دسته: шайх мужохид Абу Хамза хўромийни ўзбек тилидаги асарлари

Муқаддамот дарслари/ саккизинчи дарс :  фитрий эхтиёж сифатидаги шодлик ва уни қандай контрол қилиб бошқариш.

Шайх Абу Хамза хўромий хафизахуллохни аудио тасмасидан ёзиб олинган

(17- қисм)

“Ғайри шаръий ва манфий ё ўринсиз шодлик”.

Кўриб турганимиздек умум мусулмонларни хурсанд бўлиши учун сохалар жуда кўп, уларни сони барча ибодатларни сонига тенг, яъни мусулмон шахс юзлаб оятларни ва минглаб хадисларни ва аллохни шариатидаги қонунлар тасдиқлаган минглаб урфларни сонича ўзи учун шодлик вужудга келтириши мумкин. Аллох таоло бир эхтиёж сифатида

 «أَطْعَمَهُم مِّن جُوعٍ وَآمَنَهُم مِّنْ خَوْفٍ»

ни мана бу шодликни барқарорлиги ва ўсиши учун муносиб бир шароит сифатида таништиради. Бу фақирликни ўртадан йўқотади ва рохат- фаровонликни олиб келади, қўрқувни ва нотинчликни йўқотиб амниятни олиб келади.

Яъни шахс “шаръий андозага кўра” иқтисодий ва маишатий мушкилотларга эга бўлмаган ва дини, жони, номуси,ақли, обрўси,моли ва бошқа хаётий заруратлари томонидан амниятга эга бўлган пайтида, инсонни дунёда шод ва хурсанд қиладиган нарсаларни хаммаси учун дарвоза очилади. Мусулмон шахс мана бундай фазода

 «فَلْيَعْبُدُوا رَبَّ هَٰذَا الْبَيْتِ»

ни энг яхши услубда ва комил суратда бажара олади, аллох таоло нозил қилган ва у зот рози бўладиган нарсаларни хаммасига амал қилишлик, бу ибодат хисобланади.

Энди шодлик заминасига назар ташлаймиз, аллох таоло нималарни қилишимизга рухсат берган бўлса, унга “шодлик келтирувчи ё хатто шодликни кўпайтирувчи” деймиз, буни қарама- қаршисида аллохни шариатидаги қонунга мухолиф бўлган ва аллох рози бўлмайдиган хар қандай амални “шодликни сўндирувчи ё шодликни кетказувчи” деймиз, хатто агар у зохирда бир нав шодликни вужудга келтирган тақдирда хам, нима учун? Чунки шодликни жойи хисобланган қалбга зарари бор, уни бемор қилиб қўяди, дархақиқат манзилни куйдириб юборади,энди манзилга зарар етказадиган ва уни булғайдиган ё уни куйдириб юборадиган ясама шодликка ғайри шаръий ё ношаръий дейилади. Мана бу холатда шодликни шаръий ва ношаръийси, бузувчиси мавжуд.

Шу билан бирга шариатгаро мўъминларни ёнида хамиша кофирлардан иборат турли -хил дасталар, хатто мунофиқ ва секулярзадалар унвони остидаги ички душманлар дастаси мавжуд, улар хато йўлдан юришади, ўзларини эхтиёжларини нотўғри йўллар орқали бартараф қилишади, масалан истеъмол қилиш эхтиёжини тўнғиз гўштини истеъмол қилиш орқали қондиради, ёки ичиш эхтиёжини халол ичимликларни ичиш билан бирга маст қилувчи ичимларни ичиш орқали қондиради, ёки жинсий эхтиёжини зино орқали қондиради, ёки даромад кўриш эхтиёжини харом касб қилиш, ўғрилик, рибо ва бошқалар орқали бартараф қилади, шу тарзда улар шодликка бўлган эхтиёжларини ношаръий ва нотўғри каналлар орқали қондиришади.

Мана бу дастадаги инсонлар  аллохни шариат қонунларидаги сахих қадриятларни ўрнига ёлғон ва қийматсиз қадриятларни қўйиб олишган, улар шу тарзда шаръий сахих мақсадларни ўрнига ёлғон мақсадларни тасаввур қилишади, хатто уларнинг мўъминлар ва жиноятчилардан кутаётган нарсалари хам хато, натижада улар бемор ва мувозанатсиз инсонларга айланиб қолишган, улардаги меъзонсиз сифатларни кўриш  учун хос бир илмни кераги йўқ, хамма уларни ташхис беришга қодир.

Мана бундай жиноятчи инсонларни қаршисида, аллох таоло мўъминларга ухравий савоб берадиган шодликни,оромишни, лаззатни мухофизат қилиш учун, ёқимсиз ва ёлғон шодликлар ва лаззатларни олдини олади. Чунки мана бундай шодликларни жинси ясама бўлиб, инсонларнинг доимий шодликларига зарар етказади. Шунга асосланган холда қуръондаги оятларда хам шодлик икки дастага бўлинади; бир даста оятларда мўъминларни шодликка даъват қилган бўлса, бошқа бир дастаси эса баъзи бир шодликлардан манъ қилади.

Шодлик ботиний иш бўлиб, бошқа шаръий омиллар билан бирга инсонни вужудини оромишга тўлдиради ва у билан инсонни рухий нафас олади ва кучга тўлади,аммо ясама шодликни махсулотлари  худди социалист секуляр хитойликларнинг махсулотига  ўхшайди, уларнинг фақат зохири аслий махсулотга ўхшайди, аммо ботинда улар бошқа бир нарса, ана бу ясама шодлик махсулотлари фақат зохирда ўхшайди холос, уларнинг мохияти аслий шодликдан фарқ қилади, ясама шодлик махсулоти хақиқий шодлик  эга бўлган функцияга эга эмас.  

Шу кўринишда, харом ва мамнуъ қилинган озиқ-овқатлар, ичимликларга эга бўлганимиз каби ўринсиз ғазабга ва ясама,ўринсиз шодликка хам эгамиз. Хам яхшиси бор ва хам ёмони бор. Инсонни хам жисмига ва хам рухига жиддий  зарар етказган  тури,  бу махсулотнинг ёмони ва харом қилинганидур, у инсонни булғаб бемор қилади, аллохни шариатида талаб қилинган оромишни инсондан тортиб олади, табиатан хам аллохни шариатидаги қонунга мухолиф бўлади.

Сизни фикрингизча, танаси муолажа қилиш қийин бўлган оғир,дардли касалликка мубтало бўлган шахс, хаёт неъматларидан лаззатланадими? Албатта, йўқ. Аллохни шариатидаги қонунлардан узоқлашган шахс хам рухан ва қалбан дармон қилиниши оғир касалликка чалинган, у тавхиддан ва аллохни шариатидаги қонундан қай даражада узоқлашган бўлса, унинг қалбий ва рухий касаллиги ана ўша меъзонда кўпаяди, мана бу шахс танаси  дармон қилиниши қийин бўлган бемор каби, ўринли шодликдан ва оромишдан махрум бўлади. Мана бу суратда, хаётдаги мақсад асосида ислом нуқтайи назаридаги шодлик ва хурсандчилик хам ўзига хос хадуд  ва чегараларга эга. Истеъмол қилинадиган нарсалар ва ичимликларни хадди ва чегарасини бузган кимса, ўзига нисбатан ва хатто бошқаларга нисбатан зулм ва жиноят содир қилган хисобланади.

Аллохни шариат қонунларидаги шодликни манъ қилинган ва қайтарилган хадди ва чегараларини уч дастага тақсим қилинади: 1- шодликни таркиби,2- шодликни қолиби, 3- шодликни макони ва замони.

(давоми бор………)

Муқаддамот дарслари/ саккизинчи дарс :  фитрий эхтиёж сифатидаги шодлик ва уни қандай контрол қилиб бошқариш.

Шайх Абу Хамза хўромий хафизахуллохни аудио тасмасидан ёзиб олинган

(16- қисм)

Бу яъни на қўрқув, на изтироб, на иккиланиш мавжуд бўлмаган, балки фақат шодлик ва оромишга эга бўлган  равшан  келажак ва оқибат, дунё ва қиёматга тегишли.

Шу ерда бу дунёдаги  ўринли ва аллох таоло яхши кўрадиган шодликларга ишора қилиб ўтилиши лозим бўлади:

Улардан бири: аллохни шариатидаги қонунда мана бу шодлик хам жаннатни ва аллохни розилигини қўлга киритиш учун бир восита хисобланади, уни ўзи ёлғиз холда мақсад бўла олмайди. Шодликни ўзи бир абзор бўлиб, у мўъмин инсонни жаннатга ва аллох таолони розилигига яқинлаштирадиган асосий ва мухим ишларни бажариш учун унга ёрдам беради, бошқачароқ истелох билан айтганда шодлик бу йўлда бизларга хизмат қилади ва шахсга куч-қувват беради, у вазифаларини янада яхшироқ бажара олиши учун унга куч бағишлайди.  

Энди мана бу ўринлик ва аллох яхши кўрадиган шодликни доимий қилиш учун бир нечта майда нуқталарга,фарқларга ва белгиларга эътибор бериш керак бўлади, айниқса бу нуқталар дорул исломда яшовчиларга тегишли:

-Улардан бири диний эътиқодлар,яъни бир иш мусулмон учун шодликка сабаб бўлиши мумкин, лекин кофир шахс учун ғам- андух, хавотир, зарар келтириши мумкин.  

   وَنُنَزِّلُ مِنَ الْقُرْآنِ مَا هُوَ شِفَاءٌ وَرَحْمَةٌ لِلْمُؤْمِنِينَ وَلَا يَزِيدُ الظَّالِمِينَ إِلَّا خَسَارًا (اسراء/82)

Биз мўъминлар учун шифо ва рахмат бўлган қуръон оятларини нозил қилурмиз. (Лекин бу оятлар) золим-кофир кимсаларга фақат зиённи зиёда қилур.

Яъни мана бу қуръон ва мана бу аллохни шариатидаги қонунлар инсон учун иккита бир-биридан фарқли ишлатилиш йўлига эга, у мўъминлар учун шифо ва рахмат бўладиган бўлса, буни қарама- қаршисида золимлар учун зиён ва зарардан бошқа нарсани келтирмайди. Бу ерда мўъминларнинг қуръон ва ундаги қонунлар билан шод ва хурсанд бўлишлари, хамда золим ва ситамгарларни ғамгин бўлиб хавотирга тушишлари хам  табиий нарса.  Бунга мисол бизларнинг учинчи даражадаги душманимиз бўлмиш насроний кофирларининг иккинчи даражали душманимиз мажус кофирларини устидан қозонган ғалабаси билан бизнинг хурсанд бўлишимиз бўла олади,

 «وَ يَوْمَئِذٍ يَفْرَحُ الْمُؤْمِنُونَ» (روم/4)

албатта бу нарса табиатан бизларнинг биринчи даражали душманимиз қурайш секуляристлари билан иккинчи даражали душманимиз мажусларнинг ғам-андухга тушишларига боис бўлади.

