نویسنده: admin

Савол: эрон россия ва хитойдаги кофирлар билан паймон тузмаганми? Бизларнинг уни сайловларида иштирок этишимиз шаръан тўғри иш бўладими?

Жавоб: эрон исломий мазхабларнинг барчасини иттифоқ назари бўйича дорул ислом хисобланади ва фақатгина озгина инсоф қиладиган бўлсак, мана бу дорул ислом туғилган пайти 57 шамсий йилдаги исломий инқилобдан бошлаб хозирги кунгача бутун жахон ва минтақадаги дорул куфрлар томонидан  турли-хил харбий ва иқтисодий ва таблиғий хужумларга дучор бўлганини кўрамиз.

Барча исломий мазхабларнинг  назарларини иттифоқи бўйича дорул куфрларни қаршисидаги дорул исломни химоя қилиш шаръий таклиф ва вазифа хисобланади, хатто агар бу дорул исломда исмоилия шиъаларига ўхшаш кишилар рахбарлик қиладиган бўлса хам,худди Салохиддин Айюбийдек уларни химоя қилишга бориш лозим.

Энди эрон дорул исломининг россия ва хитойга ўхшаш дорул куфрлар билан америка ва африка бирлашган иттифоқи ва уларга муттахид бўлганларга қарши  тузган паймонлари масаласига келсак, агар сийратга бир назар ташланса, росулуллох саллаллоху алайхи васалламнинг аслий душманга эътиборни қаратиш учун кофир яхудлар билан хам “иттифоқ” тузганликларини  ва нижронни насронийлари ва ахсоъни,байрайнни мажуслари ва мадина дорул исломини ичидаги, ташқарисидаги мушриклар билан хам “иттифоқ” тузганликларига гувох бўламиз.  

 Шубхасиз хеч ким росулуллох саллаллоху алайхи васалламдан қуйидаги сўзлар билан айб топа олмайди:

Нима учун пайғамбарларни қотиллари бўлмиш ва ана ўшанча ақидавий ва ахлоқий фасодларга эга бўлган ва аллохга,малоикаларга,марямга ва бошқаларга нисбатан ўзларини китобларида хақоратлар мавжуд бўлган  яхудийлар билан муттахид бўлганлар?

Ёки нима учун ана ўшанча ширклар ботқоғидаги ……..насоролар билан муттахид бўлганлар?

Ёки нима учун бани замра ва бани хузоъа ва бошқалар билан муттахид бўлгандиларки, уларни ўртасида бугунги истелохга кўра дахрийлар, отеистлар,материалистлар топиларди ва аллох таоло уларни каззоб ва нажас ва ………деб номлаганди?

Ёки нима учун бошқаларни эмас,балки  ўзларини номусларига хам рахм қилмайдиган бахрайнни мажуслари билан муттахид бўлганлар? Уларни бошлиқлари юзлаб балки минглаб хотинга хам  эга бўлишган ва……..

Ёки нима учун мунофиқлар тўдаси билан иттифоқ тузгандилар ва уларга дорул исломда хаёт кечиришларига рухсат бергандилар? Бўлиб хам уларни ўртасида ақидавий,рафторий фасодлар мавжуд бўлган ва тахминан душманни бешинчи устуни ва дорул ислом душманларининг рухий жангларини ижрочилари бўлишган!?

Росулуллох саллаллоху алайхи васаллам ўзидаги хукуматни қудратини химояси остида аллохни душманлари  билан муттахид бўлмадиларми? Ёки бошқача қилиб айтганда росулулллох саллаллоху алайхи васаллам ўзларини ақидалари ва амаллари билан аллохни ўзларига қарши душман қилиб олган кофирлар билан муттахид бўлмадиларми?

 مَن كَانَ عَدُوًّا لِّلَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَرُسُلِهِ وَجِبْرِيلَ وَمِيكَالَ فَإِنَّ اللَّهَ عَدُوٌّ لِّلْكَافِرِينَ (بقره/98)

Мана бу росулуллох саллаллоху алайхи васалламни суннатларини бир қисми бўлади, бўлиб хам нихоятда мухим ва асосий қисмини ташкил қилади, икки гурухдаги мусулмонлар унга алохида эътибор беришлари зарур:

Биринчиси фақатгина тахоратни одоби,соқол, мисвок уриш ва бутунлай шахсий амаллар  бўйича суннатга ахамият берадиган кишиларнинг  гурухи бўлиб,улар ўтган асрларда қолиб кетишган. Биз улардан шуни истардикки, 1400 йилдан буён қолиб кетишган хожатхоналардан ташқарига чиқишсин ва ўзларини атрофларидаги дунёнинг  барча қирраларига  диққат  билан назар ташлашсин ва ўзларини дунё қарашларини кенгайтириб “янгилаб” олишсин ва қуръонни,росулуллох саллаллоху алайхи васалламни суннатларидан  мухимроқ даражада турганларига хам эътибор беришсин, албатта- барчамиз унга нисбатан динни бир қисми,деб  эътиқод қиладиган- тахорат одоблари,шахсий одоблардан бошқа исломий ташқи дипломатия ва ички алоқаларга оид хаётда биринчи ўринда турадиган ишлар,боблар мавжуд, улар мана шу ишларни ичига кириб мутахассис бўла олишади.

 Иккинчи гурух ўзларининг  ички ва ташқи алоқалар бўйича дипломатияларида  очиқ хатоларга,камчиликларга дучор бўлган жиход ахли ва мўъмин мусулмонлар бўлиб, улар ўзларининг таълимотларида жиддий ва асосий  ўзгартиришлар олиб боришлари керак.   

سَوال: اِیران راسِّیَه وَ حِتایدَگِی کافِرلَر بِیلَن پَیمان توُزگنمِی؟ بِیزلَرنِینگ اوُنِی سَیلاولَرِیدَه اِیشتِراک اِیتِیشِیمِیز شَرعاً توُغرِی اِیش بُولَدِیمِی؟

جَواب: اِیران اِسلامِی مَذهَبلَرِنِینگ بَرچَه سِینِی اِتِّفاق نَظَرِی بُویِیچَه دارُ الاِسلام حِسابلَنَدِی وَ فَقَطگِینَه آزگِینَه اِنصاف قِیلَدِیگن بوُلسَک، مَنَه بُو دارُ الاِسلام توُغِیلگن پَیتِی 57 شَمسِی یِیلدَگِی اِسلامِی اِنقِلابدَن باشلَب حاضِرگِی کوُنگه چَه بُوتوُن جَهان وَ مِنطَقَه دَگِی دارُ الکُفرلَر تامانِیدَن توُرلِی- هِیل حَربِی وَ اِقتِصادِی وَ تَبلِیغِی هُجُوملَرگه دُوچار بُولگنِینِی کوُرَمِیز.

بَرچَه اِسلامِی مَذهَبلَرنِینگ نَظَرلَرِینِی اِتِّفاقِی بُویِیچَه دارُ الکُفرلَرنِی قَرشِیسِیدَگِی دارُ الاِسلامنِی حِمایَه قِیلِیش شَرعِی تَکلِیف وَ وَظِیفَه حِسابلَنَدِی، حَتّی اَگر بُو دارُ الاِسلامدَه اِسمائِلِیَه شِیعَه لَرِیگه اوُحشَش کِیشِیلَر رَهبَرلِیک قِیلَدِیگن بُولسَه هَم، حُودِّی صَلاحِ الدِّین اَیّوُبِی دِیک اوُلَرنِی حِمایَه قِیلِیشگه بارِیش لازِم.

