وَاعْتَصِمُوا

Муқаддамот дарслари/ саккизинчи дарс :  фитрий эхтиёж сифатидаги шодлик ва уни қандай контрол қилиб бошқариш.

Шайх Абу Хамза хўромий хафизахуллохни аудио тасмасидан ёзиб олинган

(17- қисм)

“Ғайри шаръий ва манфий ё ўринсиз шодлик”.

Кўриб турганимиздек умум мусулмонларни хурсанд бўлиши учун сохалар жуда кўп, уларни сони барча ибодатларни сонига тенг, яъни мусулмон шахс юзлаб оятларни ва минглаб хадисларни ва аллохни шариатидаги қонунлар тасдиқлаган минглаб урфларни сонича ўзи учун шодлик вужудга келтириши мумкин. Аллох таоло бир эхтиёж сифатида

 «أَطْعَمَهُم مِّن جُوعٍ وَآمَنَهُم مِّنْ خَوْفٍ»

ни мана бу шодликни барқарорлиги ва ўсиши учун муносиб бир шароит сифатида таништиради. Бу фақирликни ўртадан йўқотади ва рохат- фаровонликни олиб келади, қўрқувни ва нотинчликни йўқотиб амниятни олиб келади.

Яъни шахс “шаръий андозага кўра” иқтисодий ва маишатий мушкилотларга эга бўлмаган ва дини, жони, номуси,ақли, обрўси,моли ва бошқа хаётий заруратлари томонидан амниятга эга бўлган пайтида, инсонни дунёда шод ва хурсанд қиладиган нарсаларни хаммаси учун дарвоза очилади. Мусулмон шахс мана бундай фазода

 «فَلْيَعْبُدُوا رَبَّ هَٰذَا الْبَيْتِ»

ни энг яхши услубда ва комил суратда бажара олади, аллох таоло нозил қилган ва у зот рози бўладиган нарсаларни хаммасига амал қилишлик, бу ибодат хисобланади.

Энди шодлик заминасига назар ташлаймиз, аллох таоло нималарни қилишимизга рухсат берган бўлса, унга “шодлик келтирувчи ё хатто шодликни кўпайтирувчи” деймиз, буни қарама- қаршисида аллохни шариатидаги қонунга мухолиф бўлган ва аллох рози бўлмайдиган хар қандай амални “шодликни сўндирувчи ё шодликни кетказувчи” деймиз, хатто агар у зохирда бир нав шодликни вужудга келтирган тақдирда хам, нима учун? Чунки шодликни жойи хисобланган қалбга зарари бор, уни бемор қилиб қўяди, дархақиқат манзилни куйдириб юборади,энди манзилга зарар етказадиган ва уни булғайдиган ё уни куйдириб юборадиган ясама шодликка ғайри шаръий ё ношаръий дейилади. Мана бу холатда шодликни шаръий ва ношаръийси, бузувчиси мавжуд.

Шу билан бирга шариатгаро мўъминларни ёнида хамиша кофирлардан иборат турли -хил дасталар, хатто мунофиқ ва секулярзадалар унвони остидаги ички душманлар дастаси мавжуд, улар хато йўлдан юришади, ўзларини эхтиёжларини нотўғри йўллар орқали бартараф қилишади, масалан истеъмол қилиш эхтиёжини тўнғиз гўштини истеъмол қилиш орқали қондиради, ёки ичиш эхтиёжини халол ичимликларни ичиш билан бирга маст қилувчи ичимларни ичиш орқали қондиради, ёки жинсий эхтиёжини зино орқали қондиради, ёки даромад кўриш эхтиёжини харом касб қилиш, ўғрилик, рибо ва бошқалар орқали бартараф қилади, шу тарзда улар шодликка бўлган эхтиёжларини ношаръий ва нотўғри каналлар орқали қондиришади.

Мана бу дастадаги инсонлар  аллохни шариат қонунларидаги сахих қадриятларни ўрнига ёлғон ва қийматсиз қадриятларни қўйиб олишган, улар шу тарзда шаръий сахих мақсадларни ўрнига ёлғон мақсадларни тасаввур қилишади, хатто уларнинг мўъминлар ва жиноятчилардан кутаётган нарсалари хам хато, натижада улар бемор ва мувозанатсиз инсонларга айланиб қолишган, улардаги меъзонсиз сифатларни кўриш  учун хос бир илмни кераги йўқ, хамма уларни ташхис беришга қодир.

Мана бундай жиноятчи инсонларни қаршисида, аллох таоло мўъминларга ухравий савоб берадиган шодликни,оромишни, лаззатни мухофизат қилиш учун, ёқимсиз ва ёлғон шодликлар ва лаззатларни олдини олади. Чунки мана бундай шодликларни жинси ясама бўлиб, инсонларнинг доимий шодликларига зарар етказади. Шунга асосланган холда қуръондаги оятларда хам шодлик икки дастага бўлинади; бир даста оятларда мўъминларни шодликка даъват қилган бўлса, бошқа бир дастаси эса баъзи бир шодликлардан манъ қилади.

Шодлик ботиний иш бўлиб, бошқа шаръий омиллар билан бирга инсонни вужудини оромишга тўлдиради ва у билан инсонни рухий нафас олади ва кучга тўлади,аммо ясама шодликни махсулотлари  худди социалист секуляр хитойликларнинг махсулотига  ўхшайди, уларнинг фақат зохири аслий махсулотга ўхшайди, аммо ботинда улар бошқа бир нарса, ана бу ясама шодлик махсулотлари фақат зохирда ўхшайди холос, уларнинг мохияти аслий шодликдан фарқ қилади, ясама шодлик махсулоти хақиқий шодлик  эга бўлган функцияга эга эмас.  

Шу кўринишда, харом ва мамнуъ қилинган озиқ-овқатлар, ичимликларга эга бўлганимиз каби ўринсиз ғазабга ва ясама,ўринсиз шодликка хам эгамиз. Хам яхшиси бор ва хам ёмони бор. Инсонни хам жисмига ва хам рухига жиддий  зарар етказган  тури,  бу махсулотнинг ёмони ва харом қилинганидур, у инсонни булғаб бемор қилади, аллохни шариатида талаб қилинган оромишни инсондан тортиб олади, табиатан хам аллохни шариатидаги қонунга мухолиф бўлади.

Сизни фикрингизча, танаси муолажа қилиш қийин бўлган оғир,дардли касалликка мубтало бўлган шахс, хаёт неъматларидан лаззатланадими? Албатта, йўқ. Аллохни шариатидаги қонунлардан узоқлашган шахс хам рухан ва қалбан дармон қилиниши оғир касалликка чалинган, у тавхиддан ва аллохни шариатидаги қонундан қай даражада узоқлашган бўлса, унинг қалбий ва рухий касаллиги ана ўша меъзонда кўпаяди, мана бу шахс танаси  дармон қилиниши қийин бўлган бемор каби, ўринли шодликдан ва оромишдан махрум бўлади. Мана бу суратда, хаётдаги мақсад асосида ислом нуқтайи назаридаги шодлик ва хурсандчилик хам ўзига хос хадуд  ва чегараларга эга. Истеъмол қилинадиган нарсалар ва ичимликларни хадди ва чегарасини бузган кимса, ўзига нисбатан ва хатто бошқаларга нисбатан зулм ва жиноят содир қилган хисобланади.

Аллохни шариат қонунларидаги шодликни манъ қилинган ва қайтарилган хадди ва чегараларини уч дастага тақсим қилинади: 1- шодликни таркиби,2- шодликни қолиби, 3- шодликни макони ва замони.

(давоми бор………)

مُقَدَّمات دَرسلَرِی / سَککِیزِینچِی دَرس: فِطرِی اِیختِیاج صِیفَتِیدَگِی شادلِیک وَ اوُنِی قَندَی کانترال قِیلِیب باشقَه رِیش.

شیخ ابو حمزه هورامی حفظه الله نی ااودیا تسمه سیدن یازیب آلینگن.

(17- قیسم)

“غَیرِی شَرعِی وَ مَنفِی یا اوُرِینسِیز شادلِیک”.

 کوُرِیب توُرگَه نِیمِیزدِیک عُمُوم مُسُلمانلَرنِی حوُرسَند بوُلِیشِی اوُچُون صاحَه لَر جوُدَه کوُپ، اوُلَرنِی سانِی بَرچَه عِبادَتلَرنِی سانِیگَه تِینگ، یَعنِی مُسُلمان شَخص یوُزلَب آیَتلَرنِی وَ مِینگلَب حَدِیثلَرنِی وَ اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَر تَصدِیقلَه گَن مِینگلَب عُرفلَرنِی سانِیچَه اوُزِی اوُچُون شادلِیک وُجُودگَه کِیلتِیرِیشِی موُمکِین. اَلله تَعالَی بِیر اِیختِیاج صِیفَتِیدَه «أَطْعَمَهُم مِّن جُوعٍ وَآمَنَهُم مِّنْ خَوْفٍ» نِی مَنَه بُو شادلِیکنِی بَرقَرارلِیگِی وَ اوُسِیشِی اوُچُون مُناسِب بِیر شَرائِط صِیفَتِیدَه تَنِیشتِیرَه دِی. بُو فَقِیرلِیکنِی اوُرتَه دَن یوُقاتَه دِی وَ راحَت- فَراوانلِیکنِی آلِیب کِیلَه دِی، قوُرقوُونِی وَ ناتِینچلِیکنِی یوُقاتِیب اَمنِیَتنِی آلِیب کِیلَه دِی. 

یَعنِی شَخص “شَرعِی اَندازَه گَه کوُرَه” اِقتِصادِی وَ مَئِیشَه تِی مُشکِلاتلَرگَه اِیگَه بوُلمَه گَن وَ دِینِی، جانِی، نامُوسِی، عَقلِی، آبرُوسِی، مالِی وَ باشقَه حَیاتِی ضَرُورَتلَرِی تامانِیدَن اَمنِیَتگَه اِیگَه بوُلگَن پَیتِیدَه، اِنساننِی دُنیادَه شاد وَ حوُرسَند قِیلَه دِیگَن نَرسَه لَرنِی هَمَّه سِی اوُچُون دَروازَه آچِیلَه دِی. مُسُلمان شَخص مَنَه بوُندَی فَضادَه  «فَلْيَعْبُدُوا رَبَّ هَٰذَا الْبَيْتِ» نِی اِینگ یَحشِی اوُصلوُبدَه وَ کامِل صُورَتدَه بَجَرَه آلَه دِی، اَلله تَعالَی نازِیل قِیلگَن وَ اوُ ذات راضِی بوُلَه دِیگَن نَرسَه لَرنِی هَمَّه سِیگَه عَمَل قِیلِیشلِیک، بُو عِبادَت حِسابلَه نَه دِی.

اِیندِی شادلِیک زَمِینَه سِیگَه نَظَر تَشلَیمِیز، اَلله تَعالَی نِیمَه لَرنِی قِیلِیشِیمِیزگَه رُوحصَت بِیرگَن بوُلسَه، اوُنگَه “شادلِیک کِیلتِیرُوچِی یا حَتَّی شادلِیکنِی کوُپَیتِیرُوچِی” دِییمِیز، بوُنِی قَرَمَه – قَرشِیسِیدَه اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنگَه مُخالِف بوُلگَن وَ اَلله راضِی بوُلمَیدِیگَن هَر قَندَی عَمَلنِی “شادلِیکنِی سوُندِیرُوچِی یا شادلِیکنِی کِیتکَه زُوچِی” دِییمِیز، حَتَّی اَگَر وَ ظاهِردَه بِیر نَوع شادلِیکنِی وُجُودگَه کِیلتِیرگَن تَقدِیردَه هَم، نِیمَه اوُچُون؟ چوُنکِی شادلِیکنِی جایِی حِسابلَنگَن قَلبگَه ضَرَرِی بار، اوُنِی بِیمار قِیلِیب قوُیَه دِی، دَرحَقِیقَت مَنزِیلنِی کوُیدِیرِیب یوُبارَه دِی، اِیندِی مَنزِیلگَه ضَرَر یِییتکَه زَه دِیگَن وَ اوُنِی بُولغَیدِیگَن یاکِی اوُنِی کوُیدِیرِیب یوُبارَه دِیگَن یَسَمَه شادلِیککَه غَیرِی شَرعِی یا ناشَرعِی دِییِیلَه دِی. مَنَه بُو حالَتدَه شادلِیکنِی شَرعِی وَ ناشَرعِیسِی ،بوُزوُچِیسِی مَوجُود. 