Аллохни шариатидаги қонунларни ижро қилишлик мўъминлар учун  ва хатто дорул исломда сокин бўлиб яшаётган ахли жизъя бўлган кофирлар учун хам фаровонлик ва амниятни

   «أَطْعَمَهُم مِّن جُوعٍ وَآمَنَهُم مِّنْ خَوْفٍ »

ва ибодатларни аллохга комил суратда хослашни келтиради,

 «فَلْيَعْبُدُوا رَبَّ هَٰذَا الْبَيْتِ»

динга унинг тўрт мафхумига кўра комил суратда амал қилинишига сабаб бўлади, бу яъни мўъминларга шодликни хадя бериш демакдир, аммо бу абу жахллар, абу лахаблар, динфурушлар, секуляристлар,ўғрилар, беномуслар, даюслар,хамжинсбозлар ва бошқа золимлар учун зиён ва зарар келтиради холос.

-Бизларнинг биродарларимиз ва опа-сингилларимиз шодликни бардавом бўлиши учун назарга олишлари керак бўлган фарқлардан яна бири, шахсларнинг ёшини хисобга олинишидур.

Чунки хар қандай ёшда шахслар учун шодликлар хам фарқ қилади, баъзи бир ўринларда улар бир хил бўлмасликлари мумкин. Шу сабабли хам кўриб турганимиздек, балоғатга етган йигитни хурсанд қиладиган олий ўқув юртига қабул қилиниши ё яхши иш, турмуш қуриш……. каби  нарсалар, бошланғич синфдаги болани хурсанд қила олмайди, агар буни аксига олиб кўрсангиз хам шу натижани беради. Шунингдек бир ўсмир ёшдаги ёки балоғатга етган йигитни шодлигига боис бўладиган нарса хам ёши катта кишига шодлик келтирмаслиги хам мумкин. Масалан ёш йигит бўлган Зубайр хабашада Нажжошийнинг кофир лашкарини ғалабаси билан хурсанд бўлади ва хурсандчилигидан кўйлагини ечиб олиб ғалабани белгиси сифатида уни силкитади. Лекин шу нарса бир болачани шодлигига сабаб бўла олмайди, у бу нарсани бутунлай тушунмайди ва бунга хурсанд хам бўлмайди.

Яна хам майдароқ суратда назар ташлайдиган бўлсак, жуда кўп шеърлар ёки оханглар, қўшиқлар бизларни тилимиз билан айтганда эса гуронийлар ўсмир ёки балоғатга етган йигитни шодлигига сабаб бўлиши мумкин, аммо ёши катта киши учун бу шодликка сабаб бўлмаслиги мумкин. Ёки буни тескариси хам бўлиши мумкин. Ўйинлар ва қизиқарли машғулотлар борасида хам шахсларнинг ёши хисобга олишини керак. Мана бу нуқталарни асрлар олдин исломий маънавият маданиятлаштириб бўлган, фақат яна қайтадан бу нуқталарга эътибор билан диққат қилинса, шуни ўзи кифоя қилади.

    Ёшни хисобга олган холда, мана бу саралаш жараёнида риоят қилиниши керак бўлган мухим нуқталардан бири,”ўз-ўзини хурмат қилиш ва бу хурматни сақлаб туриш”дан иборат, бу шодликни ажратиб бўлмайдиган асосий омилларидан ва энг мухим  шодликни химоя қилувчиларидан бири хисобланади.

-Мана бу ўринларда диққат билан  эътибор берилиши керак бўлган фарқлардан яна бири, шахсларнинг жинсиятидур.

 Шубхасиз муштарак нуқталарни назарга олган холда- жуда кўп бошқа ўринлар  каби – ўғил ва қизни ё эркак ва аёлни ўртасида бу борада хам фарқ бор. Шодликни ижод қилувчи омиллар хам баъзи ўринларда эркаклар ва аёлларни ўртасида бир-биридан фарқ қилади. Жуда кўп нарсалар ўғил болаларни хурсанд қилади,аммо худди шу нарсалар қиз болаларга қизиқарли бўла олмайди. Лекин буни тескариси хам бўлиши мумкин, жуда кўп нарсалар қиз болаларни хурсанд қилади ,аммо бу нарсаларни  ўғил болаларга бутунлай қизиғи йўқ. Катта ёшда хам шунга ўхшаган ўринлар жуда кўп топилади, бир нарса эркак кишини хурсанд қилиши, аммо аёл кишини хурсанд қила олмаслиги мумкин, ёки буни акси бўлиб, бир нарсалар эркак кишини хурсанд қилиши, аммо аёл кишини хурсанд қила олмаслиги мумкин.

 -Алохида эътибор талаб қиладиган ўринлардан яна бири атроф мухитни омилларидур. Масалан: айнан географик ва иқлимий жойлашув хам баъзи бир шодликларни қўлга киритиш учун турли -хил маданий шароитларни вужудга келтиради, бу нарсалар ўша минтақадаги  “урфи”ни қолибига кўра тайинланади, чунки хар- хил қавмлар ўзларидаги географик ва иқлим шароитига муносиб равишда турли- хил равишлардан фойдаланишлари мумкин.

Мана бу урфлар агар аллохни шариатидаги қонунларга қарши бўлмайдиган бўлса, уларни хурмат қилиб қабул қилинади,хеч ким бир минтақанинг ўзига хос географик урфини бошқа бир минтақага ёки бир қабила ва забонни нарсасини бошқа қабила ва бошқа забонга мажбурлаб қабул қилдира  олмайди.

(давоми бор………)

Муқаддамот дарслари/ саккизинчи дарс :  фитрий эхтиёж сифатидаги шодлик ва уни қандай контрол қилиб бошқариш.

Шайх Абу Хамза хўромий хафизахуллохни аудио тасмасидан ёзиб олинган

 (15-қисм)  

2-Аллох таоло шодликни бардавом ва доимий қилиш учун кўрсатган ўринлардан яна бири, бу аллохни қазо ва қадарига рози бўлиш ва қалб,забон,амалга ўхшаш  ботин хамда зохирдаги илохий қадарга эътироз қилмасликдур.

Мўъмин шахс  мана бу даражага етган пайтида, у дунёвий хаётнинг охират билан боғлиқ ўрни хақида аниқ ва хақиқий тасаввурга эга бўлади, бу нарса илохий қазо ва қадарга нисбатан рози бўлиб  хурсанд бўлишига боис бўлади.

 «لِكَيْلا تَأْسَوْا عَلى‌ مَا فاتَكُمْ وَ لا تَفْرَحُوا بِمَا آتاكُمْ وَ اللَّهُ لا يُحِبُّ كُلَّ مُخْتالٍ فَخُورٍ» (حدید/23)

Токи, сизлар қўлларингиздан кетган нарсага қайғурмагайсизлар ва ( аллох) ато этган нарса билан шодланиб (хаволаниб) кетмагайсизлар. Аллох барча кибр- хаволи, мақтанчоқ кимсаларни суймас. 

Яъни бу ғам,умидсизлик, диққатчилик,тушкинликка тушиш ва инсонни шодлигига зарба уриши мумкин бўлган барча офатларнинг эшигини ёпиб ташлаш деганидур, яна бу аллох таоло бизларни вужудимизга бир эхтиёж сифатида жойлаб қўйган шодлик неъматини мухофизат қилиш демакдир, махсусан улар барча инсонларни ё жонлари, ё очлик, ё мол-давлат, ё фарзандлари, ё бошқа нарсалар орқали, шубхасиз  имтихон қилинишларини тушуниб етган пайтларида, янада яхшироқ уни химоя қилишади:

وَلَنَبْلُوَنَّكُم بِشَيْءٍ مِّنَ الْخَوْفِ وَالْجُوعِ وَنَقْصٍ مِّنَ الْأَمْوَالِ وَالْأَنفُسِ وَالثَّمَرَاتِ ۗ وَبَشِّرِ الصَّابِرِينَ (بقره/155)

Ва албатта сизларни хавфу хатар, очлик, молу- жон ва мева- чеваларни камайтириш каби нарсалар билан имтихон қиламиз. Бирор мусибат келганда: “албатта биз аллохнинг (бандаларимиз) ва албатта биз у зотга қайтгувчилармиз”, дейдиган собирларга хушхабар беринг (эй Мухаммад).

لَتُبْلَوُنَّ فِي أَمْوَالِكُمْ وَأَنفُسِكُمْ وَلَتَسْمَعُنَّ مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ مِن قَبْلِكُمْ وَمِنَ الَّذِينَ أَشْرَكُوا أَذًى كَثِيرًا ۚ وَإِن تَصْبِرُوا وَتَتَّقُوا فَإِنَّ ذَٰلِكَ مِنْ عَزْمِ الْأُمُورِ (آل عمران/186)

Албатта молу- жонларингизда имтихон қилинурсизлар ( яъни тангри таоло мол ва жонларингизга хилма- хил офату балолар юбориб, сизларнинг иймонингизни текшириб кўрар) ва албатта сизлардан илгари китоб берилган кимсалар томонидан ва мушриклар томонидан кўп азият – маломатлар эшитажаксизлар. Агар (озорларига) сабр- тоқат қилсангизлар ва аллохдан қўрқсангизлар (нажот топурсиз). Чунки бу иш ( яъни сабр- тоқатли бўлиб, аллохдан қўрқиш) ишларнинг мақсадга мувофиғидир.

Мана бу холатда инсон бу дунёдан икки хил тушунчага эга бўла олади:

1-Дунё фароғат ва охирги макон бўлиб, у ерда мушкилотлар ва ёқимсиз нарсалар бўлмаслиги керак. Хамма инсонларни хаётида албатта мушкилотлар мавжуд, энди агар инсон мана бу кўз- қарашга эга бўлар экан, у ана ўша мушкилотларга ва қийинчиликларга дучор бўлган пайтида, бу назарни самарасида уни  кудокка,меркелга ва уларга ўхшаган минглаб кишиларнинг  топган тақдири кутади……

2-Яна бир бошқа бир тушунча шуки, бу дунё ўткинчи, доимий бўлмаган имтихон майдони ва унда солих амалларни хосили қиёмат учун жамланади, ана бу қиёмат доимий ва хамиша мавжуддур. Мана бу кўз- қараш орқали инсон машаққатларни,қийинчиликларни осонлик билан қабул қилади ва мана бу хаётга ва ундаги қийинчиликларга сабр – тоқат қилиш хам осонроқ бўлади.

Мана бу равишдаги дунё қараш, шукр қилгувчи ва ижобий фикрдаги  мўъминларни вужудга келтиради,  

« لَئِن شَکَرْتُمْ لأَزِیدَنَّکُمْ»

У ўзини бор куч- қуввати билан ва барча шаръий асбоблардан фойдаланган холда, ана бу мақсадни қўлга киритиш учун қўлидан келганча харакат қилади, лекин натижани аллохга топширади, у илохий қазо ва қадарга рози бўлади ва шу равиш билан ботинидаги шодликни химоя қилиб уни мустахкамлайди.

