دسته: مطالب به زبان ترکی(اویغوری، اوزبیکی، قزاقی، تورکمن و…)

Бешталик кофирларни кофир деб хисобламайдиган ва тоғутга куфр келтиришни ўзи улар учун хеч қандай маънони англатмайдиган кимсалар бор,улар мусулмонларнинг тоғутга куфр келтиришларига хам монеъ бўлишади; мана буларни хукми нима? Бундай кишиларни ўзи кофир бўла оладими? Ёки мана бу кишилар махаллий муртадларни хам такфир қилишмайди, ахир улар биз куфр келтиришимиз лозим бўлган тоғутлардан хисобланмайдими?

Ибни Қоййим рохимахуллохни (751 х) сўзига кўра:

 « الواجب علی العبد أن يعتقد أن كل من دان بدين غير الإسلام فهو كافر».^[1]

Агар хар қандай кимса исломдан ўзга динга эргашган бўлса, уни кофир деб эътиқод қилиши  хар бир бандага вожиб бўлади.

Биз мусулмонларнинг орасидан фақатгина 1.Огох холда 2. Қасддан 3.Ўзини ихтиёри ва хохши билан хужжатларни рад қилган кимсаларни такфир қила оламиз. Мисол тариқасида аллох таоло мархамат қиладики:

وَمَن يَبْتَغِ غَيْرَ الإِسْلاَمِ دِيناً فَلَن يُقْبَلَ مِنْهُ وَهُوَ فِي الآخِرَةِ مِنَ الْخَاسِرِينَ (آل عمران/85)

Кимда- ким исломдан ўзга дин истаса, бас харгиз қабул қилинмайди ва у охиратда зиён кўргувчилардандир.

Энди бир шахс келиб мен мана бу оятни қабул қилмайман дейди. Кофирни кофир деб хисобламайдиган кимсанинг куфрини меъёри, оятни 1.Огох холда2. Қасддан3. Ўзини хохши ва ихтиёри билан рад қилган кишини меъёри билан бир хил бўлади. Бу ерда шахснинг  хужжатни рад қилмасдан туриб,”шубха” ва “таъвил” га дучор бўлиши фарқ қилади.

Чиқарилган хукм куфрига  ижмо қилинган кофирни ўзигагина чегараланган бўлиши лозим . Ибни Таймиянинг “родду алал бикрий” сида келтирилган сўзига кўра куфрида ихтилоф  бўлган кофирни хукми бунга тегишли эмас.

 وَأَمَّا مَنْ أَنْكَرَ مَا ثَبَتَ بِالتَّوَاتُرِ وَالْإِجْمَاعِ فَهُوَ كَافِرٌ بَعْدَ قِيَامِ الْحُجَّةِ.^[2]

 Аммо агар бир киши кетма-кет ва ижмо билан собит қилинган нарсани инкор қилса, унга хужжат қоим қилингандан сўнг кофир хисобланади.

Аслий кофирни кофир деб,яъни куфрига хужжат келтирилган яхудий ва насорога ўхшаш кишиларни кофир демаган ва уларни такфир қилмаган кишига мутлақо кофир дейилади. Таъвил келтиришни хам унга фойдаси бўлмайди. Агарда унга жахолат гумони ё уни таъвили келтирилса қабул бўлиши мумкин. Қози Иёз ўзини “ шифо” китобида айтади: шу сабабли хам мусулмонлар миллатидан бошқа миллатларни динига эргашган ё уларни устида  тўхтаб қолган ё шубха қилган ё уларни мазхабини тўғри деб хисоблаган кишини кофир демаган шахс, агар у ўзида исломни зохир қилиб кўрсатаётган бўлса хам ва бу ишига эътиқоди бўлса ва ана ўша мазхабдан бошқа барча мазхабларни ботил эканига эътиқод қиладиган бўлса , мана бу шахсни кофир деб хисоблаймиз. Шундай экан бу шахс исломга мухолиф нарсани ўзида ошкор қилиб кўрсатиши билан кофирдир.  .^[3]

Қози Абу Бакр ибни Арабийдан нақл қилинишича : қози Абу Бакр айтади: тавқиф (унда тўхталган хужжатлар) ва ижмоъ, буларни иккови куфрига иттифоқ қилган бўлса, бу масалаларда тўхталган кимса , хужжат ва тавфиқни рад қилиб унга шубха қилибди. Мана буларни рад қилиш  ва шубха қилиш фақат кофир кишини қўлидан келади холос. .^[4]

Аммо бу масалани куфрига ижмоъ қилиб бўлмайдиган  ва унда ихтилоф бўлган ахли қибланинг  такфири билан адаштириб қўйманглар ,ибни Таймия айтади:

 وَمَا زَالَ السَّلَفُ يَتَنَازَعُونَ فِي كَثِيرٍ مِنْ هَذِهِ الْمَسَائِلِ وَلَمْ يَشْهَدْ أَحَدٌ مِنْهُمْ عَلَى أَحَدٍ لَا بِكُفْرِ وَلَا بِفِسْقِ وَلَا مَعْصِيَةٍ.^[5]

Салафлар жуда кўп масалаларда ўзаро тортишиб туришарди, аммо уларни хеч қайсиниси муқобилидаги одамни куфр, фисқ ва гунохкорлигига гувохлик берган эмас.

Мисол тариқасида кўрадиган бўлсак, Умар ибни Хаттобга “ла илаха иллаллох”нинг  хуқуқлари ва таркибий қисмларини  бир қисми ғоиб бўлди ва закот хукмида енгиллик олмоқчи бўлаётганларнинг куфрига шубхаланди. Бунга сабаб уларнинг шаходатни талаффуз қилишлари бўлди, ла илаха иллаллохни талаффуз қилган кишининг қони ва молини покланиши хақидаги хадисни хужжат келтирди.

Умар ибни Хаттоб розиаллоху анху мусулмонларнинг харом бўлган қонини асраш учун росулуллох саллаллоху алайхи васалламнинг хадисларини хужжат қилади:

أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَشْهَدُوا أَنْ لا إِلَهَ إِلا اللَّهُ، وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ، وَيُقِيمُوا الصَّلاةَ، وَيُؤْتُوا الزَّكَاةَ، فَإِنْ فَعَلُوا ذَلِكَ عَصَمُوا مِنِّي دِمَاءَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ، إِلا بِحَقِّ الإِسْلامِ، وَحِسَابُهُمْ عَلَى اللَّهِ^[6]

Менга одамлар билан аллохдан бошқа маъбуд йўқ ва Мухаммад саллаллоху алайхи васаллам аллохни элчиси  деб гувохлик беришмагунча ,намозни барпо қилиб закотни беришмагунча  жанг қилишга буюрилдим. Мана буларни бажаришса ўзларини қони ва молларини ислом хаққи билан  мендан химоя қилиб олишибди. Уларни хисоб- китоблари аллох биландир.

Умар ибни Хаттоб розиаллоху анху тавхидга асосланган комил илмга эга эди.Абу Бакр розиаллоху анху ла илаха иллаллохни хуқуқи ва таркибий қисмлари  хақида Умар ибни Хаттоб розиаллоху анху билан ўзаро сўзлашишди ва улар   мана бу таркибий қисмларни   билмай қолишлари сабабли ,  бу мўъминларни илмига таъна келтиришмади. Масалан Умар тавхид илмига жохил деган маънони билдирмасди. Хозирги замонда бизни бир гурух биродарларимиз ўзларини мухолиф томондаги урзли кишиларга тухмат қилишаётгандек муомала қилишмасди.

Умар ибни Хаттоб ла илаха иллаллохни таркибий қисмлари  ва хақларини билмай қолганлиги боис тавхидга нисбатан жохил бўлди деб хеч ким айтмасди.Чунки таркибий қисмлар нихоятда кенг бобни ўз ичига олади, хар қандай илм эгаси ўзини илмини миқёсига қараб билишга эга бўла олади.Ла илаха иллаллохни маъноси эса буни умуман акси  бўлиб ,шаръий маъноси содда ва баёни қисқадир. Тоғутга куфр келтириш ,барча илохалар ва кофирларни рад қилиш сўнгра охирги элчини канали орқали аллохга иймон келтиришни ўз ичига олади. Хар бир мукаллаф бўлган инсон ўзини маълумотини мезонига қараб бу хақида илм олиш имконига эга. Мана буни асосида ибни Таймия айтади:

 فَالتَّكْفِيرُ يَخْتَلِفُ بِحَسَبِ اخْتِلَافِ حَالِ الشَّخْصِ فَلَيْسَ كُلُّ مُخْطِئٍ وَلَا مُبْتَدَعٍ وَلَا جَاهِلٍ وَلَا ضَالٍّ يَكُونُ كَافِرًا؛ بَلْ وَلَا فَاسِقًا بَلْ وَلَا عَاصِيًا.^[7]

Шундай бўлгач шахсни холини турли –хил бўлишига қараб такфир қилиш хам хилма-хилдир. Хатокор, янгилик яратувчи,жохил ва гумрох шахсни хаммаси хам кофир эмас, балки фосиқ хам эмас ё осий хам эмас;………шубхасиз  одамларни олдида ўзини илми ва дини билан танилган тоифаларнинг уламолари томонидан одамлар хатога дучор бўлишади. Кўпинча улар хақиқатни бир тарафини ушлаб унга эргашишади, аммо бу хақиқатни бошқа бир тарафи эса улардан яширинган холда қолиб кетган ва шу равишда уларга намоён бўлмай қолади. Шу тарзда хақиқатни баъзини билишади ва баъзисига нисбатан эса жохил бўлиб қолишади,балки  улар жохил бўлиш билан бирга уни инкор хам қилишади.

Мана бу ижтиходий ўринларни барчасида , шахс хужжатни рад қилмайди балки хақиқатни баъзисини билади ва баъзини эса билмайди. Бу ишлар гохида мўъминларни ноўрин такфир қилишга олиб  бориб қўяди . Мисол тариқасида келтирсак, Умар ибни Хаттоб розиаллоху анху Хотиб розиаллоху анхуни нохақ равишда , хато таъвилотлар асосида  такфир қилади; Умар ибни Хаттоб розиаллоху анхуни хатоси дилсўз хаким бўлган росулуллох саллаллоху алайхи васаллам томонидан ислох қилинди. Энди сизларни назарингизда бизни давримиздаги Умарларни хатосини ким тўғрилаб ислох қилади?

Ёки билишимизга қараганда Аммор розиаллоху анху икрох ояти нозил бўлишидан олдин куфр калимасини айтган ва росулуллох саллаллоху алайхи васаллам хам оят нозил бўлишидан аввал мана бу жиноятни кўрмаганликка олдилар ва эътибор бермадилар. Аммор розиаллоху анху ота-онаси билан бирга мажбурий ва зарурат холатига тушиб қолган ва куфр калимасини айтишга мажбур бўлишганди. Лекин бу пайтда хали иймонга тўла хотиржам қалб хақидаги оят нозил бўлмаган эди. Мана бу жараён хақида хам росулуллох саллаллоху алайхи васаллам хам изох  бермадилар ва сахобалар хам уни такфир қилишмади. Ёки бўлмасам баъзилар қиладиган хатарли ўйинлар яъни  уни кофирлигига шак-шубха қилган хам кофир бўлади деб  ўтиришмади.

Мана бу суратда ақл учун  асмоъ ва шаръий хукмларда йўл берилмайди , балки ибни Таймияни сўзига кўра:

  الْإِيمَانُ وَالْكُفْرُ هُمَا مِنْ الْأَحْكَامِ الَّتِي ثَبَتَتْ بِالرِّسَالَةِ؛ وَبِالْأَدِلَّةِ الشَّرْعِيَّةِ يُمَيِّزُ بَيْنَ الْمُؤْمِنِ وَالْكَافِرِ؛ لَا بِمُجَرَّدِ الْأَدِلَّةِ الْعَقْلِيَّةِ.^[8]

Иймон ва куфр буларни иккови хукмлар билан собит бўладиган рисолат хисобланади ва мўъмин ва кофирни бир-биридан ажратиш учун ақлий далилларни ўзи  эмас шаръий далиллар ишлатилади. У киши бошқа жойда айтадики:

 فَإِنَّ الْكُفْرَ وَالْفِسْقَ أَحْكَامٌ شَرْعِيَّةٌ لَيْسَ ذَلِكَ مِنْ الْأَحْكَامِ الَّتِي يَسْتَقِلُّ بِهَا الْعَقْلُ.^[9]

Хақиқатда куфр ва фисқ шаръий хукмлардандир ва бу ахкомларда ақл мустақил бўла олмайди.

Шу сабабли хам бизлар фақатгина аллох ва росули саллаллоху алайхи васаллам  такфир қилган кишиларни такфир қила оламиз ва аллох ва росули саллаллоху алахйи васаллам такфир қилмаган гунохкор кишини  такфир қила олмаймиз. Шундай бўлгач мана бу эшикни ўзингизни ақлингиз билан оча кўрманглар .  

سُبْحَانَكَ اللَّهُمَّ وَبِحَمْدِكَ، لاَ إِلَهَ إِلاَّ أَنْتَ، أَسْتَغْفِرُكَ وَأَتُوبُ إِلَيْكَ

Вассаламу алайкум ва рохматуллохи ва барокатух.

---

[1] وقال ابن حزم في (مراتب الإجماع): واتفقوا على تسمية اليهود والنصارى كفارًا.

[2] مجموع الفتاوی ج:1 ص: 109.