شُو بِیلَن بِیرگَه شَرِیعَتگَرا مُؤمِنلَرنِی یانِیدَه هَمِیشَه کافِرلَردَن عِبارَت توُرلِی- هِیل دَستَه لَر، حَتَّی مُنافِق وَ سِکوُلارزَدَه لَر عُنوانِی آستِیدَگِی اِیچکِی دُشمَنلَر دَستَه سِی مَوجُود، اوُلَر خَطا یوُلدَن یوُرِیشَه دِی، اوُزلَرِینِی اِیختِیاجلَرِینِی ناتوُغرِی یوُللَر آرقَه لِی بَرطَرَف قِیلِیشَه دِی، مَثَلاً اِستِعمال قِیلِیش اِیختِیاجِینِی توُنغِیز گوُشتِینِی اِستِعمال قِیلِیش آرقَه لِی قاندِیرَه دِی، یاکِی اِیچِیش اِیختِیاجِینِی حَلال اِیچِیملِیکلَرنِی اِیچِیش بِیلَن بِیرگَه مَست قِیلوُچِی اِیچِیملِیکلَرنِی اِیچِیش آرقَه لِی قاندِیرَه دِی، یاکِی جِنسِی اِیختِیاجِینِی زِنا آرقَه لِی قاندِیرَه دِی، یاکِی دَرآمَد کوُرِیش اِیختِیاجِینِی حَرام کَسب قِیلِیش، اوُغرِیلِیک، رِبا وَ باشقَه لَر آرقَه لِی بَرطَرَف قِیلَه دِی، شوُ طَرزدَه اوُلَر شادلِیککَه بوُلگَن اِیختِیاجلَرِینِی ناشَرعِی وَ ناتوُغرِی کَنَللَر آرقَه لِی قاندِیرِیشَه دِی.

مَنَه بُو دَستَه دَگِی اِنسانلَر اَلله نِی شَرِیعَت قانوُنلَرِیدَگِی  صَحِیح قَدرِیَتلَرنِی  اوُرنِیگَه یالغان وَ قِیمَتسِیز قَدرِیَتلَرنِی قوُیِیب آلِیشگَن، اوُلَر شوُ طَرزدَه شَرعِی صَحِیح مَقصَدلَرنِی اوُرنِیگَه یالغان مَقصَدلَرنِی تَصَوُّر قِیلِیشَه دِی، حَتَّی اوُلَرنِینگ مُؤمِنلَر وَ جِنایَتچِیلَردَن کوُتَه یاتگَن نَرسَه لَرِی هَم خَطا، نَتِیجَه دَه اوُلَر بِیمار وَ مُواظَنَتسِیز اِنسانلَرگَه اَیلَه نِیب قالِیشگَن، اوُلَردَگِی مِعزانسِیز صِیفَتلَرنِی کوُرِیش اوُچُون خاص بِیر عِلمنِی کِیرَه گِی یوُق، هَمَّه اوُلَرنِی تَشخِیص بِیرِیشگَه قادِر.

مَنَه بوُندَی جِنایَتچِی اِنسانلَرنِی قَرشِیسِیدَه، اَلله تَعالَی مُؤمِنلَرگَه اُخراوِی ثَواب بِیرَه دِیگَن شادلِیکنِی،آرامِیشنِی،لَذَّتنِی مُحافِظَت قِیلِیش اوُچُون، یاقِیمسِیز وَ یالغان شادلِیکلَر وَ لَذَّتلَرنِی آلدِینِی آلَه دِی. چوُنکِی مَنَه بوُندَی شادلِیکلَرنِی جِنسِی یَسَمَه بوُلِیب، اِنسانلَرنِینگ دائِمِی شادلِیکلَرِیگَه ضَرَر یِیتکَه زَه دِی. شوُنگَه اَساسلَنگَن حالدَه قُرآندَگِی آیَتلَردَه هَم شادلِیک اِیککِی دَستَه گَه بوُلِینَه دِی؛ بِیر دَستَه آیَتلَردَه مُؤمِنلَرنِی شادلِیککَه دَعوَت قِیلگَن بوُلسَه، باشقَه بِیر دَستَه سِی اِیسَه بَعضِی بِیر شادلِیکلَردَن مَنع قِیلَه دِی.

شادلِیک باطِنِی اِیش بوُلِیب، باشقَه شَرعِی عامِللَر بِیلَن بِیرگَه اِنساننِی وُجُودِینِی آرامِیشگَه توُلدِیرَه دِی وَ اوُ بِیلَن اِنساننِی رُوحِی نَفَس آلَه دِی وَ کوُچگَه توُلَه دِی، اَمّا یَسَمَه شادلِیکنِی مَخصُولاتلَرِی حوُددِی ساسِیالِیست سِکوُلار حِتایلِیکلَرنِینگ مَخصُولاتِیگَه اوُحشَیدِی،اوُلَرنِینگ فَقَط ظاهِرِی اَصلِی مَخصُولاتگَه اوُحشَیدِی، اَمّا باطِیندَه اوُلَر باشقَه بِیر نَرسَه، اَنَه بُو یَسَمَه شادلِیک مَخصُولاتِی حَقِیقِی شادلِیک اِیگَه بوُلگَن فوُنکسِیَه گَه اِیگَه اِیمَس.

شُو کوُرِینِیشدَه، حَرام وَ مَمنوُع قِیلِینگَن آذِیق- آوقَتلَر،اِیچِیملِیکلَرگَه اِیگَه بوُلگَه نِیمِیز کَبِی اوُرِینسِیز غَضَبگَه وَ یَسَمَه،اوُرِینسِیز شادلِیککَه هَم اِیگَه مِیز. هَم یَحشِیسِی بار وَ هَم یامانِی بار. اِنساننِی هَم جِسمِیگَه وَ هَم رُوحِیگَه جِددِی ضَرَر یِیتکَزگَن توُرِی، بُو مَخصُولاتنِینگ یامانِی وَ حَرام قِیلِینگَه نِیدُور، اوُ اِنساننِی بوُلغَب بِیمار قِیلَه دِی، اَلله نِی شَرِیعَتِیدَه طَلَب قِیلِینگَن آرامِیشنِی اِنساندَن تارتِیب آلَه دِی، طَبِیعَتاً هَم اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنگَه مُخالِف بوُلَه دِی.

سِیزنِی فِکرِینگِیزچَه، تَنَه سِی مُعالَجَه قِیلِیش قِییِین بوُلگَن آغِیر،دَردلِی کَسَللِیککَه مُبتَلا بوُلگَن شَخص، حَیات نِعمَتلَرِیدَن لَذَّتلَه نَه دِیمِی؟ اَلبَتَّه، یوُق. اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَردَن اوُزاقلَشگَن شَخص هَم رُوحاً وَ قَلباً دَرمان قِیلِینِیشِی آغِیر کَسَللِیککَه چَه لِینگَن، اوُ تَوحِیددَن وَ اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُندَن قَی دَرَجَدَه اوُزاقلَشگَن بوُلسَه، اوُنِینگ قَلبِی وَ رُوحِی کَسَللِیگِی اَنَه اوُشَه مِعزاندَه کوُپَه یَه دِی، مَنَه بُو شَخص تَنَه سِی دَرمان قِیلِینِیشِی قِییِین بوُلگَن بِیمار کَبِی،اوُرِینلِی شادلِیکدَن وَ آرامِیشدَن مَحرُوم بوُلَه دِی. مَنَه بُو صُورَتدَه،حَیاتدَگِی مَقصَد اَساسِیدَه اِسلام نوُقطَه یِی نَظَرِیدَگِی شادلِیک وَ حوُرسَندچِیلِیک هَم اوُزِیگَه خاص حُدُود وَ چِیگَرَه لَرگَه اِیگَه. اِستِعمال قِیلِینَه دِیگَن نَرسَه لَر وَ اِیچِیملِیکلَرنِی حَددِی وَ چِیگَرَه سِینِی بوُزگَن کِیمسَه،اوُزِیگَه نِسبَتاً وَ حَتَّی باشقَه لَرگَه نِسبَتاً ظُلم وَ جِنایَت صادِر قِیلگَن حِسابلَه نَه دِی.  

اَلله نِی شَرِیعَت قانوُنلَرِیدَگِی شادلِیکنِی مَنع قِیلِینگَن وَ قَیتَه رِیلگَن حَددِی وَ چِیگَرَه لَرِینِی اوُچ دَستَه گَه تَقسِیم قِیلِینَه دِی: 1- شادلِیکنِی تَرکِیبِی،2- شادلِیکنِی قالِیبِی،3- شادلِیکنِی مَکانِی وَ زَمانِی.

(دوامی بار……..)

درسهای مقدماتی/درس هشتم:  شادی به عنوان یک نیاز فطری و چگونگی مدیریت و کنترل آن

پیاده شده از نوار صوتی شیخ ابوحمزه المهاجر هورامی حفظه الله

 (17- قسمت)

  « شادی غیر شرعی و منفی یا شادی نابجا»  

دیدیم که عرصه های شاد شدن برای عموم مسلمین بسیار زیادند و به تعداد تمام عبادتها هستند، یعنی شخص مسلمان می تواند به تعداد صدها آیه، و هزاران حدیث، و هزاران عرف مورد تأئید قانون شریعت الله برای خودش شادی تولید کند. الله تعالی به عنوان یک پیش نیاز«أَطْعَمَهُم مِّن جُوعٍ وَآمَنَهُم مِّنْ خَوْفٍ» را به عنوان یک بستر مناسب برای رشد و دوام این شادی ها معرفی می کند. از بین بردن فقر و آوردن رفاه و از بین بردن ترس و نا امنی و آوردن امنیت.

 یعنی شخص زمانی که «به اندازه ی  شرعی آن» مشکلات اقتصادی و معیشتی نداشت و در زمینه ی دینش و جانش و ناموسش و عقلش و آبرویش و مالش و سایر ضرورتهای حیاتیش امنیت داشت آن وقت دروازه ای باز می شود برای تمام چیزهائی که انسان را در دنیا شاد می کند. شخص مسلمان در چنین فضائی می تواند «فَلْيَعْبُدُوا رَبَّ هَٰذَا الْبَيْتِ» را به بهترین شیوه ی ممکن و به صورت کاملش انجام بدهد، و عبادت هم یعنی عمل کردن به تمام آنچه الله تعالی نازل کرده و به آن راضی است.  

حالا در زمینه ی شادی نگاه می کنیم که الله تعالی چه چیزهائی را مجاز دانسته است ما هم آنها را انجام می دهیم و به آنها می گوییم «شادی ساز و یا حتی شادی افزا»، در برابر، هر عملی را که مخالف قانون شریعت الله و عدم رضایت الله باشد به آن می گوییم «شادی سوز یا شادی زدا» حتی اگرنوعی شادی ظاهری هم تولید کنند، چرا؟ چون برای  قلب که جای شادی است ضرر دارند، و اورا مریض می کنند، و در واقع خانه را می سوزانند، حالا هر شادی جعلی که به خانه صدمه بزند و آلوده اش کند یا بسوزاندش می گوییم غیر شرعی و نامشروع است. در این صورت شادی هم مشروعش هست هم نا مشروع و مخربش.