Биз мана бу мўъминларни қарама- қаршисида илохий қазо ва қадарни тушуниб етмаган жуда кўп инсонларни кўрамиз, уларнинг атроф жахонга нисбатан  дунё қарашлари  шариатга мувофиқ эмас. Улар доимо  ўзларини атрофларидаги  манфий нуқталарни кўришади; улар доим атрофларидаги кишиларни, жамиятни нотўғри ишларидан шикоят қилишади, улар хатто ўзларини хаётларидан хам рози эмаслар, пулсизликдан ва моддий имкониятларни йўқлигидан нолишади. Мана бу шахслар ана бу манфий дунё қарашлари билан фақатгина ўзларини жисмларига зарба урибгина қолмасдан,балки улар ўзлари билан  бошқаларни шодлигини хам нобуд қилишади.

3-Инсонлардаги шодликни янада бардавом бўлишига ёрдам берадиган  учинчи энг асосий ўринлардан бири, бу охирги элчи орқали хабар берилган  қиёматга ва ўлимдан кейинги дунёга иймон келтиришдан иборат.

Ислом мусулмонлар учун чизиб берган охирги мақсад ва орзу, фақат  жаннат ва аллохнинг розилигидур. Шахс ўзини ихтиёри  ва тўғри иймони билан озод холида ана ўша мақсадни қўлга киритиш сари харакат қилган пайтида, дунёда эга бўлган хамма нарсани хурсанд ва шод холда бу йўлда фидо қилиб юборади, у мана бу йўлда хар қанча харакат қилгани сари ана бу мақсадга янада яқинлашади ва ўзини вужудида розиликни хис қилади ва шодлигига шодлик қўшилади. Қаъқо Авсийга айтган эдиларки; бизларни жаннатга тарғиб қиладиган бирор нарсани бизларга айтгин. Шунда у : росулуллох саллаллоху алайхи васаллам у ерда бўладилар.

Бу ерда очиқ-ойдин кўриниб турган нарса,дунё ва ундаги хаёт борасидаги  шаръий тафсирга кўра, мужохид мусулмонларнинг оқибати иккита йўлга тақсим бўлади: биринчиси дунёдаги шодлик, иккинчиси шахидлик билан топган ўлимидан кейинги шодлиги бўлади, ўтган даврларда ўтиб кетган шахидлар бу нарсаларни қўлга киритишган.     

 قُلْ هَلْ تَرَبَّصُونَ بِنَا إِلاَّ إِحْدَى الْحُسْنَيَيْنِ وَنَحْنُ نَتَرَبَّصُ بِكُمْ أَن يُصِيبَكُمُ اللّهُ بِعَذَابٍ مِّنْ عِندِهِ أَوْبِأَيْدِينَا فَتَرَبَّصُواْ إِنَّا مَعَكُم مُّتَرَبِّصُونَ(توبه/52)

(эй Мухаммад), айтинг: ” сизлар биз учун фақат икки яхшилик ( яъни шахид бўлишимиз ёки ғалаба қилишимиз)дан бирини кутмоқдасиз. Биз эса сизлар учун аллох сизларга ўз даргохидан ёки бизнинг қўлимиз билан бир азоб етказишини кутмоқдамиз. Бас, сизлар хам кутаверинглар, биз хам сизлар билан бирга кутгувчимиз.”

(давоми бор……..)

Муқаддамот дарслари/ саккизинчи дарс :  фитрий эхтиёж сифатидаги шодлик ва уни қандай контрол қилиб бошқариш.

Шайх Абу Хамза хўромий хафизахуллохни аудио тасмасидан ёзиб олинган

(14- қисм)

Бу ва бунга ўхшаш инсонлар зикр қилиб ўтган  ижобий ўринларни хаммасини, аллохни шариатидаги қонунлар шодликка боис бўладиган абзорлар сифатида қабул қилади. Аллох таоло номларини биз айтиб ўтган мана бу ижобий ўринларни тасдиқлаш билан бирга, бундан бошқа мавжуд  майда ўринларни шодликнинг зохирий белгиси сифатида, ўзининг шариатида ва асосий қонунларида умумий бир жамланма кўринишида, учта асосий омилни инсонда доимий шодлик ва бахтни вужудга келтирувчи манбаъ сифатида таништирган, улар “хаёлдаги бахт ва шодликка” айланмасидан олдин  мана бу шодликларни ташкиллаштиради ва бошқариб контрол қилади ва хидоят қилади:

 1-Ушбу асосий ўринлардан бири шодликнинг энг мухим ва асосий омили сифатида, ла илаха иллаллох ва Мухаммадур росулуллохга ихлос билан иймон келтириш ва чин дилдан ишонишдир. Ташвиш, изтироб ва тушкинликни йўқлиги  ва қалб хотиржамлигини қўлга киритиш хар қандай шодликни асосий нави хисобланади, мана буни ғайри шаръий дастурлардан ва қонунлардан четланиш ва аллохнинг шариатидаги қонунларга сўзсиз итоат қилиш орқалигина қўлга киритилади. Аллох таоло мархамат қиладики:     

 الَّذِينَ آمَنُوا وَتَطْمَئِنُّ قُلُوبُهُم بِذِكْرِ اللَّهِ ۗ أَلَا بِذِكْرِ اللَّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ (رعد/28)

Улар иймон келтирган ва қалблари аллохни зикр қилиш- эслаш билан ором оладиган зотлардир. Огох бўлингизким, аллохни зикр қилиш билан қалблар ором олур.

Шу ерда бир нарсани айтиб ўтмоқчиман, мўъминларни даражаси мусулмонларни даражасидан юқорироқ бўлгани каби, таскин топишни  даражаси иймон даражасидан юқорироқда туради:

 وَإِذْ قَالَ إِبْرَاهِیمُ رَبِّ أَرِنِی کَیْفَ تُحْیِی الْمَوْتَى قَالَ أَوَلَمْ تُؤْمِن قَالَ بَلَى وَلَکِن لِّیَطْمَئِنَّ قَلْبِی(بقره/260)

Эсланг (эй Мухаммад), Иброхим: “парвардигор,менга ўликларни қандай қилиб тирилтиришингни кўрсат”, деганида, аллох: “ишонмайсанми?”- деди. Иброхим айтди: “йўқ, ишонаман-ку, лекин дилим яна хам таскин топиши учун”.

Шахс тоғутга куфр келтириш ва аллохга иймон келтириш орқали аллохни шариатидаги қонунларнинг қадриятларига ва аллох таолони рахмати,ваъдаси,огохлантиришларига боғланиб қолган пайтида, у ўзининг шодлигини аллох таолодан бошқа хеч қандай нарсага ва хеч кимга боғламайди, шу сабабли хам у хамиша шодлик неъматидан бахраманд бўлади, чунки:

  وَ أَنَّهُ هُوَ أَضْحَکَ وَ أَبْکي.

Энди шахс ўзини шодлигини фақат ўткинчи моддий ишларга боғлаб олган пайтида, ана бу ишлар тамом бўлган пайтида у хам ғам- ташвишга дучор бўлиши табиий бир холат.

Сиз бир тасаввур қилиб кўринг, хамма одамлар учун расм олишга имконият яратиб берган жорж эстман кодакдек инсонни 95 миллион доллор даромади бўлган, лекин у 1932 йилда мол-дунёдан ва дунё лаззатларидан тўйиб кетгани сабабли, 82 ёшида ўзини ўзи отиб ўлдиради. Кодак васиятномасини охирги жумласида қуйидагиларни ёзиб қолдирган эди: ” мен керакли ишимни бажариб бўлдим. Демак мени бу ерда қолишимга эхтиёж қолмади.”

Яна бир бошқа бир намуна адолъф меркел бўлиб, у 74 ёшида 2009 йилда 43 миллиярд доллор даромади бўлишига ва дори ишлаб чиқарувчи ва автомобил ишлаб чиқарувчи бир неча катта ширкатга эга бўлишига ва уни қўл остида 100000 дан ортиқ ишчилар ишлашига қарамасдан ва дунёда 44 чи ўриндаги бадавлат киши бўла  туриб, ширкатларидан бирининг акцияси 50 фоизга тушиб кетгани туфайли ўзини поездни остига ташлаб ўлдиради, у мана бу вазиятда бадавлат кишиларнинг 44 чи ўрнидан 96чи ўринга тушиб кетарди холос.

Мана бу борада намуналар жуда кўп, унда шахслар ўзларини шодликларини дунёвий ўткинчи ишларга боғлаб олишган, улар бу ишларни қўлга киритишган пайтда кудокка ўхшаб ўзларини ўлдиришади ёки бўлмасам агар меркелга ўхшаб мол-давлатлари бир миқдор ноқис бўлиб қолса хам ўзларини нобуд қилиб ташлашади.

Аммо мўъмин шахс ўзини шодлигини аллохни шариатидаги қонунга ва аллох таолони ваъдаларига боғлаган пайтида, гунохлардан пархез қилишлик хам унга шодлик келтиради, аллохни йўлида жиход қилишлик ва силайи рахмни барқарор қилишлик хам унга шодлик ва бахт келтиради, мехмон кутиб олишлик ва аллохни бандаларини мушкилотларини енгиллатиш ва аллох таолони дастурларини ижро қилишлик хам унга шодлик ва хурсандчилик келтиради, яъни у 

خَیرُ النَّاسِ أنفَعَهُم لِلنَّاس،

эканини яхши билади, амр ба маъруф ва нахий аз мункар, даъват ишлари ва одамлар учун  аллохни шариатидаги қонунларни, исломий хукуматни қайтадан олиб келишдан тортиб, инсонларга моддий манфаъат етказиш ва умум одамларга фойда келтирадиган ишларни амалга оширишлик уни рухиясини шод ва хурсанд қилади, уни умидини ва ўзига бўлган ишончини юқорига кўтаради.

Хатто шахс ўзини ораста тутишлиги ва ўзини либосларига ,ташқи кўринишига эътибор беришлиги хам мўъмин кишини  шодлигига шодлик қўшади, чунки аллох таоло мархамат қиладики:

    «يَا بَنِي آدَمَ خُذُوا زِينَتَكُمْ عِنْدَ كُلِّ مَسْجِدٍ» (اعراف/31)

Эй одам болалари, хар бир сажда чоғида зийнатланингиз (яъни тоза либосда бўлингиз) хамда ( хохлаганингизча) еб – ичаверинглар, фақат исроф қилманглар. Зотан, у исроф қилгувчи кимсаларни севмас.

Мана бу борада намуналар жуда кўп, аммо бу ерда ишора қилиниши керак бўлган нуқта шуки, кўз ёш тўкишлик аллохни шариатидаги қонунида шодликни тўлдирувчиларидан бири сифатида, хамда  ғам-андухдан қутулиш ва ғам- андухни танадан чиқариб ташлаш учун энг фойдали ва энг олий, табиий бир чора деб хисобланади.