[3] قاضی عیاض، کتاب الشفا، ج: 2 ص: 610. / ولهذا نكفر من لم يكفر من دان بغير ملة المسلمين من الملل، أو وقف فيهم، أو شك، أو صحح مذهبهم وإن أظهر مع ذلك الإسلام واعتقده واعتقد إبطال كل مذهب سواه. فهو كافر بإظهاره ما أظهر من خلاف ذلك

[4] همان، ج: 2 صص: 602-603./ قال قاضي أبو بكر لأن التوقيف والإجماع اتفقا علی كفرهم فمن وقف في ذلك فقد كذب النص والتوقيف أو شك فيه. والتكذيب أو الشك فيه لا يقع إلا من كافر

[5] مجموع الفتاوی، ج: 3 ص: 229.

[6] بخاری 25

[7] مجموع الفتاوی، ج: 12 صص: 180-181./ فَالتَّكْفِيرُ يَخْتَلِفُ بِحَسَبِ اخْتِلَافِ حَالِ الشَّخْصِ فَلَيْسَ كُلُّ مُخْطِئٍ وَلَا مُبْتَدَعٍ وَلَا جَاهِلٍ وَلَا ضَالٍّ يَكُونُ كَافِرًا؛ بَلْ وَلَا فَاسِقًا بَلْ وَلَا عَاصِيًا لَا سِيَّمَا فِي مِثْلِ ” مَسْأَلَةِ الْقُرْآنِ ” وَقَدْ غَلِطَ فِيهَا خَلْقٌ مِنْ أَئِمَّةِ الطَّوَائِفِ الْمَعْرُوفِينَ عِنْدَ النَّاسِ بِالْعِلْمِ وَالدِّينِ . وَغَالِبُهُمْ يَقْصِدُ وَجْهًا مِنْ الْحَقِّ فَيَتَّبِعُهُ وَيَعْزُبُ عَنْهُ وَجْهٌ آخَرُ لَا يُحَقِّقُهُ فَيَبْقَى عَارِفًا بِبَعْضِ الْحَقِّ جَاهِلًا بِبَعْضِهِ؛ بَلْ مُنْكِرًا لَهُ

[8] مجموع الفتاوی ج: 3 ص: 328.

[9] همان، ج: 19 ص: 212.

Исломга паралел равишдаги оқимларни вужудга келтириш.

Яхудлар Исо алайҳиссаломни даъватларини илгарилашига тўсиқ бўла олмай,у кишига етгазган озор-азиятлари ва азоблари натижа бермагач,уларни ораcидан “Пулис”исмли киши зохирда масихиятни қабул қилди ва ичкарида туриб масихиятга хурофотлар,нотўғри фикрларни киргиза бошлади.У турли хил ривоятларни келтириш ва улуҳиятни Исо алайҳиссаломга нисбатлаш орқали у кишининг муборак даъватларини, аслига тамоман қарама-қарши бўлган йўналишга буриб юборди.Бу нарса кейинчалик масихиятда турли хил мазхабларни вужудга келтириб,бу фитнани натижасида жуда кўп иймонли масихийларни қони паймол бўлишига сабаб бўлди.

Мана бунга ўхшаш хурофотлар,ошкор ўзгартиришлар ва масихий динига паралел равишдаги жараёнлар фақатгина бўлиниш,тарқоқликни вужудга келтириб,даъватдан бўлган асли мақсадни комил ўзгартириб ташлашга ва заифлашишига сабаб бўлди.Оқибатда эса бузилган жараёнларни ривожланиши туфайли аслий манбаъни хам таниб бўлмайдиган даражага етиб борди.Бу орада ўзларини Исо алайҳиссаломни қотили деб даъво қилаётган яхудийлар масихият динида алоҳида бир тармоқни йўлга қўйиш орқасидан жуда катта муваффақиятни қўлга киритишди.Янада қизиқроғи инжилни “Пулис” деб номланган бир қисмида Исо алайҳиссаломни сўзлари ёки у кишидан ривоят қилинган хеч қандай нарсадан асар хам қолдирмасдан фақат ўша шайтонсифат бузғинчини тўқима гапларини жойлашга муваффақ бўлишди.

Ислом зохир бўлгандан сўнг эса, яхудлар яна мазхаб ясаш ва тармоқлар пайдо қилишга тушишди ва муборак исломни ёнига янги мазхабни тузишди.Аммо имом Али розиаллоҳу анҳу аввал бошида уларни жуда кўпини нобуд қилиб ташладилар,лекин кейинчалик улар ўзларини саратондек ривожланишларини давом эттиришди.Яхудлар ислом дини рисолатини булғаш билан бир қаторда,тўқима хадисларни ишлаб чиқиб росулуллоҳ саллолоҳу алайҳи вассалламга нисбатан хам ёлғон тошларини отишга улгуришди.

Лекин яхудлар ислом динининг  масихиятга ўхшаш кесилиб қоладиган ва  башар аҳли ўзгартириб ташлашга қодир бўладиган дин эмаслидан ғофил эдилар,чунки Аллоҳ таолони ўзи бу динни сақлашга ваъда берган ва қуръон ва саҳиҳ суннат қиёмат кунигача ўзгартирилмаган,пок холда қолишини кафиллигига олган зотдир.Мана бу исломга хам паралел равишда мазхаб ясаш жараёни хозирги асргача давом этиб келди ва Аллоҳ таоло ҳар бир даврда одамларга динини янгилайдиган  ва шайтонларни фирибгарликларини,кўз боғловчи ботилларини очиб ташлаш учун олимларни юбориб турди.

Охирги икки аср давомида Англия билан Америка ислом динини ўзгартиришга харакат қилаётган энг катта фитначилардан хисобланишади.Англия шарқий хиндистон кампанияси ва уни ворислари воситасида, хинд ярим оролида одамларни ва уларни табиий бойликларини талон-тарож қилиш билан овора бўлган пайтида,мусулмонларни орасидан Тайпу Султонга  ўхшаш озодликни ҳоҳлайдиган мужохидлар бош кўтариб чиқишар ва босқинчиларнинг ичи бўш ширкатларини қаршисига қурол олиб муборазани бошлашарди.Бу ишларни натижасида эса Британиянинг хукумат бошлиқлари яхудларга эргашган холда,ўртадаги жиходни,қуролли муборазани олиб ташлаш учун паралел равишдаги оқимларни пайдо қилишди.Улар бу билан душманларини орасига тарқоқлик,бўлинишни ташлаб,уларни заифлаштиришни сўнгра эса мухолифатни куч ишлатиш йўли билан бостиргач,мазлум Хиндистон ҳалқини устида ўзларини разил режаларини бемалол амалга оширишга имкон топишар эди.Улар биринчи бўлиб Ғулом Аҳмадхон қодиёнийни янги фикрли олим сифатида кўрсатишди ва бу олим кейинроқ ўзини  охирги замонда ваъда қилинган махдий эканлигини даъво қилиб чиқди,у ўзи билан бу ҳақида китоблар хам намойиш қилган эди.

Мана бу давр билан бир вақтни ўзида Эронда шийъа мазхаби хукуматнинг сиёсий ишларига аралашаётган жараёнда,мана бу шийъалар ҳалқни орасида қудратли бир поғонани эгаллаб бўлишган эди.Ташқаридаги манфаат кўрувчи хукуматлар бу жараёнларни ўзларига зарар олиб келишини тушунишгач,бу жараённи бўлиб ташлаш ва уни мағлубиятга учратиш учун шийъа мазхабини ичидан бу мазхабга паралел равишдаги боб ва бахоий номлик фитнани жаррохлик йўли билан дунёга келтиришди.Бу оқимни иддао қилишича, дин фақат шахсларни ички дунёсига ва инсонларни Аллоҳга боғлайдиган қисмига чегараланиши ва ташқи ,жамиятга оид масалаларга аралашмаслиги лозим бўлиб,буни натижасида жамиятдаги сиёсий,иқтисодий ва хукуматга оид ишларга аралашишдан махрум бўлиши лозим эди.Ташқи босқинчиларга худди шуни ўзи керакли эди.

Худди шу усул ихвонул муслимин жамоатини бузиш ва йиқитишда қўлланди ва ихвонийларни ички ва қуроллли кучларини ўртадан йўқотиб,қанотсиз бир қушга айлантирилгач,секуляр жамиятни мавжуд қонунлари бўйича фаолият қилишга мажбур қилинди.Шундай қилингач,ҳоҳлаган пайтларида ихвонийларни бемалол чегаралаб,қонундан махрум қилиб ёки қамоқга ташлаб,сургун қилиб хатто ўлимга хам хукм қилиб ташлай олишади.Натижада эса ихвонийлар хукуматни қаршисида қуролли курашда туриб бера олмайди ва кучи,қудратини қўлдан бой бериб заифлашади.Шунинг учун улар ихвонийларни хозирги холатидан чиқариб ўзлари ҳоҳлаган оқимга солиш учун керакли,хамда ихвонийларни қонунларидан хам жуда яхши огоҳ бўлган,хамда ўзлари истаган қолипга солиб берадиган бир кишига эҳтиёжлари бор эди.Улар суд тизимининг қарилик нафақасида ўтирган Алхузайби номли шахсни танлашди ва бу одам секулярлар  кутгандан хам кўра хам анча яхшироқ хизмат қилиб,ихвонул муслиминни ихвонул муфлисинга айлантириб ташлади.Туркиядаги секуляристик исломчилар,Ироқдаги Американи кучлари,Афғанистондаги бошқа босқинчилар ва муртадлар……………борасида хам бутун олам кофирлари ва муртад секулярлар кутган нарсани аниқ ўзи юз бериб турибди.

Хуромон минтақаси хам мана бунга ўхшаш фитнадан бенасиб қолгани йўқ,мужохидлар Хуромон тоғларида ўзларини кучларини жамлаб,тасарруфидаги ерларни мустаҳкамлашаётган ва бошқа вилоятлардаги,Ироқ курдларидан тортиб араблар,туркманлар хатто Туркия,бошқа араб давлатларидаги,шарқий Хуромон ва Эрондаги мужохидлар уларни сафларига қўшилишарди.Бундай тез миқёсдаги ривожланиш бутун олам кофирлари ва махаллий секулярлар учун огоҳлантирувчи чироқ бўлиб,бу вазиятда бирор чорани топиш керак эди.Бу ерда хам олдинги хийла-найранг ишга солиниб,бу оқимга  паралел равишдаги бир жараённи вужудга келтиришди.

Биринчи бўлиб улар саййид Мустафо исмли бири кишини саҳнага олиб келишди,у ўзини имом махдий эканини даъво қилар ва ўзи билан бирга “Каломул ҳақ”номли китобни хам олиб келган эди.Уни олиб келган китоби қуръонни тартиби бўйича,оятларга мувофиқ равишда тузиб чиқилган эди,лекин мужохидлар ўтган даврлар давомида кўп тажрибаларга эга бўлганликлари боис,мана бу махдий ва уни ўринбосарларига қопқон тайёрлашди ва унга:бизлар хозирда қуролга,қудратга эгамиз ва сиз хам бизни ваъда қилинган махдийимиз бўласиз-деб,уни ўринбосарлари(ўринбосарларини бири афғон бир шахс эди) билан бирга Хуромон минтақасига яқин жойгача олиб келишди ва шу ерда масаласини хал қилиб қўяқолишди.Шундай қилиб бу фитна мусулмонларни фойдасига хал бўлди,аммо кейинги йиллар ичида Курдистон иқлимидаги хукуматни махфий ташкилоти Туркияни ички ишлари ва Американи СНН ташкилоти билан биргаликда,Масъуд Борзонийга қўшилган шайх Зоно фитнасини вужудга келтиришди.

Мана бу жараёнлардан бир икки аср олдин,мазхаб ясаш ва паралел оқимларни вужудга келтириш Англия томонидан ишлаб чиқилар эди,аммо кейинги даврга келиб Америка ўзини мана бу ишларга аралаштирди.Уларнинг энг машҳурларидан бири, Арабистонда ишлаб чиқилган, салафийлик номи билан танилган оқим бўлиб,уни мусулмонлар яшайдиган минтақаларга содир қилишади.

Бутун дунёга нисбатан вайрон қилувчи хисобланган секуляризмни иккинчи жаҳон жангидан,  Америка ерлари узоқда жойлашганлиги туфайли,бу минтақа кўзга кўринарли холатда ўсишга улгурди ва ўзини минтақасида БМТ ташкилоти бўлганлиги боис секуляр ёки секулярларнинг манфаатларига шерик бўлган хукуматларни намояндалигини қўлга кирита олди.Шу сабабли хам ҳар қандай минтақада бир миллатга босқинчилик қилинса,Америка шайтонни намояндаси сифатида тўғридан-тўғри ёинки бошқаларни қўли билан бу ишларга аралашиб келган.

Исломий миллат ўйғонган ва жохилларга қарши мубораза шаклланиб улгурган, мусулмонлар яшайдиган минтақаларда,жонини қурбон қилувчи ва қизиққон мужохидларни парвариши остида ҳақиқий салафийлик оқимлари,хамда мусулмон ерларида ташкил бўлаётган кўплаб жамоатлар, бутун жохилият системаси учун жиддий ва хатарли тахдид бўлиб турибди.Шунинг учун хам улар мусулмонлар билан бўладиган жангга, салафийлик номини ўзига байроқ қилиб олган,Ғулом Аҳмад қодиёнийга ўхшаш, уларни мақсадларини рўёбга чиқарадиган кишилар воситасида  киришмоқчи.Мана бу маҳсулот хам ўтган тарихда бўлгани каби, ўзини эски унвони билан ишлаб чиқарилган бўлиб,хозирги даврда Саудия Арабистони минтақа бўйича, мана бу бузуқ паралел фикрни қўллаб-қувватловчи,хамда Америка ва уни хамтовоқларини энг катта химоячиси сифатида энг олдинги сафда турибди. Бу давлат ўзини қудрати,кучи ,тавхид заминасидаги тижоратчилари орқали хўжайинлари ҳоҳлаган куйга,рақсга ўйнайдиган салафийларни етиштира олди ва бугунги кунга келиб, мусулмонлар яшайдиган минтақаларни золим хокимларини аксари хам, мана бу фикрни парвариш қилиш ва уни янада ривожлантириш тарафдорлари бўлиб туришибди.