اِیندِی اِیران دارُ الاِسلامِینِینگ راسِّیَه وَ حِتایگه اوُحشَش دارُ الکُفرلَر بِیلَن اَمِیرِکَه وَ اَفرِیکَه بِیرلَشگن اِتّفاقِی وَ اوُلَرگه مُتَّحِد بُولگنلَرگه قَرشِی توُزگن پَیمانلَرِی مَسَلَه سِیگه کِیلسَک، اَگر سِیرَتگه بِیر نَظَر تَشلَنسَه، رَسُول الله صلی الله علیه وسلمنینگ اَصلِی دُشمَنگه اِعتِبارنِی قَرَتِیش اوُچُون کافِر یَهُودلَر بِیلَن هَم “اِتِّفاق” توُزگنلِیکلَرِینِی وَ نِجراننِی نَصرانِی لَرِی وَ اَحساءنِی، بَحرَیننِی مَجُوسلَرِی وَ مَدِینَه دارُ الاِسلامِینِی اِیچِیدَگِی، تَشقَرِیسِیدَگِی مُشرِکلَر بِیلَن هَم “اِتِّفاق” توُزگنلِیکلَرِیگه گُواه بُولَمِیز.

شُبهَه سِیز هِیچ کِیم رسول الله صلی الله علیه وَسَلمدَن قوُیِیدَگِی سوُزلَر بِیلَن عَیب تاپَه آلمَیدِی:

• نِیمَه اوُچُون پَیغَمبَرنِی قاتِللَرِی بوُلمِیش وَ اَنَه اوُشَنچَه عَقِیدَه وِی وَ اَخلاقِی فَسادلَرگه اِیگه بوُلگن وَ اَلله گه، مَلائِکَه لَرگه ، مَریَمگه وَ باشقَه لَرگه نِسبَتاً اوُزلَرِینِی کِتابلَرِیدَه حَقارَتلَر مَوجُود بوُلگن یَهُودِیلَر بِیلَن مُتَّحِد بُولگنلَر؟
• یاکِی نِیمَه اوُچُون اَنَه اوُشَنچَه شِرکلَر باتقاغِیدَگِی ……نَصارَی لَر بِیلَن مُتَّحِد بُولگنلَر؟
• یاکِی نِیمَه اوُچُون بَنِی زَمرَه وَ بَنِی حُذاعَه وَ باشقَه لَر بِیلَن مُتَّحِد بوُلگندِیلَرکِی، اوُلَرنِی اوُرتَسِیدَه بُوگوُنگِی اِصطِلاحگه کوُرَه دَهرِیلَر، اَتِیئِستلَر، مَتِیرِیالِیستلَر تاپِیلَردِی وَ اَلله تَعالی اوُلَرنِی کَذّاب وَ نَجَس وَ …….دِیب ناملَگندِی؟
• یاکِی نِیمَه اوُچُون باشقَه لَرنِی اِیمَس، بَلکِی اوُزلَرِینِی نامُوسلَرِیگه هَم رَحم قِیلمَیدِیگن بَحرَیننِی مَجوُسلَرِی بِیلَن مُتَّحِد بوُلگنلَر؟ اوُلَرنِی باشلِیقلَرِی یوُزلَب بَلکِی مِینگلَب حاتِینگه هَم اِیگه بوُلِیشگن وَ …….
• یاکِی نِیمَه اوُچُون مُنافِقلَر تُودَه سِی بِیلَن اِتِّفاق توُزگندِیلَر وَ اوُلَرگه دارُ الاِسلامدَه حَیات کِیچِیرِیشلَرِیگه رُحصَت بِیرگندِیلَر؟ بوُلِیب هَم اوُلَرنِی اوُرتَسِیدَه عَقِیدَه وِی،رَفتارِی فَسادلَر مَوجُود بُولگن وَ تَحمِیناً دُشمَننِی بِیشِینچِی اوُستوُنِی وَ دارُ الاِسلام دُشمَنلَرِینِینگ رُوحِی جَنگلَرِینِی اِجراچِیلَرِی بوُلِیشگن!؟

رَسُول الله صلی الله علیه وسلم اوُزِیدَگِی حُکوُمَتنِی قُدرَتِی حِمایَه سِی آستِیدَه اَلله نِی دُشمَنلَرِی بِیلَن مُتَّحِد بوُلمَدِیلَرمِی؟ یاکِی باشقَه چَه قِیلِیب اَیتگندَه رَسُول الله صلی الله علیه وسلم اوُزلَرِینِی عَقِیدَه لَرِی وَ عَمَللَرِی بِیلَن اَلله نِی اوُزلَرِیگه قَرشِی دُشمَن قِیلِیب آلگن کافِرلَر بِیلَن مُتَّحِد بُولمَدِیلَرمِی؟

مَنَه بُو رَسول الله صلی الله علیه وسلمنِی سُنَّتلَرِینِی بِیر قِیسمِی بوُلَدِی، بوُلِیب هَم نِهایَتدَه مُهِم وَ اَساسِی قِیسمِینِی تَشکِیل قِیلَدِی، اِیککِی گوُرُوهدَگِی مُسَلمانلَر اوُنگه اَلاهِیدَه اِعتِبار بِیرِیشلَرِی ضَرُور:

بِیرِینچِیسِی فَقَطگِینَه طَهارَتنِی آدابِی، ساقال،مِسواک اوُریش وَ بُوتوُنلَی شَخصِی عَمَللَر بُویِیچَه سُنَّتگه اَهَمِیَت بِیرَدِیگن کِیشِیلَرنِینگ گوُرُوهِی بوُلِیب، اوُلَر اوُتگن عَصرلَردَه قالِیب کِیتِیشگن. بِیز اوُلَردَن شوُنِی اِیستَر اِیدِیککِی،1400 یِیلدَن بُویان قالِیب کِیتِیشگن حاجَتخانَه لَردَن تَشقَرِیگه چِیقِیشسِین وَ اوُزلَرِینِی اَطرافلَرِیدَگِی دُنیانِی بَرچَه قِررَه لَرِیگه دِققَت بِیلَن نَظَر تَشلَشسِین وَ اوُزلَرِینِی دُنیا قَرَشلَرِینِی کِینگَیتِیرِیب “یَنگِیلَب”  آلِیشسِین وَ قُرآننِی، رَسُول الله صلی الله عَلَیهِ وَسلمنِی سُنَّتلَرِیدَن مُهِمراق دَرَجَه دَه توُرگنلَرِیگه هَم اِعتِبار بِیرِیشسِین،اَلبَتَّه – بَرچَه مِیز اوُنگه نِسبَتاً دِیننِی بِیر قِیسمِی، دِیب اِعتِقاد قِیلَدِیگن – طَهارَت آدابلَرِی، شَخصِی آدابلَردَن باشقَه اِسلامِی تَشقِی دِپلامَتِیَه وَ اِیچکِی عَلاقَه لَرگه آئِد حَیاتدَه بِیرِینچِی اوُرِیندَه توُرَدِیگن اِیشلَر ،بابلَر مَوجُود، اوُلَر مَنَه شوُ اِیشلَرنِی اِیچِیگه کِیرِیب مُتَخَصِّص بوُلَه آلِیشَدِی.

اِیککِینچِی گوُرُوه اوُزلَرِینِینگ اِیچکِی وَ تَشقِی عَلاقَه لَر بُویِیچَه دِپلامَتِیَه لَرِیدَه آچِیق حَطالَرگه، کَمچِیلِیکلَرگه دوُچار بُولگن جِهاد اَهلِی وَ مُؤمِن مُسُلمانلَر بُولِیب، اوُلَر اوُزلَرِینِینگ تَعلِیماتلَرِیدَه جِدِّی وَ اَساسِی اوُزگرتِیرِیشلَر آلِیب بارِیشلَرِی کِیرَک. 

س. مگر ایران با کفار روسی و چینی پیمان ندارد؟ کجای این کار شرعی است که ما در انتخابات آن مشارکت کنیم؟

ج: ایران به اتفاق آراء تمام مذاهب اسلامی دارالاسلام است و تنها با کمی انصاف متوجه می شویم که این دارالاسلام از ابتدای تولد آن در انقلاب اسلامی 57 تا کنون در معرض انواع تهاجمات نظامی و اقتصادی و تبلیغی دارالکفرهای جهانی و منطقه ای قرار گرفته است .