Кўз ёш тўкишлик инсонни тушкинликка тушишдан сақлашидан ташқари, у хаким худованд томонидан инъом қилинган  инкор қилиб бўлмайдиган неъматлардан бири саналади, у инсонни тинчлантириш учун инсонга берилган  энг яхши, афзал воситалардан биридур. Шунга асосланган холда кўз ёш тўкишлик ва кулишлик шодликни давомий  бўлишида бир-бирини тўлдирувчи  хисобланади. Аллох таоло хам мана бу мақсадни қўлга киритилгунча хам кулдиради ва хам кўз ёш тўктиради:

    « وَ أَنَّهُ هُوَ أَضْحَکَ وَ أَبْکي».

Росулуллох саллаллоху алайхи васаллам кўз ёш тўкиш ва хатто  киши ўзини  кўз ёш тўкишга мажбурлаш  учун хам бир қанча тавсиялар берганлар.

Мана бу дунёвий хаётдаги инсонларнинг рухий ва ички саломатликларини аллохни шариатидаги қонунлар томонидан тўғри риоят қилиниши демакдир, албатта мана бу шодликни мухофизат қилишлик ва ғам- ғуссани бошқа усулга кўра танадан чиқариб юборишлик, мўъмин бўлмаган кишилар учун хазм қилиб бўлмайдиган нарса бўлиши мумкин.

(давоми бор………)

Муқаддамот дарслари/ саккизинчи дарс :  фитрий эхтиёж сифатидаги шодлик ва уни қандай контрол қилиб бошқариш.

Шайх Абу Хамза хўромий хафизахуллохни аудио тасмасидан ёзиб олинган

(13- қисм)

-Эътиқоди қандай бўлишидан қатъий назар, барча одамлар ўзларини шодлик ва бахтларини узоқ давом этишига сабаб бўладиган нарсалардан бири,  бу никох ва оилавий хаётдир.

Росулуллох саллаллоху алайхи васаллам никохни ўзларининг суннатларидан бири деб биладилар, бир киши келиб мана бу суннатни ўзига харом қилиши хам, нахий қилинган,

  « فَمَنْ رَغِبَ عَنْ سُنَّتِی فَلَیْسَ مِنِّی» [1]

Кимки мени йўлим ва равишимдан узоқлашса, мендан эмас.

-Одамлар шодлик ва бахт келтиради ва уни давомий бўлишига сабаб бўлади,деб эътиқод қилган ўринлардан яна бири, пул ва бойликдур. Бу ана ўша

 « أَطْعَمَهُمْ مِنْ جُوعٍ»

ни ўзидур, росулуллох саллаллоху алайхи васаллам кўп марта  фақирликни куфр билан ширкни ёнига қўйганлар ва бу икковидан  аллохдан панох сўраганлар:

У киши хар куни эрта тонгда ва шомдан олдин қуйидаги зикрни мархамат қилганлар:

 «اللَّهُمَّ أَعُوْذُ بِکَ مِنَ الْکُفْرِ، وَالْفَقْرِ»[2]

“Эй аллохим! Куфр ва фақирликдан сендан панох сўрайман.”

У киши хатто уйқудан олдин хам мархамат қилар эдиларки:

 اِقْضِ عَنَّا الدَّینَ وأغْنِنَا مِنَ الفَقْرِ .

Бизни қарзларимизни тўлаб бергин ва бизларни фақирликдан узоқлаштир.

Фақирликдан нажот топишлик

 «أَطْعَمَهُمْ مِنْ جُوعٍ»

Шубхасиз хаммага шодлик ва бахт келтиради, энди агар бир кишини бойлигига яна мол-давлат қўшилса, албатта уни шодлиги хам кўпаяди, агар бойлиги камайса шодлиги хам камаяди – бу холат кўпроқ жамиятни кам даромад қатламини орасида учрайди – чунки  шахсларни моддий эхтиёжларини бартараф қиладиган даражадаги даромад, уларнинг шод ва хурсанд бўлишларига таъсир қилади, лекин хаддан ташқари кўп даромад инсондаги шодлик ва бахтни кўпайтирмайди, магарамки шахс мана бу бойлигини аллохни йўлида харж қиладиган бўлса ва бир нарсаларни ўзини қиёмати учун захира қилса ва шу йўл билан ўзини шодлигини доимий қилиб кўпайтирса, бу бошқа масала. Шу сабабли хам росулуллох саллаллоху алайхи васаллам мархамат қилганлар:

   نِعْمَ الْمَالُ الصَّالِحُ لِلرَّجُلِ الصَّالِحِ.[3]

Солих ва яхшилик қилувчи кишини ихтиёрида бўлган халол ва пок мол- давлат қандай хам яхши.

Мана бундай кишиларни бойлиги хар қанча кўпайса, шу андозада ўзлари учун шодлик сотиб олишади ва бошқаларни шод қилишади. Бир мужохидни эхтиёжини қондиришади, шифохона ва кўприк,йўл  қуришади ё одамлар учун  қудуқ қазишади ва сувни тозалаб берувчи манбаъларни вужудга келтиришади ё ўзи ёлғиз болаларини боқаётган аёлларга ёрдам берадиган марказларни ташкил қилишади ва бу шахслар бундан бошқа умумга манфаъат келтирадиган ишларни пуллари билан амалга оширишади, бу ишлар хам ўзларини хурсанд ва шод бўлишлари сабаб бўлади ва хам уларни хизматларидан фойдаланаётган кишиларни хам хурсанд қилади.  

Усмон ибни Афвон росулуллох саллаллоху алайхи васалламдан икки марта жаннатни сотиб олган эхсонли кишилардан бири бўлганлар; биринчи марта рума қудуғини сотиб олган пайтларида,

 иккинчиси эса усра лашкарини таъминлаган пайтларида бўлган эди[4]. Шу сабабли хам ўзларини ёронларига,Анас розиаллоху анху кабиларни хаққига дуо қилардилар:   [5]

اللَّهُمَّ أَكْثِرْ مَالَهُ وَوَلَدَهُ، وَبَارِكْ لَهُ فِيمَا أَعْطَيْتَه[6]

Эй аллох! Уни мол ва фарзандларини кўпайтиргин ва унга берган нарсаларингга баракот ато этгин.

-Хамма инсонларни эътиқоди бўйича шодлик ва бахт келтирадиган ва уни бардавом қиладиган  ўринлардан яна бири, саломатлик ва жисмоний вазиятдур, ислом тахорат қонунларидан тортиб то баъзи истеъмол қилинадиган, аммо зарар келтирадиган  нарсаларни манъ қилиш қонунлари  ва қандай таомланиш,ухлаш, жисмоний машқ  машғулотлари билан шуғулланиш борасидаги тавсиялар билан инсонларнинг жисмий саломатликларини мухофизат қилади. Ва инсон аллохни шариатидаги мана бу қонунларни риоят қилиш орқали ўзини жисмий саломатлигини мухофизат қилади ва шодлигини давомий бўлишини таъминлайди.

– Шодликлари собит ва доимий бўлишига инсонлар эътиқод қиладиган мухим ўринлардан яна бири,амниятдур, бизлар  

     «وَآمَنَهُمْ مِنْ خَوْفٍ»

 борасида олдин хам кўп марта амниятнинг хаётни турли- хил қирраларидаги ўрнига ишора қилиб ўтганмиз.

(давоми бор………)

---

[1] متفق علیه

[2] أبو داود 4/ 324، وأحمد 5/ 42

[3] رواه أحمد وغيره وصححه الألباني.

[4] البدایه و النهایه: 5/4

[5]آثار المدینه المنوره، عبدالقدوس انصاری، ص: 245، چاپ مدینه/ الجواهره فی نسب النبی و اصحابه العشره: 2/173

[6]متفق عليه، أخرجه البخاري -واللفظ له- (ص536 ح 6378)، و (ص533 ح6334) و(ص534 ح6344) و رواه أيضاً (ص155 ح1982) بسنده عن أنس – رضي الله عنه. وأخرجه مسلم (ص1113 ح2480_2481)، و (ص780 ح660)

Муқаддамот дарслари/ саккизинчи дарс :  фитрий эхтиёж сифатидаги шодлик ва уни қандай контрол қилиб бошқариш.

Шайх Абу Хамза хўромий хафизахуллохни аудио тасмасидан ёзиб олинган

(12- қисм)

“Доимий ва чуқур шодликлар” ўткинчи, юзаки шодликларни ўринбосарлари хисобланади.

Айтиб ўтганимиздек, аллохни шариатидаги қонунлар шодликдан фойдаланиш равишларини ва чегараланган дунёвий хаётда оромишни қўлга киритишни ва мана бу қисқа дунёвий хаётда қилинадиган ишлардан лаззатланишни умумий ва майда дастурлар қолибида мусулмонларга таълим беради.

Шодликни мухайё қиладиган шахсий энг содда тавсияларга мисол: инсон ўзини тартибга келтириши, очиқ рангдаги либосларни кийишлик, хушбўй нарсалардан фойдаланиш, шодлик мажлисларида иштирок этишлик, силайи рахмни барқарор қилиш, дўстлар билан дийдор кўришиш, тозалик, мисвок ишлатиш, саёхат ва дам олиш, табиат қўйнида бўлиш, хасад ва ўринсиз кинадан келиб чиққан касалликлардан узоқда бўлиш, ғазабни контрол қилиб бошқариш,шўх табиатли бўлиш, пиёда юриш, от миниш,сузиш, еб-ичиш ва ……..,мана буларни хаммаси шодликни ижод қилиш ва ғам-андухни йўқотиш учун тавсия қилинган;  бу дастурлар мўъминларнинг даъватдаги ва жиходий, хукуматий, иқтисодий, амниятий, идорий, ижроий, ижтимоъий, маданий хаёт борасида ва жиноятчиларни жазолаш, жазолар бўйича шодликни хадя беради.  

Таълим берилгандан сўнг эса , ана бу шодлик ва оромишни,лаззатни эхтиёт қилиш ва уни сақлаб туриш учун хам чораларни ироя беради, мана бу ишларни бажаришни амалда таништиради,чунки улар ухровий мукофотни ўз ичига олади, шу тарзда шахс қўлга киритадиган шодликни,оромишни,лаззатни чуқурлаштиради ва доимий кўринишга келтиради, шу йўл орқали инсоннинг асосий эхтиёжига жавоб беради ва инсонга соғлом исломий хаётдаги шодликни,завқни,лаззатни кайфиятини таълим беради.