Умум олиб қараганда,хозир Миср, ихвонул муслимин ва бошқа сунний мазхаблар томонидан бўлган ўзгарган,бузуқ паралел фикрни байроқдори сифатида,Саудия Арабистони эса бузуқ,ёлғон салафийликни байроқдори сифатида бутун ислом дунёси учун заҳарли,хатарли икки қутбга айланиб туришибди.Мусулмонлар нихоятда эҳтиёт ва хушёрлик билан уларни режа ва тузоқларига тушмасдан,хамда мана бу икки манбаъ томонидан содир қилинаётган заҳарли ақидаларга алданмасдан зийраклик билан буларни йўқотиб ташлашлари лозимдир.

Мана бу хийла-найранг рамзлаб қўйилган,мураккаб ва хеч ким ўқий олмайдиган бир нарса эмас,тоифатул мансурани белгилари хам нафақат мусулмонларга,балким кофирларга хам аниқ-тиниқ равшандир.Хеч ким бу тоифани танимаслиги айтиб узр айта олмайди хам,чунки агар бутун жаҳон ҳалқлари ичида саҳролик ва тарғибот воситаларидан узоқда жойлашган ўрмонларда яшайдиган одамлардан ташқари хеч ким уларни танимайди,дейдиган бўлса пайғамбаримиз айтган қуйидаги хадисга қарама-қарши гапирган бўлади:”Мени умматимдан бир тоифаси ҳақга кўра қиёмат кунигача жанг қилишади”Сахих Муслимда келтирилган.

Шундай бўлгач,мубориз биродарлар ва опа-сингиллар ана буларга ўхшаш иккиюзламачилардан эҳтиёт бўлишлари ва пасткаш йўлтўсарлар умрларини ҳосилини нобуд қилиб,талон-тарож қилишларига йўл қўймасликлари керак.Кейинги пайтларда кўриб турганимиздек, мана шу икки давлатни худудидан туриб,аҳли суннатни химоячилари номи билан,аҳли суннатни ақидасига паралел равишдаги фикларни ўртага ташлаган холатда, шийъа мазхабига қарши курашаётган каналлар пайдо бўлган.Улар ниҳоятда зийраклик билан ўзларини хўжайинларига сидқидилдан хизмат қилишяпти ва энг шиддатли равиш билан ўзаро келишувни хам ўртадан олиб ташлаган холда, одамларни хиссиётларини шийъа мазхабига қарши қўзғатишда давом этишяпти.Бошқа томонда эса Американи каналлари 24 соатлаб форс тилида оддий муҳолифат билан эмас,балким ислом муқаддасотларига,аҳли суннатни ақидасига  очиқдан-очиқ ҳақоратлар билан,хамда энг разил усулларни ишлатиб бўлса хам, шийъа мазхабидагиларни суннийларга нисбатан қайраш билан оворадирлар.Мана бу сунний ё шийъа йўналиши бўйича қўйилаётган каналларни хўжайини аслида ўша Американи ўзидир.

Секуляризм диктаторлиги ўзини мусулмон минтақаларига қарши хужумини бошлаб бўлган хозирги даврда,хамма мазхаблар ёки барча диний оқимлар билан урушиб ўтиришни ҳоҳламайди,чунки улар қўлларида энг ривожланган технологияга ва пулга сотиладиган секуляр муртадларга эга бўлишган тақдирда хам,бутун оммани қониқтирадиган ёлғон далилсиз бегона ерларда қолиб ўзини моддий мақсадларига ёки харбий стратегиясига етиша олишмайди.Улар мана бу мақсадларига етишишлари  ва одамларни диний хукумат тузиш,исломий хукмларни ижро қилиш фиркларидан узоқлаштириш ва уларни секуляризмга оғдира олиш учун ўрталарига тафриқа ва келишмовчиликни ташлашлари зарур бўлади.Агар шундай қилишса,одамлар ташқи босқинчиларга қарши жанг қилишни ўрнига, ўзаро тортишувлар билан овора бўлишади ва босқинчиларни асл мақсадларидан чалғиб мазхаблараро урушни бошлашади.

Агар мусулмонлар билан насронийларни ўртасида диний жанг бошланадиган бўлса хам,мана бу жангдан бўлган манфаат секулярларни чўнтагини тўлдиради,худди шунга ўхшаш суннийлар билан шийъа мазхабини ўртасидаги жанг хам ўша натижани олиб келади.Энди битта мазхабдагиларни ўртасидаги фиқхий масалалар бўйича келиб чиқадиган арзимас келишмовчиликларни айтиб ўтирмаса хам бўлаверади.

Агар ўртада мазхабий жанглар,тортишувлар давом этаверадиган бўлса,ўртадаги қудратни бўлиниши ва босқинчи секулярлар,махаллий муртадларни олдидаги мусулмонларни шавкати-обрўси камайиши билан бирга,кўп ўринларда одамларни мана бу тортишув ва жанглардан безор бўлишига хам сабаб бўлади.Натижада эса олдиндан ишлаб чиқилган режа бўйича,лаққа тушадиган кимсалар воситасида диннинг аслий йўналишидан бошқа йўлга бурилишади,мана бу  мазхабий паралел оқимларни вужудга келтириш ва ўртада келишмовчиликларни пайдо қилиш бўйича, муртад секулярлар анчадан буён орзу қилиб келаётган нарсани ўзгинасидир.

Нажот топувчи фирқанинг мубораза қилувчилари жохилиятни яхшилаб таниб олгандан сўнг,уларни тузоқлари билан фитналарини хам зийраклик билан кашф қила олишлари ва ўзларини секуляр босқинчилар ёки махаллий муртадларни қўлидаги шахмат тошларига ё қўғирчоқга айлантирмасликлари лозим бўлади.

Бутун оламларни роббиси буюк  Аллоҳга хамду-санолар бўлсин!

Муаллиф:Абу Хамза мухожир хуромий.

Таржимон:Умму Асмо.

Исломий уйғониш харакатидаги нафий ва исботни танзимлаш.

Росулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи васалллам ишни аввалида барчага:”Ростгўйлардан бўлишингиз учун لا اله الا الله денглар”деб буюгандилар.У кишининг хаммадан биринчи бўлиб талаб қилган нарсалари нафий қилиш,йўқ дея олиш бўлган эди,мана бу мархалани босиб ўтилгандан сўнг исбот ва тасдиқлаш келади.

Ҳар қандай мубораза қилувчи шахс шуни яхши билиши лозимки,исломий инқилоблар жараёнини бошланишидан олдин ва кейинги даврини орасида катта фарқ мавжуддир.Барча пайғамбарларни муборазасидаги энг катта ва аниқ услуб,айниқса росулуллоҳ саллолоҳу алайҳи вассалламни мана бу талабларидан олинадиган натижа,ҳар бир муборизнинг раҳбариятдаги,жамиятни уйғотишдаги асосий омили нафий қилиш ёинки яна хам аниқроқ айтадиган бўлсак” لا اله “да марказлашгандир.Мана бу етакчи сиёсат ҳалқни барча қўзғолонлари ва инқилобларидаги асосий ролни бажариб келиши тўлиқ равшан нарсадир.Агарда биз пайғамбарлар томонидан олиб келинган илоҳий хукмларни такомиллашишини жараёнига назар ташлайдиган бўлсак,исботий хукмларни кўпи даражама-даража,аста-секинлик билан миллатни устига қўйиб борилганлигини гувоҳи бўламиз,росулуллоҳ саллолоҳу алайҳи вассалламни ҳаётлик пайтларидаги аҳкомлар хам ўзини комил кўринишига етиб боргунча,даражама-даража суратда 23 йил давомида  ўзини даврини бошдан кечирди ва натижада комил бир суратда жамланди.Бу ердаги исботдан бўлган мақсад илоҳларни инкор қилиб,тоғутга куфр келтиргандан сўнг Аллоҳнини рубубийят  тавхидидаги ягоналигини исботлаш маъносида эмас,балки шариат хукмларини тўлиқ ўз ичига олиб,шариат ва ибодат хукмларини айни ўзини кўрсатиб бера олган,улуҳият тавхидини бир қисмини исботлаш маъносидадир.

Агар кейинги даврда келган исломни мубораза борасида такомиллашиш оқимига назар ташлайдиган бўлсак,ўзини давридаги замон ва маконни вазиятига муносиб равишда, ҳар бир жамиятни исломий хукм ва буйруқларни таниши ёки танимаслигини даражасига қараб,мана бу жамиятни ўзига хос мавқеиятига ва ўша кунни масалаларига жавоб бера оладиган кўринишда услуб ва тактикаларни амалга ошириларди.Хатто буюк мақсадларга етишиш учун харакат баъзи мархалаларда баъзи  исботий хукмларни баён қилишдан четланишга мажбур бўлиши ва мана бу мархаладан ўтиш даврида буни баён қилишга эҳтиёж йўқ,деб ташхис бериши хам мумкин.Фикрий фаолиятлар  баён қилинган ёинки бу заминада амаллар бажарилган тақдирда, манъ қилувчи унвонида хам амал қилиши ва мубораза йўли тўсиқлар келтириб чиқариши хам мумкин.

Бизлар Маккий даврни бир неча йилида хижоб,маст қилувчи ичимлик,зино,закот ва ……хоказоларга боғлиқ ахкомларни кўпи мусулмонларга исботий усуллар сифатида баён қилинган эмаслигини ва мана бу Маккий даврда вафот топган мусулмонлар мана бундай хукмлар борлигидан бутунлай бехабар бўлишганини яхши биламиз,росулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи васалламни саҳобаларини бирортаси мана бундай ахкомларни тасаввур ҳам қила олмасди.

Тўғридан-тўғри пайғамбарларни ўзига эргашган ўтган даврлардаги умматлар хам,пайғамбарлари билан бирга, Аллоҳ таолонинг исботий ахкомларни такомиллаштириш йўлини қандай тарзда бажаришини тасаввур қила олишмасди.Аллоҳ таолонинг ўзи хам ахкомларини амалга ошиш замони,мархаласидан олдин лафз ёки фикрий холатда баён қилишни лозим кўрмаган,балки мана бу ахкомларга тегишли оятларни нозил қилишни хам ўзига хос замон ва маконга белгилаб қўйди.

Мана шу сабабли хам харакатни мавжуд вазияти биздан талаб қилаётган нарсага мувофиқ равишда иш олиб боришимиз лозим,агар биздан бирор кимса исботий режаларимиз ҳақида сўрайдиган бўлса,биз уларга ҳозирча бундай исботий нарсалар иҳтиёримизда йўқ эканлигини,хамда хамма нарса ўзининг вақтида аниқ бўлишини айтишимиз лозим.Мана шунда биз ўзимизга мубораза йўлидги асосий усулларни бирига риоя қила олдик,деб айта оламиз.Харакат ўзини мубораза йўлида кунини талабига кўра шундай паст-баландликларга,илгари силжиш ёки орқага  қараб кетишларга дучор бўладики,агар бундай шароитларда бир исботий хукмга керакли бўлган ўзига хос мавқеиятдан фойдаланилмайдиган бўлса,хар қандай шиор ташлашлар,эрта ёки ўринсиз туғилиб қолган хукмларни кераги хам бўлмайди.Шуни хам айтиб ўтиш лозимки:харакат нафий яъни инкор қилишга эҳтиёжи бўлган даврда хар қандай шошма-шошарлик билан қўйилган қадам,харакатга зарарлар олиб келиши аниқдир.

Масалан агарда бир жамият секуляризм ва диктаторлик жараёнини инкор қилиниши кераклиги ҳақида қарор қабул қилган бўлса,мавжуд босқинчи секуляр диктаторликни қулатиш ва ўртадан кўтариб ташлаш учун бир шахсни ёки жамоатни ўзини раҳбари сифатида сайлайди.

Мана бу мархалада секуляризмдан безор бўлган ҳалқни қарорига  ўзига хос ахкомлар ва исботий шиорлар билан раҳбарлик қилиш ёки уни ташкиллаштириш бутунлай хато ишдир.

Бу дегани бизлар исботий усуллар ,исботий ахкомларга эга бўлмаслигимиз керак дегани эмас,балки мана бу исботий ахкомлар воситаси билан маънавий ва моддий қудратни қўлга киритишга,  кичкинагина бўлса хам муносиб имконият пайдо бўлган пайтда,аниқ режалар асосида мана бу мархала учун ўзимизни алоҳида хукм ва қонунларимизга эга бўлишимиз ва ўзимизни бу вазиятга тайёрлаган бўлишимиз лозим.Биз қудратни қўлга киритиш учун керакли бўлган режаларни олдиндан тайёрлаган бўлишимиз керак,шунда бошқалар бизларни хукуматни қўлга олишга қодир эканимизни тушунишади.Бу ердаги мени асосий мақсадим,исломга нисбатланаётган турли-хил жараёнлар,мазхаблар мавжудлигига қарамасдан,хилма-хил фикрлашлар,тафсирлар ,умумий шўрони йўқлиги билан бир қаторда мана бунга ўхшаш эрта ва номуносиб замон,фаслда туғилиб қолган исботий ўринлар ҳақида гапириш ва фикрлаш,қудратни қўлга киритиб хукумат ташкил қилгунга қадар бўлган инқилоб даврида кераксиз нарсадир.Бу даврда исботий ишлардаги муштарак нифийларни асосига суяниш керак,чунки раҳбарлик қилиш ва жамиятнинг раҳбариятини тизгинини қўлга киритиш билан бир қаторда, аввалги айтилган нифийларга хам вафодор қолиш керак бўлади.Ҳалқни мана бу нафий харакатларини ўзини ўрнида тўғри йўл орқали ғалаба сари йўналтириш лозим.

