دسته: مطالب به زبان ترکی(اویغوری، اوزبیکی، قزاقی، تورکمن و…)

بِسمِ الله وَالحَمدُ لِله، اَمّا بَعَد: اَلسَّلامُ عَلَیکُم وَ رَحمُةُ الله وَ بَرکاتُه / 11 بوُلِیم:

دارُ الکُفرلَرنِی نَوعلَرِی وَ دارُ الاِسلامنِی دارُ الکُفرگه اَیلَنِیشِی (2)

(5-قیسم)

بِیزلَر شَریعِی مَنبَع لَرگه اِستِناد قِیلِیش بِیلَن شوُنِی توُشوُنِیب یِیتدِیککِی، مِعیار یَعنِی: بِیر دِیارگه دارُ الاِسلام یا دارُ الکُفر دِیب حُکم بِیرِیلِیشِینِی عِللَتِی، اَساسِی، مِعیارِی، مِعزانِی مَنَه بُو دَولَتگه حاکِم بُولگن “قانوُن وَ حُکم”دَن عِبارَت، حُکمنِی حَقِیقِی عِللَتِی: حُکم اوُنگه آسِیلِیب آلگن وَحُکمنِی اوُشلَب توُرگن وَ حُکم اوُنگه باغلَنگن نَرسَه “قانوُن وَ حُکم”دِیر.

اَگر «تَخرِیجُ مَناط» نِی اِستَسَک، یَعنِی اَصلدَه حُکمنِی عِللَتِینِی تَعیِین قِیلماقچِی بُولسَک شوُنِی توُشوُنِیب یِیتَمِیزکِی: “قانوُن وَ حُکم” بِیر دِیارنِی دارُ الاِسلام یا دارُ الکُفر اِیکَنِی اوُنگه آسِیلگن وَ حُکمنِی اوُشلَب توُرگن نَرسَه بُولَدِی؛ وَ اَگر بِیر دِیارگه دارُ الاِسلام یا دارُ الکُفر دِیب حُکم بِیرِیشدَه تَأثِیر قِیلمَیدِیگن صِیفَتلَرنِی بِیر چِیتگه سوُرِیب قوُیِیشنِی هاحلَسَک وَ «تنقیح مناط» گه قوُل اوُرسَک هَم، توُرلِی – هِیل بِیلگِیلَر، صِیفَتلَرنِی آرَسِیدَه “قانوُن وَ حُکم” اَصلِی، تَأثِیر قِیلوُچِی صِیفَت اِیکَنِینِی توُشوُنِیب یِیتَمِیز.

مِثال طَرِیقَه سِیدَه کِیلتِیرَدِیگن بُولسَک شَراب توُرلِی- توُمَن صِیفَتلَرگه، بِیلگِیلَرگه اِیگه: سُویُوق بُولِیشِی، رَنگلِی یا رَنگسِیز بوُلِیشِی، توُرلِی-هِیل مَزَه لَردَه بُولِیشِی، مَست قِیلِیشِی، اِیندِی مَنَه شوُنچَه بِیلگِیلَرنِی آرَسِیدَه شَرابنِی حَرام بُولِیشِیدَگِی حُکمدَه اَصلِی عِللَت، بِیلگِی قَیسِینِیسِی بُولَدِی؟ مَست قِیلِیشِی. دِیمَک مَست قِیلِیشلِیک، شَرابنِی حَرام بُولِیشِی بارَسِیدَگِی حُکمدَه تَنِیلگن، مَشهُور بِیلگِی حِسابلَنَدِی.