Олдин хам айтиб ўтганимиздек, шодлик фитрий ишларни жумласига ва умум инсонларнинг асосий эхтиёжига киради, энди, турли мойилликларга эга инсонлар ушбу омиллар ва таркибий қисмлар ёрдамида ўзлари учун шодлик яратишлари мумкин деган хулосага келган холатлар хам мавжуд, улар ўзлари яратган шодликларни доимий хам қила олишади, уларни хаммаси шундай хулосага келишганки, агар мана бу ўринларни риоят қилишса, уларни шодликлари доимий ва мустахкам бўлади: масалан:

 -Диний ва маънавий эътиқодларга эга бўлиш.

Мана бу ички иймон шахсни камроқ ёлғизлик, ташландиқ бўлиш, бўшлиқ хиссида қолмаслигига боис бўлади. Энг афзал иймон қудратига эга бўлган киши, хар қандай холатда хам ўз холига ташлаб қўйилмайди, бу иймон унинг ички шодлиги доим қувватланиб туришига сабаб бўлади. Фиръавн Мусо ва Хорундан сўраган эдики:

 قَالَ فَمَن رَّبُّکُمَا یَا مُوسَى ‏(طه/49)

Эй Мусо! Сиз икковингизни парвардигорингиз ким? Мусо унга жавобан айтган эди:

 قَالَ رَبُّنَا الَّذِی أَعْطَى کُلَّ شَیْءٍ خَلْقَهُ ثُمَّ هَدَى ‏(طه/50)

(Мусо) айтди: “парвардигоримиз барча нарсага ўз хилқатини – шаклини ато этиб, сўнгра ( уни) тўғри йўлга солиб қўйган зотдир”.

Шу зотни ўзи эълон қиладики:

  إِنَّ اللّهَ کَانَ عَلَیْکُمْ رَقِیباً ‏ (نساء/1)

Албатта аллох устингизда кузатувчи бўлган зотдир.

-Агар риоят қилинса шодликни доимий ва давомли бўлишига боис бўлади,деб хамма инсонлар  хулоса қилган ўринлардан яна бири, ижтимоъий алоқалар ва одамларга аралашиш ва бир четга чиқиб олмасликдур.

Мана бу дўстликлар ва инсонлар билан бизларнинг алоқада бўлишимиз, булар бизларнинг ижтимоъий даромадимиз бўлиб, бизлар учун ижтимоъий эътимодни келтиради ва жамиятдаги шахсларнинг шод бўлиш меъзонига таъсир қилади. Ижтимоъий даромадга  ва яхшироқ ижтимоъий алоқаларга эга бўлган шахслар, тахсилот,мол- давлат, ижтимоъий жойгох бўйича баландроқ мартабадаги ,аммо муносиб  ижтимоъий алоқага эга бўлмаган  кишиларга қараганда шодроқ,бахтлироқ бўлишади. Шу сабабли хам исломда бир четга чиқиб олиш, яккаланиш жуда қаттиқ манъ қилинган.

Росулуллох саллаллоху алайхи васаллам мархамат қиладиларки:     

«لا رَهْبانِیَّةَ فِى الإِسلامِ»[1]

Исломда рохиблик ва ижтимоъий изолацияда бўлиш ва одамлардан четланиш мавжуд эмас, балки росулуллох саллаллоху алайхи васаллам одамларга аралашишни оқибатида шахсга насиб бўладиган яхшилик ва ёмонликларни хисобга олган холда мархамат қиладиларки:

« الْمُؤْمِنُ الَّذِی یُخَالِطُ النَّاسَ وَیَصْبِرُ عَلَی أَذَاهُمْ أَعْظَمُ أَجْرًا مِنْ الْمُؤْمِنِ الَّذِی لا یُخَالِطُ النَّاسَ وَلا یَصْبِرُ عَلَی أَذَاهُمْ »[2] 

Агар мусулмон шахс одамларга аралашиб уларни озорларига сабр- тоқат қилса, у одамларга аралашмасдан уларни озорларига сабр қилмайдиган кишидан кўра яхшироқдур.

Шу нарсага диққат билан эътибор берилиши керакки, мана бу аралашишлар ва соғлом ижтимоъий- маданий алоқада бўлишлар, уч абзордан бирини бошқаруви остидаги шўрода қатнашишга кўра  бўлмоғи керак, гурухий саргузаштларда ва мусибатларда иштирок этиш,ёрдам бериш ва уч абзордан узоқлашган дуату ала абваби жаханнамни фирқалари билан хамкорлик қилиш, булар жумласига кирмайди, улар мана бу исломий шиорлар билан бирга фақат залиллик ва хорликка,хақоратга ва нобуд бўлишга сабаб бўлади холос,   «هُمْ مِنْ جِلْدَتِنَا وَيَتَكَلَّمُونَ بِأَلْسِنَتِنَا»

кимки уларни сўзларини қабул қилса ва уларга хамрох бўлса, улар уни хам ўзлари билан бирга жаханнамга олиб кириб кетишади,

« مَنْ أَجَابَهُمْ إِلَيْهَا قَذَفُوهُ فِيهَا»

бу ерда уч абзордан бирини йўлига эргашган жамоатга ва имомга тобеъ бўлмоқ лозим,

 «تَلْزَمُ جَمَاعَةَ الْمُسْلِمِينَ وَإِمَامَهُمْ»

агар уч абзорни йўлига асосланган мана бу вохид жамоат ва вохид имом мавжуд бўлмаса,

«فَإِنْ لَمْ يَكُنْ لَهُمْ جَمَاعَةٌ وَلَا إِمَامٌ»

ўйланиб ўтирмасдан ўзига эргашганларни жаханнамга хидоят қиладиган зохири  исломий рахбарлардан ва улар вужудга келтирган тарқоқ ва турли- туман гурухлардан бутунлай узоқлашиш керак:   

 فَاعْتَزِلْ تِلْكَ الْفِرَقَ كُلَّهَا وَلَوْ أَنْ تَعَضَّ بِأَصْلِ شَجَرَةٍ حَتَّى يُدْرِكَكَ الْمَوْتُ وَأَنْتَ عَلَى ذَلِكَ[3]

ана бу жаханнамга даъват қилувчилардан ва уларни тарқоқ ахзоблари ва гурухларидан четланиш, бутун халқдан четланиб олиш дегани эмас, энди агар мана бу халқ хам улар билан бу йўлда хамрох бўлиб олган бўлса, улардан хам четланиш лозим бўлади.

(давоми бор………)

---

[1] مسند أحمد بن حنبل ‏(‏3/82‏)

[2] ترمذی 5207 و ابن ماجه 4032))  صحیح البانی  

[3] صحیح البخاري ـ أبي داود ـ ابن ماجة ـ أحمد

Муқаддамот дарслари/ саккизинчи дарс :  фитрий эхтиёж сифатидаги шодлик ва уни қандай контрол қилиб бошқариш.

Шайх Абу Хамза хўромий хафизахуллохни аудио тасмасидан ёзиб олинган

(11- қисм)

Бизлар учинчи даражали душманимиз бўлмиш насронийларнинг иккинчи даражали душманимиз мажусларни устидан қозонган ғалабаси билан хушнуд ва шод бўламиз,чунки биринчидан узоқроқ бўлган душманимиз яқинроқдаги душманимизни устидан ғалаба қозонган, бу мусулмонларни фойдасигадур, бундан мусулмонларга яхшилик ва манфаъат етади, бўлиб хам ана бу манфаъатга эхтиёж бўлган пайтида яхшилик ва манфаъатдан хурсанд ва шод бўлмайдиган одам борми? Иккинчидан насронийлар ақида ва ишончлари назаридан бизларга яқинроқ, мажусийлар эса бизларга ақида ва ишонч жихатидан узоқроқ, бизлар хам бизга яқинроқ бўлганини ғалабаси билан хурсанд бўламиз. Бу дегани аллох таоло бизлар таъйин қилган  шаръий душманшуносийга ва душманларни шаръий даражаларга ажратишга эргашиш демакдир, бизлар бу иш билан ўзимиз учун шодликни ижод қиламиз, агар кимки мана бу шаръий душманшуносий ва душманларни шаръий даражаларга ажратишдан огох бўлмас экан, у мана бу шодликдан хам махрум бўлади.  

3-Аллох яхши кўрадиган шодликларни учинчи дастаси шундай бир шодликки, уни аллохни йўлида қуролли жангни оқибатида ўлдириладиган шахидларни йўлини давом эттириш орқали қўлга киритилади.

 وَلاَ تَحْسَبَنَّ الَّذِینَ قُتِلُواْ فِی سَبِیلِ اللّهِ أَمْوَاتاً بَلْ أَحياءٌعِندَ رَبِّهِمْ یُرْزَقُونَ * فَرِحِينَ بِمَا آتَاهُمُ اللّهُ مِن فَضْلِهِوَيَسْتَبْشِرُونَ بِالَّذِينَ لَمْ يَلْحَقُواْ بِهِم مِّنْ خَلْفِهِمْ أَلاَّ خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلاَ هُمْ يَحْزَنُونَ (آل عمران/170-169)

Аллох йўлида жангда ўлдирилган зотларни харгиз ўликлар деб ўйламанг! Йўқ, улар тириклардир! У зотлар аллох фазлу карами билан берган неъматлардан хушнуд холларида бахраманд бўлмоқдалар ва хали ортларидан етиб келмаган биродарларига хеч қандай хавфу хатар йўқлиги ва ғамгин бўлмасликлари хақида хушхабар бермоқдалар.

Шахид бўлган мужохидларни йўлига мухлис холда тушган шахс, аллох таолони дўстларидан бирига айланади, аллох улар хақида мархамат қиладики:

  الا إِنَّ أَوْلِیَاءَ اللّهِ لاَ خَوْفٌ عَلَیْهِمْ وَلاَ هُمْ یَحْزَنُونَ؛

Огох бўлингизким, албатта аллохнинг дўстларига (охиратда) бирон хавфу- хатар йўқдир ва улар ғамгин бўлмайдилар.

Шахс мана бу мужохид шахидларни йўлига тушгач, биринчи бўлиб мухтож бўладиган абзор, аллохнинг ваъдалари хақ эканига илм ва ишонч хосил қилишдур.

فَرَدَدْنَاهُ إِلَى أُمِّهِ كَيْ تَقَرَّ عَيْنُهَا وَلَا تَحْزَنَ وَلِتَعْلَمَ أَنَّ وَعْدَ اللَّهِ حَقٌّ وَلَكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُونَ (قصص/13)

Шундай қилиб, биз (Мусонинг онасининг) кўзлари шодланиши ва ғам чекмаслиги учун хамда аллохнинг ваъдаси хақ эканини билиши учун уни онасига қайтардик. Лекин кўп (одамлар аллохнинг ваъдаси хақ эканини) билмайдилар.