با این وجود، در کنار مومنین شریعت گرا همیشه دسته های مختلفی از کفار و حتی دسته هائی از دشمنان داخلی تحت عنوان منافقین و سکولار زده ها وجود دارند که مسیر را اشتباه می روند، و نیازهایشان را از مسیر اشتباهش برطرف می کنند، مثلا نیاز خوردن را از طرق خوردن گوشت خوک برآورده می کنند، یا نیاز به نوشیدن را علاوه بر نوشیدنی های حلال از طریق نوشیدن مشروبات الکلی برطرف می کنند، یا نیازهای جنسیشان را از طریق زنا برطرف می کنند، یا نیاز به درآمدشان را از طریق کسب حرام و دزدی و اختلاس و ربا وغیره برطرف می کنند و به همین ترتیب نیاز به شادیشان را از کانالهای نامشروع و غلطش برطرف می کنند .

این دسته از انسانها ارزشهای کاذب و دروغین را به جای ارزشهایِ صحیحِ قانونِ شریعت الله قرار داده اند، و به همین ترتیب اهداف کاذب و دروغینی را به جای اهداف صحیح شرعی برای خودشان تصور کرده ند، و حتی انتظارات و توقعاتشان از مومنین و مجرمین غلط و اشتباه است، و تبدیل شده اند به انسانهای بیمار و نامتعادلی که برای دیدن این نامیزان بودنشان نیاز به علم خاصی نیست همه می توانند تشخیص شان بدهند . 

در برابر این دسته از انسانهای مجرم، الله تعالی برای محافظت از این شادی و آرامش و لذتی که به مومنین ثواب اخروی هم می دهد، از شادی‌ها و لذت‌های ناپسند و كاذب به شدت جلوگيری می کند. چون اين گونه شادی‌ها جنس جعلی و تقلبی شادی هستند که به شادی پایدار انسان ها لطمه وارد می کنند. بر همین اساس آيات قرآن درباره ی شادی دو دسته‌اند؛ دسته ای از آيات مؤمنین را دعوت به شادی کرده‌اند و دسته‌ی ديگه نوعی از شادی را نکوهش و منع می‌کنند.

 شادی امری درونی است که به همراه عوامل شرعی دیگر وجود انسان را سرشار از آرامش می کنند، و روح انسان تنفس می کند و شارژ می شود، اما شادی های جعلی و تقلبی مثل اجناس تقلبی چینی های سکولار سوسیالیست تنها ظاهرشان مثل جنس اصلی است، اما از درون چیز دیگری هستند، این شادی های تقلبی و جعلی تنها در ظاهر مثل شادی هستند، اما ماهیتشان با شادی اصلی فرق دارد، و آن کارکردی که جنس اصلی دارد این شادی تقلبی ندارد .

این طوری متوجه می شویم همانطوری که خوراک و نوشیدنی ممنوع و حرام شده داریم به همین شیوه خشم نابجا و شادی نابجا و تقلبی هم داریم . هم خوبش هست هم بدش . بد و حرامش آنی است که هم به جسم و هم به روح انسان آسیب جدی وارد می کند، و انسان را آلوده و بیمار می کند، و آرامش خواسته شده در شریعت الله را از انسان می گیرد، و طبعا مخالف قانون شریعت الله است.

به نظر شما شخصی که بیماری صعب العلاج و دردناکی در جسمش دارد از نعمت زندگی لذت می برد؟ مشخص است که نه. شخصی که از قانون شریعت الله دور می شود این هم بیماری صعب العلاج روحی و قلبی گرفته است، و به هر میزان از توحید و قانون شریعت الله فاصله می گیرد به همان اندازه مریضی و بیماری قلبی و روحیش بیشتر می شود، این شخص هم، مثل همان بیمار جسمی صعب العلاج از شادی بجا و آرامش مورد نیاز محروم می شود. در این صورت و بر اساس هدف زندگي، آشکار است که شادي و نشاط از ديدگاه اسلام داراي حد و مرزاست. کسی که این حد و مرزها را مثل خوراکیها و نوشیدنی ها بهم بزند مرتکب ظلمی به خودش و حتی جرمی در حد دیگران شده است .

 این حد و مرزهای منع شده و ممنوع شادی در قانون شریعت الله را می شود در سه دسته قرار داد: 1- محتوای شادی 2-  قالب شادی  3- زمان و مکان شادی . 

(ادامه دارد……..)

Меъёр ва маллоки ташхиси ” дарайн” дар дунё.

Шайхул мужохид: Абу Хамза мухожир хўромий хафизахуллох

(идома дорад……..)

(4- қисмат)

Дар инжо мухим ин астки мо хукм ба зохир ва далоили мекунемки бароимон қобили дарк ва истидлол бошанд. Росулуллох саллаллоху алайхи васаллам  мефармояд:

 مَنْ صَلَّى صَلاتَنَا، وَاسْتَقْبَلَ قِبْلَتَنَا، وَأَكَلَ ذَبِيحَتَنَا، فَذَلِكَ الْمُسْلِمُ الَّذِي لَهُ ذِمَّةُ الله وَذِمَّةُ رَسُولِهِ، فَلا تُخْفِرُوا الله فِي ذِمَّتِه [1]

Хар каси намози моро бихонад ва ба қиблайи мо ру намояд ва забихайи моро бихурад, мусалмон аст. Ва чанин шахсиро худо ва росул, амон доданд. Пас хар касики дар амони худо аст хиёнат накунид.  Ва ибни Қуддома мегуяд:

 وَإِذَا صَلَّى الْکَافِرُ، حُکِمَ بِإِسْلَامِهِ، سَوَاءٌ كَانَ فِي دَارِ الْحَرْبِ أَوْ دَارِ الْإِسْلَامِ أَوْ صَلَّى جَمَاعَةً أَوْ فُرَادَى[2] 

Хенгомики кофар намоз хонд ба исломиш хукм мешавад чи дар дорул харб бошад ё дар дорул ислом бошад ё жамоат намоз бихонад ё фардий. Имоми Ахмад ибни Ханбал мегуяд:

 إنْ صَلَّى مُنْفَرِدًا أَوْ خَارِجَ الْمَسْجِدِ حُکِمَ بِإِسْلَامِهِ . [3]

Агар намози мунфарид бихонад ё дар хорижи масжид бихонад, хукм ба исломиш мешавад. Ибни Хажар Асқалоний дар фатхул борий мегуяд: инки умури мардум бар асоси зохир бар он хамл мегардад пас касики шаъоири динро ошкор намуд бар у ахкоми ахлиш жорий мешавад ва касики аз у зохир нагашт пас халофи он аст.[4]

Пас аломати зохирийи мусалмон будани шахс намоз хондани мо ва ба суйи қиблайи мо ру кардан ва хурдани забихайи мост; холо дар шароити жанг ва замоники мо ба мантақайи хамла мекунем ва шинохти аз мантақа надорем танхо азон барои мо далил бар мусалмон будани онхо мешавад.

Пас дар замоники муслимин нисбат ба мантақайи жахл доштанд ошкоро анжом додани азон ва вужуди масжид нишон аз дорул ислом будани он сарзамин буд, чун секуляристхо ё ба забони арабий мушрикин хатто ижоза намедоданд каси чун Абу Бакр розиаллоху анху ба шевайи қуръонро бихонадки дар куча хам шанида шавад чи расид ба инки озодона азон дода шавад. Ва замоники дар жойи азон дода мешуд яъни ин сарзамин тахти хокимияти қонуни шариати аллох ва муслимин аст. Дар ” он замон” озодона азон додан аломати барои қудрати муслимин ва хатто аломати дорул ислом шудани сарзамини буд.  [5].

 Анас  ибни Молик розиаллоху анху мегуяд:

كانَ رَسولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عليه وسلَّمَ إذَا غَزَا قَوْمًا لَمْ يُغِرْ حتَّى يُصْبِحَ، فإنْ سَمِعَ أَذَانًا أَمْسَكَ، وإنْ لَمْ يَسْمَعْ أَذَانًا أَغَارَ بَعْدَ ما يُصْبِحُ، فَنَزَلْنَا خَيْبَرَ لَيْلًا[6]

Харгох росулуллох саллаллоху алайхи васаллам ба жанги қовми мерафт то фаро расидани субх намежангид ва нигох мекард агар азони мешанид даст нигах медошт ва агар азони намешанид баъди аз субх бар онхо шабихун мезад, ва мо шабона вориди Хайбар шудем ва шабона ба Хайбар хамла кардем.

Дар инжо мушаххас будки дар Хайбар куффори яхудий сокин хастанд ва шабона ба онхо хамла шуд, ва мунтазир шудан то инки садойи азонро бишнавем мутаъаллиқ ба сарзаминхойи астки намедонем ахолийи он мусалмон хастанд ё кофар. Ба хамин далил барои сарзаминхойи ” мажхул” ки ” мушаххас нест” дорул ислом хастанд ё дорул куфр барои мужохидиники хамла мекунанд росулуллох саллаллоху алайхи васаллам ” азон” ро фарқ бейни дорул куфр ва дорул ислом қарор медихад аммо барои сарзаминхойи ” маълум чун Хайбарки ” мушаххас аст” дорул куфр хастанд чанин аломати вужуд надорад хар чанд муслимини хам дар миёни онхо зиндагий карда бошанд.

(идома дорад……..)

---

[1] بخاری۳۹۱

[2] المغنی۹/۲۲

[3] المجموع شرح المهذب، مع تکملة السبکي والمطيعي ۴/۲۵۲

[4]  (فتح الباری۱/۴۹۷) أن أمور الناس محمولة على الظاهر فمن أظهر شعائر الدين أجريت عليه احکام أهلهُ مالم يظهر منه خلاف ذلك. 

[5] لاستذكار)) لابن عبد البر (1/371). ابن­عبدالبر، یوسف بن عبدالله،  الاستذکار، ج1، ص371؛ اسماعیلی، احمد بن ابراهيم، اعتقاد أئمة الحدیث، ص76؛ ابن­تیمیه، احمد عبدالحلیم، النبوات، ج2، ص760.

[6] رواه البخاري (2943)، ومسلم (1365).

Муқаддамот дарслари/ саккизинчи дарс :  фитрий эхтиёж сифатидаги шодлик ва уни қандай контрол қилиб бошқариш.

Шайх Абу Хамза хўромий хафизахуллохни аудио тасмасидан ёзиб олинган

(16- қисм)

Бу яъни на қўрқув, на изтироб, на иккиланиш мавжуд бўлмаган, балки фақат шодлик ва оромишга эга бўлган  равшан  келажак ва оқибат, дунё ва қиёматга тегишли.

Шу ерда бу дунёдаги  ўринли ва аллох таоло яхши кўрадиган шодликларга ишора қилиб ўтилиши лозим бўлади:

Улардан бири: аллохни шариатидаги қонунда мана бу шодлик хам жаннатни ва аллохни розилигини қўлга киритиш учун бир восита хисобланади, уни ўзи ёлғиз холда мақсад бўла олмайди. Шодликни ўзи бир абзор бўлиб, у мўъмин инсонни жаннатга ва аллох таолони розилигига яқинлаштирадиган асосий ва мухим ишларни бажариш учун унга ёрдам беради, бошқачароқ истелох билан айтганда шодлик бу йўлда бизларга хизмат қилади ва шахсга куч-қувват беради, у вазифаларини янада яхшироқ бажара олиши учун унга куч бағишлайди.  

Энди мана бу ўринлик ва аллох яхши кўрадиган шодликни доимий қилиш учун бир нечта майда нуқталарга,фарқларга ва белгиларга эътибор бериш керак бўлади, айниқса бу нуқталар дорул исломда яшовчиларга тегишли:

-Улардан бири диний эътиқодлар,яъни бир иш мусулмон учун шодликка сабаб бўлиши мумкин, лекин кофир шахс учун ғам- андух, хавотир, зарар келтириши мумкин.  