Бизларнинг тоғутга куфр келтиришимиз салбий,секуляризм диктаторлигини хукмларига бўйсинмаслигимиз салбий,мен коммунизмни ҳоҳламайман,мен социал демократларни қонунларига бўйсинмайман,мен синглим,аёлим ва қизимни фасодги кириб кетишини хам истамайман,буларни устида илоҳий хукмларни ўрнига секуляризм қонунлари жорий бўлишига хам йўл қўймайман,мен фахш ва фақирликни хам ҳоҳламайман,мен қўрқув ва нотинчликни ҳаётимни ҳар қандай босқичида хам кўришни истамайман,мени устимда  муртад секуляризмни нисбий аҳлоқлари қўлланишини хам ҳоҳламайман ва…………мана булар секуляризмни диктаторлиги ва жоҳилиятни ҳар қандай шакл ва кўринишда бўлишидан қатъий назар қабул қилиб бўлмайдиган,харакатни нафий усуллари хисобланади.Мана булар бизларнинг харакатимизни муборазасини алоҳида сифатларидан бўлиб,мусулмон ҳалқларга жамиятнинг барча табақасида ўзларини диний ва охират манфаатларини сақлаш йўлида илгари силжишларига ёрдам беради.

Нажот топувчи фирқадаги мужоҳид биродарлар ва сингиллар ўзларининг ҳалқига салбий ўринларда шу даражада танилган бўлишлари керакки,одамлар уларни худди ёмғирдан кейин чиққан қўзиқорин сингари эмасликларини,балки мавжуд жоҳилиятга,секуляризм диктаторлигига қарши уларнинг бир аъзоси,уларни сўзлагувчиси ,хамда диний жамиятнинг жараёнини раҳбари эканини билиши зарур.Одамлар нажот топувчи фирқани мужоҳидларини ниҳоятда яхши таниган бўлиши керак,яъни сизларни “йўқ”ингиз билан одамларни”йўқ”и бир хилда бўлиши лозим.

Бизлар ўзимизни жамиятнинг турли-хил табақаларида таништиришимиз керак,мана шунда бизларнинг режаларимиз ҳақиқат талаб инсонларнинг қалбидан жой олади ва шубхасиз бошқалар бизларга ва бизларни келажагимизга ишонч билан қарайдиган даражага етади.Аммо диндор одамлар мавжуд секуляризм кўринишларини барчасига “йўқ”дейдиган даврларда,бизлар уларнинг”йўқ”ини намояндаси бўлишимиз керак ва хукмларнинг исботий кўринишларидаги бизларнинг ўзимизга хос бўлган ҳар қандай харакатимиз, бўйнимизга олган раҳбариятни кучининг ўртасида келишмовчиликлар чиқишига,бўлинишига сабаб бўлади.

Бу ердаги масала келишув,собитликдан пастга тушиш,тавхидни усуллари,вало ва баро,тоғутга куфр келтиришга зарар етиши ва…………ларда эмас,балки буни акси бўйича ноўрин келишувларни олдини олиш ва бизларнинг қудрат,шавкатимизни янада кўпайтирадиган,хамда бизларни буюк мақсадларимиз ва босқинчи душманни устидан ғалаба қозонишимиз йўлида сарф бўладиган ёқилғиларимизни таъминлайдиган кучларни бўлинишдан сақлаб туришдир.

Бизлар нажот топувчи фирқани намояндаси ва одамларни нафратини раҳбарияти сифатида туришимиз ва уларни босқинчи секуляр диктаторлигига,жоҳилиятга қарши “йўқ”ларини етакчиси бўлишимиз лозим,шунда бизлар ҳар қандай бурилиб кетишларни ва бемор,алданган гуруҳларни беҳуда келишувларини олдини олган бўламиз.

Биз ўзимизни зийраклик ва хушёрлигимиз билан муртад секулярларга кўнгил боғлаган кимсаларни барчасига нажот беришимиз ва уларни сафимизга тортишимиз лозим.Агар бизлар ҳалқни муртад секулярларга бўлган нафратининг намояндаси бўла олсак,секуляризмни девонларига,куфр парламентларга киришга улгурган келишувчан,адашган бошқа жамоатлар одамларни жиҳоддан совутиш,уларни алдашга имкониятлари қолмайди ва уларни нажот топувчи фирқадан жудо қилиша олишмайди.Чунки ҳозирги даврга келиб, муртад секулярлар билан айтиб ўтилган ўринларда ҳамтовоқ бўлган кимсаларнинг секулярларга қарши эмаслиги,балки улар оддий ҳалқнинг устига фақирлик,қўрқув,фахшни юклашда шерик эканликлари фош бўлиб бўлган.

Мана шу мархалада одамлар секулярларнинг ким эканлигини,хамда биз секулярларни ҳоҳламаслигимизни,балки мавжуд секуляризмни жоҳил диктаторлигига қарши уларни”йўқ”ини намояндаси эканимизни яхшилаб тушуниб олиши керак.Агарда бизлар мавжуд жоҳилиятга қарши одамларнинг намояндасига айланган қудратли кучга эга бўлсак,шубхасиз одамлар бизларнинг режаларимизни,исботий хукмларимизни хам бемалол қабул қилиб, ҳаётларида амалда қўллашади.Мана энди,нима учун мусулмонларнинг жуда қаттиқ ўрганиб қолишган ичимлик ичишни, биттагина буйруқ орқасидан осонлик билан тарк қилишганини сабаби аниқ бўлади.Ёки маданиятга айланиб бўлган зинокорликни хеч қандай уйни бузмасдан ё эшигини ёпиб ташламасдан ёки уларни фаолиятини тўҳтатмасдан туриб,ўз-ўзидан ўртадан кўтарилиб кетганини иллати хам ошкор бўлади ва……………………

Ҳозирги вазиятда одамлар билан нажот топувчи фирқани ўртасидаги муомалага боғлиқ бўлган яна бир масала бор бўлиб,бу одамлардаги ишончни йўқлигидадир.Бундан мақсад исломга ёки исломий хукмларга нисбатан бўлган ишонч эмас,балки баъзи мужоҳидларни тажрибасини кам бўлганлиги ва ўзларини ислом исми билан таништираётган,аммо аслиятда секулярларни ҳамтовоқлари бўлган, жоҳил секуляризм диктаторлигини тарғиботларидаги хиёнатлари сабабли, ўтган салафлар билан ҳозирги умматни ўртасига тушган фосила(фарқ) хам сабаб бўлган.Одамлар мужоҳидларнинг росулуллоҳ саллолоҳу алайҳи вассалламнинг равишларини қўллаш билан хам мубораза йўналишини олдинга юргиза олишларига ва секуляризм диктаторлигини қулатгандан сўнг қудратни қўлда ушлаб тура олишларига ишонишмайди.Одамлар мужоҳидларнинг садоқат,иҳлос ва жонини фидо қилгунга қадар мубораза қилишига шубха қилмайди,аммо улар мана бу жамоат билан бирга бўлишса,мавжуд вазиятни илоҳий ахкомларга ўзгартира олишлари ва қудрат,хукуматни ушлаб тура олишлари борасида иккиланишади.Одамлар бизларни Туркиядаги аввалида ўзларини исломга нисбатлаб,кейинчалик эса муртад секулярлар билан келишув эшигидан биргаликда чиқиб келган ва одамларни бутун меҳнатларини осмонга учириб юборган исломий хизбларга ўхшашимиздан ва натижада илоҳий хукмларни ижро бўлишини,фақирлик ва қўрқувни кетишини,хамда осойишталик ва хавфсизликни қарор топишини умид қилиш хам етиб бўлмас орзуларга айланишидан…………….. чўчишади.

Ёинки Ироқдаги курдистон исломий жамоати,Ироқнинг курдистон исломий бирлашмаси,Ироқнинг исломий хизблари,Афғанистондаги Раббоний Сайёфнинг жамоатига ўхшаб бутун ўтган меҳнатларни,тўкилган қонларни самарасини икки қўллаб Америка раҳбарлигидаги секуляризм диктаторлигига тақдим қилинишидан ва биргина ажойиб бурилиш билан секуляризм диктаторлигини дўстларига,мужоҳидларга қарши душманга айланишидан ва ўзларини қўл остиларидаги ердаги миллатнинг орзулари оёқ-ости бўлишидан хавфсирашади.

Мана бунга ўхшаш шубха ва иккиланишларга ўтган йиллар давомида, исломий уйғониш харакати нажот топувчи фирқа бошчилигида,турли-хил вазиятларда ва хилма-хил шароитлардаги муносабатлари билан, амалда жавоб бериб келаётган бўлса хам,аммо барибир  мана бу жамоатнинг ҳалқни истакларига мувофиқ равишдаги усулларда,масалан тоғутга куфр келтириш,вало ва баро,унга қарши бўлиб турган нафийларда собит туришларини бугунги кунни тили билан эълон қилишлари ва бундан бўйин товламасликлари лозим.

Росулуллоҳ саллолоҳу алайҳи вассалламнинг вахийга эргашган холда Маккада нафий қилган ўринлар билан, қудрат ва хукуматни қўлга киритгандан кейинги даврдаги нафийларини даражаси ва шунингдек қудратни қўлга киритишдан олдин одамларни устида ижро қилинган исботий хукмлар билан қудратни касб қилгандан кейинги ижро қилингандан кейинги хукм ва қонунларни даражаси бир хил бўлган эмаслигига диққат қилишимиз керак.Балки буларга яхшилаб эътибор берилса,росулуллоҳ саллолоҳу алайҳи вассаллам қудрат ва хукуматни қўлга киритишдан олдинги даврдаги нафий,исботлари билан кейингисини орасида ниҳоятда аниқ хисоб-китоб қилинган меёрлар мавжуддир.Ҳар бир озодликни талаб қилаётган мубориз мана шу такомиллашиш йўлларини яхшилаб ўрганиб,ўзини харакатини жоҳилият ва босқинчи секуляризм диктаторлигини устидан қозониладиган ғалаба йўлига олиб бориши ва гуруҳини шавкатини янада ошириши лозим.Мужоҳид мубориз росулуллоҳ саллолоҳу алайҳи вассалламга ўхшаб, қудратни касб қилишдан олдинги ва кейинги гапираётган гаплари,амалларини тартибга солиши керак бўлади,шулар билан бир қаторда ҳар бир даврга боғлиқ бўлган нафий ва исботга оид ишларни бир-бирига мослаган холда олиб бориши ва улар учун муносиб вақтларни белгилаши зарур,у мана бу йўлда ҳеч қандай шубхага ўрин бермаслиги керак.Агарда бу мубораза тўғри йўлидан бурилиб бошлаган бўлса,аниқ ташхис бериб ислох қилишга эҳтиёжи борлигини хам белгилаши лозим бўлади.

Оламларни роббисига ҳамду-санолар бўлсин!Оллоҳ буюкдир!

Муалллиф:Абу Ҳамза мухожир .

Таржимон:Умму Асмо.

شیخ محمد ابن عبدالوهاب رحمه الله منهجینی مخالف لری  او کیشی و نجد اولامالرینی  اَیبله یاتگن نرسه لردن  بیری، شیخ محمد ابن عبدالوهاب رحمه الله کافرلرگه تعَلّوقلی بولگن حکمنی مسلمانلرگه تطبیق قیلگَنیدیر. کییینگی مسله ایسه بغدادینینگ اسلامی دولَتینی جماعت شیخ محمد ابن عبد الوهاب و نجد اولامالرینی تفکّوراتینی یولگه قوییشگن، اما اولر اوزلری حقیده هیچ نرسه دیییشمگن ایدی. منه بو سوزلر قیسی درجه ده توغری بوله دی؟

ج: محمد ابن عبد الوهاب اوزیگه مخالف مسلمانلرنی مشرک دییش بیلن اولرنی آچیق و روشن تکفیر قیلَردی. و بونگه مثال کیلتیریب ایتَردیکی: عبدالقادیر گیلانی و اونگه اوخشه گنلردن سورشگنیگه اوخشدیر. منه بو زمینه ده اونته لیک نقصانلرده کیلتیریشیچه، مجبور بولمه گن حالتده او هم شوندی رویشده گی اوزلری تعریف قیلیب چیگه ره لب قوییشگندیک مسلمانلر اوچون جهالت و تعویل بابیده اعتبارلی شرعی عذرلرنی کیلتیریشمیدی.    ^[1][2]

شیخ احمد ابن زینی دهلان ( 1231-1304 ق) حرمیننی امامی، شافعیلرنی فقیهی، محمد ابن عبد الوهابنی عصریده گی صوفی مسلک بولگن ذات شیخ محمد ابن عبد الوهاب حقیده اَیته دیکی:

ادامه خواندن شیخ محمد ابن عبدالوهاب

Шайх Мухаммад ибни Абдулваххоб рохимахуллох манхажини мухолифлари у киши ва нажд уламоларини  айблаётган нарсалардан  бири , шайх Мухаммад ибни Абдулваххоб рохимахуллох кофирларга таъаллуқли бўлган хукмни мусулмонларга татбиқ қилганлигидир. Кейинги масала эса, Бағдодийнинг  исломий давлатини  жамоати шайх Мухаммад ибни Абдулваххоб ва нажд уламоларини тафаккуротини йўлга қўйишган, аммо уларнинг  ўзлари бу хақида хеч нарса дейишмаган эди. Мана бу сўзлар қайси даражада тўғри бўла олади?  