تمام مذاهب اسلامی نیز متفق هستند که حمایت از دارالاسلام در برابر دارالکفرها یک وظیفه و تکلیف شرعی است، ححتی اگر این دارالاسلام را کسانی چون شیعیان اسماعیلی رهبری کنند که صلاح الدین ایوبی به کمک آنها رفت .

در مورد پیمانهائی که دارالاسلام ایران با دارالکفرهای روسیه و چین بر علیه دارالکفرهای آمریکا و اتحادیه ی آفریقا و متحدین آنها بسته است لازم است بدانیم که در سیره  هم می بینیم که رسول الله صلی الله علیه وسلم جهت تمرکز بر دشمن اصلی، هم با کفار یهودی پیمان «اتحاد» می بندد هم با نصرانی های نجران و هم با مجوس الاحساء و بحرین و هم با مشرکین داخل و اطراف دارالاسلام مدینه.

بدون شک کسی جرئت ندارد از رسول الله صلی الله علیه وسلم ایراد بگیرد که :

• چرا مثلاً با یهودی ها متحد شده که قاتلین پیامبران هستند و آنهمه مفاسد عقیدتی و اخلاقی دارند و آنهمه توهین به الله و ملائکه و مریم و غیره در کتابهایشان وجود دارد؟
• یا چرا با نصرانی ها متحد شد که آنهمه شرکیات دارند و…
• –          یا  چرا با مشرکین بنی ضمره و بنی خزاعه و غیره متحد شد که در میان آنها دهری و به قول امروزی ها آتئیست و ماتریالیست هم پیدا می شد و الله تعالی آنها را کذاب و نجس و … نامیده است؟
• –          یا چرا با مجوس بحرین متحد شده که به ناموس خودشان هم رحم نمی کنند چه برسد به دیگران؟ چنانچه بزرگان آنها صدها و بلکه هزاران زن هم داشتند و …
• یا چرا با دارودسته ی منافقینی متحد می شود و اجازه ی حیات در دارالاسلام را به آنها می دهد که آنهمه مفاسد عقیدتی و رفتاری دارند و تقریبا ستون پنجم دشمن و مجری جنگ روانی دشمن در دارالاسلام بوده اند؟!

مگر رسول الله صلی الله علیه وسلم با پشتوانه ی قدرت حکومتی که داشت با اینهائی که الله دشمن آنهاست متحد نشد؟ به زبان دیگر مگر رسول الله صلی الله علیه وسلم با کفاری که با عقاید و اعمالشان، الله را دشمن خود کرده اند متحد نشد؟ مَن كَانَ عَدُوًّا لِّلَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَرُسُلِهِ وَجِبْرِيلَ وَمِيكَالَ فَإِنَّ اللَّهَ عَدُوٌّ لِّلْكَافِرِينَ (بقره/98)

این بخشی از سنت رسول الله صلی الله علیه وسلم است. آنهم بخشی بسیار مهم و اساسی  که لازم است دو دسته از مسلمین به آن توجه ویژه داشته باشند :

• دسته ای که تنها در آداب طهارت و  ریش و سیواک و مسائل کاملاً فردی به سنت اهمیت می دهند و در قرون گذشته گیر کرده اند. از اینها می خواهیم که بعد از 1400 سال از دستشوئی ها بیایند بیرون و دنیای اطراف خود با تمام جوانبش را ببینند و نگرش خودشان را وسیع تر و «به روز» کنند و سایر احکام قرآن و سنتهای رسول الله صلی الله علیه وسلم را نیز که به اولویتهای مهمتری اختصاص یافته اند دریابند و ممطئن باشند که غیر از آداب طهارت و آداب شخصی – که همه به آنها معتقد بوده و بخشی از دین می دانیم – امور و بابها و اولویتهای حیاتی تری در روابط داخلی و دیپلماسی خارجی اسلامی وجود دارند که در آنها می توانند وارد شده و متخصص شوند.
• دسته ای دیگر مسلمین مومن و اهل جهادی هستند که در دیپلماسی روابط داخلی و خارجی خود دچار اشتباهات فاحشی شده اند که لازم است بازگری جدی و اساسی در آموخته های خود داشته باشند. 

Савол: нима учун эронда ўғрини қўлини кесишлик шаръий хукм сифатида ижро қилинмайди? Дорул исломда худудларни ижро қилиниши керак эмасми?

Жавоб: бир диёрни дорул ислом ёки дорул куфр,деб номлашдаги меъёр ва мантиқ,  бу жамиятга хоким асосий қонунлар ва уни рахбариятига боғлиқ, эрон исломий жумхурий дорул исломининг асосий қонунида моида сурасининг 38 оятига биноан ўғрини қўлини кесишликка рухсат берилган ва 198,278 моддаларга асосан исломий жазолаш қонуни турли-хил ўринларда шаръий хад хисобланган қўлни кесишга иқдом қилган.

 Жахондаги турли-хил давлатларнинг ва махаллий секуляр ахзобларнинг ахборот воситаларини бақир-чақир қилишларидан ташқари,ўрта осиё ва шимолий африка ишлари бўйича миллатлараро хуқуқлар ташкилотининг мудирини ўринбосари тилидан мана бу ташкилот бу тарзда жазолашни рахмсизлик ва адолатдан ташқари,деб сифатлади ва уни эрон масъулларининг инсонни қадр-қийматига  нисбатан қилинган эътиборсизлигини,бепарволигини кўрсатади,деб айтдики: “инсонни аъзосини кесишлик очиқ ва ошкор азоблаш,қийноқ  амалидир, миллатлараро қонунлари бўйича қийноқлар жиноят хисобланади. Адолатни талаб қиладиган тузумда мана бундай вахшийгарчиликка ўрин йўқдир.”

Ўрта осиё ва шимолий африка ишлари бўйича миллатлараро хуқуқлар ташкилотининг мудирини ўринбосари бўлмиш магдалина мақрибий айтадики: ” мана бундай рахмсизлик билан қилинган жазолар адолат эмас, балки эрон хокимиятидагиларнинг инсонни қадр-қийматига  қилинган бепарволигини кўрсатади. Адолат тарафдори бўлган тузумда мана бундай вахшийгарчиликка ўрин йўқдир.” У яна шуни қўшимча қиладики: ” аъзони кесишлик очиқ ва ошкор қийноқ амали. Миллатлараро ташкилотнинг  қонуни бўйича қийноқларни амалга ошириш жиноят хисобланади.”

Бирлашган миллатлар ташкилотининг бошлиғи антонио гутриш хам мана бунга ўхшаш хукмларни ижро қилинишига эътироз билдирди. Мана бу бунга ўхшаш ахкомларни ижро қилинишига нисбатан кўрсатилган муносабатларга мисол бўлади. Аммо агар дорул исломни ташлаб қўйиб уни заифлаштирадиган бўлсанг ва бу дорул ислом зарурат ва изтирорий холатда ахзобларни жангига ё худайбия сулхига ва бошқаларга ўхшаш вазиятларга тушиб қоладиган бўлса  нима бўлади?

Агар Умар ибни Хаттобни хокимияти остидаги дорул ислом ёки Афғонистон исломий иморатини хокимияти остидаги дорул ислом ё Эрон исломий жумхуриятини хокимияти остидаги дорул ислом ва бошқалар маълум муддатгача ўғрини қўлини кесишга ўхшаш худудларни тўхтатиб туришади ва бўлиб хам уларни асосий қонунларида бу ахкомларни ижро қилишга таъкид қилинган, шу сабабли хам дорул исломни  савол остида олишни ўрнига,  уларда вужудга келган  узрлар,далилларни кетидан тушишимиз лозим бўлади.

 Албатта мана бу замина бўйича ўғрини хаддини ижро қилмаслик борасида турли-хил муносабатлар билдирилган, эрон бош прокурори Мухаммад Жаъфар Мунтазирий афсус чекиб айтадики: ўғрини қўлини кесмасликни ўзи бир “хато” бўлиб, эронда “башар хуқуқлари” унвони остида “умумий фазони” қўрқуви сабабли ижро қилинмайди. У яна қўшимча қиладики: “афсуски бизлар бирлашган миллатлар ташкилоти томонидан махкум бўлмаслигимиз учун илохий хукмлардан қўлимизни тийиб турибмиз.” У киши эрондаги ўғирликка оид жиноятларни кўпайиб кетганини хам хабар берди.