   وَنُنَزِّلُ مِنَ الْقُرْآنِ مَا هُوَ شِفَاءٌ وَرَحْمَةٌ لِلْمُؤْمِنِينَ وَلَا يَزِيدُ الظَّالِمِينَ إِلَّا خَسَارًا (اسراء/82)

Биз мўъминлар учун шифо ва рахмат бўлган қуръон оятларини нозил қилурмиз. (Лекин бу оятлар) золим-кофир кимсаларга фақат зиённи зиёда қилур.

Яъни мана бу қуръон ва мана бу аллохни шариатидаги қонунлар инсон учун иккита бир-биридан фарқли ишлатилиш йўлига эга, у мўъминлар учун шифо ва рахмат бўладиган бўлса, буни қарама- қаршисида золимлар учун зиён ва зарардан бошқа нарсани келтирмайди. Бу ерда мўъминларнинг қуръон ва ундаги қонунлар билан шод ва хурсанд бўлишлари, хамда золим ва ситамгарларни ғамгин бўлиб хавотирга тушишлари хам  табиий нарса.  Бунга мисол бизларнинг учинчи даражадаги душманимиз бўлмиш насроний кофирларининг иккинчи даражали душманимиз мажус кофирларини устидан қозонган ғалабаси билан бизнинг хурсанд бўлишимиз бўла олади,

 «وَ يَوْمَئِذٍ يَفْرَحُ الْمُؤْمِنُونَ» (روم/4)

албатта бу нарса табиатан бизларнинг биринчи даражали душманимиз қурайш секуляристлари билан иккинчи даражали душманимиз мажусларнинг ғам-андухга тушишларига боис бўлади.

Аллохни шариатидаги қонунларни ижро қилишлик мўъминлар учун  ва хатто дорул исломда сокин бўлиб яшаётган ахли жизъя бўлган кофирлар учун хам фаровонлик ва амниятни

   «أَطْعَمَهُم مِّن جُوعٍ وَآمَنَهُم مِّنْ خَوْفٍ »

ва ибодатларни аллохга комил суратда хослашни келтиради,

 «فَلْيَعْبُدُوا رَبَّ هَٰذَا الْبَيْتِ»

динга унинг тўрт мафхумига кўра комил суратда амал қилинишига сабаб бўлади, бу яъни мўъминларга шодликни хадя бериш демакдир, аммо бу абу жахллар, абу лахаблар, динфурушлар, секуляристлар,ўғрилар, беномуслар, даюслар,хамжинсбозлар ва бошқа золимлар учун зиён ва зарар келтиради холос.

-Бизларнинг биродарларимиз ва опа-сингилларимиз шодликни бардавом бўлиши учун назарга олишлари керак бўлган фарқлардан яна бири, шахсларнинг ёшини хисобга олинишидур.

Чунки хар қандай ёшда шахслар учун шодликлар хам фарқ қилади, баъзи бир ўринларда улар бир хил бўлмасликлари мумкин. Шу сабабли хам кўриб турганимиздек, балоғатга етган йигитни хурсанд қиладиган олий ўқув юртига қабул қилиниши ё яхши иш, турмуш қуриш……. каби  нарсалар, бошланғич синфдаги болани хурсанд қила олмайди, агар буни аксига олиб кўрсангиз хам шу натижани беради. Шунингдек бир ўсмир ёшдаги ёки балоғатга етган йигитни шодлигига боис бўладиган нарса хам ёши катта кишига шодлик келтирмаслиги хам мумкин. Масалан ёш йигит бўлган Зубайр хабашада Нажжошийнинг кофир лашкарини ғалабаси билан хурсанд бўлади ва хурсандчилигидан кўйлагини ечиб олиб ғалабани белгиси сифатида уни силкитади. Лекин шу нарса бир болачани шодлигига сабаб бўла олмайди, у бу нарсани бутунлай тушунмайди ва бунга хурсанд хам бўлмайди.

Яна хам майдароқ суратда назар ташлайдиган бўлсак, жуда кўп шеърлар ёки оханглар, қўшиқлар бизларни тилимиз билан айтганда эса гуронийлар ўсмир ёки балоғатга етган йигитни шодлигига сабаб бўлиши мумкин, аммо ёши катта киши учун бу шодликка сабаб бўлмаслиги мумкин. Ёки буни тескариси хам бўлиши мумкин. Ўйинлар ва қизиқарли машғулотлар борасида хам шахсларнинг ёши хисобга олишини керак. Мана бу нуқталарни асрлар олдин исломий маънавият маданиятлаштириб бўлган, фақат яна қайтадан бу нуқталарга эътибор билан диққат қилинса, шуни ўзи кифоя қилади.

    Ёшни хисобга олган холда, мана бу саралаш жараёнида риоят қилиниши керак бўлган мухим нуқталардан бири,”ўз-ўзини хурмат қилиш ва бу хурматни сақлаб туриш”дан иборат, бу шодликни ажратиб бўлмайдиган асосий омилларидан ва энг мухим  шодликни химоя қилувчиларидан бири хисобланади.

-Мана бу ўринларда диққат билан  эътибор берилиши керак бўлган фарқлардан яна бири, шахсларнинг жинсиятидур.

 Шубхасиз муштарак нуқталарни назарга олган холда- жуда кўп бошқа ўринлар  каби – ўғил ва қизни ё эркак ва аёлни ўртасида бу борада хам фарқ бор. Шодликни ижод қилувчи омиллар хам баъзи ўринларда эркаклар ва аёлларни ўртасида бир-биридан фарқ қилади. Жуда кўп нарсалар ўғил болаларни хурсанд қилади,аммо худди шу нарсалар қиз болаларга қизиқарли бўла олмайди. Лекин буни тескариси хам бўлиши мумкин, жуда кўп нарсалар қиз болаларни хурсанд қилади ,аммо бу нарсаларни  ўғил болаларга бутунлай қизиғи йўқ. Катта ёшда хам шунга ўхшаган ўринлар жуда кўп топилади, бир нарса эркак кишини хурсанд қилиши, аммо аёл кишини хурсанд қила олмаслиги мумкин, ёки буни акси бўлиб, бир нарсалар эркак кишини хурсанд қилиши, аммо аёл кишини хурсанд қила олмаслиги мумкин.

 -Алохида эътибор талаб қиладиган ўринлардан яна бири атроф мухитни омилларидур. Масалан: айнан географик ва иқлимий жойлашув хам баъзи бир шодликларни қўлга киритиш учун турли -хил маданий шароитларни вужудга келтиради, бу нарсалар ўша минтақадаги  “урфи”ни қолибига кўра тайинланади, чунки хар- хил қавмлар ўзларидаги географик ва иқлим шароитига муносиб равишда турли- хил равишлардан фойдаланишлари мумкин.

Мана бу урфлар агар аллохни шариатидаги қонунларга қарши бўлмайдиган бўлса, уларни хурмат қилиб қабул қилинади,хеч ким бир минтақанинг ўзига хос географик урфини бошқа бир минтақага ёки бир қабила ва забонни нарсасини бошқа қабила ва бошқа забонга мажбурлаб қабул қилдира  олмайди.

(давоми бор………)

مُقَدَّمات دَرسلَرِی / سَککِیزِینچِی دَرس: فِطرِی اِیختِیاج صِیفَتِیدَگِی شادلِیک وَ اوُنِی قَندَی کانترال قِیلِیب باشقَه رِیش.

شیخ ابو حمزه هورامی حفظه الله نی ااودیا تسمه سیدن یازیب آلینگن.

(16- قیسم)

بُو یَعنِی نَه قوُرقوُو،نَه اِیضطِراب، نَه اِیککِیلَه نِیش مَوجُود بوُلمَه گَن،بَلکِی فَقَط شادلِیک وَ آرامِیشگَه اِیگَه بوُلگَن رَوشَن کِیلَه جَک وَ عاقِبَت دُنیا وَ قِیامَتگَه تِیگِیشلِی.

شُو یِیردَه بُو دُنیادَگِی اوُرِینلِی وَ اَلله تَعالَی یَحشِی کوُرَه دِیگَن شادلِیکلَرگَه اِیشارَه قِیلِیب اوُتِیلِیشِی لازِم بوُلَه دِی:

اوُلَردَن بِیرِی: اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُندَه مَنَه بُو شادلِیک هَم جَنَّتنِی وَ اَلله نِی راضِیلِیگِینِی قوُلگَه کِیرِیتِیش اوُچُون بِیر واسِیطَه حِسابلَه نَه دِی، اوُنِی اوُزِی یالغِیز حالدَه مَقصَد بوُلَه آلمَیدِی. شادلِیکنِی اوُزِی بِیر اَبزار بوُلِیب، اوُ مُؤمِن اِنساننِی جَنَّتگَه وَ اَلله تَعالَی نِی راضِیلِیگِیگَه یَقِینلَشتِیرَه دِیگَن اَساسِی وَ مُهِم اِیشلَرنِی بَجَه رِیش اوُچُون اوُنگَه یاردَم بِیرَه دِی، باشقَه چَراق اِصطِلاح بِیلَن اَیتگَندَه شادلِیک بوُ یوُلدَه بِیزلَرگَه حِذمَت قِیلَه دِی وَ شَخصگَه کوُچ – قُوَّت بِیرَه دِی، اوُ وَظِیفَه لَرِینِی یَنَدَه یَحشِیراق بَجَرَه آلِیشِی اوُچُون اوُنگَه کوُچ بَغِیشلَیدِی.

اِیندِی مَنَه بُو اوُرِینلِیک وَ اَلله یَحشِی کوُرَه دِیگَن شادلِیکنِی دائِمِی قِیلِیش اوُچُون بِیر نِیچتَه مَیدَه نوُقطَه لَرگَه،فَرقلَرگَه وَ بِیلگِیلَرگَه اِعتِبار بِیرِیش کِیرَک بوُلَه دِی، اَینِیقسَه بُو نوُقطَه لَر دارُ الاسلامدَه یَشاوچِیلَرگَه تِیگِیشلِی:

– اوُلَردَن بِیرِی دِینِی اِعتِقادلَر، یَعنِی بِیر اِیش مُسُلمان اوُچُون شادلِیککَه سَبَب بوُلِیشِی موُمکِین، لِیکِن کافِر شَخص اوُچُون غَم – اَندوُه،خَواطِر، ضَرَر کِیلتِیرِیشِی موُمکِین.    وَنُنَزِّلُ مِنَ الْقُرْآنِ مَا هُوَ شِفَاءٌ وَرَحْمَةٌ لِلْمُؤْمِنِينَ وَلَا يَزِيدُ الظَّالِمِينَ إِلَّا خَسَارًا (اسراء/82) بِیز مُؤمِنلَر اوُچُون شِفا وَ رَحمَت بوُلگَن قُرآن آیَتلَرِینِی نازِیل قِیلوُرمِیز. (لِیکِن بُو آیَتلَر) ظالِم – کافِر کِیمسَه لَرگَه فَقَط زِیاننِی زِیادَه قِیلوُر.

یَعنِی مَنَه بُو قُرآن وَ مَنَه بُو اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَر اِنسان اوُچُون اِیککِیتَه بِیر- بِیرِیدَن فَرقلِی اِیشلَه تِیلِیش یوُلِیگه ایگه، اوُ مُؤمِنلَر اوُچُون شِفا وَ رَحمَت بوُلَه دِیگَن بوُلسَه، بوُنِی قَرَمَه – قَرشِیسِیدَه ظالِملَر اوُچُون زِیان وَ ضَرَردَن باشقَه نَرسَه نِی کِیلتِیرمَیدِی. بُو یِیردَه مُؤمِنلَرنِینگ قُرآن وَ اوُندَگِی قانوُنلَر بِیلَن شاد وَ حوُرسَند بوُلِیشلَرِی، هَمدَه ظالِم وَ سِیتَمگَرلَرنِی غَمگِین بوُلِیب خَواطِرگَه توُشِیشلَرِی هَم طَبِیعِی نَرسَه. بوُنگَه مِثال بِیزلَرنِینگ اوُچِینچِی دَرَجَه دَگِی دُشمَنِیمِیز بوُلمِیش نَصرانِی کافِرلَرِینِینگ اِیککِینچِی دَرَجَه لِی دُشمَنِیمِیز مَجُوس کافِرلَرِینِی اوُستِیدَن قاذانگَن غَلَبَه سِی بِیلَن بِیزنِینگ حوُرسَند بوُلِیشِیمِیز بوُلَه  آلَه دِی، «وَ يَوْمَئِذٍ يَفْرَحُ الْمُؤْمِنُونَ» (روم/4) اَلبَتَّه بُو نَرسَه طَبِیعَتاً بِیزلَرنِینگ بِیرِینچِی دَرَجَه لِی دُشمَنِیمِیز قُرَیش سِکوُلارِیستلَرِی بِیلَن اِیککِینچِی دَرَجَه لِی دُشمَنِیمِیز مَجُوسلَرنِینگ غَم- اَندوُهگَه توُشِیشلَرِیگَه باعِث بوُلَه دِی.

اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَرنِی اِجرا قِیلِیشلِیک مُؤمِنلَر اوُچوُن هَم وَ حَتَّی دارُ الاِسلامدَه یَشَیاتگَن اَهلِی جِزیَه بوُلگَن کافِرلَر اوُچُون هَم فَراوانلِیک وَ اَمنِیَتنِی     «أَطْعَمَهُم مِّن جُوعٍ وَآمَنَهُم مِّنْ خَوْفٍ » وَ عِبادَتلَرنِی اَلله گَه کامِل صُورَتدَه خاصلَشنِی کِیلتِیرَه دِی،  «فَلْيَعْبُدُوا رَبَّ هَٰذَا الْبَيْتِ» دِینگَه اوُنِینگ توُرت مَفهُومِیگَه کوُرَه کامِل صُورَتدَه عَمَل قِیلِینِیشِیگَه سَبَب بوُلَه دِی، بُو یَعنِی مُؤمِنلَرگَه شادلِیکنِی هَدیَه بِیرِیش دِیمَکدِیر، اَمّا اَبُو جَهللَر،اَبُو لَهَبلَر، دِینفُرُوشلَر، سِکوُلارِیستلَر، اوُغرِیلَر، بِینامُوسلَر،دَیُوسلَر، هَمجِنسبازلَر وَ باشقَه ظالِملَر اوُچُون زِیان وَ ضَرَر کِیلتِیرَه دِی حالاص.

– بِیزلَرنِینگ بِرادَرلَرِیمِیز وَ آپَه – سِینگِیللَرِیمِیز شادلِیکنِی بَردَوام بوُلِیشِی اوُچُون نَظَرگَه آلِیشلَرِی کِیرَک بوُلگَن فَرقلَردَن یَنَه بِیرِی، شَخصلَرنِینگ یاشِینِی حِسابگَه آلِینِیشِیدوُر.

چوُنکِی هَر قَندَی یاشدَه شَخصلَر اوُچُون شادلِیکلَر هَم فَرق قِیلَه دِی، بَعضِی بِیر اوُرِینلَردَه اوُلَر بِیر هِیل بوُلمَسلِیکلَرِی موُمکِین. شوُ سَبَبلِی هَم کوُرِیب توُرگَه نِیمِیزدِیک، بَلاغَتگَه یِیتگَن یِیگِیتنِی حوُرسَند قِیلَه دِیگَن عالِی اوُقوُو یوُرتِیگَه قَبُول قِیلِینِیشِی یا یَحشِی اِیش،توُرمُوش قوُرِیش……کَبِی نَرسَه لَر، باشلَنغِیچ صِینفدَگِی بالَه نِی حوُرسَند قِیلَه آلمَیدِی، اَگَر بوُنِی عَکسِیگَه آلِیب کوُرسَنگِیز هَم شوُ نَتِیجَه نِی بِیرَه دِی. شوُنِینگدِیک بِیر اوُثمِیر یاشدَگِی یاکِی بَلاغَتگَه یِیتگَن یِیگِیتنِی شادلِیگِیگَه باعِث بوُلَه دِیگَن نَرسَه هَم یاشِی کَتتَه کِیشِیگَه شادلِیک کِیلتِیرمَسلِیگِی هَم موُمکِین. مَثَلاً یاش یِیگِیت بوُلگَن زُبَیر حَبَشَه دَه نَجّاشِینِینگ کافِر لَشکَرِینِی غَلَبَه سِی بِیلَن حوُرسَند بوُلَه دِی وَ حوُرسَندچِیلِیگی سَبَبلِی کوُیلَه گِینِی یِیچِیب آلِیب غَلَبَه نِی بِیلگِیسِی صِیفَتِیدَه اوُنِی سِیلکِیتَه دِی. لِیکین شَو نَرسَه بِیر بالَه چَه نِی شادلِیگِیگَه سَبَب بوُلَه آلمَیدِی، اوُ بُو نَرسَه نِی بوُتوُنلَی توُشوُنمَیدِی وَ بوُنگَه حُورسَند هَم بوُلمَیدِی.

یَنَه هَم مَیدَه راق صُورَتدَه نَظَر تَشلَیدِیگَن بوُلسَک، جُودَه کوُپ شِعرلَر یاکِی آهَنگلَر، قوُشِیقلَر بِیزلَرنِی تِیلِیمِیز بِیلَن اَیتگَندَه اِیسَه گوُرانِیلَر اوُثمِیر یاکِی بَلاغَتگَه یِیتگَن یِیگِیتنِی شادلِیگِیگَه سَبَب بوُلِیشِی موُمکِین، اَمّا یاشِی کَتتَه کِیشِی اوُچُون بُو شادلِیککَه سَبَب بوُلمَسلِیگِی موُمکِین. یاکِی بوُنِی تِیسکَه رِیسِی هَم بوُلِیشِی موُمکِین. اوُیِینلَر وَ قِیزِیقَرلِی مَشغوُلاتلَر بارَه سِیدَه هَم شَخصلَرنِینگ یاشِی حِسابگَه آلِینِیشِی کِیرَک. مَنَه بُو نوُقطَه لَرنِی عَصرلَر آلدِین اِسلامِی مَعنَه وِیَت مَدَنِیَتلَشتِیرِیب بوُلگَن، فَقَط یَنَه قَیتَه دَن بُو نوُقطَه لَرگَه اِعتِبار بِیلَن دِققَت قِیلِینسَه، شوُنِی اوُزِی کِفایَه قِیلَه دِی.

یاشنِی حِسابگَه آلگَن حالدَه، مَنَه بُو سَرَلَش جَرَیانِیدَه رِعایَت قِیلِینِیشِی کِیرَک بوُلگَن مُهِم نوُقطَه لَردَن بِیرِی، “اوُز- اوُزِینِی حوُرمَت قِیلِیش وَ بُو حوُرمَتنِی سَقلَب توُرِیش”دَن عِبارَت، بُو شادلِیکنِی اَجرَه تِیب بوُلمَیدِیگَن اَساسِی عَمَللَرِیدَن وَ اِینگ مُهِم شادلِیکنِی حِمایَه قِیلوُچِیلَرِیدَن بِیرِی حِسابلَه نَه دِی.

– مَنَه بُو اوُرِینلَردَه دِققَت بِیلَن اِعتِبار بِیرِیلِیشِی کِیرَک بُولگَن فَرقلَردَن یَنَه بِیرِی، شَخصلَرنِینگ جِنسِیَتِیدوُر.

شُبهَه سِیز مُشتَرَک نوُقطَه لَرنِی نَظَرگَه آلگَن حالدَه – جُودَه کوُپ باشقَه اوُرِینلَر کَبِی – اوُغِیل وَ قِیزنِی یا اِیرکَک وَ عَیالنِی اوُرتَه سِیدَه بُو بارَه دَه هَم فَرق بار. شادلِیکنِی اِیجاد قِیلوُچِی عامِللَر هَم بَعضِی اوُرِینلَردَه اِیرکَکلَر وَ عَیاللَرنِی اوُرتَه سِیدَه بِیر- بِیرِیدَن فَرق قِیلَه دِی. جُودَه کوُپ نَرسَه لَر اوُغِیل بالَه لَرنِی حوُرسَند قِیلَه دِی، اَمّا حوُددِی شوُ نَرسَه لَر قِیز بالَه لَرگَه قِیزِیقَرلِی بوُلَه آلمَیدِی. لِیکِن بوُنِی تِیسکَه رِیسِی هَم بوُلِیشِی موُمکِین، جوُدَه کوُپ نَرسَه لَر قِیز بالَه لَرنِی حوُرسَند قِیلَه دِی، اَمّا بُو نَرسَه لَرنِی اوُغِیل بالَه لَرگَه بوُتوُنلَی قِیزِیغِی یوُق. کَتتَه یاشدَه هَم شوُنگَه اوُحشَه گَن اوُرِینلَر جوُدَه کوُپ تاپِیلَه دِی، بِیر نَرسَه اِیرکَک کِیشِینِی حوُرسَند قِیلِیشِی، اَمّا عَیال کِیشِینِی حوُرسَند قِیلَه آلمَسلِیگِی موُمکِین، یاکِی بوُنِی عَکسِی بوُلِیب، بِیر نَرسَه لَر اِیرکَک کِیشِینِی حوُرسَند قِیلِیشِی، اَمّا عَیال کِیشِینِی حوُرسَند قِیلَه آلمَسلِیگِی موُمکِین.

– اَلاهِیدَه اِعتِبار طَلَب قِیلَه دِیگَن اوُرِینلَردَن یَنَه بِیرِی اَطراف مُهِیطنِی عامِللَرِیدوُر. مَثَلا: عَیناً گِییاگرَه فِیک وَ اِقلِیم جایلَه شُو هَم بَعضِی بِیر شادلِیکلَرنِی قوُلگَه کِیرِیتِیش اوُچُون توُرلِی- هِیل مَدَنِی شَرائِطلَرنِی وُجُودگَه کِیلتِیرَه دِی، بُو نَرسَه لَر اوُشَه مِنطَقَه دَگِی “عُرف”نِی قالِیبِیگَه کوُرَه تَعیِینلَه نَه دِی، جوُنکِی هَر- هِیل قَوملَر اوُزلَرِیدَگِی کِییاگرَه فِیک وَ اِقلیم شَرائِطِیگَه مُناسِب رَوِیشدَه توُرلِی- هِیل رَوِیشلَردَن فایدَه لَه نِیشلَرِی موُمکِین.

مَنَه بُو عُرفلَر اَگَر اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَرگَه قَرشِی بوُلمَیدِیگَن بوُلسَه، اوُلَرنِی حوُرمَت قِیلِیب قَبوُل قِیلِینَه دِی، هِیچ کِیم بِیر مِنطَقَه نِینگ اوُزِیگَه خاص گِییاگرَه فِیک عُرفِینِی باشقَه بِیر مِنطَقَه گَه یاکِی بِیر قَبِیلَه  وَ زَباننِی نَرسَه سِینِی باشقَه قَبِیلَه وَ باشقَه زَبانگَه مَجبُورلَب قَبوُل قِیلدِیرَه آلمَیدِی.

(دوامی بار…….)

درسهای مقدماتی/درس هشتم:  شادی به عنوان یک نیاز فطری و چگونگی مدیریت و کنترل آن

پیاده شده از نوار صوتی شیخ ابوحمزه المهاجر هورامی حفظه الله

(16- قسمت)

این یعنی آینده و عاقبتی روشن در دنیا و قیامت که در آن نه ترسی هست نه اضطراب و دو دلی، بلکه تنها شادی هست و آرامش و آرامش.