دارُ الاِسلامنِی هِیلمَه – هِیل بِیلگِیلَرِیدَن بوُلگن مَسجِدنِی، عَذاننِی وَ جُمعَه نَمازِی، جَماعَت نَمازلَرِی وَعِید فِتر، عِید قُربان نَمازلَرِینِی بَجَرِیشدَگِی حَوفسِیزلِیکنِی مَوجُود بُولِیشِی، حَجگه بارِیش ، قُربانلِیک قِیلِیش وَ “اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُن وَ حُکملَر اَساسِیدَه حُکم قِیلِیش” وَ مَسجِدلَرگه اِعتِکاف اوُتِیرِیش وَ بوُندَن باشقَه یوُزلَب بِیلگِیلَرنِی آرَسِیدَه، بُو دِیارنِی دارُ الاِسلام دِیب ناملَنِیشِینِی عِللَتِی نِیمَه؟ “اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُن وَ حُکملَر اَساسِیدَه حُکم قِیلِینِیشِیدِیر”. عِللَتدَگِی اَصل فَرعدَگِی عِللَتگه بَرابَر اِیمَس. دِیمَک “قانوُن وَحُکم” دِیارنِی اوُستِیدَه حُکم چِیقَرِیشنِی اَصلِی واسِیطَه سِی، مَشهُور بِیلگِیسِی حِسابلَنَدِی.

 اَلبَتَّه شوُنِی هَم بِیلِیشِیمِیز لازِمکِی، اوُلامالَر شِیعارلَرنِی بَجَرِیشدَگِی آزادلِیک، حَوفسِیزلِیک حَقِیدَه گپِیرگن پَیتلَرِیدَه، “اَلله نِی شِیعارلَرِی” قُرآننِی تَعبِیرِی بُویِیچَه یَعنِی بَرچَه عَلامَتلَرنِی کوُرسَتِیش لازِم، مَنَه بُو شَخص یاکِی اِسلامِی جَمِیعیَت عِبادَتلَرنِی بَرچَه قِیسملَرِینِی قَمرَب آلَدِی، اَلله تَعالَی مَرحَمَت قِیلگن پَیتِیدَه: وَ مَنْ يُعَظِّمْ شَعائِرَ اللَّهِ فَإِنَّها مِنْ تَقْوَى الْقُلُوبِ (حج/32) “اَلله نِی شِیعارلَرِی” نَماز، رُوزَه، اِیککِی عِید، جُمعَه،جَماعَت، حَجگه چِیگرَلَنِیب قالمَیدِی، بَلکِی حُدُودلَرنِی اِجرا قِیلِیش هَم “اَلله نِی شِیعارلَرِیگه” کِیرَدِی، جِهاد هَم “اَلله نِی شِیعارلَرِی” دَندِیر، حِجاب وَ باشقَه اِسلامنِی مَعنَوِی، ظاهِرِی اَحکاملَرِی هَم ” اَلله نِی شِیعارلَرِیگه” کِیرَدِی.

حاضِردَه هَم  بِیر دِیارنِی دارُ الاِسلام یا دارُ الکُفر دِیب ناملَشدَگِی حُکمدَه تَأثِیرِی بُولمَگن “حاضِرگِی زَماندَگِی” وَ “مَوجُود وَضِیعیَتدَگِی” بِیلگِیلَر وَ صِیفَتلَرنِی بِیر چِیتگه سُورِیلسَه هَم، اَمّا اوُلَر اَصلِی سَبَب بِیلَن بِیرگه فُرُوعلَرگه اوُحشَب مَوجُوددِیرلَر – یَعنِی مَنَه بُو فَرعِی بِیلگِیلَر بَیان قِیلِینگن، اَمّا اَصلِی حُمکگه تَأثِیر قِیلمَیدِی- شوُنِی توُشُونِیب یِیتَمِیزکِی، “قانوُن وَ حُکم” یِیر یُوزِیدَه “اِیککِی دار”نِی تَشخِیص بِیرِیش بُویِیچَه مِعیار، مِعزان، اوُلچاو بُولِیب قالَدِی.