Эрон дорул исломидаги масъулларни баъзиларини айтишича эса: баъзи ўринларда исломий тузумни аслини сақлаб қолиш,хифз қилиш маслахати сабабли вақтинча илохий ахкомларни барча шароитларига биноан ва барча ўринлар бўйича ижро қилинмаслиги табиийдир, бизлар бундай шароитларда ўзимизни қудратимизга қараб  мукаллаф бўламиз.

Шу сабабли хам асос бўйича аллох таолони худудларини ижро қилиниши билан келиша олмайдиган дорул куфрлар билан асосий қонунларида бу худудларни ижро қилинишига таъкид қилинган,аммо “мавжуд вазиятда” зарурат ва изтирорий хукмга биноан зарурат ўртадан кўтарилгунча бу худудларни бошқа равишлар бўйича ижро қилаётган дорул исломларни ўртасига фарқ қўйишимиз керак.

سَوال: نِیمَه اوُچُون اِیراندَه اوُغرِینِی قوُلِینِی کِیسِیشلِیک شَرعِی حُکم صِیفَتِیدَه اِجرا قِیلِینمَیدِی؟ دارُ الاِسلامدَه حُدُودلَرنِی اِجرا قِیلِینِیشِی کِیرَک  اِیمَسمِی؟

جَواب: بِیر دِیارنِی دارُ الاِسلام یاکِی دارُ الکُفر، دِیب ناملَشدَگِی مِعیار وَ مَنطِیق، بُو جَمِیعَتگه حاکِم اَساسِی قانُونلَر وَ اوُنِی رَهبَرِیَتِیگه باغلِیق، اِیران اِسلامِی جُومهُورِی دارُ الاِسلامِینِینگ اَساسِی قانوُنِیدَه مائِدَه سُورَه سِینِینگ 38 آیَتِیگه بِینائاً اوُغرِینِی قوُلِینِی کِیسِیشلِیکگه رُحصَت بِیرِیلگن وَ 198،278 ماددَه لَرِیگه  اَساساً اِسلام جَزالَش قانوُنِی توُرلِی- هِیل اوُرِینلَردَه شَرعِی حَد حِسابلَنگن قوُلنِی کِیسِیشگه اِقدام قِیلگن.

جَهاندَگِی توُرلِی- هِیل دَولَتلَرنِینگ وَ مَحَلِّی سِکوُلار اَحزابلَرنِینگ اَخبارات واسِیطَه لَرِینِی بَقِیر- چَقِیر قِیلِیشلَرِیدَن تَشقَرِی،اوُرتَه آسِیا وَ شِمالِی اَفرِیکَه اِیشلَرِی بُویِیچَه مِلّت لَراَرا حُقُوقلَر تَشکِلاتِینِینگ مُدِیرِینِی اوُرِینباسَرِی تِیلِیدَن مَنَه بُو تَشکِلات بُو طَرزدَه جَزالَشنِی رَحمسِیزلِیک وَ عَدالَتدَن تَشقَرِی، دِیب صِیفَتلَدِی وَ اوُنِی اِیران مَسئوُللَرِینِینگ اِنساننِی قَدرِی- قِیمَتِیگه نِسبَتاً قِیلِینگن اِعتِبارسِیزلِیگِینِی، بِی پَروالِیگِینِی کوُرسَتَدِی، دِیب اَیتَدِیکِی: “اِنساننِی اَعضاسِینِی کِیسِیشلِیک آچِیق وَ آشکار عَذابلَش، قِیناق  عَمَلِیدِیر، مِلّت لَراَرا  قانوُنلَر بُویِیچَه قِیناقلَر جِنایَت حِسابلَنَدِی. عَدالَت طَلَب قِیلَدِیگن توُزُومدَه مَنَه بُوندَی وَحشِیگرچِیلِیکگه اوُرِین یُوقدِیر.”

اوُرتَه آسِیا وَ شِمالِی اَفرِیکَه اِیشلَرِی بوُیِیچَه مِلّت لَراَرا حُقوُقلَر تَشکِلاتِینِینگ مُدِیرِینِی اوُرِینباسَرِی بوُلمِیش مَگدَلِینَه مَقرِیبِی اَیتَدِیکِی: “مَنَه بوُندَی رَحم سِیزلِیک بِیلَن قِیلِینگن جَزالَر عَدالَت اِیمَس،بَلکِی اِیران حاکِمِیَتِیدَگِیلَرنِینگ اِنساننِی قَدر- قِیمَتِیگه قِیلِینگن بِی پَروالِیگِینِی کوُرسَتَدِی. عَدالَت طَرَفدارِی بوُلگن توُزُومدَه مَنَه بوُندَی وَحشِیگرچِیلِیکگه اوُرِین یُوقدِیر. اوُ یَنَه شوُنِی قوُشِیمچَه قِیلَدِیکِی:”اَعضالَرنِی کِیسِیشلِیک آچِیق وَ آشکار قِیناق عَمَلِی. مِلَّت لَراَرا  تَشکِلاتنِینگ قانُونِی بُویِیچَه قِیناقلَرنِی عَمَلگه آشِیرِیش جِنایَت حِسابلَنَدِی.”

بِیرلَشگن مِلَّتلَر تَشکِلاتِینِینگ باشلِیغِی اَنتانِیا گوُترِیش هَم مَنَه بُونگه اوُحشَش حُکملَرنِی اِجرا قِیلِینِیشِیگه اِعتِراض بِیلدِیرَدِی. مَنَه بوُنگه اوُحشَش اَحکاملَرنِی اِجرا قِیلِینِیشِیگه نِسبَتاً کوُرسَتِیلگن مُناسَبَتلَرگه مِثال بُولَدِی. اَمّا اَگر دارُ الاِسلامنِی تَشلَب قوُیِیب اوُنِی ضَعِیفلَشتِیرَدِیگن بوُلسَنگ وَ بُو دارُ الاِسلام ضَرُورَت وَ اِضطِرارِی حالَتدَه اَحزابلَرنِی جَنگِیگه یا حُدَیبِیَه صُلحِیگه وَ باشقَه لَرگه اوُحشَش وَضِیعَتلَرگه توُشِیب قالَدِیگن بُولسَه نِیمَه بُولَدِی؟

اَگر عُمَر اِبن حَطّابنِی حاکِمِیَتِی آستِیدَگِی دارُ الاِسلام یاکِی اَفغانِستان اِسلامِی اِمارَتِینِی حاکِمِیَتِی آستِیدَگِی دارُ الاِسلام یا اِیران اِسلامِی جوُمهُورِیَتِینِی حاکِمِیَتِی آستِیدَگِی دارُ الاِسلام وَ باشقَه لَر مَعلوُم مُدَّتگه چَه اوُغرِینِی قوُلِینِی کِیسِیشگه اوُحشَش حُدُودلَرنِی توُحتَه تِیب توُرِیشَدِی وَ بُولِیب هَم اوُلَرنِی اَساسِی قانوُنلَرِیدَه بُو اَحکاملَرنِی اِجرا قِیلِیشگه تَأکِید قِیلِینگن، شوُ سَبَبلِی هَم دارُ الاِسلامنِی سَوال آستِیگه آلِیشنِی اوُرنِیگه، اوُلَردَه وُجُودگه کِیلگن عُذرلَر، دَلِیللَرنِی کِیتِیدَن توُشِیسِیمِیز لازِم بُولَدِی.