در اینجا لازم است در مورد شادی های بجا و مورد پسند الله تعالی در دنیا به دونکته اشاره کرد :

 یکی اینکه : در قانون شریعت الله همین شادی هم وسیله ای است برای رسیدن به بهشت و کسب رضایت الله تعالی، و خودش به تنهایی هدف نمی شود. شادی یکی از ابزارهایی است که انسان مؤمن را در انجام دادن کارهای اساسی و مهمی که آن را به  بهشت و رضایت الله تعالی نزدیک می کند کمک می کند، و به اصطلاح ما شادی کارهای خدماتی را انجام می دهد و به شخص انرژی می دهد و شارژش می کند که به وظایفش بهتر عمل کند .

 نکته ی دیگر اینکه برای پایدار کردن این شادی بجا و مورد پسند الله  تعالی لازم است به چند تفاوت و نکات ریز و ویژه در مورد ساکنین دارالاسلام دقت بشود: 

• یکی اعتقادات دینی است، یعنی ممکن است یک امری برای یک مسلمان شادی زا باشد و برای یک کافر مایه ی غم و اندوه و نگرانی و ضرر.  وَنُنَزِّلُ مِنَ الْقُرْآنِ مَا هُوَ شِفَاءٌ وَرَحْمَةٌ لِلْمُؤْمِنِينَ وَلَا يَزِيدُ الظَّالِمِينَ إِلَّا خَسَارًا (اسراء/82)ما آیاتی از قرآن را فرو می‌فرستیم که مایه بهبودی و رحمت برای مؤمناناست ، ولی بر ستمگران و ظالمین جز زیان اضافه نمی کند.

یعنی این قرآن و این قوانین شریعت الله دو تا کاربرد متفاوت برای انسانها دارد ، برای مومنین مایه ی شفا و رحمت است، و در برابر، برای ظالمین غیر از زیان و ضرر چیزی نمی آورد . در اینجا طبیعی است که مومنین با این قرآن و قوانینش شاد می شوند و ظالمین و ستمگران غمگین و نگران . مثل پیروزی کفار نصرانی دشمنان شماره 3 ما بر کفار مجوس دشمنان شماره 2 ما که باعث خوشحالی ما «وَ يَوْمَئِذٍ يَفْرَحُ الْمُؤْمِنُونَ» (روم/4) و طبعا باعث غم و اندوه سکولاریستهای قریش دشمنان شماره 1و مجوس دشمنان شماره 2 ما می شود.

اجرای قانون شریعت الله برای مومنین و حتی کفار اهل جزیه ی ساکن در دارالاسلام رفاه و امنیت «أَطْعَمَهُم مِّن جُوعٍ وَآمَنَهُم مِّنْ خَوْفٍ » و اختصاص دادن عبادتها به صورت کامل برای الله را می آورد«فَلْيَعْبُدُوا رَبَّ هَٰذَا الْبَيْتِ» و به دین با هر 4 مفهومش به صورت کامل عمل می شود و این یعنی هدیه ی شادی به مومنین، اما زیان و ضرر برای ابوجهل ها و ابولهب ها و دین فروشان و سکولاریستها و دزدها و بی ناموسها و حیزها و هم جنس بازها و سایر ظالمین .

• تفاوت دیگری که برادران و خواهرانم باید برای پایدار کردن شادی در نظر بگیرند در نظر گرفتن سن اشخاص است،

 در هر سنی مواردی دیده می شود که شادی های افراد با هم فرق می کند و ممکن است در مواردی با هم یکسان نباشند . برای  همین است می بینیم چیزی که ممکن است یک جوان را شاد کند مثل قبولی در فلان دانشگاه و شغل و ازدواج و…. نمی تواند یک بچه ابتدائی را خوشحال کند و بلعکس هم صادق است . باز ممکن است چیزی که برای یک نوجوان یا جوان مایه ی شادی و خوشحالی باشد برای یک بزرگسال  شادی به همراه نیا ورد .

مثلا زبیر جوان در حبشه از اینکه سپاه کافر نجاشی پیروز می شود از بس خوشحال است که از دور پیراهنش را در می آورد و به نشانه ی پیروزی تکانش می دهد . اما همین اتفاق برای یک بچه اسباب شادی نمی شود و اصلا درکش نمی کند و  نمی تواند شادش کند. 

به صورت ریزتر حتی خیلی از شعرها و به گفته ی شما ترانه ها و به گفته ی ما گورانی ها هم هستند که ممکن است برای  یک نوجوان یا جوان شادی ساز باشند، اما برای یک بزرگسال نه . یا بالعکس یک بزرگسال از اشعار و گورانیها و ترانه هائی شادی به او دست بدهد، اما یک نوجوان و جوان نه . در مورد بازیها و سایر سرگرمیها هم باز تفکیک سن افراد لازم و ضروری است. این یکی از آن نکاتی است که قرنها تمدن اسلامی ما فرهنگی و نهادینه ا ش کرده است، و لازم است دوباره مثل سایر موارد مورد توجه و دقت قرار بگیرد.

نکته ی مهمی که در این تفکیک بر اساس سن رعایت می شود و لازم است به آن اشاره بشود، «حفظ و احترام گذاشتن به عزت نفس» است که  یکی از اساسی ترین عوامل شادی و یکی از مهمترین پشتیبانی کننده های شادی است که جزء جدانشدنی و تفکیک ناپذیر شادی به شمار می رود.

• تفاوت دیگری که لازم است در این گونه موارد به آن توجه و دقت بشود  جنسیت افراد است،

 بدون شک با در نظر گرفتن مشترکات – مثل خیلی از موارد – اختلافاتی میان دختر و پسر و زن و مرد وجود دارد .عوامل ایجاد شادی هم در مواردی در مردان و زنان با هم متفاوت است. چیزهای زیادی هستند که پسر بچه ها را شاد می کند اما برای دخترها جذابیتی ندارند. بر عکسش هم صادق است، خیلی چیزها هستند که یک دختر بچه را شاد می کند اما برای  پسر بچه ها اصلا جذابیتی ندارد. در سنین بالا هم موارد این طوری زیادند، که ممکن است یک مرد را خوشحال کند اما یک زن را نه، یا ممکن است مواردی باشند که یک زن را شاد کند اما برای یک مرد جذابیتی نداشته باشد .

• اختلاف دیگری که لازم است به آن توجه ویژه شود عوامل زیست محیطی است . مثل: موقعیت جغرافیایی و آب و هوایی است که شرایط فرهنگی مختلفی را برای رسیدن به بعضی از شادی ها به وجود آورده است که در قالب «عرف» آن منطقه و مردم تعریف می شود، و ممکن است قومیتهای مختلف روشهای مختلفی داشته باشند که، متناسب با شرایط جغرافیائی و آب و هوائی و منطقه ای آنهاست .

 این عرفها تا زمانی که مغایرتی با قانون شریعت الله نداشته باشند قابل احترام و مورد پذیرش هستند  و کسی نمی تواندعرف یک منطقه ی جغرافیائی خاصی را بر منطقه ی دیگر، یا مال یک قبیله و زبان را بر دیگر قبایل و زبانها تحمیل کند.

(ادامه دارد…….)

Меъёр ва маллоки ташхиси ” дарайн” дар дунё.

Шайхул мужохид: Абу Хамза мухожир хўромий хафизахуллох

(3- қисмат)  

Дар инжо мухим нест маконхойи худ мухторий нез барои куффори ахли зимма вужуд дошта бошадки ба қавонини худишон умури худро идора мекунанд, сарзамини куффор ахли зимма нез боз жузви дорул ислом ба хисоб меоянд, чун зер мажмуъайи хокимияти қонуни ислом ва хукумати исломий хастанд.

Ба хамин далил хукм додан дар мовриди хок ва сарзамини иртиботи бо сокинини он надорад ва инхамма таъкид бар ин масала ба хотири ин астки набояд ижоза дод мужриёни жанги равонийи душман бо шубхот ва шак ва гумонхойики тўлид мекунанд аз ин хақиқати шаръий дар ростойи авом фарибий суъистефода кунанд.

Фирқахойи чун Увфия дар миёни хавориж хастандки мегуянд агар рахбари кофар шуд тамоми раъият ва мардумони тахти хокимияти у хам кофар мешаванд ё фирқахойи чун азориқа аз хавориж хастандки Абу Хасан ашъарий нақл мекунадки ин гурух аз хавориж бар ин бовар буданд ва хиёл мекардандки хар касики дар дорул куфр сокин  бошад у хам кофар аст. Ва ин нигаришхойи мунхарифона  ^[1]

ва зидди шаръий хеч рабти ба мазохиби чохоргонайи кунуний ва ^[2]

маъруф ба ахли суннат ва мазохиби дугонайи кунуний маъруф ба ташайюъ надорад.

Пас ташхиси ” дорул ислом” аз ” дорул куфр” чи дар асри нубувват ва чи дар хар замони ниёзи ба тахассуси хос ва хатто ниёз ба саводи хондан ва невиштани хосси надорад балки танхо ниёз ба баёни шариат ва қалб ва гуши хақпазири дорад:

  إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَذِكْرَىٰ لِمَن كَانَ لَهُ قَلْبٌ أَوْ أَلْقَى السَّمْعَ وَهُوَ شَهِيدٌ (ق/37)

Ба рости дар ин бедорбош ва ардурзи бузурги аст барои онки дили ( огох) дошта бошад, ё бо хузури қалб, гуши фаро дорад.

Нигох кун ва бибин ” қонуни асосийи” кудом кишвар бар асоси шариати аллох бар асоси хар ек аз мазохиби исломий аст ва рахбари он хам мусалмони аз еки аз мазохиби исломий аст пас он кишвар дорул ислом аст ва нигох кун ” қонуни асосийи ” кудом кишвар бар асоси секуляризм ё бар асоси яхудият ё насроният ва мажусият ва соибийгарий аст пас он кишвар ва сарзамин дорул куфр аст.

Холо мумкин аст шахси бошадки мо намедонем мусалмон аст ё нест, ба махзи инки аломатики нишон аз мусалмон будани у ошкор шуд масалан намоз хонд ё руза гирифт мегуем мусалмон аст чун инхо алоими ва нишонахойи мусалмон будан хастанд. Ба хамин тартиб дар асри нубувват ва хатто қарнхо пас аз он сарзаминхойи дар масири лашкаркаший  ва жиходи муслимин вужуд доштандки мўъминин шинохти аз дорул ислом ё дорул куфр будани онхо надоштанд, яъни мисли алъон мушаххас набудки фалон кишвар ё фалон шахр ё фалон русто қонуниш бар чи асоси аст ва фалон мантақа бар асоси чи қонуни идора мешавад?

Яъни дар гузашта мумкин буда сарзаминхойи буда бошандки мўъминини мужохид на аз қонуниш шинохти дошта бошанд ва на аз хукуматиш, дар ин сурат ба махзи инки вориди чанин мантақайи шуданд агар масалан садойи азонро шанидандки аломати дорул ислом будани мантақайи буд фовран хукм ба дорул ислом будани чанин сарзамин медоданд.

Хамчунонки агар шахсиро дидемки намоз мехонад фовран хукм ба мусалмон будани у медихем хар чандки дар дил хеч эътиқоди ба ислом надошта бошад ва еки аз мунофиқин ва аз душманони пинхони муслимин бошад. Росулуллох саллаллоху алайхи васаллам мефармояд:

« العَهدُ الَّذِي بَيْنَنَا وَبَيْنَهُمُ الصَّلَاةُ، فَمَنْ تَرَكَهَا فَقَدْ كَفَرَ»[3].

Ахд ва  пеймоники миёни мо ( мусалмонон) ва онхо  ( куффор) хаст; намоз аст, ва  хар  каси онро тарк намояд  кофар  мешавад.

(идома дорад……..)

---

[1] المقالات  ( 1/ 194) ، الملل والنحل ( 1/ 126) ، الفرق بين الفرق (ص 109) / إذا كفر الإمام فقد كفرت الرعية الغائب منهم والشاهد

[2] مقالات الإسلاميين (1/88) “وزعمت الأزارقة أن من أقام في دار الكفر فهو كافر، لا يسعه إلا الخروج”.

