ислом аст,хамонгунаки дар ин фармудайи аллох таоло омада аст:

فرموده ی الله تعالی آمده است: «شَرَعَ لَکُم مِّنَ الدِّینِ مَا وَصَّى بِهِ نُوحًا وَالَّذِی أَوْحَیْنَا إِلَیْکَ وَمَا وَصَّیْنَا بِهِ إِبْرَاهِیمَ وَمُوسَى وَعِیسَى أَنْ أَقِیمُوا الدِّینَ وَلَاتَتَفَرَّقُوا فِیهِ … (شوری/۱۳)

1-Аллох диниро барои шумо (мўъминон) баён дошта ва ровшан карда астки онро ба Нух тўвсия карда аст ва мо онро ба ту вахий ва ба Иброхим ва Мусо ва Ийсо сифориш кардаем ( ба хаммайи онхо сифориш кардаемки) динро барпо дорид ва дар он тафрақа накунид.

2-Хамчунин гохи мурод аз вожайи “дин”, эътиқод ба қавонин, барномахо ва бовархойи пазирофта шудайи миллати аз миллатхост, сарфи назар аз даруст ё ғалат будани он бовархо. Хамонгунаки аллох таоло ба росулуллох саллаллоху алайхи васаллам дастур додаки ба кофарони мушрики (секуляр) бигуяд:

 لَکُمْ دِینُکُمْ وَلِیَ دِینِ (کافرون/6)

Дини худитон барои худитон, ва дини худам барои худам!

Суъолики мумкин аст дар инжо матрах шавад ин астки оё вожайи “дин” танхо барои дини хақ ба кор меравад?

Хамчунонки ишора шуд, гохи мурод аз вожайи “дин” дар қуръон, бовархойи пазирофта шудайи миллати аз миллатхост, сарфи назар аз дуруст ё нодуруст будани он. Хамонгунаки дар ин ояйи

«لَکُمْ دِینُکُمْ وَلِیَ دِینِ» (کافرون/6)

Динитон аз он худитон ва дини ман нез барои худам. Дар инжо мушаххас астки вожайи “дин” сирфан барои “дини” хақ ба кор намеравад,балки ба ончики мардум дуруст ё нодуруст ба он геройиш пейдо карданд ва эътиқод пейдо карданд, ба кор меравад. Ғейри мумкин астки секуляризм ва бутпарастий аз тарафи аллох нозил шуда бошад ва аллох таоло секуляризм ва бутпарастийро ба пайғамбари вахий карда бошад то ба мардум омузиш бидихад. Аммо бо ин вужуд, аллох таоло бовархойи мушрикин ё ахзоб ё секуляристхоро “дин” медонад.

(идома дорад…….)

Дарсхойи муқаддамотий/ дарси аввал: дин чист? Секуляристхо аз мо чи дини мехоханд?

Дарсхойи муқаддамотий/ дарси аввал: дин чист? Секуляристхо аз мо чи дини мехоханд?
 

(11- қисмат)

Дар ин оя нез аллох таоло ба мусалмонон дастур медихадки барои ришаканийи дини секуляристхо ва барпоийи дини ислом то жойи бижангандки хеч фитнайи дар замин боқий намонад; ба ибороти дигар, то замони бижангандки тамоми низомхойи мубтаний бар бағий ва тамарруд тўлид шуда тавассути башар дар баробари дастуроти  худованд аз курайи замин барчида шаванд, ва хаммайи мардумон, холисона мутиъ ва бандайи қавонин ва барномахойи шариати худойи мутаол шаванд ва танхо ек дин бимонад онхам дини ислом. Дар жойи дигар аллох таоло мефармояд:

–        إِذَا جَاء نَصْرُ اللَّهِ وَالْفَتْحُ* وَرَأَیْتَ النَّاسَ یَدْخُلُونَ فِی دِینِ اللَّهِ أَفْوَاجًا* فَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّکَ وَاسْتَغْفِرْهُ إِنَّهُ کَانَ تَوَّابًا (نصر/1- 3)

Хенгомики ёрийи аллох ва пийрузий ( ва фатхи макка) фаро мерасад. Ва мардумро мебиники даста даста ва гурух гурух дохили дини аллох мешаванд ( ва ба ислом иймон меоваранд). Парвардигори худро сипос ва ситойиш кун, ва аз у омурзиш бихох. Аллох бисёр тўвба пазир аст.