اَلبَتَّه مَنَه بُو زَمِینَه بوُیِیچَه اوُغرِینِی حَدِّینِی اِجرا قِیلمَسلِیک بارَه سِیدَه توُرلِی- هِیل مُناسَبَتلَر بِیلدِیرِیلگن، اِیران باش پراکوُرارِی مَحَمَّد جَعفَر مُنتَظِریِ اَفسُوس چِیکِیب اَیتَدِیکِی: اوُغرِینِی قوُلِینِی کِیسمَسلِیکنِی اوُزِی بِیر “حَطا” بُولِیب، اِیراندَه “بَشَر حُقُوقلَرِی” عُنوانِی آستِیدَه “عُمُومِی فَضانِی” قوُرقوُوِی سَبَبلِی اِجرا قِیلِینمَیدِی. اوُ یَنَه قوُشِیمچَه قِیلَدِیکِی: “اَفسُوسکِی بِیزلَر بِیرلَشگن مِلَّت لَراَرا  تَشکِلاتِی تامانِیدَن مُحکوُم بُولمَسلِیگِیمِیز اوُچوُن اِلاهِی حُکملَردَن قوُلِیمِیزنِی تِییِیب توُرِیبمِیز.” اوُ کِیشِی اِیراندَگِی اوُغِیرلِیکگه آئِد جِنایَتلَرنِی کوُپَه یِیب کِیتگه نِینِی هَم خَبَر بِیرَدِی.

اِیران دارُ الاِسلامِیدَگِی مَسئوُللَرنِی بَعضِیلَرِینِی اَیتِیشِیچَه اِیسَه: بَعضِی اوُرِینلَردَه اِسلامِی توُزُومنِی اَصلِینِی سَقلَب قالِیش، حِفظ قِیلِیش مَصلَحَتِی سَبَبلِی وَقتِینچَه اِلاهِی اَحکاملَرنِی بَرچَه شَرائِطلَرِیگه بِینائاً وَ بَرچَه اوُرِینلَر بُویِیچَه اِجرا قِیلِینمَسلِیگِی طَبِیعِیدِیر، بِیزلَر بوُندَی شَرائِطلَردَه اوُزِیمِیزنِی قُدرَتِیمِیزگه قَرَب مُکَلَّف بُولَمِیز.

شُو سَبَبلِی هَم اَساس بُویِیچَه اَلله تَعالی نِی حُدُودلَرِینِی اِجرا قِیلِینِیشِی بِیلَن کِیلِیشَه آلمَیدِیگن دارُ الکُفرلَر بِیلَن اَساسِی قانوُنلَرِیدَه بُو حُدُودلَرنِی اِجرا قِیلِینِیشِیگه تَأکِید قِیلِینگن، اَمّا “مَوجُود وَضِیعَتدَه” ضَروُرَت وَ اِضطِرارِی حُکمگه بِینائاً ضَرُورَت اوُرتَدَن کوُتَرِیلگوُنچَه بُو حُدُودلَرنِی باشقَه رَوِیشلَر بُویِیچَه اِجرا قِیلَیاتگن دارُ الاِسلاملَرنِی اوُرتَسِیگه فَرق قوُیِیشِیمِیز کِیرَک.

س: چرا در ایران حکم قطع دست دزد به عنوان یک حکم شرعی اجرا نمی شود؟ مگر دارالاسلام نباید حدود را اجرا کند؟

ج: مناطق و معیار دارالاسلام و دارالکفر نامیدن سرزمین قانون اساسی حاکم بر آن جامعه و رهبریت آن است و در قانون اساسی دارالاسلام جمهوری اسلامی ایران بر اساس ۳۸ سوره مائده حکم قطع دست دزد را تصویب کرده است و براساس ماده ۱۹۸ و 278 قانون مجازات اسلامی موادی از این دست در مقاطع مختلفی به اجرای این حد شرعی نیز اقدام کرده است.

 صرف نظر از سرو صدای رسانه های جهانی کشورهای مختلف و رسانه های احزاب سکولار محلی دیدیم که عفو بین‌الملل از زبان معاون مدیر عفو بین‌الملل در امور خاورمیانه و شمال آفریقا انجام این مجازات را بی‌رحمانه و نافی عدالت توصیف کرد و آن را نشان‌دهنده بی‌توجهی کامل مقامات ایرانی به کرامت انسانی دانست و گفت: «قطع عضو یک عمل شکنجه صریح و آشکار می‌باشد و انجام شکنجه تحت قانون بین‌الملل جرم است و برای چنین وحشیگری در یک نظام عدالت کیفری هیچ جایی وجود ندارد.»

ماگدالینا مقربی معاون مدیر عفو بین‌الملل در امور خاورمیانه و شمال آفریقا گفت: «انجام چنین مجازاتهای بی رحمانه عدالت نیست و نشاندهنده بی‌توجهی کامل مقامات ایرانی به کرامت انسانی می‌باشد. هیچ جایی برای چنین وحشیگری در یک نظام عدالت کیفری وجود ندارد،». او اضافه کرد: «قطع عضو یک عمل شکنجه صریح و آشکار است. انجام شکنجه تحت قانون بین‌الملل یک جرم است.»

آنتونیو گوترش دبیر کل سازمان ملل نیز به اجرائی شدن این دسته از احکام اعتراض کرد. اینهم نمونه ای از واکنش جهانی به اجرای این احکام است. اما اگر دارالاسلام را رها و تضعیف کردی و این دارالاسلام در حالت ضرورت و اضطرار جنگ احزاب یا صلح حدیبیه و غیره قرار گرفت چه؟

پس اگر دارالاسلام تحت حاکمیت عمر بن خطاب رضی الله عنه یا دارالاسلام تحت حاکمیت امارت اسلامی افغانستان یا دارالاسلام تحت حاکمیت جمهوری اسلامی ایران و غیره در مقاطعی از تاریخ خود اجرای حدی چون قطع دست دزد را متوقف می کنند که در قانون اساسی آنها بر اجرای آن تأکید شده است باید دنبال عذرها و عللی غیر از زیر سوال بردن دارالاسلام آنها برویم .

البته در این زمینه ی عدم اجرای موقتی حد سارق واکنشها مختلف بوده به عنوان مثال محمدجعفر منتظری، دادستان کل ایران تاسف می خورد و می گوید: قطع نکردن دست سارق یک «اشتباه» است که از ترس «جو سازی»  تحت عنوان «حقوق بشر» در ایران انجام نمی‌شود. و افزود: «ما متأسفانه به لحاظ این‌که از جنبه حقوق بشر در سازمان ملل محکوم نشویم، از حدود الهی دست می‌کشیم.» او همچنین از افزایش جرایم سرقت در ایران خبر داده است.

عده ای از مسئولین دارالاسلام ایران نیز می گویند: در برخی مواقع به خاطر مصلحت حفظ و بقاء اصل نظام اسلامى که موقتاً نتواند احکام الهى را با تمام شرایط و جزییات و در تمام موارد اجرا کند، طبیعى است در چنین شرایطی ما در حد توان خود مکلف هستیم.

پس باید فرق بگذاریم بین دارالکفرهائی که در اساس با اجرای حدود الله تعالی سرناسازگاری دارند با دارالاسلامهائی که قانون اساسی آنها بر اجرای چنین حدودی تأکید دارد اما «در وضع موجود» به حکم ضرورت و اضطرار  و تا رفع ضرورت مجبور به اجرای این حدود به سبک دیگری هستند.

Савол: вилояти фақихни исломга нима алоқаси бор? Ўзимизни ахли суннат мазхабларида келтирилганми? Умуман айтганда бир шайх ё мавлавийни бизларга рахбар бўлиши зарурми? (2)

Жавоб: 821 қамарий йилда вафот қилган Қалқашандий “маасирул инафах фил маъалимул хилафах” китобида дорул исломни имомини,рахбарини шартлари бахсида айтадики: ўнинчи ўрин: рахбариятга лойиқ бўлиш учун албатта кундалик масалалар,фалокатлар,янги пайдо бўлган масалаларда, аллохни шариатидаги ахкомларда  ижтиход даражасига етган бўлиш керак, ижтиход хаддидаги илмга эга бўлмайдиган рахбарга мунъақид бўлмайди ва сахих хам эмас; чунки рахбарни бундай ижтиходга эхтиёжи бор,уни ўзи бунга ишларни исломий сахих равиш билан “сиротол мустақим” йўли бўйича олиб боришда мухтож бўлади, у мана бу ижтиходни остида шаръий худудлардан огох бўла олади ва дорул исломда мавжуд инсонларни шаръий хуқуқларини хам беради ва одамларни ўртасидаги келишмовчиликлар,ихтилофларни хал қилади, агарда олим ва мужтахид бўлмаса мана бу ишларга қодир бўлмайди.