[3] أخرجه الترمذي (2621)، والنسائي (463)، وابن ماجه (1079)، وأحمد (22987).

Муқаддамот дарслари/ саккизинчи дарс :  фитрий эхтиёж сифатидаги шодлик ва уни қандай контрол қилиб бошқариш.

Шайх Абу Хамза хўромий хафизахуллохни аудио тасмасидан ёзиб олинган

 (15-қисм)  

2-Аллох таоло шодликни бардавом ва доимий қилиш учун кўрсатган ўринлардан яна бири, бу аллохни қазо ва қадарига рози бўлиш ва қалб,забон,амалга ўхшаш  ботин хамда зохирдаги илохий қадарга эътироз қилмасликдур.

Мўъмин шахс  мана бу даражага етган пайтида, у дунёвий хаётнинг охират билан боғлиқ ўрни хақида аниқ ва хақиқий тасаввурга эга бўлади, бу нарса илохий қазо ва қадарга нисбатан рози бўлиб  хурсанд бўлишига боис бўлади.

 «لِكَيْلا تَأْسَوْا عَلى‌ مَا فاتَكُمْ وَ لا تَفْرَحُوا بِمَا آتاكُمْ وَ اللَّهُ لا يُحِبُّ كُلَّ مُخْتالٍ فَخُورٍ» (حدید/23)

Токи, сизлар қўлларингиздан кетган нарсага қайғурмагайсизлар ва ( аллох) ато этган нарса билан шодланиб (хаволаниб) кетмагайсизлар. Аллох барча кибр- хаволи, мақтанчоқ кимсаларни суймас. 

Яъни бу ғам,умидсизлик, диққатчилик,тушкинликка тушиш ва инсонни шодлигига зарба уриши мумкин бўлган барча офатларнинг эшигини ёпиб ташлаш деганидур, яна бу аллох таоло бизларни вужудимизга бир эхтиёж сифатида жойлаб қўйган шодлик неъматини мухофизат қилиш демакдир, махсусан улар барча инсонларни ё жонлари, ё очлик, ё мол-давлат, ё фарзандлари, ё бошқа нарсалар орқали, шубхасиз  имтихон қилинишларини тушуниб етган пайтларида, янада яхшироқ уни химоя қилишади:

وَلَنَبْلُوَنَّكُم بِشَيْءٍ مِّنَ الْخَوْفِ وَالْجُوعِ وَنَقْصٍ مِّنَ الْأَمْوَالِ وَالْأَنفُسِ وَالثَّمَرَاتِ ۗ وَبَشِّرِ الصَّابِرِينَ (بقره/155)

Ва албатта сизларни хавфу хатар, очлик, молу- жон ва мева- чеваларни камайтириш каби нарсалар билан имтихон қиламиз. Бирор мусибат келганда: “албатта биз аллохнинг (бандаларимиз) ва албатта биз у зотга қайтгувчилармиз”, дейдиган собирларга хушхабар беринг (эй Мухаммад).

لَتُبْلَوُنَّ فِي أَمْوَالِكُمْ وَأَنفُسِكُمْ وَلَتَسْمَعُنَّ مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ مِن قَبْلِكُمْ وَمِنَ الَّذِينَ أَشْرَكُوا أَذًى كَثِيرًا ۚ وَإِن تَصْبِرُوا وَتَتَّقُوا فَإِنَّ ذَٰلِكَ مِنْ عَزْمِ الْأُمُورِ (آل عمران/186)

Албатта молу- жонларингизда имтихон қилинурсизлар ( яъни тангри таоло мол ва жонларингизга хилма- хил офату балолар юбориб, сизларнинг иймонингизни текшириб кўрар) ва албатта сизлардан илгари китоб берилган кимсалар томонидан ва мушриклар томонидан кўп азият – маломатлар эшитажаксизлар. Агар (озорларига) сабр- тоқат қилсангизлар ва аллохдан қўрқсангизлар (нажот топурсиз). Чунки бу иш ( яъни сабр- тоқатли бўлиб, аллохдан қўрқиш) ишларнинг мақсадга мувофиғидир.

Мана бу холатда инсон бу дунёдан икки хил тушунчага эга бўла олади:

1-Дунё фароғат ва охирги макон бўлиб, у ерда мушкилотлар ва ёқимсиз нарсалар бўлмаслиги керак. Хамма инсонларни хаётида албатта мушкилотлар мавжуд, энди агар инсон мана бу кўз- қарашга эга бўлар экан, у ана ўша мушкилотларга ва қийинчиликларга дучор бўлган пайтида, бу назарни самарасида уни  кудокка,меркелга ва уларга ўхшаган минглаб кишиларнинг  топган тақдири кутади……

2-Яна бир бошқа бир тушунча шуки, бу дунё ўткинчи, доимий бўлмаган имтихон майдони ва унда солих амалларни хосили қиёмат учун жамланади, ана бу қиёмат доимий ва хамиша мавжуддур. Мана бу кўз- қараш орқали инсон машаққатларни,қийинчиликларни осонлик билан қабул қилади ва мана бу хаётга ва ундаги қийинчиликларга сабр – тоқат қилиш хам осонроқ бўлади.

Мана бу равишдаги дунё қараш, шукр қилгувчи ва ижобий фикрдаги  мўъминларни вужудга келтиради,  

« لَئِن شَکَرْتُمْ لأَزِیدَنَّکُمْ»

У ўзини бор куч- қуввати билан ва барча шаръий асбоблардан фойдаланган холда, ана бу мақсадни қўлга киритиш учун қўлидан келганча харакат қилади, лекин натижани аллохга топширади, у илохий қазо ва қадарга рози бўлади ва шу равиш билан ботинидаги шодликни химоя қилиб уни мустахкамлайди.

Биз мана бу мўъминларни қарама- қаршисида илохий қазо ва қадарни тушуниб етмаган жуда кўп инсонларни кўрамиз, уларнинг атроф жахонга нисбатан  дунё қарашлари  шариатга мувофиқ эмас. Улар доимо  ўзларини атрофларидаги  манфий нуқталарни кўришади; улар доим атрофларидаги кишиларни, жамиятни нотўғри ишларидан шикоят қилишади, улар хатто ўзларини хаётларидан хам рози эмаслар, пулсизликдан ва моддий имкониятларни йўқлигидан нолишади. Мана бу шахслар ана бу манфий дунё қарашлари билан фақатгина ўзларини жисмларига зарба урибгина қолмасдан,балки улар ўзлари билан  бошқаларни шодлигини хам нобуд қилишади.

3-Инсонлардаги шодликни янада бардавом бўлишига ёрдам берадиган  учинчи энг асосий ўринлардан бири, бу охирги элчи орқали хабар берилган  қиёматга ва ўлимдан кейинги дунёга иймон келтиришдан иборат.

Ислом мусулмонлар учун чизиб берган охирги мақсад ва орзу, фақат  жаннат ва аллохнинг розилигидур. Шахс ўзини ихтиёри  ва тўғри иймони билан озод холида ана ўша мақсадни қўлга киритиш сари харакат қилган пайтида, дунёда эга бўлган хамма нарсани хурсанд ва шод холда бу йўлда фидо қилиб юборади, у мана бу йўлда хар қанча харакат қилгани сари ана бу мақсадга янада яқинлашади ва ўзини вужудида розиликни хис қилади ва шодлигига шодлик қўшилади. Қаъқо Авсийга айтган эдиларки; бизларни жаннатга тарғиб қиладиган бирор нарсани бизларга айтгин. Шунда у : росулуллох саллаллоху алайхи васаллам у ерда бўладилар.

Бу ерда очиқ-ойдин кўриниб турган нарса,дунё ва ундаги хаёт борасидаги  шаръий тафсирга кўра, мужохид мусулмонларнинг оқибати иккита йўлга тақсим бўлади: биринчиси дунёдаги шодлик, иккинчиси шахидлик билан топган ўлимидан кейинги шодлиги бўлади, ўтган даврларда ўтиб кетган шахидлар бу нарсаларни қўлга киритишган.     

 قُلْ هَلْ تَرَبَّصُونَ بِنَا إِلاَّ إِحْدَى الْحُسْنَيَيْنِ وَنَحْنُ نَتَرَبَّصُ بِكُمْ أَن يُصِيبَكُمُ اللّهُ بِعَذَابٍ مِّنْ عِندِهِ أَوْبِأَيْدِينَا فَتَرَبَّصُواْ إِنَّا مَعَكُم مُّتَرَبِّصُونَ(توبه/52)

(эй Мухаммад), айтинг: ” сизлар биз учун фақат икки яхшилик ( яъни шахид бўлишимиз ёки ғалаба қилишимиз)дан бирини кутмоқдасиз. Биз эса сизлар учун аллох сизларга ўз даргохидан ёки бизнинг қўлимиз билан бир азоб етказишини кутмоқдамиз. Бас, сизлар хам кутаверинглар, биз хам сизлар билан бирга кутгувчимиз.”

(давоми бор……..)

مُقَدَّمات دَرسلَرِی / سَککِیزِینچِی دَرس: فِطرِی اِیختِیاج صِیفَتِیدَگِی شادلِیک وَ اوُنِی قَندَی کانترال قِیلِیب باشقَه رِیش.

شیخ ابو حمزه هورامی حفظه الله نی ااودیا تسمه سیدن یازیب آلینگن.

(15- قیسم)

1. اَلله تَعالَی شادلِیکنِی بَردَوام وَ دائِمِی قِیلِیش اوُچُون کوُرسَتگَن اوُرِینلَردَن یَنَه بِیرِی، بُو اَلله نِی قَضا وَ قَدَرِیگَه راضِی بوُلِیش وَ قَلب،زَبان،عَمَلگَه اوُحشَش باطِن هَمدَه ظاهِردَگِی اِلاهِی قَدَرگَه اِعتِراض قِیلمَسلِیکدوُر.

مُؤمِن شَخص مَنَه بُو دَرَجَه گَه یِیتگَن پَیتِیدَه، اوُ دُنیاوِی حَیاتنِینگ آخِیرَت بِیلَن باغلِیق اوُرنِی حَقِیدَه اَنِیق وَ حَقِیقِی تَصَوُّرگَه اِیگَه بوُلَه دِی، بُو نَرسَه اِلاهِی قَضا وَ قَدَرگَه نِسبَتاً راضِی بوُلِیب حوُرسَند بوُلِیشِیگَه باعِث بوُلَه دِی.  «لِكَيْلا تَأْسَوْا عَلى‌ مَا فاتَكُمْ وَ لا تَفْرَحُوا بِمَا آتاكُمْ وَ اللَّهُ لا يُحِبُّ كُلَّ مُخْتالٍ فَخُورٍ» (حدید/23) تاکِی، سِیزلَر قوُللَرِینگِیزدَن کِیتگَن نَرسَه گَه قَیغوُرمَه گَیسِیزلَر وَ ( اَلله) عَطا اَیتگَن نَرسَه بِیلَن شادلَه نِیب (هَوالَه نِیب) کِیتمَه گَیسِیزلَر. اَلله بَرچَه کِبر هَوالِی، مَقتَنچاق کِیمسَه لَرنِی سوُیمَس.