بِیر نِیچَه مَرتَه اَیتِیب اوُتِیلگنِیدِیک، شَرعِی کوُز- قَرَش بِیلَن قَرَگندَه بَرچَه اِسلامِی مَذهَبلَر اِتِّفاق قِیلگن نَرسَه شوُکِی، دارُ الکُفرنِی دارُ الاِسلامگه اَیلَنِیشِی اوُچُون مِعبار، مِعزان، اوُلچاو “قانوُن وَ حُکم”دِیر، اِسلام فُقَهالَرِینِی نَظَرلَرِیگه اَساساً، دَولَتلَرنِی غالِب بوُلِیشلَرِی وَ اوُلَرنِی قانوُنلَرِینِی رِواجلَنِیشِیگه قَرَب چِیقَرِیلَدِی؛ شوُ بِیلَن بِیرگه دِیارنِینگ، مِنطَقَه نِینگ حُکمِینِی اوُندَه ساکِن بُولگن آدَملَرنِینگ اوُستِیدَگِی حُکمدَن فَرقِی بار، مَثَلاً شَرقِی رُومنِی بِیر قِیسمِیدَه مُسُلمانلَر یَشَشِیگه قَرَمَسدَن بُو دِیار دارُ الکُفر حِسابلَنَردِی، اَمّا مُسُلمانلَر تامانِیدَن فَتح بوُلگندَن سُونگ دارُ الاِسلامگه اَیلَنَدِی، اِیندِی اَگر یَنَه قَیتَه دَن کافِرلَر تامانِیدَن اِیشغال قِیلِینسَه، فَتحدَن آلدِینگِی رُومدَن نِیمَه بِیلَن فَرق قِیلَدِی؟ هِیچ قَندَی فَرقِی یُوق. 

 (دوامی بار…..)

بسم الله و الحمد لله ، اما بعد: السلام علیکم و رحمه الله و برکاته / بخش 11 :

انواع دارالکفر و تبدیل دارالاسلام به دارالکفر (2)

(5-قسمت)

ما با استناد به منابع شرعی متوجه شدیم که مناط یعنی: ملاک، معیار، مبنا وعلت حکم دادن بر سرزمینی به  دارالاسلام یا دارالکفر بودن «قانون و حکم» حاکم بر آن کشور است، و علت حقیقی حکم : یعنی چیزی که حکم به آن آویزان شده و چیزی که حکم را نگه داشته و حكم وابسته به آن و دائرمدار آن است «قانون و حکم» است.

پس اگر بخواهیم به «تخریج مناط» یعنی تعیین علّت حکم در اصل بپردازیم متوجه خواهیم شد که: «قانون و حکم» چیزی است که حکم دارالاسلام و دارالکفر بودن سرزمینی به آن آویزان است و حکم را نگه داشته است؛ و اگر باز بخواهیم اوصاف غیر موثر در حکم دادن بر سرزمینی به  دارالاسلام یا دارالکفر را کنار بگذاریم و به «تنقیح مناط» دست بزنیم باز متوجه خواهیم شد که از میان اوصاف و ویژگیهای مختلف، «قانون و حکم» وصف مؤثر و اصلی است.

به عنوان مثال می دانیم که خَمر (و به اصطلاح رایج ما مشروبات الکلی) دارای ویژگی ها و صفتهای مختلفی چون: مایع بودن، دارای رنگ یا بی رنگ، دارای طعم های مختلف و مستی آور هستند، حالا از میان اینهمه ویژگی، کدام ویژگی علت اصلی و علت نهفته در حکم حرام شدن خَمر است؟ مستی. پس مستی ویژگی معروف و وسیله‌ی شناخت دلیل حکم بر حرام بودن خَمر است.

در ویژگی های مختلف دارالاسلام مثل وجود مسجد و اذان و امنیت در انجام شعائری چون نماز جمعه و نمازهای جماعت و برگذاری عیدهای فطر و قربان و رفتن به حج و قربانی کردن و «حکم کردن بر اساس قانون و حکم شریعت الله» و اعتکاف در مساجد و صدها ویژگی دیگر کدام ویژگی علت اصلی و علت نهفته در دارالاسلام نامیدنِ سرزمینی است؟ «حکم کردن بر اساس قانون و حکم شریعت الله» . علتِدر اصل، مساوی با علتِ در فرع نیست. پس «قانون و حکم» ویژگی معروف و وسیله‌ی اصلی شناخت دلیل حکم  بر دار و سرزمین است.