Бу яъни аллохни шариатидаги қонунларга амал қилиш пайтида умидни экиш ва ноумидликни,хавотирни,ғамни йўқотишлик демакдир, бу яъни икки яхшиликдан бирини қўлга киритиш учун – ё дунёдаги шодлик ё қиёматдаги шодлик – бўлиб хеч қандай шак ва шубхага эга бўлмаган холда, оромиш ва умидни экиш дегани, агар мана бу йўлда машаққат ва қийинчиликлар учраса хам, уларни хаммаси вақтинчаликдур, чунки:

 إِنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْراً”

Бу жумла икки марта такрорланган, хар қандай қийинчиликдан сўнг осонлик бор, бу яъни аллохни шариатидаги қонунлар мувофиқ олдинга харакат қилиш бўйича умид, рухий-маънавий қувонч  ва қатъият  деганидур.

Мана бу холатда, шахид бўлган мужохидларни йўлига тушиб олган пайтимизда хар қанча олдинга харакат қилганимиз сари ғалабалардан бирига ва шодликлардан бирига яқинлашамиз, махсусан қиёматдаги абадий шодликка яқинроқ бўламиз. Чунки умрингни бир куни ё бир соати ё бир лахзаси ўтгани сари, шу миқдорчалик дунёвий хаётингни тугашига ва қиёматдаги хаётингни бошланишига яқинроқ бўласан.

Шахид бўлган мужохидларнинг мана бу йўлида биз мухтож бўладиган ўринларни яна бири, каттароқ мушкилотларни назарга олишликдур, чунки бу иш инсонни  бошига тушаётган ғам- андухларни кичик ва арзимас саналишига ва унутилишига боис бўлади: 

إِذْ تُصْعِدُونَ وَلاَ تَلْوُونَ عَلَى أحَدٍ وَالرَّسُولُ يَدْعُوكُمْ فِي أُخْرَاكُمْ فَأَثَابَكُمْ غَمًّا بِغَمٍّ لِّكَيْلاَ تَحْزَنُواْ عَلَى مَا فَاتَكُمْ وَلاَ مَا أَصَابَكُمْ وَاللّهُ خَبِيرٌ بِمَا تَعْمَلُونَ (آل عمران/153)

(Эй мўъминлар), хеч кимга боқмай (жанг майдонидан) чиқиб кетган пайтингизни эсланг! Холбуки, пайғамбар ортингизда сизларни чорламоқда эди. Бас ( ғалаба, ўлжалар янглиғ) сизлардан кетган нарсаларга ва (мағлубият, қурбонлар каби) сизларга етган нарсаларга хафа- ғамгин бўлмасликларингиз учун аллох сизларга ғам устига ғам берди. Аллох қилаётган амалларингиздан хабардордир.

 غَمًّا بِغَمٍّ.

яъни ғамни синдирувчи. Яъни каттароқ ғам билан кичик ғамни синдирилади ва йўқотилади. Агарчи кичик,ўткинчи, арзимас  ғамлар мавжуд бўлса хам, мана бу кичик ғамлар ихдал хуснаяйнга ва шодликларни бирига зарба уришига йўл қўймайдиган ғамни синдирувчи нарсалар хам бор.  

(давоми бор……..)

Муқаддамот дарслари/ саккизинчи дарс :  фитрий эхтиёж сифатидаги шодлик ва уни қандай контрол қилиб бошқариш.

Шайх Абу Хамза хўромий хафизахуллохни аудио тасмасидан ёзиб олинган

(10- қисм)

Очиқ ва ошкор кўриниб турганидек, бизлар аллох таоло рози бўлган ва ўзини қонунида баён қилган  нарсага хурсанд бўламиз ва аллох таоло соғлом фитрат ва қонунларини воситасида таъйин қилган нарсаларга хафа бўлиб ғамгин бўламиз, демак фақатгина аллох таоло дунё ва охиратда кулдириб хурсанд қилади ва фақат у зотгина йиғлатиб ғамгин қилади,

  ‏« وَأَنَّهُ هُوَ أَضْحَکَ وَأَبْکَى»

Аллох таоло рози бўлган ва аллох яхши кўрган барқарор шодлик ва бахтни дастасига “ўринли ва мусбат шодлик” деймиз, умумий суратда бу турдаги шодликларни уч дастага тақсим қилинади:

1-Биринчиси аллохни шариатидаги қонунларига эргашиш сабабли вужудга келган шодлик бўлиб, у қалбларга шифо бўлади.

 Чунки аввалги кундаёқ аллох таоло одам алайхиссаломга мархамат қиладики:

   قُلْنَا اهْبِطُواْ مِنْهَا جَمِيعًا فَإِمَّا يَأْتِيَنَّكُم مِّنِّي هُدًى فَمَن تَبِعَ هُدَايَ فَلاَ خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلاَ هُمْ يَحْزَنُونَ (بقره/38)

“У жойдан (жаннатдан) хаммангиз тушинг”, дедик. “Бас, сизларга мен тарафимдан хидоят келганида, шу хақ йўлга эргашган кишиларга хавфу хатар йўқ ва улар ғамгин бўлмайдилар”.

Яъни аллохни шариатидаги қонунга эргашишлик қўрқувни, ғам ва андухни йўқолиши ва шодликни, бахтни қўлга киритиш билан биробардур. Шу ерда аллох таоло яна мархамат қиладики:

 یَا أَیُّهَا النَّاسُ قَدْ جَاءتْکُم مَّوْعِظَةٌ مِّن رَّبِّکُمْ وَشِفَاء لِّمَا فِی الصُّدُورِ وَهُدًى وَرَحْمَةٌ لِّلْمُؤْمِنِینَ* قُلْ بِفَضْلِ اللّهِ وَبِرَحْمَتِهِ فَبِذَلِكَ فَلْيَفْرَحُواْ هُوَ خَيْرٌ مِّمَّا يَجْمَعُونَ   (یونس/58-57)[1]

Эй инсонлар, сизларга парвардигорингиз томонидан панд- насихат,дилларингиздаги бузуқ эътиқодлардан  иборат нарсаларга шифо ва иймон келтирган зотлар учун хидоят ва рахмат (яъни қуръон) келди. * (Эй Мухаммад), айтинг: “Аллохнинг фазлу мархамати ( яъни ислом) ва рахмат- мехрибонлиги ( яъни қуръон) билан – мана шу ( неъмат) билан шод- хуррам бўлсинлар. (Зеро), бу улар тўплайдиган мол- дунёларидан яхшироқдир.”

Аллох таоло яна таъкидлайдики, танхо у зотни шариат қонунларига эргашадиган ва шу тарзда амалда бизларни роббимиз фақат парвардигордур,дейдиган кишилар қиёматда хам шод ва ғам-андухдан узоқда бўлишади: 

إِنَّ الَّذِينَ قَالُوا رَبُّنَا اللَّهُ ثُمَّ اسْتَقَامُوا فَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ *  أُوْلَئِکَ أَصْحَابُ الْجَنَّةِ خَالِدِینَ فِیهَا جَزَاء بِمَا کَانُوا یَعْمَلُونَ ‏ (احقاف/13-14)

Албатта “парвардигоримиз аллохдир”,деган, сўнгра (тўғри йўлда) устувор бўлган зотлар учун хавфу – хатар йўқдир ва улар ғамгин бўлмаслар. * Ана ўшалар жаннат эгалари бўлиб, у жойда мангу қолурлар. (Бу) улар қилиб ўтган амалларининг мукофотидир.

Бу ерда бандалар учун қобилиятларига муносиб равишда шодликни  вужудга келтирадиган турли- хил йўллар очилади, бир кишини қобилияти тижоратда ё тиббиётда кўринади  ва у ўзи учун шу йўл орқали шодликни вужудга келтиради, бошқа бир киши эса кўча тозалаш,мухандислик, қишлоқ хўжалиги, қурилиш, таълим тизимида, оёқ кийимлар ишлаб чиқариш бўйича ўзига  шодликни вужудга келтиради, бундан бошқа жуда кўп йўлларни аллохни шариати  мусулмонларга  кўрсатган, мусулмонлар ана ўша йўллардан бир нечаси  орқали ўзларига шодликни вужудга келтиришади: масалан риё ва  миннат  қилмаган холда ва озор- азият етказмасдан аллохни йўлида инфоқ- эхсон қилишлик, бу иш хам ғам ва андухни йўқолишига сабаб бўлади. Нима учун? Чунки шахс аллох таоло буни ўрнига унга бошқа нарса беришини яхши билади ва ана ўша мукофотга сазовор бўлишга ва ундан қабул қилинишига  умидвор бўлади. Шу нарса қўрқув ва ғамни кетишига ва шодликни келишига боис бўлади. Шу тарзда пул билан хам  шодликни сотиб олишга имкон топилади. 

مَّثَلُ الَّذِینَ یُنفِقُونَ أَمْوَالَهُمْ فِی سَبِیلِ اللّهِ کَمَثَلِ حَبَّةٍ أَنبَتَتْ سَبْعَ سَنَابِلَ فِی کُلِّ سُنبُلَةٍ مِّئَةُ حَبَّةٍ وَاللّهُ یُضَاعِفُ لِمَن یَشَاءُ وَاللّهُ وَاسِعٌ عَلِیمٌ ‏.(بقره/261)

Аллох йўлида молларини инфоқ- эхсон қиладиган кишиларнинг мисоли худди хар бир бошоғида юзтадан дони бўлган еттита бошоқни ундириб чиқарган бир дона донга ўхшайди. (Яъни, қилинган бир яхшилик етти юз баробар бўлиб қайтишига ишора қилинмоқда.) аллох истаган кишиларига бир неча баробар қилиб беради. Аллох (фазлу карами) кенг,билгувчидир.

الَّذِینَ یُنفِقُونَ أَمْوَالَهُمْ فِی سَبِیلِ اللّهِ ثُمَّ لاَ یُتْبِعُونَ مَا أَنفَقُواُ مَنّاً وَلاَ أَذًى لَّهُمْ أَجْرُهُمْ عِندَ رَبِّهِمْ وَلاَ خَوْفٌ عَلَیْهِمْ وَلاَ هُمْ یَحْزَنُونَ ‏(بقره/261-262).

Молларини аллох йўлида сарфлаб, сўнгра берган нарсаларига миннат ва озорни эргаштирмайдиган зотлар учун парвардигорлари хузурида улуғ ажр бордир. Улар учун хеч қандай хавфу хатар йўқ ва улар ғамгин бўлмайдилар.

Мана шу ерда шуни айтса бўладики, инсонларнинг истеъдодларига ва қобилиятларига кўра  аллохни шариатидаги қонунларда шодликни вужудга келтириш йўллари мавжуд.

2-Аллох яхши кўрадиган шодликни навларидан яна бири, душманшуносийни ва душманларни даражаларга ажратишни фахмлашдан келиб чиқадиган шодликдур.

Аллох таоло намозни таълим бергандан сўнг, шодликни вужудга келтиришнинг мана бу манбаъсини мўъминлар учун хадис ва фиқх китобларида  мавжуд бўлган ўнлаб хукмларни ва минглаб суннатларни таълим беришдан олдин ўргатди. Яъни душманшуносийни ва душманларни даражаларга ажратишни ўргатиш ва таълим берилиши биринчи даражали ишлар қаторига киради, албатта бошқа ахкомларга амал қилиш хам шодликни вужудга келтирадиган манбаълардан хисобланади,аммо мана бу шодлик зарурийроқ бўлиб биринчи даражада туради.