Ин оя дақиқан замони пайғамбаришро мовриди хитоб қарор медихадки росулуллох саллаллоху алайхи васаллам пас аз бист ва се сол талош ва муборизоти мустамир, инқилоби исломийро ба пийрузий расонда ва ислом амалан ба унвони низом ва қудрати хукуматий, довлати ақидатий, фикрий, ахлоқий, тарбиятий, маданий, ижтимоий, сиёсий ва иқтисодийро бо тамоми ажзо ва тафосили он мустақар карда ва пас аз  он будки хайъатхойи сиёсийи қабоили секуляри ( мушрики) араб, пеёпей аз навохийи мухталифи шибхи жазирайи арабистон ба суйи росулуллох саллаллоху алайхи васаллам меомаданд ва мусалмон мешуданд; ингуна будки росулуллох саллаллоху алайхи васаллам рисолатироки барои ижройи он мабъус шуда буд, комилан адо кард!”

Мурод аз вожайи “дин” дар ин оётики зикр кардам хамон низоми комили астки шомили тамоми жанбахо ва абъоди мухталифи зиндагийи инсон хамчун умури хукуматий, қонуний, эътиқодий, фикрий, ахлоқий, амалий ва итоат кардан ва мужозот ва подош додан аст.

(идома дорад…….)

Дарсхойи муқаддамотий/ дарси аввал: дин чист? Секуляристхо аз мо чи дини мехоханд?

Дарсхойи муқаддамотий/ дарси аввал: дин чист? Секуляристхо аз мо чи дини мехоханд?
 

(10- қисмат)  

Шояд битавон гуфт, дар хеч ек аз забонхойи дунё истелохи ин чанин жомеъ ва фарогирики, тамоми ин мафохимро фақат бо ек вожа баён мекунад, вужуд надорад. Ба унвони мисол дар ин маъни ва мафхуми густардайи “дин” аллох таоло мефармояд:

إِنَّ الدِّینَ عِندَ اللّهِ الإِسْلاَمُ (آل عمران/۱۹)

Бегумон дин дар назди аллох ислом аст.

وَمَن یَبْتَغِ غَیْرَ الإِسْلاَمِ دِینًا فَلَن یُقْبَلَ مِنْهُ وَهُوَ فِی الآخِرَهِ مِنَ الْخَاسِرِینَ (آل عمران/۸۵)

Ва касики ғейри аз ислом, дини дигариро интихоб кунад, аз у пазирофта намешавад ва у дар охират аз замрайи зарармандон хохад буд.

Аллох таоло дар ин ду оя мефармоядки аз диди у, ек низоми солим ва пасандида барои зиндагийи дунёвийи инсонхо, низомий астки мубтаний бар итоат аз қавонини аллох ва бандагийи аллох бошад ва ба ин тартиб , соири низомхойики мубтаний бар итоат аз султайи ғейри аллох аст, мардуд ва ботил хастанд ва табиатан мовриди ризояти аллох нестанд; зеро аллох барои инсоники махлуқ, мамлук, банда ва тарбият шудайи уст ва дар малакути у мисли соири мардумон зиндагий мекунад, харгиз рози нестки ин инсон, ин хақро ба худ бидихад, дар зери сояйи итоат аз султа ва қонуни ғейри худо ва бандагийи ғейри худо зиндагий кунад ва пейру дастурот ва қавонин ва барномахойи ғейри у бошад.

Аллох мутаол дар жойи дигари мефармояд:

  هُوَ الَّذِی أَرْسَلَ رَسُولَهُ بِالْهُدَى وَدِینِ الْحَقِّ لِیُظْهِرَهُ عَلَى الدِّینِ کُلِّهِ وَلَوْ کَرِهَ الْمُشْرِکُونَ(توبه/۳۳)

Аллох астки пайғамбари худ (мухаммад)ро хамрох бо хидоят ва дини ростин фристода аст то ин дини комилро бар хаммайи динхо пийруз кунад хар чандки мушрикин ( секуляристхо) хушишон наёяд ва чанин чизиро напасанданд.