Ж: Мухаммад ибни Абдулваххоб ўзига мухолиф мусулмонларни мушрик дейиш билан уларни очиқ ва равшан такфир қиларди. Ва бунга мисол хам келтириб айтардики: Абдулқодир Гийлоний ва унга ўхшашлардан сўрашганига ўхшашдир. Мана бу заминада ўнталик нуқсонларда келтиришича,мажбур бўлмаган холатда у хам шундай равишдаги ўзлари таъриф ва чегаралаб қўйишгандек мусулмонлар учун жахолат ва таъвил бобида  эътиборли шаръий узрларни келтиришмайди.  ^[1][2]

Шайх Ахмад ибни Зайний Дахалон ( 1231- 1304 қамарий) харамайнни имоми, шофеъийларни фақихи,Мухаммад ибни Абдулваххобни асридаги сўфий маслак бўлган зот шайх Мухаммад ибни Абдулваххоб хақида айтадики:

و حمل الآیات القرآنیة التی نزلت فی المشرکین علی اهل التوحید… ^[3]

Мухаммад ибни Абдулваххоб  мушриклар борасида нозил бўлган қуръон  оятларини ахли тавхидга татбиқ қилган киши эди……

Мухаммад ибни Абдулваххоб ўзини еттинчи рисоласида ибни Сахим ва унга эргашганларга раддия бериб уларни такфир қилади ва Бахутийни ақно китобидаги сўзларини хужжат қилиб айтади: Али ибни Аби Толибни фарёд қилиб чақирган кимса кофирдир ва уни куфрида шак-шубха қилиб уни такфир қилмаган кимса хам кофир бўлади. Шундай экан уларни мусулмон деб хисоблайдиган ва муваххидлар билан бахслашадиган ва муваххидларни хавориж ва кофир дейдиганларни холи қандай бўлар экан. .^[4]

Оли саъуд салтанатидаги наждиятнинг энг катта муфтиси ибни Боз ширкни таърифига ёрдам сўраш, фарёд қилиб ўлган ё ғоиб кишиларни  чақириш ёки уларга қурбонлик ва назрлар қилишни мисол тариқасида келтириб айтади:

 ويطلق على الكافر أنه مشرك وعلى المشرك أنه كافر

Кофирга мушрик деб итлоқ қилинади ва мушрикка кофир деб итлоқ қилинади. Шу тарзда қуйидаги натижага келади:  кофир мушрик деб номланади ва мушрик хам кофир деб номланади.  ^[5]

Наждият мана шунга ўхшаб мусулмонларни нохақ равиш билан  мушриклар сафига қўшиб қўйган пайтида, уларни мушрик дейишдан мақсадлари уни лафзий маъносида эмас, балки уни хукмий маъносида айтишган, шу сабабли хам бундай деб хукм чиқаришган: “мушрикларни ислом миллатидан ташқарида деб санамаган киши, дархақиқат қуръонни тасдиқловчи бўлолмайди, чунки қуръон мушриклар яъни аллохдан бошқага сиғинадиганларни ислом миллатидан ташқарида деб хисоблайди. Ва шу билан бирга уларни такфир қилиб ислом миллатидан чиқаради ва уларга қарши душманчилик қилиб жанг қилишга буюради. Мухаммад ибни Абдулваххоб исломни учинчи ноқис қилувчи нарса хақида айтади: мушрикларни такфир қилмаган ё уларни ислом миллатидан ташқарида эканига шубха қилган  ва ё уларни мазхаби, йўлини тўғри деб санаган кимса кофирдир. .^[6]

Энди бир фикрлаб , ўзингни атрофингга бир қараб чиқ, сени назарингда қанча фоиз мусулмонни такфир қилиб бўлади?

Шубхасиз мусулмонлар хокимиятнинг хилофат холатидан бурилиб кетиши ва шохигарлик бидъатига гирифтор бўлиши ва турли хил шўроларни бузилиши ва фирқаланиш касаллиги тарқалганлиги сабабли, назарий ва зохирий масалаларда булғанишган. Аммо тўғри даволаниш йўлидан бурилиб кетиш ва яхудийларни тавхидга асосланган кўз-қарашини қабул қилиш ва мана бундан сўнг мусулмонлардан шаръий узрларни олиб ташлаш ва уларни устида тавхидга асосланган мана бу дунё қараш билан хукм қилиш, буларни барчаси тўғри йўл эмас.

Сахих хадисда келтирилишича , бир яхудий ўзидаги ана шунча  бурилишлар, ширклар бўлишига  қарамасдан росулуллох саллаллоху алайхи васаллам ва сахоба розиаллоху анхумнинг тавхидидан айб топади ва уларни ширк келтиришда муттахам қилади. ^[7]

Албоний ўзининг сахих хадислар силсиласида бошқа лафз ва янада кўпроқ изох билан ривоят қилган.  ^[8]

Сойфий Жухайнани қизи Қутайладан ривоят қилинишича айтадики: яхудийларни олимларидан бири  росулуллох саллаллоху алайхи васалламни олдиларига келиб айтди:  эй Мухаммад агар сизлар ширк келтирмаганингизда қандай яхши қавм бўлар эдингиз. У киши мархамат қилдилар:

  سُبْحَانَ اللهِ، وَمَا ذَاكَ؟،

Субханаллох, бу қайси ширк? Яхудий айтди: қасам ичаётган пайтингизда кабаъга қасам дейсизлар.  Росулуллох саллаллоху алайхи васаллам бир оз туриб айтдилар:

 إِنَّهُ قَدْ قَالَ: فَمَنْ حَلَفَ فَلْيَحْلِفْ بِرَبِّ الْكَعْبَةِ ،

Ўтган замонда айтганларингиз энди  ўтиб кетди, бундан кейин қасам ичмоқчи бўлган киши каъбани парвардигорига деб  қасам ичсин. Шундан сўнг яхудий айтди: эй Мухаммад, агар сизлар аллохга ширк келтирмаганингизда қандай хам яхши қавм бўлар эдингиз. Росулуллох саллаллоху алайхи васаллам мархамат қилдилар:

 سُبْحَانَ اللهِ، وَمَا ذَاكَ؟

Субханаллох, бу қайси ширк?Яхудий айтди: сизлар агар аллох ва фалоний хохласа дейсизлар. Росулуллох саллаллоху алайхи васаллам бир оз туриб айтдилар:

 إِنَّهُ قَدْ قَالَ، فَمَنْ قَالَ مَا شَاءَ اللهُ فَلْيَفْصِلْ بَيْنَهُمَا ثُمَّ شِئْتَ .

Ўтган замонда айтганларингиз энди  ўтиб кетди, энди бундан буён бир киши агар аллох хохласа деса, сўнг уни ажратган холда кетидан агар сен хохласанг десин.

Биз хар қандай шароитда хам ,росулуллох саллаллоху алайхи васаллам ва аввалги сахобаларнинг барчалари 13 йил Маккада яшаган йиллари ,яъни Мадинага келгунча бўлган давр  давомида  ва мана бу яхудийни хабари келгунча Мадинада яшаган пайтларида хам, мана шунча ансорлар хам бўлишига қарамасдан ,уларни хаммаси тавхидни тушунмай қолганликлари ва энг катта ширкни келтиришганини  қабул қила олмаймиз. Росулуллох саллаллоху алайхи васалламдан сўралган эди:

 « أيُّ الذَّنْبِ عِنْدَ اللَّهِ أكْبَرُ؟ قالَ: أنْ تَجْعَلَ لِلَّهِ نِدًّا وهو خَلَقَكَ»^[9]

Яъни мана бу хохом яхудий келиб аллох таолога ширк келтиришаётганини айтгунча бўлган давр ичида улар энг катта ширкни келтириш билан яшаб ўтганликлари ва бир яхудийни келиб уларга тавхидни ўргатишлиги ақлга сиғмайдиган нарсадир.

Бу ерда мана бу яхудий росулуллох саллаллоху алайхи васаллам ва у кишини сахобаларини баёнларини зохиридан нотўғри тушунча чиқарган , тавхид ва ширк масаласини тўғри тушунмаслиги, билмаслиги , нотўғри хулоса чиқаргани сабабли ўша гапларини айтишга жасорат қилган. Аммо кўриб турганимиздек, росулуллох саллаллоху алайхи васаллам бир оз ўйланиб тургач, сўзлашиб туришган мавзуни мана бу яхудий  суистефода қилишини имкони қолмайдиган томонга бурадилар. Лекин аслида росулуллох саллаллоху алайхи васаллам ва сахобалар олдин айтишган сўзлар билан кейинги айтишга буюрилган сўзларни тушунча,мазмуни бир хилдир. Аммо кейинги янги буюрилган лафз душманларни  суистефода қилиши  ва рухий жангларига монеъ бўла олади.

Хозир бизни замонамизда эса бир гурух кишилар яхудийларнинг олими ишлатган адабиёти билан мусулмонларни фақатгина ширк келтириш билан айблабгина  қолмасдан, бир қадам илгари қўйиб уларни мушрик эканликларида муттахам қилишади.   

Сиз хам айтиб турганингиздек мусулмон кишини мушрик дейишликни ўзи яъни  уни такфир қилишдир – бу сизни сўзларингиздан кўриниб турганидек – ва мусулмонларни бу  тарзда такфир қилиш хам дуруст эмас,бу  билан бирданига иккита ишга иқдом қилинади:

1-Аллох таоло ва унинг росули саллаллоху алайхи васаллам мушрик кофирлар хақида содир қилган хукмни  ёинки илм ахли хам мушрик кофирлар хақида айтган сўзларни мана бу шаръий узрларга эга бўлган бечора мусулмонларга татбиқ қилашади. Шайх Абдуллатиф оли шайхга ўхшаганларни сўзларини келтиришади, у киши айтади: мушрикни такфир қилиш ё мушрикларни такфир қилиш хаворижларни усулларидандир ва ахли суннат уламоларининг  бирортаси бу ишни қилмаган. Бу сўзлар аллох таолога  ва пайғамбаримиз саллаллоху алайхи васалламга ва умматни ижмосига раддия беришдир. Бу уятлик иш фақат мана бу раддия билан кофийдир  ва эътироз қиливчи киши ўзини жахолати сабабли  пайғамбарларнинг  дини ва хавориж  мазхабини ўртасида ташхис бера олмаган бўлади.^[10]

Мана бу ерда кўриб турганимиздек кофир мушрикларга тегишли бўлган хукмни мусулмонларга татбиқ қилишяпти. Бу аниқ хато ва инкор ё кечириб бўлмайдиган жиноятдир. Аллох таоло ва росули саллаллоху алайхи васаллам ошкор ва бепарда бир гурух  кишиларни кофир, муртад ё мунофиқ деган ном билан таништирган ва агар бир киши мана бу гурухларни кофир эканлигида шубха қиладиган бўлса, уни ўзи хам куфрга дучор бўлади. Аммо наждият мусулмонларни бунга ўхшаш ишлар сабабли хам такфир қилиб юборишади, яъни  аслида кофирлар хақида нозил бўлган хужжатларни мусулмонларни устида ишлатишяпти.

 2-Қўлларидаги харбий ва хукуматий қудратлари соясида  аллох ва уни росули саллаллоху алайхи васалламни динига таъна қилувчи  ва мусулмонларни ақидаларини ташвишини қилаётганлар номи билан сизлар ўзингизни фикрингизни баён қилишингизга монеълик қилиб ,  қурол ва  қўполлик  билан сизга тўсқинлик қилишади. Ўзларига  наждийларни фикрларига  мухолифат қилишни аллох ва росулига таъна қилиш ва мусулмонларни ақидаларини издан чиқиши деб кўрсатишади!  Ўзига мухолифат қилишни аллох ва росулига мухолифат қилиш деб биладиган мана бундай мутакаббирлик бўлиш , ўзини нихоятда юқорида кўриш ва очиқ хатокор бўлишдан аллохни ўзи сақласин!

1295 хижрий қамарий йилларда Маккада ханбалийларни муфтиси бўлган шайх Мухаммад ибни Абдуллох наждий ўзини  

«السُّحُبُ الوابِلةِ علی ضرائِحِ الحنابلة»

номли китобида Мухаммад ибни Абдулваххоб хақида шундай деб ёзади: Мухаммад ибни Абдулваххоб ўзига  қарши агар бир киши мухолифат қилса ёки унга қарши раддия ёзса, у мана бу кишини тўғридан тўғри , очиқ равишда ўлдиришга қудрати бўлмаган. У бирор кишини мана бу одамни кечаси уйида ё кечаси бозорда ўлдириш учун жўнатарди; чунки у ўзини мухолифларини такфир қилиб , уларни ўлдиришни халол қилиб олганди.   ^[11]

Мухаммад ибни Абдулваххобни невараси, наждиятни алломаси деган ном билан танилган шайх Абдуррохман ибни Хасанни айтишича: хокимларга аллох ва росулини динидаги бирор нарсага таъна ва ажралишни вужудга келтираётган ва мусулмонларни ақидаларини ташвишга солаётганларни олдини олиши вожиб бўлади. Шу билан бирга мушрикларни такфир қилишдан манъ қилаётган ва уларнинг исломни даъво қилаётгани ва шаходат келтираётганини далил қилган холда , мусулмонлар ва ислом умматидан деб хисоблаётганларни зарари исломга махсусан авом одамларга қайтади ва халқни орасида фитна,тўполон келтириб чиқаришига боис бўлади.