 Мана бу шаръий душманшуносийни ва душманларни шаръий даражаларга ажратишни самараларидан бири, маваддах жихатидан мусулмонларга яқинроқ бўлган томоннинг мусулмонлардан узоқроқ бўлган томонни устидан қозонган  ғалабаси билан шод ва хурсанд бўлишдан иборат, хатто агар ёмон бир кофир жамият ва гурухнинг ундан кўра ёмонроқ бўлган кофир жамиятни устидан қозонган ғалабаси хам бўлиши мумкин, аллох таоло ёмонни ва ёмонроқни ва энг ёмон даражаларни ўзи таъйин қилган. Бу мусулмонларнинг учинчи даражали душмани бўлган насронийларнинг мусулмонларга иккинчи даражали душман бўлган мажусларни устидан қозонган ғалабасига ўхшайди, бу ерда мусулмонлар румлик насронийларнинг ғалабасига хурсанд бўлишган эди ва аллох таоло уларга бир башорат сифатида хушхабар берадики:

 وَهُم مِّن بَعْدِ غَلَبِهِمْ سَیَغْلِبُونَ ‏* فِي بِضْعِ سِنِينَ لِلَّهِ الْأَمْرُ مِن قَبْلُ وَمِن بَعْدُ وَيَوْمَئِذٍ يَفْرَحُ الْمُؤْمِنُونَ (روم/3-4)

(Лекин) улар (яъни румликлар) бу мағлубиятларидан сўнг бир неча йил ичида албатта ғалаба қилажаклар. Аввалу охир барча иш аллохнинг (измида)дир.  Ўша кунда мўъминлар аллох (румликларни) ғолиб қилгани сабабли шодланурлар.

(давоми бор……..)

---

[1] ای مردمان ! از سوی پروردگارتان برای شما اندرزی (جهت رهنمود زندگی ) و درمانی برای چیزهائی که در سینه‌ها است آمده است و هدایت و رحمت برای مؤمنان است.‏ بگو:به فضل و رحمت خدا – به همین ( نه چیز دیگری ) – باید مردمان شادمان شوند . این بهتر از چیزهائی است که جمع می کنند.

Муқаддамот дарслари/ саккизинчи дарс :  фитрий эхтиёж сифатидаги шодлик ва уни қандай контрол қилиб бошқариш.

Шайх Абу Хамза хўромий хафизахуллохни аудио тасмасидан ёзиб олинган

(9- қисм)

Мана бу тарзда шаръий сахих таълимотлар шундай мўъминларни вужудга келтирадики, улар хар қандай дунёвий ва моддий тўсиқларни, машаққатларни аллох таолодан шодликни сотиб олиш учун бир фурсатга айлантира олишади, чунки шодлик қалб ва рухда жойлашган, рух хам сақланиб қоладиган доимийдур. Шахс ўткинчи,фоний ишларни ўткинчи,фоний бўлмаган ишларни йўлида харжлаб юборади ва буни натижасида жуда кўп фойдани қўлга киритади, шундай бўлгач нима учун у хурсанд бўлмаслиги керак?

«فَرِحِینَ بِمَا آتَاهُمُ اللّهُ مِن فَضْلِهِ وَیَسْتَبْشِرُونَ بِالَّذِینَ لَمْ یَلْحَقُواْ بِهِم مِّنْ خَلْفِهِمْ أَلاَّ خَوْفٌ عَلَیْهِمْ وَلاَ هُمْ یَحْزَنُونَ» (آل عمران/170)

У зотлар аллох ўз фазлу карами билан берган неъматлардан хушнуд холларида бахраманд бўлмоқдалар ва хали ортларидан етиб келмаган биродарларига хеч қандай хавфу хатар йўқлиги ва ғамгин бўлмасликлари хақида хушхабар бермоқдалар.

Инсонни жисми эмас,балки уни рухи абадий қолгувчи экани аниқ-ошкордур. Ана бу рух  маълум бир мархалагача бу жисм билан хамрох бўлади,сўнгра уни ташлаб кетади. Энди мана бу рухни мухофизат қилишни,химоя қилишни ва дунё,охиратда бу рухни шод,хурсанд қилишни  йўлини ўрганиш керак. Ана бу рух жисмдан бу дунёда ўзини шод,хурсанд қилиш учун бир абзор сифатида фойдаланади,бу иш унинг қиёматда хам шод бўлишига сабаб бўлади. Шундай бўлгач оромиш,хотиржамлик рухдадур, шодликни макони хам рухда, мана бу нарсани яъни қалб ва рухнинг аслий жойгохини  секуляристларни психологлари кўрмасликка олишади ва улар инсонни бўш зехнига ва “масъулият”га суянишади ва жамиятни орасидаги ана ўшанча касалликларни шу тарзда дармон қилмоқчи бўлишади:

Инкор қилиб бўлмайдиган мана бу ички изтиробларни хеч ким кўрмасликка олиб кета олмайди ёки уни бир муоммо сифатида инкор қила олмайди, бугунги кундаги жамиятдаги инсонларнинг оромиши ва ички дунёси технология асрини бузиб булғаб ташлаган, ана ўша бузғунчиликларни асарларидан бири шодликни,хурсандчиликни, оромишни камайиб кетганлигидур.

 Секуляр психологлар саломатлик психологияси сохаси бўйича ва ижобий психология шаклида “масъулият” ва “шахсий онгга” асосланган шодлик,бахт тушунчасига кўпроқ эътибор қаратишган, уларни эътиқоди бўйича инсон ўз хаётини фақат ақлини қудрати орқали,хис-туйғулари ва шахсий қобилиятига таяниб, худога ва шариат қонунларига,қалбга суянмаган холда бошқариши ва ўзи кўзлаган оромишни хам қўлга киритиши  мумкин.

Секуляристлар ўзларининг мана бу психологиялари билан хиссиётга,фикрга, шахсий манфаъатларга , инсон ва хайвондаги муштарак ғаризаларга суянган холда шодликни,бахтни қидириб юришибди, улар ўзларини муридларига хам шуни таълим беришадики, хар бир шахс хар қандай қийматга  ва хар қандай шевага кўра бўлса хам,кўпроқ фойдани ва кўпроқ лаззатни қўлга киритиш  орқали ўзи учун мана бундай шодликни,бахтни таъминлашга масъулдур.

Очиқ-ойдин кўриниб турганидек, секуляризм динининг мана бу йўли аллохни шариатидаги қонуннинг  йўлига тўғри келмайди, уларни хар бири алохида йўлдан кетишяпти; исломда шодлик,бахт қалбда жойлашган, аммо секуляристларнинг  психалоягисида шодлик ва бахтни индивидиализмга асосланган ва қалбдан ташқаридаги соф рухий холат бўлиб, шахсга мана бу шодлик ва оромишни ўзларидан ташқаридаги тўполондан,қалбларини ва аллохни шариатидаги қонунни  ташқарисидан қидириш керак деб тушунтиради.  

Ислом аллохнинг шариатидаги қонунлари томонидан контрол қилинган “вазифаларни” ва “ақл юргизишни тасдиқлаш орқали, “қалбни” шодлик қарор тападиган жой деб билади. Хатто қалбни фахмлаш ва дарк қилиш, ақл юргизиш жойи деб хисоблайди:

    «فَتَکُونَ لَهُم قُلُوبٌ یَعقِلُونَ بِهَا» (حج/ 46)

Ахир улар (яъни макка мушриклари) ер юзида сайр қилиб-айланмайдиларми, (ана ўшанда) улар учун доно диллар, тинглайдиган қулоқлар бўлур эди. Зеро, кўзлар кўр бўлмас, балки кўкраклардаги қалблар кўр бўлур.

«لَهُم قُلُوبٌ لاَیَفقَهُونَ بِهَا…» (اعراف/179)،

Уларнинг диллари бору англай олмайдилар, кўзлари бору кўра олмайдилар, қулоқлари  бору эшитмайдилар.

 Мана бу бизларнинг миллатимиз асрлар олдин қўлга киритган ва ўзига хос маданияти,географиясига кўра қалбида аллохни шариатидаги қонун назарда тутган шодликни, бахтни вужудга келтирган тўғри дарк хисобланади, хатто “сиёча мона ё сиё жома дона”ни ( авом халқнинг махсус оханги) ва “дарраий” ни (шайхларнинг махсус оханги) куйлашган  пайтида хам, агар четдан бир одам келиб буни эшитса, булар азадорлик қилишяпти деб ўйлайди,албатта хозирда хам шундай деб фикрлашади, лекин аслида улар мана бу услуб билан дилларини шод қилиб хурсанд бўлишяпти, улар ич-ичларидан хушнуд бўлишяпти. Мана бундай услублар аксар мусулмон миллатини ё дунёдаги кофир миллатларни ўртасида хам  мавжуд.

 Мана бу услублар  шахсга нисбатан барқарор шодликни,бахтни навини беради, лекин четдан келтирилган ва махаллий миллатни маънавиятига тўғри келмайдиган, махсусан ислом маънавиятига тўғри келмайдиган тўполонлар, ислом маънавиятини яхши таниган ва ички оромиш,ўринли шодлик ва бахтни тотиб кўрган шахслар учун вақтинчалик хаяжонни, хамда ўткинчи ёлғон шодликни келтиради, инсонларни фитратига мухолиф бўлган ана бу тўполон нихоясига етгач, мана бу маросимда иштирок этганларни аксари бир нав вақтинчалик тушкинликка ва хатто вақтинчалик чалкашликларга дучор бўлишади. Шу ерда очиқ- ойдин бўладики, ислом шодлик ва бахтни соғлом ва ўринли бўлишидан ташқари уни кайфиятига ва барқарор бўлишига хам ахамият беради, фақат уни миқдорини назарда тутмайди. Мана бу неъматларни қўлга киритиш учун аллох таоло яхши деган шодлик ва бахтни баробарида самиъна ва атоъна деб итоат қилишимиз лозим бўлади.