البته باید بدانیم زمانی که علماء از آزادی و امنیت در انجام شعائر سخنی گفته اند، « شَعائِرَ اللَّهِ » بر اساس تعبیر قرآنی یعنی تمام علامتهائی که نشان می دهند این شخص یا این جامعه اسلامی است و تمام بخشهای عبادت را در بر می گیرد و زمانی که الله تعالی می فرماید: وَ مَنْ يُعَظِّمْ شَعائِرَ اللَّهِ فَإِنَّها مِنْ تَقْوَى الْقُلُوبِ (حج/32) «شَعائِرَ اللَّهِ»  تنها منحصر به نماز و روزه و عیدین و جمعه و جماعت و حج نیست، اجرای حدود هم «شَعائِرَ اللَّهِ» هستند جهاد هم «شعائر الله» است، حجاب و تمام احکام معنوی و ظاهری اسلام «شَعائِرَ اللَّهِ» هستند.

هم اکنون نیز با کنار زدن ویژگی ها و صفتهائی که در «وضع موجود» و «زمان حاضر» دخلی در حکم  بر «دار» و نامیدن سرزمینی به دارالاسلام یا دالکفر ندارند، اما همچون فروعی به همراه سبب اصلی وجود دارند – یعنی این ویژگی های فرعی بیان شده اند اما دخالتی در حکم اصلی ندارند – متوجه می شویم که «قانون و حکم» مناط، معیار و ملاک تشخیص «دارین» بر روی زمین است.

بارها عرض شد که از نگاه شرعی و آنچه تمام مذاهب اسلامی بر آن اتفاق دارند مناط و معیار و ملاک تبدیل دارالکفر به دارالاسلام «قانون و حکم» است  و براساس نظرات فقهای اسلام، حکم بر دارالکفر بودن کشورها، غلبه‎ کفار بر آن منطقه و رواج قوانین آنان است؛ [1]و علاوه بر آن حکم بر دار و سرزمین با حکم بر ساکنان فرق دارد، سرزمینی مثل بخشهائی از روم شرقی که در آن مسلمینی زندگی می کردند اما همچنان دارالکفر بود با فتح آن توسط مسلمین تبدیل به دارالاسلام می شود حالا اگر بار دیگر توسط کفار اشغال شود با دارالکفری که قبل از فتح بود چه فرقی دارد؟ هیچ فرقی ندارد.

(ادامه دارد……)

ادامه خواندن انواع دارالکفر و تبدیل دارالاسلام به دارالکفر (2)

Бисмиллах валхамдулиллах, аммо баъад: ассаламу алайкум ва рохматуллох ва барокатух / 11 бўлим:

Дорул куфрларни навлари ва дорул исломни дорул куфрга айланиши(2)

(4-қисм)   

Ханбалийлар:

Ибни Қуддома Ханбалий рохимахуллох ханафий мазхабидаги уламоларнинг баъзилари “дорул исломни” “дорул куфрга” ўзгариши учун қоил бўлишган уч шартни танқид қилиб айтадики:

 وَلَنَا، أَنَّهَا دَارُ كُفَّارٍ، فِيهَا أَحْكَامُهُمْ، فَكَانَتْ دَارَ حَرْبٍ – كَمَا لَوْ اجْتَمَعَ فِيهَا هَذِهِ الْخِصَالُ -، أَوْ دَارَ الْكَفَرَةِ الْأَصْلِيِّينَ .

Бизларни наздимизда кофирларни ахкомлари ижро қилинадиган агарчи уч шартга эга бўлса ёки аслий кофирларни диёри бўлса хам, диёр дорул харбдир. Кофирларни ахкомлари ижро қилинадиган диёр яқин ё узоқ бўлишини бир минтақанинг дорул куфр ё дорул ислом бўлишига таъсир қилмайди. Шунингдек баён қилинганидек, ибни Қуддома рохимахуллох айтадики, мана бу имом Шофеъий рохимахуллохни раъйи хам хисобланади. Мана шу шаклда ханбалийлар мазхаби хам бир диёрни устида хукм чиқаришни меъёри,мезони унда ижро қилинадиган ахкомларни навига боғлиқ,деб билишади. ^[1][2]