  (القلقشندی، أحمد بن علی، مآثر الأناقه: ج1، ص37.)

Аммо шунга қарамасдан “дорул исломни” рахбарияти хам худди бошқа ишларга ўхшаш изтирорий,зарурат холатига дучор келиши мумкин,мусулмонларни хукуматдорлик ишларида мужтахид,мутахассис рахбарни йўқлиги боис,ундан пастроқдаги даражага тушади ва қозини хаддида бўлган шахсга тан берилади, энг ёмон холатда эса мусулмонлар бошбодоқчиликни олдини олиш учун………етарли илмга эга бўлган ва ўзини атрофига назарларидан фойдалана оладиган уламоларни жамлаган мусулмон рахбарга мурожаъат қилишади.

Соғлом,халол таом ( яъни мужтахид ва фақих рахбар) қўлга кирмагач,изтирорий ва зарурат холатида ундан пайтроқдаги соғлом бўлмаган емишга (яъни олим аммо муқаллид бўлган рахбарга ) дорул исломдаги  “дин” ни ва бошқа заруратларни,мусулмонлар манфаъатларини   сақлаш учун тан берилади, аммо мана бу  мужтахид ,фақих рахбарни йўқлигидан келиб чиққан зарурат ва изтирорий холатдир, агар мужтахид ва фақих рахбар топиладиган бўлса, мана бу зарурат ўртадан кўтарилади ва ………энди  харбий қудрат воситасида қуролни  кучи билан ўзларини дорул исломни устига  юклаб олишган харбий зўравонларни масаласи бошқа нарса, оддий холатда бўладими ёки изтирорий,зарурат холатида бўладими барча ахли суннат уламолари, жамиятни идора қилиш учун рахбарнинг аллохни шариатидаги қонунларга нисбатан олим,фақих бўлиши кераклигига эътиқод қилишган:

-Чунки қиёмат кунигача мусулмонларни ва дорул исломни асосий қонуни фақатгина битта бўлиб, у хам бўлса аллохни шариатидаги қонунларидир, мана бу қонунларда аниқ  тафаққух,билимга эга бўлмаган киши жамиятда аллохни шариатидаги қонунларни тўғри татбиқ қилиш бўйича мўъминларнинг  вакили бўла олмайди.

-Жамиятни рахбари хам улил амр шўросини  ва ё ахли хал ва ақдни назоратини остида бўлганига қарамасдан ва дорул исломни ижроий ишлари бўйича қарор қабул қиладиган энг юқори мақом бўлса хам, аммо агар аллохни шариатидаги қонунларга ва шаръий манбаъларга нисбатан комил фиқхга,билимга,илмга эга бўлмайдиган бўлса, дорул исломни “кундалик эхтиёжлари” га ва ташқи ва ички сиёсатига  кўра “ўша кундаги мавжуд вазиятга”  муносиб равишда шаръий қарорларни шаръий манбаълардан истихрож қила олмайди.

Исломи хукумат ўзидаги турли-хил ташкилотларга эга бўлганлиги боис, олим ва фақих рахбар мавжуд бўлмайдиган бўлса, уни аллохни шариатидаги қонунлар асосида шаръий йўл билан идора қилишни имкони бўлмайди. Ахли суннат мана бу “дорул исломни” рахбарига мужтахид деса, шиъалар фақих ,дейишади. Яъни бу ерда мохият битта бўлиб ўртадаги фарқ уларни исмларида холос. Уларни бири мужтахид вилояти деса, бошқаси фақихни вилояти дейди. Худди ангур,узум, азам, истофилнинг форс ,араб,турк,румликни достонига ўхшайди. Уларни хаммаси бир нарсани англатади фақат исмлари хар-хил. 

سَوال: وِلایَتِی فَقِیه نِی اِسلامگه نِیمَه عَلاقَه سِی بار؟ اوُزِیمِیزنِی اَهلِی سُنَّت مَذهَبلَرِیدَه کِیلتِیرِیلگنمِی؟ عُمُوماً اَیتگندَه بِیر شَیخ یا مَولَوِینِی بِیزلَرگه رَهبَر بُولِیشِی ضَروُرمِی؟ (2)

جَواب: 821 قَمَرِی یِیلدَه وَفات قِیلگن قَلقَشَندِی «مآثر الانافه فی معالم الخلاقه» کِتابِیدَه دارُ الاِسلامنِی اِمامِینِی،رَهبَرِینِی شَرطلَرِی بَحثِیدَه اَیتَدِیکِی: اوُنِینچِی اوُرِین: رَهبَرِیَتگه لایِیق بُولِیش اوُچُون اَلبَتَّه کوُندَه لِیک مَسَلَه لَر، فَلاکَتلَر، یَنگِی پَیدا بوُلگن مَسَلَه لَردَه، اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی اَحکاملَردَه اِجتِهاد دَرَجَه سِیگه یِیتگن بوُلِیش کِیرَک، اِجتِهاد حَدِّیدَگِی عِلمگه اِیگه بُولمَیدِیگن رَهبَرگه مُنعَقِد بُولمَیدِی وَ صَحِیح هَم اِیمَس؛ چوُنکِی رَهبَرنِی بُوندَی اِجتِهادگه اِیختِیاجِی بار، اوُنِی اوُزِی بُونگه  اِیشلَرنِی اِسلامِی صَحِیح رَوِیش بِیلَن “صِراط المُستَقِیم” یُولِی بُویِیچَه آلِیب بارِیشدَه مُوحتاج بُولَدِی، اوُ مَنَه بُو اِجتِهادنِی آستِیدَه شَرعِی حُدُودلَردَن آگاه بُولَه آلَدِی وَ دارُ الاِسلامدَه مَوجُود اِنسانلَرنِی شَرعِی حُقوُقلَرِینِی هَم بِیرَدِی وَ آدَملَرنِی اوُرتَسِیدَگِی کِیلِیشماوچِیلِیک، اِیختِلافلَرنِی حَل قِیلَدِی، اَگردَه عالِم وَ مُجتَهِد بُولمَسَه مَنَه بُو اِیشلَرگه قادِر بُولمَیدِی.     (القلقشندی، أحمد بن علی، مآثر الأناقه: ج1، ص37.)

اَمّا شُونگه قَرَمَسدَن “دارُ الاِسلامنِی” رَهبَرِیَتِی هَم حُودِّی باشقَه اِیشلَرگه اوُحشَش اِضطِرارِی، ضَرُورَت حالَتِیگه دُوچار کِیلِیشِی موُمکِین، مُسُلمانلَرنِی حُکوُمَتدارلِیک اِیشلَرِیدَه مُجتَهِد، مُتَخَصِّص رَهبَرنِی یوُقلِیگِی بائِث، اوُندَن پَستراقدَگِی دَرَجَه گه توُشَدِی وَ قاضِینِی حَدِّیدَه بُولگن شَخصگه تَن بِیرِیلَدِی، اِینگ یامان حالَتدَه اِیسَه مُسُلمانلَر باشباداقچِیلِیکنِی آلدِینِی آلِیش اوُچُون……یِیتَرلِی عِلمگه اِیگه بوُلگن وَ اوُزِینِی اَطرافِیگه نَظَرلَرِیدَن فایدَلَنَه آلَدِیگن اوُلامالَرنِی جَمعلَگن مُسُلمان رَهبَرگه مُراجَعَت قِیلِیشَدِی.