Сен  

 لا اله – الا الله و محمد رسول الله صلی الله علیه وسلم

ни тилингга олганингдан сўнг,дархақиқат сен бутун хаётингни ва хатто ўлиш услубингни хам аллохни қўлига топширган бўласан:

 قُلْ إِنَّ صَلاَتِی وَنُسُکِی وَمَحْیَایَ وَمَمَاتِی لِلّهِ رَبِّ الْعَالَمِینَ* لاَ شَرِیکَ لَهُ وَبِذَلِکَ أُمِرْتُ وَأَنَاْ أَوَّلُ الْمُسْلِمِینَ(انعام/162)[1]

Бу хаётда аллохга тегишли бўлган нарсалардан яна бири шодлик ва бахтдур. Нима учун? Чунки аллох бизларга қайси нарса учун шод бўлишимизни буюрган бўлса, биз хам шу ишни қиламиз, қайси ишларга нисбатан хафа бўлиб хавотирланишни буюрган бўлса, биз хам шу ишни қиламиз. Мана  шу ерда фақат аллох дунё ва охиратда хам кулдиради ва хам йиғлатади,дея оламиз, аллох таоло қуйидаги муқаддима билан мархамат қиладики:

أَلَّا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَى  *‏.وَأَن لَّیْسَ لِلْإِنسَانِ إِلَّا مَا سَعَى*. وَأَنَّ سَعْیَهُ سَوْفَ یُرَى * .‏  ‏ثُمَّ یُجْزَاهُ الْجَزَاء الْأَوْفَى*.  ‏ وَأَنَّ إِلَى رَبِّکَ الْمُنتَهَى *  ‏.‏  وَأَنَّهُ هُوَ أَضْحَکَ وَأَبْکَى *. وَأَنَّهُ هُوَ أَمَاتَ وَأَحْیَا ‏ ‏(نجم/36-44).‏

Хеч бир кўтаргувчи (яъни гунохкор жон) ўзга жоннинг юкини (яъни гунохини) кўтармас! * Инсон учун фақат ўзи қилган харакатгина бўлур ( яъни ўзгаларнинг қилган яхши амалларидан унга бирон фойда етмас)! * Унинг  қилган саъй – харакати эса яқинда ( қиёмат кунида) кўринур. * Сўнгра у ( ўша саъй- харакати учун) тўла- тўкис жазо – мукофот олур. * Албатта охирги чегара ёлғиз парвардигорингиз олдига (бормоқлик)дир. * Албатта кулдирган хам, йиғлатган хам унинг ўзидир. * Албатта ўлдирган хам, тирилтирган хам  унинг ўзидир.

(давоми бор………)

---

[1] بگو: نماز و عبادت و زیستن و مردن من از آن خدا است که پروردگار جهانیان است. خدا را هیچ شریکی نیست، و به همین دستور داده شده‌ام، و من اوّلین مسلمان هستم .‏

Муқаддамот дарслари/ саккизинчи дарс :  фитрий эхтиёж сифатидаги шодлик ва уни қандай контрол қилиб бошқариш.

Шайх Абу Хамза хўромий хафизахуллохни аудио тасмасидан ёзиб олинган

 (8- қисм)  

Агар инсон аллохнинг шариатидаги қонунларни сахих йўлида харакат қиладиган бўлса – бу мўъминни зиндони ва қамоқхонаси бўлмиш  мана бу дунёда бўладими, ёинки охирги мақсад бўлмиш қиёмат ва жаннатда бўладими – мана бу мархалаларни хаммасида мусулмон киши энг оғир имтихонларни хам шодлик  ва хурсандчилик билан кутиб олади ва сўнгра охирги шодликни қўлга киритади. Хаббоб ибни Арат ва Билол, Сумайя, Хубайб розиаллоху анхуларга ва саййид Қутб,Умар Мухтор ва бошқаларга ўхшаб қийноқлар,азоблар ва ўлимни шодлик ва хурсандчилик билан қабул қилишади, ёки бўлмасам иштишходия амалиётларини хам шодлик ва хурсандчилик билан амалга оширишади ва росулуллох саллаллоху алайхи васалламни сўзларига кўра мана бу йўлда шодлик ва хурсандчилик билан  бир неча марта ўлишга ва шахид бўлишга рози бўлади:    

‏ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ وَدِدْتُ أَنِّي لأُقَاتِلُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَأُقْتَلُ ثُمَّ أُحْيَا ثُمَّ أُقْتَلُ، ثُمَّ أُحْيَا، ثُمَّ أُقْتَلُ، ثُمَّ أُحْيَا، ثُمَّ أُقْتَلُ، ثُمَّ أُحْيَا ‏”‏‏[1]

Жоним уни қўлида бўлган зотга қасамки, аллохни йўлида жанг қилишни ва ўлдирилишни яхши кўрардим, сўнгра тирилсам ва яна қайтадан ўлдирилсам, сўнг яна бир бор тирилсам ва яна қайтадан ўлдирилсам. Яъни қайта-қайта тирилсам ва қайта- қайта аллохни йўлидаги қуролли жангда ўлдирилсам.

У кишининг мўъмин шогирдлари хам худди шундай бўлишган эди,  агар рухсат берсангизлар сизларга бир тарихий бир достонни айтиб бермоқчиман, унда исломий сахих таълимни, ислом динини қадриятларини, аллохни шариатидаги қонунга эргашишни, аллох таоло мўъминиларга ваъда берган доимий, бепоён жаннат ва шодликни кўрасизлар, унда мўъминлар агар мингта жонга эга бўлган тақдирларида хам аллох билан савдолашган пайтларида ўз ихтиёрлари билан  уни фидо қиладилар: 

Бадр ва бошқа ғазотларда қатнашган сахоба Абдуллох ибни Хузофа розиаллоху анху росулуллох саллаллоху алайхи васалламнинг эроннинг шохи хисравни салтанатига юборилган элчиси хам бўлган эди, бу қадрли сахоба шўх табиатли инсон бўлганлар, у кишининг росулуллох саллаллоху алайхи васаллам билан қилган хазиллари фиқх ахлини олдида хам машхур, энди мана бу шахс Умар ибни Хаттоб розиаллоху анхуни даврида хижрий 19 йилда румликларга қарши  олиб борилган жиход пайтида бир гурух мусулмонлар билан асирга тушиб қолади: румни шохи сахобаларнинг мустахкам иймони,сўзга қулоқ солишларини, итоатларини меъзонидан ва уларнинг исломга,рахбариятга  нисбатан фодокорликларидан хабардор эди, аммо буни имтихон қилиб синаб кўрмоқчи бўлади ва кўзи билан кўришни хохлайди, шу сабабли хам агар мусулмонлар асир олинса уларни ўлдирмасдан уни хузурига келтиришни буюрган эди.

Энди Абдуллох ибни Хузофа розиаллоху анху бир гурух мусулмонлар билан асирга тушади,сўнгра насронийларни шохига бир гурух мусулмонларнинг асирга тушганлигини ва улардан бири пайғамбарнинг қадимги ёронларидан  эканини хабар беришади, у кишини шохни хузурига келтиришган пайтида румни шохи аввало Абдуллох ибни Хузофа розиаллоху анхуга узоқ вақт диққат билан қараб туради, шундан кейин у киши билан сухбатлашади, агар у киши динини ўзгартирса уни озод қилишни ва у кишига мол-давлат, ер, чиройли аёлларни, хатто вазирликни ва подшохликка шерик бўлишни хам ваъда беради, аммо Абдуллох розиаллоху анху қатъият билан  шохга жавоб берадики: динни ўзгартиришни аслан имкони йўқ нарса, ўлим бундан кўра минг марта яхшироқ, у киши кулган холда сўзида давом этадики, аллохга қасамки агар сен ўзингдаги ва арабларни барчасидаги  мол- мулкни  менга берган тақдирингда хам Мухаммад саллаллоху алайхи васалламни динидан кўзни очиб юмгунчалик миқдорда хам ортга қайтмайман, бу ишга рози бўлмайман. 

Румни шохи мана бу мархалада у кишини бир неча марта ўлим билан тахдид қилади, биринчи у кишини осиб қўяди  ва камон билан отмоқчи бўлаётгандек қилиб кўрсатади, яъни аскарларга у кишини ўзига қарата эмас, балки атрофига отишни буюради, камон отилаётган пайтида хам Абдуллохни динини тарк қилишга даъват қилади, лекин у кишига бу хам таъсир қилмайди, Абдуллохни янада кўпроқ тахдид қилиш учун, у кишини кўз олдида бир қозон ёғни қиздиришади ва асирлардан икки кишини насроний бўлишга даъват қилишади, аммо улар бу таклифни қабул қилишмагач хар икковини қизиб турган ёғга ташлашади, уларни фақат суяклари қолади холос.

 Румни насроний шохи шундан сўнг хам Абдуллохни яна қайтадан насрониятни қабул қилишга даъват қилади, аммо у киши бу таклифни янада шиддат билан инкор қилади, қайсар ноумид бўлиб у кишини қозонга ташлашни буюради. Абдуллохни қозонни олдига олиб келишган пайтида у кишини кўзи ёшга тўлган эди. Подшохга Абдуллохни кўз ёши тўкаётганини хабар беришади, подшох у ўлимдан қўрқиб йиғлаяпти деб ўйлайди, шу сабабли уни хузирига  қайтариб олиб келишга буюради, у кишини олиб келишган пайтда яна бир бор насроният ақидасини қабул қилишни таклиф қилади, лекин Абдуллох  янада қаттиқроқ шиддат билан рад қилади. Қайсар ғазабланади ва уни хақорат қилиб бошлайди ва айтадики: эй фалон бўлиб кетгур! Бўлмасам нима учун йиғлаётган эдинг?

Абдуллох розиаллоху анху унга жавоб берадики: кўз ёшимга  сабаб, хозир қозонга ташлансам жон баданимдан чиқиб кетади, деб ўйладим, кошки бошимдаги сочларни миқдорича жоним бўлганда эди, уларни хаммасини сонича  аллохни йўлида шу қозонга ташланар эдим. 

Подшох Абдуллохнинг кучли иймони ва шижоатини қаршисида таслим бўлди ва айтдики: мени бошимни ўпишингни  эвазига сени озод қилишимни хохлайсанми? Абдуллох айтдики: буни эвазига хамма асирларни озод қиласанми? Шунда подшох айтдики: ха, буни эвазига хамма асирларни озод қиламан.

 Абдуллох розиаллоху анху ўзига- ўзи айтадики: бу аллохни душманларидан бири холос, агар уни бошини ўпадиган бўлсам хеч нарса қилмайди, бўлиб хам буни эвазига мен билан бирга хамма асирлар озод бўлади…………у киши подшохни олдига бориб уни бошини ўпади, бундан сўнг подшох барча асирларни Абдуллохни қўлига топширишга буйруқ беради. Абдуллох розиаллоху анху Умар ибни Хаттоб розиаллоху анхуни хузурига келиб, мана бу можарони таърифлаб беради, Умар розиаллоху анху бу ишдан жуда хам хурсанд бўлади. У киши асирларга қараб айтадиларки: хар бир мусулмон Абдуллохни бошини ўпиб қўйиши керак ва мен хаммадан аввал бу ишни бошлаб беришим лозим. Шундан сўнг у киши ўринларидан туриб Абдуллохни бошини ўпадилар.   [2]

(давоми бор……….)

---

[1] رواه بخاری

[2]1- الاصابه فی تمییز الصحابه از ابن حجر 2/287  2- السیره النوبه از ابن هشام.  3-حیاه الصحابه شیخ مولانا محمد یوسف كاندهلوی.4- تهذیب التهذیب 5/185.   5- تاریخ الاسلام للذهبی.