Келинглар , сизлар билан довланинг шаръий хайатларига ,марказий қидирув идораларига содир қилинган ва набаъ номли 76 чи мажаллада чоп қилинган баённомани текшириб чиқамиз. Унда айтилишича: “ исломий давлатдаги даъватчилар ва илм талаб қилаётганларга одамларни ширк ва унга тушиб қолишларидан, мушрикларни такфир қилиб туришларидан  огохлантиришлари вожиб бўлади.” Довла бу ерда шайх Мухаммад ибни Абдулваххоб ва нажд уламоларини тафаккуротларини бирма-бир ижро қилишни амалда бажарган. Ўзини қўл остидаги ёрдамчиларига мусулмонлардан мушрик бўлганликда муттахам қилинганларни такфир қилишни вожиб қиляпти,мана бундан хам уларнинг ошкора наждият тафаккуротларининг  содиқ ижро қилувчилари экани аниқ кўриниб турибди.

Довланинг ўзига  мухолиф мусулмонларни мушрик дейиши ва сўнг муттахам қилинган мусулмонларни такфир қилишни вожиб этиши ва буни кетидан уларни  Покистон,Ироқ, Яман, Сумоли, Ливияни масжидлари, суфийлар ва шиъалар жамланадиган маконларда қатли ом қилиши Мухаммад ибни Абдулваххоб ва наждият анча  йиллар олдин  режасини тузиб чиққан ишни амалдаги кўринишидир. Ўзини наждият фикрига эргашувчи деб хисоблайдиган хар бир киши , Мухаммад ибни Абдулваххоб ва довлага ўхшаб амал қилмайдиган бўлса , ё  у даъво қилаётган иддаосига шубха билан қараш керак ёки бу шахс туқия ( ўзини яширадиганлар) ахлидан бўлиб уни ижро қилишга қудрати йўқ ва қулай фурсат етишини кутаётганлар тоифасидан бўлади.  

---

[1] وفي رسالة الشيخ محمد رسالة في الرد على ابن صباح ، ذُكرت في تاريخ نجد تحقيق ناصر الدين الأسد ص468 في الرد على من اتهمه بتهم ، ورد على ذلك ، إلا أنه قال في أثنائها : “الحمد لله ، أمَّا بعد : فما ذكره المشركون ( لاحظ هنا سماهم مشركين ) عنّي أنني أنهى عن الصلاة على النَّبِيّ -صلى اللَّه عليه وسلم- ، أو أني أقول لو أن لي أمراً هدمت قبة النَّبِيّ -صلى اللَّه عليه وسلم- ، أو أني أتكلم في الصالحين ، أو أنهى عن محبتهم ، كل هذا كذب وبهتان افتراه عليّ الشياطين الذين يريدون أن يأكلوا أموال الناس بالباطل ، مثل أولاد شمسان وأولاد إدريس الذين يأمرون الناس أن ينذروا لهم وينخونهم ويندبونهم ، كذلك فقراء الشياطين الذين ينتسبون إلى الشيخ عبد القادر وهو منهم بريء كبراءة علي بن أبي طالب من الرافضة ، فلما رأوني آمر الناس بما أمرهم به نبيهم -صلى اللَّه عليه وسلم- ألاّ يعبدوا إلا اللَّه وأن من دعى عبد القادر فهو كافر، وعبد القادر منه بريء ، وكذلك من نخى الصالحين أو الأولياء أو ندبهم أو سجد لهم … ” انتهى . والشاهد قوله : ” وأن من دعى عبد القادر فهو كافر ” فهذا نص بأنه يُكفّر من دعى عبد القادر وأمثاله (ومن فعل الشرك أعطى اسمه ، فيُسمى مشركا كافرا )، رسالة أرسلها إلى أحد علماء الأحساء واسمه أحمد بن عبد الكريم ، وهي الرسالة الحادية والعشرون في تاريخ نجد ص346.

[2] فتاوى الأئمة النجدية 3/188

[3] الدرر السنیة فی الرد علی الوهابیة، ص 67./ و کان کثیر من مشایخ ابن عبدالوهاب بالمدینة یقولون: سیضلّ هذا او یضلّ الله به من ابعده و اشقاه، و کان الأمر کذلک. و زعم محمّد بن عبدالوهاب انّ مراده بهذا المذهب الذی ابتدعه اخلاص التوحید و التبری من الشرک، و انّ الناس کانوا علی الشرک منذ ستمائة سنة، و انّه جدّد للناس دینهم، و حمل الآیات القرآنیة التی نزلت فی المشرکین علی اهل التوحید… 

بسیاری از اساتید محمّد بن عبدالوهاب در مدینه می گفتند: زود است که این مرد گمراه شود و خداوند به واسطه او کسانی را که از خودش دور کرده و شقی نموده گمراه سازد، و پیش بینی آنها به وقوع پیوست. محمّد بن عبدالوهاب گمان کرده بود که مقصودش از این مذهبی که اختراع کرده توحید خالص و بیزاری و دوری از شرک است و اینکه مردم از ششصد سال پیش بر شرک بوده اند و او بوده که دینشان را تجدید کرده است. او کسی بود که آیات قرآن را که درباره مشرکان نازل شده بود بر اهل توحید حمل نمود…

[4] الدرر السنیه   ۱۰/۳۶

[5] مجموع فتاوى الشيخ ابن باز” (9/174، 175) /  الشرك فهو صرف بعض العبادة لغير الله، كمن يستغيث بالأموات أو الغائبين أو الجن أو الأصنام أو النجوم ونحو ذلك، أو يذبح لهم أو ينذر لهم، ويطلق على الكافر أنه مشرك وعلى المشرك أنه كافر … فسمى الكفار به كفاراً وسماهم مشركين، فدل ذلك على أن الكافر يسمى مشركاً، والمشرك يسمى كافراً.

[6] الدرر السنية : 291/9

[7] صحيح النسائي 3782 / أنَّ يَهوديًّا أتى النَّبيَّ صلَّى اللَّهُ عليهِ وسلَّمَ فقالَ: إنَّكم تندِّدونَ، وإنَّكم تُشرِكونَ تقولونَ: ما شاءَ اللَّهُ وشئتَ، وتقولونَ: والكعبةِ، فأمرَهُمُ النَّبيُّ صلَّى اللَّهُ عليهِ وسلَّمَ إذا أرادوا أن يحلِفوا أن يقولوا: وربِّ الكعبةِ، ويقولونَ: ما شاءَ اللَّهُ ثمَّ شئتَ

[8] أخرجه أحمد (27138)، وابن سعد في ((الطبقات الكبرى)) (10797)، والطحاوي في ((شرح مشكل الآثار)) (238) / سلسله الحادیث صحیحه البانی جلد ۳ صفحه ۱۵۴/  عبد الله بن يسار عن قتيلة بنت صيفي الجهنية قالت: ” أتى حبر من الأحبار رسول الله صلى الله عليه وسلم فقال: يا محمد! نعم القوم أنتم لولا أنكم تشركون! قال: سبحان الله! وما ذاك؟ . قال، تقولون إذا حلفتم: والكعبة، قالت: فأمهل رسول الله صلى الله عليه وسلم شيئا ثم قال: إنه قد قال، فمن حلف فليحلف برب الكعبة، قال: يا محمد! نعم القوم أنتم لولا أنكم تجعلون لله ندا! قال: سبحان الله! وما ذاك؟ قال: تقولون ما شاء الله وشئت. قالت: فأمهل رسول الله صلى الله عليه وسلم شيئا ثم قال: إنه قد قال، فمن قال: ما شاء الله فليقل معها: ثم شئت” / عبد الله بن یسار از قتیله بنت صیفی الجهنیه که گفت:  حبری (عالمی) از احبار (علمای یهود) نزد رسول الله صلی الله علیه وسلم آمد و گفت: ای محمد شماها چه قوم خوبی می بودید  اگر شرک نمی ورزیدید. فرمود: سبحان الله چه شرکی؟ گفت: وقتی سوگند می خورید می گویید: سوگند به کعبه. پیامبر صلی الله علیه وسلم درنگی کرد سپس فرمود: هرکس از شما سوگند خورد پس به پروردگار کعبه سوگند بخورد. سپس آن یهودی گفت: ای محمد، شماها چه قوم خوبی بودید اگر برای خداوند همتایی قرار نمی دادید. گفت: سبحان الله! یهودی گفت: می گویید: اگر خدا و فلانی بخواهند. پس پیامبر صلی الله علیه وسلم درنگی کرد سپس فرمود: آنچه در گذشته می گفتید هیچ، اما از این به بعد هرکس گفت: «اگر خدا بخواهد»، پس به همراه آن بگوید: «سپس تو بخواهی

[9] بخاری4761/ مسند احمد 6/196

[10] مصباح الضلام   ۵۹۴-۵۹۳

[11] السحب الوابلة علی ضرائح الحنابلة، ص 275. / فانّه کان إذا باینه احد و ردّ علیه و لم یقدر علی قتله مجاهرة یرسل إلیه من یغتاله فی فراشه أو فی السوق لیلا، لقوله بتکفیر من خالفه و استحلاله قتله.

Мушриклар аллох билан ўзларини ўртасига восита қўйиб олишади ва булар бизларни аллохга яқинлаштиради деб эътиқод қилишади. Аллох таоло ўзи билан махлуқини ўртасидаги хар қандай воситани қабул қилмайди ва бутпарастларнинг  яқинлашиш бахонасида восита қилишларини хам рад қилиб айтадики:

1. 1-    وَالَّذِينَ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِهِ أَوْلِيَاءَ مَا نَعْبُدُهُمْ إِلَّا لِيُقَرِّبُونَا إِلَى اللَّهِ زُلْفَى.

У зотдан ўзга дўстларни ( худо) қилиб олган кимсалар :” биз фақат улар бизни аллохга яқин қилишлари учунгина ибодат қилурмиз.”

Жавоб: агар оятга диққат билан қарайдиган бўлсак мархамат қилинадики:

 وَالَّذِينَ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِهِ أَوْلِيَاءَ مَا نَعْبُدُهُمْ إِلَّا لِيُقَرِّبُونَا إِلَى اللَّهِ زُلْفَى (زمر/3)

У зотдан ўзга “дўстлар” ни ( худо) қилиб олган кимсалар: “ биз ( ўша худоларимизга) фақат улар бизни аллохга яқин қилишлари учунгина ибодат қилурмиз”,

Мана бу оятда аллох таоло мушрикларни аллохдан бошқага қилган  ибодатларини маломат қилаётганини  кўрамиз, у зот бу билан ўзига яқинлашиш учун қилинаётган ишларни маломат қилмаяпти ,чунки баъзида  мўъмин кишини  бирор мустахаб ё вожиб амали   хам аллохга яқинлашишига боис бўлади ва бу амал шариатга мувофиқдир. Лекин агарда харом ё ширк амаллари билан аллох таолога яқинлашишни хохлайдиган бўлишса , биз бу ишни шариатга тўғри келмайди деб хисоблаймиз . Шундай экан баъзи бир амалларни восита қилиб аллохга яқинлашишни ўзи қайтарилмаган, балки ибодатларни илохаларга бериб қўйиш ва бу илохаларга аллохни рубубият ва бошқа хусусиятларини бериш шариатда қайтарилгандир.

مشرکلر الله بیلن اوزلرنی اورتسیگه واسیطه قوییب آلیشدی

مشرکلر الله بیلن اوزلرنی اورتسیگه واسیطه قوییب آلیشدی و بولر بیزلرنی الله گه یقنلشتردی دیب اعتقاد  قیلیشدی. الله تعالی اوزی بیلن مخلوقینی اورتسیده گی هر قندی واسیطه نی قبول قیلمیدی و بوتپرستلرنینگ یقینلشیش بهانه سیده واسیطه قیلیشلرنی هم رد قیلیب ایته دیکی:

1. وَالَّذِينَ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِهِ أَوْلِيَاءَ مَا نَعْبُدُهُمْ إِلَّا لِيُقَرِّبُونَا إِلَى اللَّهِ زُلْفَى.

او ذاتدن اوزگه دوستلرنی ( حدا) قیلیب آلگن کیمسه لر: ” بیز فقط اولر بیزنی الله گه یقین قیلیشلری اوچونگینه عبادت قیلورمیز.

ج: اگر آیاتگه دقت بیلن قَََََریدیگن بولسَک مرحمت قیلینه دیکی:

 وَالَّذِينَ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِهِ أَوْلِيَاءَ مَا نَعْبُدُهُمْ إِلَّا لِيُقَرِّبُونَا إِلَى اللَّهِ زُلْفَى (زمر/3)

او ذاتدن اوزگه “دوستلرنی ( خدا) قیلیب آلگن کیمسه لر: بیز ( اوشه خدالریمیزگه) فقط اولر بیزنی الله گه یقین قیلیشلری  اوچونگینه عبادت قیلورمیز”،

ادامه خواندن  مشرکلر الله بیلن اوزلرنی اورتسیگه واسیطه قوییب آلیشدی

Мушриклар ва уларнинг ислом шариатидаги, ахли таъвилни ўзаро сўзлашув адабиётидаги хукмлари. (18)

Бисмиллах валхамдулиллах.

Аммо баъад: ассаламу алайкум ва рохматуллохи ва барокатух.

Саволлар. (1)

1.Сиз ўзингизни матлабларингизда  шайхул ислом ибни Таймия рохимахуллохнинг мушриклар билан ахли китобнинг  орасидаги  фирқалар хақидаги нақл қилинган сўзларни  келтиргансиз. У кишидан мана шу мушриклар ва ахли китобнинг ахли суннатни тўрт мазхабига қарши равофизларнинг хамкорлик қилишлари борасида  хам бирор нарса биласизми?