Худойи азза ва жалла дар оя мефармоядки у пайғамбаришро бо хамон низоми хаққи (ислом) фристода астки сахихтарин низомхо барои зиндагийи инсонхост ва хадаф рисолатиш нез ин астки исломро бар соири низомхо ва системхо бартарий дихад ва пийрузиш кунад. Дар жойи дигар аллох мутаол мефармояд:

 ‏وَقَاتِلُوهُمْ حَتَّى لَا تَكُونَ فِتْنَةٌ وَيَكُونَ الدِّينُ كُلُّهُ لِلَّهِ فَإِنِ انْتَهَوْا فَإِنَّ اللَّهَ بِمَا يَعْمَلُونَ بَصِيرٌ‏ (انفال/۳۹)

Ва бо онон (мушрикин- секуляристхо) жанг кунид то фитнайи боқий намонад ва дин, холисона аз он аллох бишавад; пас, агар даст кашиданд ва дини исломро қабул карданд, даст аз онхо бардорид, чироки аллох мебинад чизхойироки анжом медиханд.(идома дорад……

Дарсхойи муқаддамотий/ дарси аввал: дин чист? Секуляристхо аз мо чи дини мехоханд?

Дарсхойи муқаддамотий/ дарси аввал: дин чист? Секуляристхо аз мо чи дини мехоханд?
 

(9-қисмат)

Дин бо маънойи чохорум: ( подош додан ва мужозот кардан)

Аллох таоло мефармояд:

  إِنَّمَا تُوعَدُونَ لَصَادِقٌ* وَإِنَّ الدِّینَ لَوَاقِعٌ (ذاریات/۶-۵)

Мусалламан чизики бидон ваъда дода мешавид, рост ва қатъий аст ва рузи жазо (мухосиба ва подош додан ва мужозот кардан) хатман вуқуъ пейдо мекунад ва меояд.

Ё дар жойи дигар мефармояд:

أَرَأَیْتَ الَّذِی یُکَذِّبُ بِالدِّینِ* فَذَلِکَ الَّذِی یَدُعُّ الْیَتِیمَ* وَلَا یَحُضُّ عَلَى طَعَامِ الْمِسْکِینِ (ماعون/۳-۱)‏

Касоники ба дин, ва сазо ва жазо иймон надоранд, мефахмики чигуна касониянд? Онон касонияндки ятимро сахт аз пеши худ меронанд. Ва ба хўрок додан ба мискинхо ташвиқ ва тарғиб намекунанд.

Ё дар жойи дигар мефармояд:

 وَمَا أَدْرَاکَ مَا یَوْمُ الدِّینِ* ثُمَّ مَا أَدْرَاکَ مَا یَوْمُ الدِّینِ*یوْمَ لَا تَمْلِکُ نَفْسٌ لِّنَفْسٍ شَیْئًا وَالْأَمْرُ یَوْمَئِذٍ لِلَّهِ (انفطار/۱۹-۱۷)‏

(эй инсон!) ту чи медоники  рузи жазо ( мухосиба ва подош додан ва мужозот кардан) чигуна аст? Рузи астки хеч каси барои хеч каси кори наметавонад бикунад ва аз дасти каси барои каси кори сохта нест, ва дар он руз фармон, фармони худост ва бас, ва кор ва бор куллан ба аллох вогузор мешавад.

Вожайи “дин” дар ин оят ба маънойи мухосиба, қазоват кардан дар мовриди аъмоли инсон, мужозот кардан ва подош додан аст.