یَعنِی بُو غَم، اوُمِیدسِیزلِیک، دِققَتچِیلِیک، توُشکِینلِیککَه توُشِیش وَ اِنساننِی شادلِیگِیگَه ضَربَه اوُرِیشِی موُمکِین بُولگَن بَرچَه آفَتلَرنِینگ  اِیشِیگِینِی یاپِیب تَشلَش دِیگَه نِیدُور، یَنَه بُو اَلله تَعالَی بِیزلَرنِی وُجُودِیمِیزگَه بِیر اِیختِیاج صِیفَتِیدَه جایلَب قوُیگَن شادلِیک نِعمَتِینِی مُحافِظَت قِیلِیش دِیمَکدِیر، مَخصُوصاً اوُلَر بَرچَه اِنسانلَرنِی یا جانلَرِی، یا آچلِیک، یا مال- دَولَت، یا  فَرزَندلَرِی، یا باشقَه نَرسَه لَر آرقَه لِی، شُبهَه سِیز اِمتِحان قِیلِینِیشلَرِینِی توُشوُنِیب یِیتگَن پَیتلَرِیدَه، یَنَدَه یَحشِیراق اوُلَرنِی حِمایَه قِیلِیشَه دِی:

• وَلَنَبْلُوَنَّكُم بِشَيْءٍ مِّنَ الْخَوْفِ وَالْجُوعِ وَنَقْصٍ مِّنَ الْأَمْوَالِ وَالْأَنفُسِ وَالثَّمَرَاتِ ۗ وَبَشِّرِ الصَّابِرِينَ (بقره/155) وَ اَلبَتَّه سِیزلَرنِی حَوفوُ- خَطَر،آچلِیک، مالوُ- جان وَ مِیوَه- چِیوَه لَرنِی کَمَیتِیرِیش کَبِی نَرسَه لَر بِیلَن اِمتِحان قِیلَه مِیز. بِیرار مُصِیبَت کِیلگَندَه: “اَلبَتَّه بِیز اَلله نِینگ (بَندَه لَرِیمِیز) وَ اَلبَتَّه بِیز اوُ ذاتگَه قَیتگوُچِیلَرمِیز”، دِییدِیگَن صابِرلَرگَه حوُشخَبَر بِیرِینگ (اِی مُحَمَّد).
• لَتُبْلَوُنَّ فِي أَمْوَالِكُمْ وَأَنفُسِكُمْ وَلَتَسْمَعُنَّ مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ مِن قَبْلِكُمْ وَمِنَ الَّذِينَ أَشْرَكُوا أَذًى كَثِيرًا ۚ وَإِن تَصْبِرُوا وَتَتَّقُوا فَإِنَّ ذَٰلِكَ مِنْ عَزْمِ الْأُمُورِ (آل عمران/186) اَلبَتّه مالوُ- جانلَرِینگِیزدَه اِمتِحان قِیلِینُورسِیزلَر ( یَعنِی تَنگرِی تَعالَی مال وَ جانلَرِینگِیزگَه هِیلمَه – هِیل آفَتُو بَلالَر یوُبارِیب، سِیزلَرنِینگ اِیمانِینگِیزنِی تِیکشِیرِیب کوُرَر) وَ اَلبَتَّه سِیزلَردَن اِیلگَه رِی کِتاب بِیرِیلگَن کِیمسَه لَر تامانِیدَن وَ مُشرِکلَر تامانِیدَن کوُپ اَذِیَت – مَلامَتلَر اِیشِیتَه جَکسِیزلَر. اَگَر (آزارلَرِیگَه) صَبر- طاقَت قِیلسَنگِیزلَر وَ اَلله دَن قوُرقسَنگِیزلَر (نَجات تاپوُرسِیزلَر). چوُنکِی بُو اِیش ( یَعنِی صَبر- طاقَتلِی بوُلِیب، اَلله دَن قوُرقِیش) اِیشلَرنِینگ مَقصَدگَه مُوافِیغِیدِیر.

مَنَه بُو حالَتدَه اِنسان بُو دُنیادَگِی اِیککِی هِیل توُشوُنچَه گَه اِیگَه بوُلَه  آلَه دِی:

1. دُنیا فَراغَت وَ آخِیرگِی مَکان بوُلِیب، اوُ یِیردَه مُشکِلاتلَر وَ یاقِیمسِیز نَرسَه لَر بوُلمَسلِیگِی کِیرَک. هَمَّه اِنسانلَرنِی حَیاتِیدَه اَلبَتَّه مُشکِلاتلَر مَوجُود، اِیندِی اوُشَه مُشکِلاتلَرگَه وَ قِییِینچِیلِیکلَرگَه دوُچار بوُلگَن پَیتِیدَه، بُو نَظَرنِی ثَمَرَه سِیدَه اوُنِی کوُداککَه، مِیرکِیلگَه وَ اوُلَرگَه اوُحشَه گَن مِینگلَب کِیشِیلَرنِینگ تاپگَن تَقدِیرِی کوُتَه دِی……
2. یَنَه بِیر باشقَه بِیر توُشوُنچَه شوُکِی، بُو دُنیا اوُتکِینچِی، دائِمِی بوُلمَه گَن اِمتِحان مَیدانِی وَ اوُندَه صالِح عَمَللَرنِی خاصلَب قِیامَت اوُچُون جَملَه نَه دِی، اَنَه بُو قِیامَت دائِمی وَ هَمِیشَه مَوجُوددِیر. مَنَه بُو کوُز- قَرَش آرقَه لِی اِنسان مَشَقَّتلَرنِی، قِییِینچِیلِیکلَرنِی آسانلِیک بِیلَن قَبوُل قِیلَه دِی وَ مَنَه بُو حَیاتگَه وَ اوُندَگِی قِییِینچِیلِیکلَرگَه صَبر- طاقَت قِیلِیش هَم آسانراق بوُلَه دِی.

مَنَه بُو رَوِیشدَگِی دُنیا قَرَش، شُکر قِیلگوُچِی وَ اِجابِی فِکردَگِی مُؤمِنلَرنِی وُجُودگَه کِیلتِیرَه دِی،  « لَئِن شَکَرْتُمْ لأَزِیدَنَّکُمْ» اوُ اوُزِینِی بار کوُچ- قُوَّتِی بِیلَن وَ بَرچَه شَرعِی اَسبابلَردَن فایدَه لَنگَن حالدَه، اَنَه بُو مَقصَدنِی قوُلگَه کِیرِیتِیش اوُچُون قوُلِیدَن کِیلگَنچَه حَرَکَت قِیلَه دِی، لِیکِن نَتِیجَه نِی اَلله گَه تاپشِیرَه دِی، اوُ اِلاهِی قَضا وَ قَدَرگَه راضِی بوُلَه دِی وَ شوُ رَوِیش بِیلَن باطِنِیدَگِی شادلِیکنِی حِمایَه قِیلِیب اوُنِی مُستَحکَملَیدِی.

بِیز مَنَه بُو مُؤمِنلَرنِی قَرَمَه – قَرشِیسِیدَه اِلاهِی قَضا وَ قَدَرنِی توُشوُنِیب یِیتمَه گَن چُودَه کوُپ اِنسانلَرنِی کوُرَه مِیز، اوُلَرنِینگ اَطراف جَهانگَه نِسبَتاً دُنیا قَرَشلَرِی شَرِیعَتگَه مُوَفَّق اِیمَس. اوُلَر دائِما اوُزلَرِینِی اَطرافلَرِیدَگِی مَنفِی نوُقطَه لَرنِی کوُرِیشَه دِی؛ اوُلَر دائِم اَطرافلَرِیدَگِی کِیشِیلَرنِی، جَمِیعیَتنِی ناتوُغرِی اِیشلَرِیدَن شِکایَت قِیلِیشَه دِی، اوُلَر حَتَّی اوُزلَرِینِی حَیاتلَرِیدَن هَم راضِی اِیمَسلَر، پوُلسِیزلِیکدَن وَ ماددِی اِمکانِیَتلَرنِی یوُقلِیگِیدَن نالِیشَه دِی. مَنَه بُو شَخصلَر اَنَه بُو مَنفِی دُنیا قَرَشلَرِی وَ بِیلَن فَقَطگِینَه اوُزلَرِینِی جِسملَرِیگَه ضَربَه اوُرِیبگِینَه  قالمَسدَن،بَلکِی اوُلَر اوُزلَرِی بِیلَن باشقَه لَرنِی شادلِیگِینِی هَم نابوُد قِیلِیشَه دِی.

• اِنسانلَردَگِی شادلِیکنِی یَنَدَه بَردَوام بوُلِیشِیگَه یاردَم بِیرَه دِیگَن اوُچِینچِی اِینگ اَساسِی اوُرِینلَردَن بِیرِی، بُو آخِیرگِی اِیلچِی آرقَه لِی خَبَر بِیرِیلگَن قِیامَتگَه وَ اوُلِیمدَن کِییِینگِی دُنیاگَه اِیمان کِیلتِیرِیشدَن عِبارَت.

اِسلام مُسُلمانلَر اوُچُون چِیزِیب بِیرگَن آخِیرگِی مَقصَد وَ آرزُو، فَقَط جَنَّت وَ اَلله نِینگ راضِیلِیگِیدوُر. شَخص اوُزِینِی اِیختِیارِی وَ توُغرِی اِیمانِی بِیلَن آزاد حالِیدَه اَنَه اوُشَه مَقصَدنِی قوُلگَه کِیرِیتِیش سَرِی حَرَکَت قِیلگَن پَیتِیدَه، دُنیادَه اِیگَه بوُلگَن هَمَّه نَرسَه نِی حوُرسَند وَ شاد حالدَه بُو یوُلدَه فِدا قِیلِیب یُوبارَه دِی، اوُ مَنَه بُو یُولدَه هَر قَنچَه حَرَکَت قِیلگَه نِی سَرِی اَنَه بُو مَقصَدگَه یَنَدَه یَقِینلَه شَه دِی وَ اوُزِینِی وُجُودِیدَه راضِیلِیکنِی حِیس قِیلَه دِی وَ شادلِیگِیگَه شادلِیک قوُشِیلَه دِی. قَعقَاع اَوسِیگَه اَیتگَن اِیدِیلَرکِی؛ بِیزلَرنِی جَنَّتگَه تَرغِیب قِیلَه دِیگَن بِیرار نَرسَه نِی بِیزلَرگَه اَیتگِین. شوُندَه اوُ : رَسُول الله صلی الله عَلَیهِ وَسَلَّم اوُ یِیردَه بوُلَه دِیلَر.

بُو یِیردَه آچِیق- آیدِین کوُرِینِیب توُرگَن نَرسَه، دُنیا وَ اوُندَگِی حَیات بارَه سِیدَگِی شَرعِی تَفسِیرگَه کوُرَه، مُجاهِد مُسُلمانلَرنِینگ عاقِبَتِی اِیککِیتَه یوُلگَه تَقسِیم بوُلَه دِی: بِیرِینچِیسِی دُنیادَگِی شادلِیک، اِیککِینچِیسِی شَهِیدلِیک بِیلَن تاپگَن اوُلِیمِیدَن کِییِینگِی شادلِیگِی بوُلَه دِی، اوُتگَن دَورلَردَه اوُتِیب کِیتگَن شَهِیدلَر بُو نَرسَه لَرنِی قوُلگَه کِیرِیتِیشگَن.   

قُلْ هَلْ تَرَبَّصُونَ بِنَا إِلاَّ إِحْدَى الْحُسْنَيَيْنِ وَنَحْنُ نَتَرَبَّصُ بِكُمْ أَن يُصِيبَكُمُ اللّهُ بِعَذَابٍ مِّنْ عِندِهِ أَوْبِأَيْدِينَا فَتَرَبَّصُواْ إِنَّا مَعَكُم مُّتَرَبِّصُونَ(توبه/52)  (اِی مُحَمَّد)، اَیتِینگ: “سِیزلَر بِیز اوُچُون فَقَط اِیککِی یَحشِیلِیک ( یَعنِی شَهِید بوُلِیشِیمِیز یاکِی غَلَبَه قِیلِیشِیمِیز)دَن بِیرِینِی کوُتماقدَه سِیز. بِیز اِیسَه سِیزلَر اوُچُون اَلله سِیزلَرگَه اوُز دَرگاهِیدَن یاکِی بِیزنِینگ قوُلِیمِیز بِیلَن بِیر عَذاب یِیتکَه زِیشِینِی کوُتماقدَه مِیز. بَس، سِیزلَر هَم کوُتَه وِیرِینگلَر، بِیز هَم سِیزلَر بِیلَن بِیرگَه کوُتگوُچِیمِیز.”

(دوامی بار……..)