ساغلام،حَلال طَعام (یَعنِی مُجتَهِد وَ فَقِیه رَهبَر) قوُلگه کِیرمَگچ، اِضطِرارِی وَ ضَرُورَت حالَتِیدَه اوُندَن پَستراقدَگِی ساغلام بوُلمَگن یِیمِیشگه (یَعنِی عالِم اَمّا مُقَلِّد بوُلگن رَهبَرگه) دارُ الاِسلامدَگِی “دِین” نِی وَ باشقَه ضَرُورَتلَرنِی، مُسُلمانلَر مَنفَعَتلَرِینِی سَقلَش اوُچُون تَن بِیرِیلَدِی، اَمّا مَنَه بُو مُجتَهِد، فَقِیه رَهبَرنِی یُوقلِیگِیدَن کِیلِیب چِیقگن ضَرُورَت وَ اِضطِرارِی حالَتدِیر، اَگر مُجتَهِد وَ فَقِیه رَهبَر تاپِیلَدِیگن بُولسَه، مَنَه بُو ضَرُورَت اوُرتَدَن کوُتَرِیلَدِی وَ ………اِیندِی حَربِی قُدرَت واسِیطَه سِیدَه قوُرالنِی کوُچِی بِیلَن اوُزلَرِینِی دارُ الاِسلامنِی اوُستِیگه یُوکلَب آلِیشگن حَربِی زوُرَوانلَرنِی مَسَلَه سِی باشقَه نَرسَه، عادِّی حالَتدَه بوُلَدِیمِی یاکِی اِضطِرارِی، ضَرُورَت حالَتِیدَه بُولَدِیمِی بَرچَه اَهلِی سُنَّت اوُلامالَرِی، جَمِیعَتنِی اِدارَه قِیلِیش اوُچُون رَهبَرنِینگ اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَرگه نِسبَتاً عالِم، فَقِیه بُولِیشِی کِیرَکلِیگِیگه اِعتِقاد قِیلِیشگن:

• چُونکِی قِیامَت کوُنِیگچَه مُسُلمانلَرنِی وَ دارُ الاِسلامنِی اَساسِی قانوُنِی فَقَطگِینَه بِیتتَه بُولِیب، اوُ هَم بُولسَه اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانُونلَردِیر، مَنَه بُو قانوُنلَردَه اَنِیق تَفَقُّه، بِیلِیمگه اِیگه بوُلمَگن کِیشِی جَمِیعَتدَه اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانُونلَرنِی توُغرِی تَطبِیق قِیلِیش بوُیِیچَه مُؤمِنلَرنِینگ وَکِیلِی بُولَه آلمَیدِی.
• جَمِیعَتنِی رَهبَرِی هَم اوُلِی الاَمر شُوراسِینِی وَ یا اَهلِی حَل وَ عَقدنِی نَظارَتِینِی آستِیدَه بُولگنِیگه قَرَمَسدَن وَ دارُ الاِسلامنِی اِجرائِی اِیشلَرِی بُویِیچَه قَرار قَبُول قِیلَدِیگن اِینگ یوُقارِی مَقام بُولسَه هَم، اَمّا اَگر اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَرگه وَ شَرعِی مَنبَعلَرگه نِسبَتاً کامِل فِقه گه، بِیلِیمگه، عِلمگه اِیگه بوُلمَیدِیگن بُولسَه، دارُ الاِسلامنِی “کوُندَه لِیک اِیختِیاجلَرِی” گه وَ تَشقِی وَ اِیچکِی سِیاسَتِیگه کوُرَه “اوُشَه کوُندَگِی مَوجُود وَضِیعَتگه” مُناسِب رَوِیشدَه شَرعِی قَرارلَرنِی شَرعِی مَنبَعلَردَن اِستِخراج قِیلَه آلمَیدِی.

اِسلامِی حُکوُمَت اوُزِیدَگِی توُرلِی- هِیل تَشکِلاتلَرگه اِیگه بوُلگنلِیگِی بائِث، عالِم وَ فَقِیه رَهبَر مَوجُود بُولمَیدِیگن بُولسَه، اوُنِی اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَر اَساسِیدَه شَرعِی یُول بِیلَن اِدارَه قِیلِیشنِی اِمکانِی بُولمَیدِی. اَهلِی سُنَّت مَنَه بُو “دارُ الاِسلامنِی” رَهبَرِیگه مُجتَهِد دِیسَه، شِیعَه لَر فَقِیه، دِییِیشَدِی. یَعنِی بوُ یِیردَه ماهِیَت بِیتتَه بُولِیب اوُرتَدَگِی فَرق اوُلَرنِی اِسملَرِیدَه حالاص. اوُلَرنِی بِیرِی مُجتَهِد وِلایَتِی دِیسَه، باشقَه سِی فَقِیه نِی وِلایَتِی دِییدِی. حوُدِّی اَنگوُر، اوُزُوم، عُزُم، اِستافِیلنِینگ فارس، عَرَب، توُرک، رُوملِیکنِی داستانِیگه اوُحشَیدِی. اوُلَرنِینگ هَمَّه سِی بِیر نَرسَه نِی اَنگلَتَدِی فَقَط اِسملَرِی هَر-هِیل.

س: این ولایت فقیه چه ربطی به اسلام دارد؟ کجای مذاهب اهل سنت خودمان این آمده؟ اصلاً چه ضروریتی دارد یک مولوی یا شیخ رهبر ما باشد؟ (2)

ج: القَلْقَشَنْدِيّ که در سال 821ق وفات کرده در کتاب «مآثر الانافه فی معالم الخلاقه» در بحث شروط امامت و رهبری دارالاسلام گفته است: مورد دهم : علمی که به درجه اجتهاد در مسائل روز یا نوازل یا مستحدثه و احکام شریعت الله رسیده باشد، رهبریت بدون داشتن چنین درجه ی علمی در حد اجتهاد منعقد نمی شود و صحیح نیست؛ چون رهبر به چنین اجتهادی نیاز دارد و محتاج چنین اجتهادی است تا اینکه امور را بر روشی صحیح اسلامی و بر راه راست «الصراط المستقیم» به پیش ببرد، تا اینکه در پناه چنین اجتهادی بر حدود شرعی آگاهی پیدا کند و حقوق شرعی انسانهای موجود در دارالاسلام را بدهد و درگیری و اختلافات بین مردم را فیصله بدهد، و چنانچه عالمی مجتهد نباشد توانائی چنین کارهائی را ندارد. (القلقشندی، أحمد بن علی، مآثر الأناقه: ج1، ص37.)

اما با این وجود برای رهبریت «دارالاسلام» هم حالتی طاری و اضطراری و ضرورت مثل سایر امور ممکن است به وجود آید و آنهم اینکه به دلیل نبود رهبری مجتهد و متخصص در امور حکومت داری  مسلمین به رتبه ای پائینتر از آن یعنی به شخصی که در حد قاضی باشد تن می دهند و در بدترین حالت هم باز ممکن است مسلمین جهت جلوگیری از هرج و مرج و… به رهبری مسلمان که دارای علم کافی باشد و علمائی را در اطراف خود جمع کرده باشد و از رای آنها استفاده کند نیز رجوع کنند.