Дин ба унвони истелохи жомеъ ва фарогир:

То ба инжо, сухани қуръони карим каламайи “дин” ро бештар ба чохор маънойи роижики аъроб онро мефахмиданд, ба кор мебарад; аммо аз инжо ба баъад, ин вожаро ба унвони истелохи жомеъ ва фарогир барои таъбир аз низоми ба кор мегирадки дар он, шахс ек қудрати хокимиятийи хоссиро бартар аз  тамоми султахо талаққий мекунад; итоат ва пейравий аз дастуротишро бар худиш лозим медонад; дар зиндагий муқайяд ба худуд, қавонин ва қавоиди он султайи бартар аст; бо итоат аз он султа, умиди даст ёфтан ба иззат, пешрафт ва подоши никро дар сар мепарвонад ва бо сарпичий дар баробариш аз зиллат, хори ва оқибати шарри худиш харрос дорад.

(идома дорад…….)

Дарсхойи муқаддамотий/ дарси аввал: дин чист? Секуляристхо аз мо чи дини мехоханд?

Дарсхойи муқаддамотий/ дарси аввал: дин чист? Секуляристхо аз мо чи дини мехоханд?

(8- қисмат)  

Барои ровшан шудани харчи бештари ин матлаб, бехтар аст нигохи ба оёти қуръон биндозем:

Дин бо маънойи аввал ва дувум: (хокимият ва итоат кардан)

Аллох мутаол мефармояд:

وَمَا أُمِرُوا إِلَّا لِیَعْبُدُوا اللَّهَ مُخْلِصِینَ لَهُ الدِّینَ حُنَفَاء وَیُقِیمُوا الصَّلَاهَ وَیُؤْتُوا الزَّکَاهَ وَذَلِکَ دِینُ الْقَیِّمَهِ (بینه/۵)

дар холики жуз ин бадишон дастур дода нашуда аст магар бар инки мухлисона ва хақгероёна аллохро ибодат кунанд ва танхо шариати уро дини (худ) бидонанд, ва намозро барпо доранд, ва закотро бипардозанд. Дини дуруст ва арзишманд ин аст ва бас.

Дар ин оя ва оёти мушобех, каламайи дин ба маънойи қудрати бартар, фармонбурдорий аз султайи у ва дар нихоят пазириши итоат ва бандагий дар муқобили он ба кор рафта аст; ва мурод аз холис кардани дин барои худовандики дар оёт ба он ишора шуда ин астки инсон таслими хокимият, фармонравоий ва дастури ғейри худо нашавад, ва итоат ва бандагийи худро он чунон барои худо холис намоядки жуз у касиро ибодат накунад ва харгиз аз ғейри аллох пейравий накунад.

Дин бо маънойи севум: ( ек низоми фикрий ва илмий, яъни қавонин ва ахком)

Аллох мутаол мефармояд:

 إِنِ الْحُکْمُ إِلاَّ لِلّهِ أَمَرَ أَلاَّ تَعْبُدُواْ إِلاَّ إِیَّاهُ ذَلِکَ الدِّینُ الْقَیِّمُ (یوسف/۴۰)

Хукм аз он аллох аст ва бас. Аллох дастур дода астки жуз уро ибодат накунид. Ин аст дини рост ва собит.

کَذَلِکَ کِدْنَا لِیُوسُفَ مَا کَانَ لِیَأْخُذَ أَخَاهُ فِی دِینِ الْمَلِکِ (یوسف/۷۶)

мо ингуна барои Юсуф чорасозий кардем. Чироки Юсуф тибқи қонуни шохи миср наметавонист бародаришро бигирад.

Ё дар жойи дигари мефармояд:

أَمْ لَهُمْ شُرَكَاءُ شَرَعُوا لَهُمْ مِنَ الدِّينِ مَا لَمْ يَأْذَنْ بِهِ اللَّهُ ۚ (شوری/۲۱)

Шояд онон шурокойи дорандки барои ишон қавонини аз диниро падид оварандки худо бидон ижоза надода аст ( ва аз он бехабар аст?)

Ё аллох таоло ба росулуллох саллаллоху алайхи васаллам мефармоядки ба секуляристхо ( мушрикин ё ахзоби) макка бигуяд:

 لَکُمْ دِینُکُمْ وَلِیَ دِینِ (کافرون/۶)

Дини шумо барои худитон ва дини ман барои худам!