Сухбатимизни аввалида шуни айтиб ўтиш лозим бўладики, жаъфарийларга хам  ханафий, шофеъий ва бошқа мазхабларга ўхшаш назар билан қараш керак, мана бу мазхаблар ўзини ўрнида бир-бири билан ижтиходий ихтилофларга эгадир. Шиъаларнинг ўзларини бошқалардан ажратишга қасд қилишлари бу уларнинг ўзларини муаммосидир ва улар жуда катта хатога йўл қўйишяпти . бу худдиинки ханафий ё шофеъийлар ўзларини бошқа мазхаблардан ажратиб олаётганга ўхшайди.

Тўрт мазхаб ибораси ва ахли суннат деб танилган мазхабларни фақатгина тўрт мазхабга чегаралаб қўйиш хойрул қурундаги имомларга алоқаси йўқ. Агар хойрул қурунга ва ундан кейинги бир неча асрга  хам назар ташланса, тўрт мазхаб борасида бирор нарса аслан топилмайди. Ахли суннат деб танилган мазхабларни тўрт мазхабга чегаралаб қўйиш шохлар томонидан ўзига хос далилларга асосан қилинган ишдир. Бугунги кунда агар диққат билан қарайдиган бўлсак жаъфарийларни жамиати ханбалийларга қараганда анча кўпроқ ва тахминан моликийлар билан бир сатхда  жойлашишган. Бу ерда энг яхши чора барча фирқалар ва исломий мазхаблар бўйича улил амр шўросини ташкил қилишдир, агар ўзларини  ислом ва мусулмонлар доирасида деб хисоб қилишадиган бўлишса, бошқаларни кўрмаганликга олишмайди ва бошқа исломий мазхабларни хазф қилиб ташлашмайди.

Хозирда  жаъфарийларни орасида хам ханафийлар ва моликийлар ва шофеъийлар ва бошқа мазхабларга ўхшаш  қатъан адашган кимсалар топилади. Агар улар ўзларини шофеъий ё ханафий ё жаъфарий ва бошқалар деб хисоблашган тақдирда хам ўзини ўрнида бошқа мазхабларни хам тан олишлари керак.

Ибни Таймия  шиъаларини орасидаги қуромита ва равофиз каби адашган гурухлар хақида сухбат қиладики: шиъалар унга  мувофиқ бўлган нарсани агар ташайюъ томонидан  ботилни ошкор қиладиган бўлса

 «أن اظهروا شيئا من التشيع الباطل الذي يوافقهم عليه الشيعة»

Шунга қарамасдан бу адашган гурух ва даста шиъалардан ажралган холдадир

« ليسوا زنادقة ولا منافقين »^[1]

Улар зиндиқлар деб хам мунофиқ деб хам хисобланишмайди.

Хозирги пайтда бизни ўзимиз хам кўриб турганимиздек, атрофимизда турли хил гурухлар ва дасталар ўзларини шофеъийгар  ва ханафийгар  ва ихвонийгар  ва наждийгар  ва суфийгар  ва мактабийгар ва бошқа мазхаб ва мадраса ва мактаблар, исломий  фирқалардан деб иддао қилиб туришибди. Агарчи улар баъзи нарсаларда мана бу мазхаб ва мадрасалар билан мувофиқ бўлишса хам , аммо амалда мана бу мазхабдаги даъват ва жиход ахлига қарши фаолият қилишяпти ва амалда жахондаги секуляр кофирларни хизматини қилиб туришибди. Буларни аниқ кўриб турибмиз.

Жаъфарийлар хозирда шиъаларни орасидаги мана бу адашган дасталарга инглиз шиъаси деб ном беришган. Ўтган замонларда уларга ғуллот, сафавий шиъаси, равофиз ё бўлмасам  улар таъаллуқ топган фирқалар хаттобия ва дарузий ва  қуромита ва исмоилийя ва …..деб исм берилган .  Умумий қилиб айтганда равофиз деб ўзини рахбарини керакли пайтда танхо ташлаб қўйган уни тан олмаган  кимсаларга айтилади. Шу билан бирга Абу Бакр ва Умар ва Усмонни хам  тан олмаган кишиларга хам равофиз дейилган. Аммо ўзига хос маъносини олиб қарайдиган бўлсак ташайюъни орасидаги ғуллот ва адашган тоифа деб хам айтилган ва шиъаларни ўзи хам улардан ўзларини поклашган ва узоқ тутишган.

Ибни Таймия равофиз хақида изох бериб айтадики: қуромиталар , исмоилийлар ва уларни хамфикрлари ахли суннатга қарши жанг қилган кимсалар бўлишган .Ибни Таймия назарда тутган равофизлар ўзларини ақида, ишонч ва рафторлари бўйича жаъфарий шиъалар томонидан такфир қилинган қуромиталар ва исмоилийларга ўхшашдир. Жаъфарий шиъалар мана бу ғуллот ва шиъаларга нисбатланган адашган тоифаларга эргашган умум кишиларни такфир қилишган, аммо ибни Таймия фақат уларни огох ва узрсиз уламоларини такфир қилган холос. .^[2]

Ибни Таймия ўзини асрдошларига ўхшаб шиъаларни орасидаги бу адашган фирқаларни ва ботил шиъаларни ўзларини дастасини махсус исми билан ё умумий равофиз исми билан номлаган. Лекин жаъфарий шиъаларни фикрларини бошқа  исломий мазхабларни фикрларидек фойдаланган, хатто агар мана бу мухолиф раъй ахли суннат деб танилган тамомий мазхабларга қарши бўлган бўлса хам.

Мисол тариқасида келтирадиган бўлсак, шофеъий мазхабидаги Субукий ханбалий мазхабидаги ибни Таймияни назаридан айб топиб айтадики: ибни Таймия аёлни талоқини кечиктириш борасида  тўрт мазхабни  фикрини қўйиб жаъфарий шиъаларни фикрини олган . ибни Таймия хам унга раддия сифатида ўзини “ радду алас субукий” деб номланган машхур китобини ёзади, бу китоб у кишини охирги ёзган китобларидан бўлиб қолган. Бу китобда айтишича: жаъфарий шиъалари уммат деб исмланган мўъминларга киритилгандир.

  فإنهم داخلون في مسمى الأمة والمؤمنين »^[3]

Давом этиб айтади:

فإذا كان اسمُ المؤمنين وأمةُ محمدٍ يتناولهم، ولهم نظرٌ واستدلالٌ، ولهم دينٌ يُوجب قصدهم الحق؛ لم يبقَ وَجْهٌ لمنعِ الاعتداد بهم. ^[4]

Модомики “ мўъминлар” ва “ Мухаммадни уммати” исмлари шиъаларга ишлатиладиган бўлса, уларни ўзларига хос назар ва далиллари борлигини  ва уларни хақда эканини кўрсатиб турган динга  эга эканликларини   хисобга оладиган бўлсак, уларни фикрлари ,кўз қарашларини  инобатга олмасликга хеч қандай далил қолмайди.

Ибни Қоййим хам имомий шиъалари ва уларни фикр ва назарлари хақида мана бундай дунё қарашга эга:

Мутакаббир шахс уларни ёлғонга чиқаришлиги уни мағрур бўлиб кетганлигидандир

«وإن أخطأوا في بعضِ المواضعِ لم يلزم من ذلك أن يكونَ جميعُ ما قالوه خطأ».

Имомия шиъалари баъзи жойларда хатоларга дучор бўлишган бўлса хам , бу билан уларни хамма айтганлари хато бўлади дегани эмасда..^[5] 

Албатта мана бу илм ахлини бошқа бир исломий мазхабдаги  илм ахли хақидаги назари бўлади. Турли хил исломий мазхаблардаги авом хақида ибни Таймия айтадики: агар бир оммий киши хужжат билан гапирадиган бўлса , у мана бу масалада ижтиход ахли хисобланади;  агарчи бошқа масалаларда ахли ижтиход бўлмаса хам. Чунки ижтиход ажратиш, бир- биридан афзал кўриш  ва бўлакларга  бўлиниш қобилиятига эга.  ^[6]

Хозирги кунда кўриб турганимиздек, ханафият, моликий, шофеъий ва жаъфарий ва ханбалий ва наждий ва ихвоний ва суфий ва ……ларга нисбатланган миллионлаб нафарлар жахондаги секуляр  кофирларни сафида ахли даъват ва жиходни қаршисида жанг қилаётганига қарамасдан, биз уларни барча мазхабларни орасидан уларни четга суриб қўйишга далилимиз йўқ.

Ибни Таймия ўзини замонидаги мана бу адашган тоифалардан сухбат қилиб ва мушрик кофирларни яхудий ва насоро кофирларидан ажратиб айтадики:

  وَالرَّافِضَةُ هُمْ مُعَاوِنُونَ لِلْمُشْرِكِينَ وَالْيَهُودِ وَالنَّصَارَى عَلَى قِتَالِ الْمُسْلِمِينَ، ^[7]

У мана шунга ўхшайдики наждиятни бир гурухи Хафтар секулярни ва бошқа жахоний кофирларни  сафида Ливияда туриб ,ахли суннат деб машхур бўлган хилма –хил фирқаларни ўлдириш билан машғулдир, чунки у ерда бирорта шиъа жаъфарий топилмайди. Сумоли, Моли ва африкани шимоли ва хатто Яманни олиб қарасак хам наждият тафаккурини бир қисмидан ё ханбалий мазхабни бир бўлагидан ажраб чиққан наждийларнинг  мушрик, яхудий, насоро кофирларини сафида туриб даъват ва жиход ахлига қарши жанг қилиб юришибди. Жаъфариш шиъаларини орасидаги равофизлар хам мана шунга ўхшаш. Ибни Таймияни айтишича:

  دائماً یوالون الکفار من المشرکین والیهود والنصارى ویعاونونهم على قتال المسلمین ومعاداتهم .^[8]

Кофирларни жумладан мушриклар, яхудлар, насороларни ўзларига бошлиқ қилиб олиб, уларни мусулмонларга қарши жангларда ва уларга душманчилик қилишда қўллаб қувватлашади……. ва мусулмонларни қаршисида яхуд, насоро ва мушриклар билан бирга дўст бўлиб мухаббатлашиб юришади. .^[9]

Мана шу кунларда фосид оли саъуд режими наждият тафаккуроти ва наждий муфтилари билан ижро қилиб келаётган вазифаларидир.  Яъни агар сиз хар қандай диёрда мусулмонларни дунё кофирлари томонидан бостирилиб ўлдирилаётганини  кўрсангиз, мана бу ишлар ё оли саъудни химояси остида ё фатвоси билан ё совуқ уриши ё доллори билан амалга ошаётган ёки тўғридан тўғри қуролли жангларда мусулмонларни қатли ом қилишда қатнашаётган бўлади. Бизлар мана бунга ўхшаш сахналарни афғонистон, чечен, сумоли, ироқ ва сурия, яман ва Миср ва Ливия ва бошқа жойларда кўрдик.

Ибни Таймия ахли суннат деб машхур бўлган фирқаларни орасидаги қадариялар дастаси хақида айтадики: мана бу кишиларга насороларни баъзи ахлоқлари , расмлари аралашиб кетгандек, насороларда хам мушрикларни баъзи расм , одоблари топилади. Тақдирга нисбатан худди мушрикларга ўхшаб фикрлашади. .^[10]

Мана бундан сўнг ибни Таймия ахли суннат  деб машхур бўлган  мазхабларни орасидан келиб чиққан мўътазила дастаси хақида таърифлаб айтадики:  мана бу қадария дастасини мўътазила дастасига солиштириб  айтади, улар мажусийларга ўхшайди. Худди мушрикларга ўхшаш кишилардир..^[11]

Шу билан бирга ибни Таймия бидъат ахли хақида айтади: мана бу масалалар хақида ( ақида , сифат, тақдир, иймон , ваийд ва бошқалар) хатога учраса : умумий иймон усулларида мушрик ва ахли китобдан бўлган кофирлардан ажралган холда бўлишса хам , лекин бидъат ахлини тўдасидан хисобланади………албатта мужтахидларни иттифоқига биноан,  мана бу масалаларда хато хам қилишларига қарамасдан кофир деб хисобланишмайди.

Уларни ( кофир ва мусулмон) деб номланган икки гурухдан бирига қабул қилишдан бошқа чора йўқлигини хисобга оладиган бўлсак, ижтиходда хатолари бўлса хам аллох ва росулига иймон келтирган мўъминлар сафиша  қўйишимиз маълум. Уларни шубхалари ахли китоб ва мушрикларникидан кўра аниқроқдир. Шу сабабли хам улар мусулмонлар сафига қўйилади. Уммати исломнинг аввалдан то хозирги кунгача умумий хато қилувчилар хақидаги амал қилиш услуби мана шундай бўлган. Ислом хукмлари худди бошқаларга хам ижро бўлгандек уларни устида хам ижро қилинган. Мухаммад саллаллоху алайхи васаллам олиб келган нарсага иймон .^[12]

келтирган киши, Мухаммад олиб келган нарсага куфр келтирган кимсадан кўра бир неча мартаба яхшироқдир. Агар мана бу мўъмин кишида бидъатни баъзи турлари хавориж, шиъа, муржиъа, қадария ё бошқа  бидъатлар топилса хам.  .^[13]

---

[1] ان كثيرا من الناس لا يعلم باطن حال القرامطة لانهم انما يظهرون موالاة آل محمد صلى الله عليه وسلم ولا ريب ان كل مؤمن يجب عليه ان يواليهم وان اظهروا شيئا من التشيع الباطل الذي يوافقهم عليه الشيعة الذين ليسوا زنادقة ولا منافقين ولكن فيهم جهل وهوى تلبس عليهم فيه بعض الحق كما ان هؤلاء الجهمية وافقهم من العلماء والامراء في بعض ما يظهرونه من لم يكن من الزنادقة المنافقين لكن كان فيهم جهل وهوى لهم…

[2] ابن تیمیه ، منهاج السنه ج۳ ص ۳۵۶.