زمانی که  خوراک سالم و حلال (یعنی رهبری مجتهد و فقیه) گیر نیامد در حالت اضطرار و ضرورت به پائینتر از آن و به خوراک ناسالم و مردار (یعنی رهبری عالم اما مقلد) جهت حفظ «دین» دارالاسلام و و سایر ضرورتها و منافع مسلمین پناه برده می شود، اما این حالت به دلیل نبود رهبری مجتهد و فقیه و حالت اضطرار و ضرورت است و چنانچه رهبری مجتهد و فقیه وجود داشته باشد به معنی رفع ضرورت و از بین رفتن حالت طاری است و… پس غیر از قلدرهای نظامی مسلمان که با قدرت نظامی و تنها با پشتوانه ی اسلحه خودشان را بر دارالاسلام تحمیل کرده اند، چه در حالت عادی و چه در حالت اضطرار و ضرورت  تمام علمای اهل سنت برای اداره ی جامعه معتقدند که رهبر باید عالم و فقیه به قانون شریعت الله باشد: 

• چون تا روز قیامت قانون اساسی مسلمین و دارالاسلام تنها یکی است و آنهم قانون شریعت الله  و کسی که در این قانون تفقه و آگاهی دقیقی نداشته باشد نمی تواند وکیل مومنین در تطبیق صحیح قوانین شریعت الله در جامعه باشد.
• رهبر جامعه هم با آنکه توسط شورای اولی الامر و یا اهل حل و عقد تحت نظارت است و بالاترین مقام تصمیم گیرنده در امور اجرائی دارالاسلام است اما اگر علم و دانش و فقه کاملی نسبت به قانون شریعت الله و منابع شرعی نداشته باشد نمی تواند متناسب با «وضع موجود» به «نیازهای روز» دارالاسلام و سیاستهای داخلی و خارجی آن، تصمیمات شرعی را از منابع شرعی استخراج کند.

حکومت اسلامی با نهادهای مختلفی که دارد، بدون وجود رهبری عالم و فقیه، امکان اداره ی شرعی آن بر اساس قانون شریعت الله وجود ندارد. اهل سنت به این رهبر «دارالاسلام» می گویند مجتهد و شیعیان می گویند فقیه. یعنی ماهیت یکی است و اختلاف تنها در دو اسمِ هم معنی است. یکی می گوید ولایت مجتهد و دیگری می گوید ولایت فقیه. شد همان داستان انگور و عنب و ازم و استافیل شخص فارس زبان و عرب و ترک و رومی . همه یکی است با اسمهای مختلفی .

Савол: вилояти фақихни исломга нима алоқаси бор? Ўзимизни ахли суннат мазхабларида келтирилганми? Умуман айтганда бир шайх ё мавлавийни бизларга рахбар бўлиши зарурми? (1)

Жавоб: мана бу борада аввал  ахли суннат деб танилган мазхабларнинг улуғ кишиларини фикрини текшириб чиқиш лозим, мана бу назарларни текшириб бўлгач фақих рахбарни ё мужтахидни зарур ё зарур эмаслиги хақида сухбатлашамиз. Иншааллох. 

Аббосийларнинг исломий изтирорий бадал хукуматини зиндонида қамарий 150 йилда захарланган ва шахид бўлган – нахсабуху казалика валлоху хасбиях- имоми Абу Ханифа рохимахуллох

« فَإِنْ كَانُوا في الْقِراءَةِ سَواءً، فَأَعْلَمُهُمْ بِالسُّنَّةِ، »

мана бу жумла хақида айтадики: бу ерда имоматга  энг фақих ва энг олим шахс бўлиши кераклиги айтилган.

Даъват йўлида моликий мазхабидагилар томонидан калтакланган ва мана шу жарохатларни таъсирида кейинроқ 204 қамарий йилда шахид бўлган имоми Шофеъий  фиқхил акбарда “дорул ислом” даги  имомат ва рахбарият шартлари бахсида айтадики: уни илми шу даражада бўлиши керакки, фатво бериш салохиятига эга бўлган ахли ижтиход бўлиши лозим.  

  (امام شافعی . فقه الاکبر. ص 39)

( 403 қамарий йилда вафот топган) Қози Бақлоний ва (458 қамарий йилда вафот топган) Қози Абу Яълий Фароъ ханбалий хам ижтиход ва илмни дорул ислом рахбарининг шартларидан,деб хисоблайди.

( الاحکام السلطانیه، ص۲۰ و التمهید، ص ۱۸۱.)

478 қамарий йилда вафот топган имоми Харамайн Жавиний “дорул ислом” рахбарининг ижтиход шарти борасида айтадики: бу рахбар комил мужтахид бўлиши ва мужтахидларнинг барча сифатларини ўзида жамлаган бўлиши керак. 

 (الجوینی، عبد الملک بن عبد الله، غیاث الأُمم فی التیاث الظلم: ص84.)

Бошқа бир жойда хам  айтадики: имом ва рахбарнинг шароитларидан бири шуки, у ахли ижтиход бўлиши керак, яъни бошқаларни фатво беришига эхтиёжи бўлмаслиги лозим, мана бу ўрин ( яъни рахбар учун ижтиход шарт бўлиши) хамма иттифоқ қилган шартлардандир.

( الجوینی، عبد الملک بن عبد الله، الإرشاد: ص426.)

492 қамарий йилда босқинчи насронийлар томонидан шахид этилган- нахсабуху казалика валлоху хасбиях –  Абул Қосим Маккий Ромилий Мақдисий “дорул ислом” нинг рахбарини шартларини санаб айтадики: …….мужтахид бўлиши, шунингдек қози балки ундан хам яхшироқ ва вожиброғи мужтахид бўлиши керак, балки рахбарнинг мужтахид бўлиши борасида исломий мазхабларни, ахли илмни ижмоъси мавжуд, рахбарнинг ижтиход ахли бўлиши хақида фуқахолар ижмоъ қилишган. Хулафои рошидиндан кейинги мусулмон рахбарларини барчаси мужтахид бўлишмаган,бу нарса уларнинг хокимиятга харбий қудратни воситасида етиб келганликларини билдиради.

676 қамарий йилда вафот қилган имоми Нававий ровзатут толибин китобида “дорул ислом” рахбарининг шартлари хақида айтадики: мусулмон мукаллаф, одил, озод, ақлли, донишманд, мужтахид бўлиш рахбарнинг шартларидандир.

( المنهاج، ص ۵۱۸ و شرح صحیح مسلم)

790 қамарий йилда вафот топган имоми Шотибий айтадики: уламоларни иттифоқи бўйича, фақат шаръий илмларда ижтиход, фатво даражасига етган кишига рахбарият мунъақид бўлади.

 (الشاطبی، الاعتصام: ج2، ص362.)

816 йилда вафот топган Саййид Шариф Журжоний туркистоний Қози Изудиддин Ийжийнинг мувафиқ китобига берган шархида айтадики:  жумхури фуқахо ва ахли илм назари бўйича, дорул исломни рахбари,имом бўладиган киши албатта усул ва фуруълар бўйича  мужтахид бўлиши лозим……..чунки илохий хужжатлар,далилларни иқома қилишга ва диний ақидалардаги шубхаларни хам хал қилишга қодир бўлиши ва кундалик масалалар бўйича хам бошқаларни фатвосига мухтож бўлмаслиги керак, кундалик масалалар,фалокатлар,янги пайдо бўладиган масалалар бўйича мустақил бўлиши лозим.

1360 қамарий йилда вафот топган Абдуррохман Жазирийни ёзишича:  ахли суннатнинг барча фуқахолари исломий хокимнинг қуйидаги белгиларга эга бўлишига иттифоқ қилишган: 1- мусулмон бўлиши, 2- мукаллаф бўлиши,3- хур,озод бўлиши,4- эркак киши бўлиши,5- қурайшдан бўлиши,6- олим ва мужтахид бўлиши , чунки одамларни дин ахкомларидан огох қила олиши ва  бошқаларнинг  фатвосига мухтож бўлмаслиги керак.  

 (الفقه على المذاهب الاربعة، ج۵ ، ص ۳۱۷ – ۳۱۶.)

Мана бу назарлар исломий мазхабнинг барчасига тегишли, имоми Ромилий Мақдисий тўртинчи асрда ахли суннатни ижмоъсини ва имоми Харамайн Жавиний барча мусулмонларни ўртасидаги муттафиқун алайх назар сифатида ва имоми Шотибий рохимахуллох ва бошқалар хам мана бу замина бўйича ахли илмни иттифоқи хақида сухбат қилишган, шундай  экан фақих рахбар ижтиход қила оладиган даражада бўлишини ахли суннатни барча мазхабларида талаб қилингандир.

Давоми бор…….иншааллох.