Вожайи “дин” дар ин оёт яъни қонун, худуд, шариат, тариқат ва ек низоми фикрий ва амалийки инсон худишро нисбат ба ижройи он муқайяд ва мулзам медонад. Пай агар инсон аз султа, давлат ва хукумати пейравий кунадки мужрийи қавонини дини аллох аст, вориди дини аллох шуда аст; аммо агар он султа бар асоси қавонини сохта шуда тавассути башар бошад, бетардид инсон дохили “дини” сохта шуда тавассути башар ё секуляризм шуда аст. Хулосайи калом инки харгох инсон, қудратиро болотарин маржаъ ва нез мофовқи худиш фарз кунад ва хукмишро мутлақан лозимул ижро бидонад ва ба мужиби он аз рох ва равишики барояш таъйин мешавад пейравий кунад, бидуни шак дохили “дини” хамон шахс ва маржаъ шуда аст.

(идома дорад…….)

Дарсхойи муқаддамотий/ дарси аввал: дин чист? Секуляристхо аз мо чи дини мехоханд?

Дарсхойи муқаддамотий/ дарси аввал: дин чист? Секуляристхо аз мо чи дини мехоханд?

(7- қисмат)

4-Мужозот кардан, подош додан, қазоват кардан, хисоб кардан.

Дар зарбул масалхойи арабий омада астки:

کما تُدینُ تُدانُ.

Яъни: харгунаки бо мардум рафтор куни ба хамон шикл нез бо ту рафтор хоханд кард. Ё аллох мутаол мефармояд:

مَالِکِ یَوْمِ الدِّینِ ‏(فاتحه/4)

Молики рузи мухосиба ва мужозот ва подош аст.

Дар ин сурат, ек араб бо шанидани каламайи дин, чохор маънойи пояий ва асосий дар зехниш шикл мегирифт:

1-Қудрат ва хокимият.

2-Қавонин, худуд ва рох ва равишики мардумони тахти нуфузи ин хокимият аз он пейравий мекунанд.

3-Итоат ва фармонбурдорий аз қудрати хокимият ва қонуники ижро мекунад.

4-Ва дар нихоят мухосиба, қазоват, подош додан ё мужозот кардан.

Дар ин сурат,”дин” яъни мажмуъайи қудрати хукуматийки, бо қавонин ва муқарраротики тасвиб карда  шахривандонро ба итоат ва фармонбурдорий аз ин мажмуъа қавонин мажбур мекунад, ва бар асоси мезони итоат ё сарпичий аз ин қавонин ва худуд, онхоро мухосиба мекунад ва ба онхо подош медихад ё онхоро мужозот мекунад.

Ин хамон чизи будки ек араб ва баъадхо ек мусалмони ғейри араб, ба махзи шанидани дин барояш тадоий мешуд ва замоники мегуфтанд: тобеъи фалон дин шу, мефахмидандки чи чизиро мепазирад ба хамин далил огохона онро мепазирофт ё рад мекард.

Алъон биравем суроғи маънийи дин дар қуръон:

Каламайи дин дар қуръони карим бисёр комилтар аз маънойи луғавийи он ба кор рафта ва тўвзих дода шуда астки; муташаккил аз чохор рукни мухим аст:

1-Хокимият ва султайи бартар.

2-Итоат кардан ва пазирофтани султахойики ба воситайи қудрати он хокимият ба вужуд омада аст.

3-Ек низоми фикрий ва амалий, қавонин ва ахкомики ба воситайи қудрати он хокимият ба вужуд омада аст.

4-Подошики қудрати хокимият ва султайи бартар ба афрод, барои пейравий аз он низом медихад ва ё мужозотики дар мовриди харгуна тамарруд ва сарпичий эъмол мекунад.

Қуръони карим, гохи вожайи “дин” ро бар ду маънойи аввал итлоқ мекунад, яъни хокимият ва итоат кардан; гохи нез “дин”ро фақат дар еки аз ду маънойи севум ва чохорум ба кор мебарад яъни қавонин ва ахкоми подош додан ва мужозот кардан, ва дар баъзи маворид хам каламайи  “дин”ро ба кор бурда ва хамзамон хар чохор маънойи онро ирода мекунад.

(идома дорад…..)