[3] الرد علی السبکی، ج 2 صص 659-660./ وقد تنازع الناس في أهل الأهواء والبدع هل يعتد بخلافهم؟ على قولين مشهورين في مذهب أحمد ومذهب أبي حنيفة وغيرهما، وهذا قول عامة أصحاب الشافعي، وهو اختيار أبي الخطاب وغيره من أصحاب أحمد، وأكثر الناس يقولون: إنه يعتد بخلافهم إذا كانوا من أهل الملَّة، فإنهم داخلون في مسمى الأمة والمؤمنين

[4]الرد علی السبکی، ج 2 صص 661-662./  وذلك أنهم وإِنْ كانوا ضالين فيما خالفوا فيه أهل السنة والجماعة فلا يلزم ضلالهم في كل شيء، لا سيما إذا كان قد وافقهم بعض أهل السنة والجماعة في تلك المسائل، ولا يجوز أن يكون الله أقام عليهم الحجة بقول منازعيهم الذين لم يَقُمْ دليل شرعي على عصمتهم، فإنَّ أدلةَ الإجماع إنما دلت على عصمة المؤمنين بلفظ المؤمنين ولفظ الأمة؛ كقوله تعالى: {وَيَتَّبِعْ غَيرَ سَبِيلِ الْمُؤْمِنِينَ} [النساء: 115]، وقوله – صلى الله عليه وسلم -: “لا تجتمع أمتي على ضلالة”. فإذا كان اسم المؤمنين وأمة محمد – صلى الله عليه وسلم – يتناولهم، ولهم نظرٌ واستدلالٌ، ولهم دين يُوجب قصدهم الحق= لم يبقَ وَجْهٌ لمنع الاعتداد بهم. فإنَّ المانع من الاعتداد بهم: إما عدم العلم، وإما سوء القصد؛ فَمَنْ لم يكن عارفًا بأدلة الشرع فهو عاصٍ بخلافهم ، يجب عليه اتباع العلماء.والعامة قد تُنُوزعَ في الاعتداد بخلافهم؛ والأكثرون لا يعتدون بخلافهم.

وحقيقة الأمر: أَنَّ العامة مقلدة للعلماء، فيمتنع أن يجتمع العلماء على شيء ينازعهم فيه العامة، وإذا قُدِّرَ عاميٌ يتكلم بلا حجة فهذا جاهل لا قول له، وإنْ تكلَّمَ بحجةٍ فهو من أهل الاجتهاد في تلك المسألة، وإِنْ لم يكن من أهل الاجتهاد في غيرها، فإنَّ الاجتهاد مما يقبل التبعيض والتجزؤ؛ فأكثر العلماء يخفى عليهم بعض الشرع، فلو لم يكن المجتهد إلا مَنْ يَعرف جميعَ الأحكام أو يمكنه معرفة جميع الأحكام= لم يكن في الأمة مجتهد، اللهم إلا أن يكون مثل أبي بكر الصديق – رضي الله عنه – الذي لم يُعرف أنه أخطأ في مسألة من مسائل الشرع فاجتهد اجتهادًا يخالف نصًّا، بخلاف غيره ..

[5] ابن قیم، الصواعق المرسلة على الجهمية والمعطلة 2/617 ؛ الناشر : دار العاصمة – الرياض ، الطبعة الثالثة ، 1418 – 1998

تحقيق : د. علي بن محمد الدخيل الله قد تواطئوا على الكذب عن أهل البيت ففي القوم فقهاء وأصحاب علم ونظر في اجتهاد وإن كانوا مخطئين مبتدعين في أمر الصحابة فلا يوجب ذلك الحكم عليهم كلهم بالكذب والجهل! وقد روى أصحاب الصحيح عن جماعة من الشيعة وحملوا حديثهم واحتج به المسلمون، ولم يزل الفقهاء ينقلون خلافهم ويبحثون معهم، والقوم وإن أخطأوا في بعض المواضع لم يلزم من ذلك أن يكون جميع ما قالوه خطأ حتى يرد عليهم هذا لو انفردوا بذلك عن الأمة؛ فكيف وقد وافقوا في قولهم من قد حكينا قولهم وغيره ممن لم تقف على قوله

[6] ابن تیمیه، الرد علی السبکی ج 2 ص 663. / إذا قُدِّرَ عاميٌ يتكلم بلا حجة فهذا جاهل لا قول له، وإنْ تكلَّمَ بحجةٍ فهو من أهل الاجتهاد في تلك المسألة، وإِنْ لم يكن من أهل الاجتهاد في غيرها، فإنَّ الاجتهاد مما يقبل التبعيض والتجزؤ/  نیز : جامع المسائل (4/ 56 – 57)، منهاج السنة (8/ 299)، الاستقامة (2/ 93)، بغية المرتاد (ص 500)، جواب الاعتراضات المصرية (ص 76، 78)

[7] مجموع الفتاوی . کتاب الجهاد (3/546)

[8] المنهاج ۳/۳۷۸

[9] ابن تیمیه ، منهاج السنه ج ۲۸ ص ۴۷ – ۴۸۳./ ابن تیمیه ، منهاج السنه ج۳ ص ۳۵۶.

[10] ابن تیمیه ، منهاج السنه ج ۸ ص ۲۲۶ – ۲۶۰.

[11] ابن تیمیه ، منهاج السنه ج ۳ ص ۱۰۳ – ۱۰۴.

[12] ابن تیمیه ، منهاج السنه ج ۱۲ ص ۴۹۶.

[13] ابن تیمیه، منهاج السنه ج ۳۵ ص ۲۰۱.

مسلمانلرنی ریاکسیه سی.

اِسلامنی باشله نیش دَوریده گی  مُسُلمانلر اوزلریگه یَقین بولگن کافرلرنینگ اوُزاقراقده گی  کافرلرنی قرشیسیده گی مَغلوبِیَتی سَبَبلی غَمگین بولیشگن و بُو مَغلوبِیَتنی اوزلریگه نِسبَتاً هَم  زَربه  دیب بیلیشر اِیدی. اَهلی کِتاب بُولگن روملیکلرنینگ  شِبهی  اَهلی کِتاب بُولمِیش اِیرانلیک  مَجُوسلردَن  یینگیلیشی سَبَبلی مُسُلمانلرنینگ  شَرعِی  رِیاکسِیه سی، غَمگینلیکلریگه  جَواب تریقه سیده  الله تعالی مَرحَمَت قیله دیکی:

الم * غُلِبَتِ الرُّومُ ‏* فِی أَدْنَى الْأَرْضِ وَهُم مِّن بَعْدِ غَلَبِهِمْ سَیَغْلِبُونَ ‏* فِی بِضْعِ سِنِینَ لِلَّهِ الْأَمْرُ مِن قَبْلُ وَمِن بَعْدُ وَیَوْمَئِذٍ یَفْرَحُ الْمُؤْمِنُونَ ‏* بِنَصْرِ اللَّهِ یَنصُرُ مَن یَشَاءُ وَهُوَ الْعَزِیزُ الرَّحِیمُ ‏* وَعْدَ اللَّهِ لَا یُخْلِفُ اللَّهُ وَعْدَهُ وَلَکِنَّ أَکْثَرَ النَّاسِ لَا یَعْلَمُونَ ‏* یَعْلَمُونَ ظَاهِراً مِّنَ الْحَیَاةِ الدُّنْیَا وَهُمْ عَنِ الْآخِرَةِ هُمْ غَافِلُونَ ‏.(روم/ ۱-۶)

آ.ل.م. جُوده یَقین جایده روم مَغلوُب بُولدی. (لیکن) اولر بو مَغلوبِیَتلریدَن سُونگ بیر نیچه ییل اِیچیده اَلبتّه غَلبَه قیله جَکلر. اَوّلوُ آخیر بَرچه ایش الله نینگ ( اِیزمیده) دِیر. اوُشه  کونده  مُؤمِنلر الله ( روملیکلرنی) غالیب قیلگنی اوچون شادله نُورلر. (الله) اوُزی حاحله گن  کیشینی غالیب قیلور. او قدرَت و رَحم-شَفقت  ایگه سِیدیر. ( بو) الله نینگ وَعدَه سِیدیر. الله اوز  وَعدَه سیگه  حَلاف قیلمَس. لیکن کوُپ آدَملر بیلمَسلر. اولر آخیرَتدَن غافیل-بِیخَبَر بُولگن حالّریده فقط حَیاتی دُنیانینگ ظاهیریگینه بیلورلر.

حَه،کوُریب تورگه نینگیزدیک، بو اَهلی کِتاب بیلن شِبهی اَهلی کِتابنینگ آرَسیده گی  جَنگ گه نِسبَتا بیر مُسُلمانّی  کوُرسَتگن رِیاکسیه سی  اِیدی، اوزینگیز  بیر  قه رَنگلر  الله تعالی نُصرَتینی کیمگه بیریَپتی؟ او ذاتنی نُصرَتیگه کیملر لاییق بولادی؟ مَنه بو بیر مُسُلمانّی بولرنی هَمّه سیگه نِسبَتاً بِیلدیرگن رِیاکسییَه سی  بُوله دی، بو جَرَیانده الله نی  نُصرَتی  کافرنی قرشیسیده گی باشقه بیر کافرگه نَصِیب قیلگن، لیکن مَنه بو کافر مُسُامانلرنی شَریعَتیگه مِهر جِهَتِیدَن یَقینراق، اِسلام  اولرنی دینیگه هَم یَقینراقدیر. الله تعالی اوزی بوُنی تشحِیص بیرگن، شِبهی اَهلی کِتابنی اِیسه مُسُلمانلر بیلن آرَسیده گی مَسافه سی  اَنچه اوُزاق بولیب، اَمّا نَصرانیلرنی اَهلی کتاب بوُلگن کافرلری اِیسه یَقین بولیشه دی. شو سَبَبلی هَم سکولاریستلر رُوحی جَنگ پَیتیده مُسُلمانلرگه اوزاقراق بولگن تامانگه طرَفدارلیک قیلیب اولرنی حِمایه قیلیشر ایدی. اگرده هَر اِیکّی کافردَن جِذیه آلینسه هَم، مُسُلمانلر اولرنی تماماً عَکسینی قیلیشگن.  

Мусулмонни реакцияси.

Исломни бошланиш давридаги мусулмонлар ўзларига яқин бўлган кофирларнинг узоқроқдаги кофирларни қаршисидаги мағлубияти сабабли  ғамгин бўлишган ва бу мағлубиятни ўзларига нисбатан хам зарба деб билишар эди. Ахли китоб бўлган румликларнинг  шибхи ахли китоб бўлмиш эронлик мажуслардан енгилиши сабабли мусулмонларнинг шаръий реакцияси, ғамгинликларига жавоб тариқасида  аллох таоло  мархамат қиладики:

الم * غُلِبَتِ الرُّومُ ‏* فِی أَدْنَى الْأَرْضِ وَهُم مِّن بَعْدِ غَلَبِهِمْ سَیَغْلِبُونَ ‏* فِی بِضْعِ سِنِینَ لِلَّهِ الْأَمْرُ مِن قَبْلُ وَمِن بَعْدُ وَیَوْمَئِذٍ یَفْرَحُ الْمُؤْمِنُونَ ‏* بِنَصْرِ اللَّهِ یَنصُرُ مَن یَشَاءُ وَهُوَ الْعَزِیزُ الرَّحِیمُ ‏* وَعْدَ اللَّهِ لَا یُخْلِفُ اللَّهُ وَعْدَهُ وَلَکِنَّ أَکْثَرَ النَّاسِ لَا یَعْلَمُونَ ‏* یَعْلَمُونَ ظَاهِراً مِّنَ الْحَیَاةِ الدُّنْیَا وَهُمْ عَنِ الْآخِرَةِ هُمْ غَافِلُونَ ‏.(روم/ ۱-۶)

Алиф,Лам,Мим. Жуда яқин жойда рум мағлуб бўлди. (лекин) улар бу мағлубиятларидан сўнг бир неча йил ичида  албатта ғалаба қилажаклар. Аввалу охир барча иш аллохнинг (измида) дир. Ўша кунда мўъминлар аллох ( румликларни) ғолиб қилгани учун шодланурлар. ( аллох) ўзи хохлаган кишини ғолиб қилур. У қудрат ва рахм –шафқат эгасидир. ( бу) аллохнинг ваъдасидир. Аллох ўз ваъдасига халоф қилмас. Лекин кўп одамлар билмаслар. Улар охиратдан ғофил-бехабар бўлган холларида фақат хаёти дунёнинг зохиринигина билурлар.

Ха, кўриб турганингиздек,  бу  ахли китоб билан шибхи ахли китобнинг орасидаги жангга нисбатан бир мусулмонни кўрсатган реакцияси эди, ўзингиз бир қаранглар аллох таоло нусратини кимга беряпти? У зотни нусратига кимлар лойиқ бўлади? Мана бу бир мусулмонни буларни хаммасига нисбатан билдирган реакцияси бўлади, бу жараёнда аллохни нусрати кофирни қаршисидаги бошқа бир кофирга насиб қилган, лекин мана бу кофир мусулмонларни шариатига мехр жихатидан яқинроқ, ислом уларни динига хам яқинроқдир. Аллох таолони ўзи буни ташхис берган, шибхи ахли китобни  эса мусулмонлар  билан орасидаги   масофаси анча узоқ бўлиб, аммо насронийларни ахли китоб бўлган кофирлари эса яқин бўлишади. Шу сабабли хам секуляристлар рухий жанг пайтида мусулмонларга узоқроқ бўлган томонга тарафдорлик қилиб уларни химоя қилишар эди. Агарда хар икки кофирдан жизъя олинса хам , мусулмонлар уларни тамоман аксини қилишган.