12 имомлик шиъаларни наздида диёрларни ўзгариши:

Баъзи бир жаъфарий шиъалари шундай эътиқод қилишадики, дорул ислом дорул куфрга айланиб қолмайди, улар хам кўпчилик шофеъийларни кўз-қарашига эгадирлар. Мисол тариқасида шайх Тусидар “лақит” бахсида дорул исломни учинчи худудларида айтадики: мусулмонларга тегишли бўлган диёрни мушриклар келиб уни эгаллаб олишган,Тарсусга ўхшаш. [3]

Мана бу кўз-қараш асосида мана бу дастадаги жаъфарий шиъаларини наздида дорул ислом уч хил бўлади:

1-Мусулмонларни ўзини қўли билан қурилган диёрлар: Бағдод, Басра;

2-Олдин кофирларга тегишли бўлиб сўнгра мусулмонлар томонидан фатх қилинган диёрлар.

3-Олдин мусулмонларга тегишли бўлган,аммо кейин кофирлар уни ишғол қилишган диёрлар. 

Мана бу кўз-қарашга эга бўлган жаъфарий шиъалари, андалус ва……га ўхшаш олдин мусулмонларга тегишли бўлган,аммо хозирда кофирларни хукмронлиги остида қолган диёрларни хам дорул исломни жумласидан деб билишади.

Шиъаларни бошқа бир дастасини эътиқоди бўйича дорул ислом дорул куфрга айланади,бу худди мусулмон шахсни кофирга айланишига ўхшайди. Мисол тариқасида Халлий айтадики: кофирлар эгаллаб олишган мусулмонларга тегишли бўлган диёрларни барчаси дорул куфр жумласидан деб хисобланади. Чунки хукмронлик ва хокимият ўзини кетидан ислом қонунларини бир четга сурилишини ва кофирларнинг қонунларини татбиқ қилинишига  олиб келади.  [4]

Умуман айтганда турли-хил исломий мазхабларни фуқахоларини ўртасида дорул исломни дорул куфрга ўзгариши бўйича 4 хил кўз-қараш мавжуд:

1-Бир диёрни устида кофирлар ғолиб бўлиб уларнинг ахкомлари ижро қилиниши билан мана бу диёр дорул куфрга айланади.

2-Дорул исломни агарчи кофирлар эгаллаб олишган ва мусулмонлар бу диёрни бўшатиб чиқиб кетишган ва у ерларда кофирларни ахкомлари ижро қилинган  тақдирда хам дорул куфрга айланишини имкони йўқ, агар бу ерга дорул харб деб исм қўйилган бўлса, бу “суратан ла хукман” бўлганлиги сабаблидир.

3-Агар “дорул исломни” кофирлар босиб олишса ва хокимият кофирларга тегишли бўлса, аммо модомики мусулмонлар у ерда қолиб ислом шиорларини ижро қилишар экан, бу холатда “дорул ислом” “дорул куфрга” айланмайди.

4-Агар дорул ислом имоми Абу Ханифа рохимахуллохни сўзига биноан уч шартга эга бўлса,  дорул куфрга айланади.

(давоми бор……)

ادامه خواندن Дорул куфрларни навлари ва дорул исломни дорул куфрга айланиши(2)

بِسمِ الله وَالحَمدُ لِله، اَمّا بَعَد: اَلسَّلامُ عَلَیکُم وَ رَحمُةُ الله وَ بَرکاتُه / 11 بوُلِیم:

دارُ الکُفرلَرنِی نَوعلَرِی وَ دارُ الاِسلامنِی دارُ الکُفرگه اَیلَنِیشِی (2)

(4-قیسم)

حَنبَلِیلَر:

اِبنِ قُدّامَه حَنبَلِی رَحِمَهُ الله حَنَفِی مَذهَبِیدَگِی اوُلامالَرنِینگ بَعضِیلَرِی “دارُ الاِسلامنِی” “دارُ الکُفرگه” اوُزگرِیشِی اوُچُون قائِل بوُلِیشگن اوُ شَرطنِی تَنقِید قِیلِیب اَیتَدِیکِی:   وَلَنَا، أَنَّهَا دَارُ كُفَّارٍ، فِيهَا أَحْكَامُهُمْ، فَكَانَتْ دَارَ حَرْبٍ – كَمَا لَوْ اجْتَمَعَ فِيهَا هَذِهِ الْخِصَالُ -، أَوْ دَارَ الْكَفَرَةِ الْأَصْلِيِّينَ . بِیزلَرنِی نَزدِیمِیزدَه کافِرلَرنِی اَحکاملَرِی اِجرا قِیلِینَدِیگن اَگرچِی اوُ شَرطگه اِیگه بُولسَه یاکِی اَصلِی کافِرلَرنِی دِیارِی بوُلسَه هَم، دِیار دارُ الحَربدِیر. کافِرلَرنِی اَحکاملَرِی اِجرا قِیلِینَدِیگن دِیار یَقِین یا اوُزاق بوُلِیشِینِی بِیر مِنطَقَه نِینگ دارُ الکُفر یا دارُ الاِسلام بوُلِیشِیگه تَأثِیر قِیلمَیدِی. شوُنِینگدِیک بَیان قِیلِینگنِیدِیک، اِبنِ قُدّامَه رَحِمَهُ الله اَیتَدِیکِی، مَنَه بُواِمام شافِیعِی رَحِمَهُ الله نِی رَعیِی هَم حِسابلَنَدِی. مَنَه شوُ شَکلدَه حَنبَلِیلَر مَذهَبِی هَم بِیر دِیارنِی اوُستِیدَه حُکم چِیقَرِیشنِی مِعیارِی، مِعزانِی اوُندَه اِجرا قِیلِینَدِیگن اَحکاملَرنِی نَوعِیگه باغلِیق، دِیب بِیلِیشَدِی.  ^[1][2]

12 اِماملِیک شِیعَه لَرنِینگ نَزدِیدَه دِیارلَرنِی اوُزگرِیشِی:

بَعضِی بِیر جَعفَرِی شِیعَه لَرِی شوُندَی اِعتِقاد قِیلِیشَدِیکِی، دارُ الاِسلام دارُ الکُفرگه اَیلَنِیب قالمَیدِی، اوُلَر هَم کوُپچِیلِیک شافِیعِیلَرنِی کوُز- قَرَشِیگه اِیگه دِیرلَر. مِثال طَرِیقَه سِیدَه شَیخ طوُسِیدَر “لَقِیط” بَحثِیدَه دارُ الاِسلامنِی اوُچِینچِی حُدوُدلَرِیدَه اَیتَدِیکِی: مُسُلمانلَرگه تِیگِیشلِی بوُلگن دِیارنِی مُشرِکلَر کِیلِیب اوُنِی اِیگللَب آلِیشگن، طَرسُوسگه اوُحشَش. [3]

مَنَه بُو کوُز- قَرَش اَساسِیدَه مَنَه بُو دَستَه دَگِی جَعفَرِی شِیعَه لَرِینِی نَزدِیدَه دارُ الاِسلام اوُچ هِیل بُولَدِی:

1. مُسُلمانلَرنِی اوُزِینِی قوُلِی بِیلَن قوُرِیلگن دِیارلَر: بَغداد، بَصرَه؛
2. آلدِین کافِرلَرگه تِیگِیشلِی بوُلِیب سوُنگرَه مُسُلمانلَر تامانِیدَن فَتح قِیلِینگن دِیارلَر.
3. آلدِین مُسُلمانلَرگه تِیگِیشلِی بوُلگن ، اَمّا کِییِین کافِرلَر اوُنِی اِیشغال قِیلِیشگن دِیارلَر.

مَنَه بُو کوُز- قَرَشگه اِیگه بُولگن جَعفَرِی شِیعَه لَرِی، اَندَلوُس وَ …..گه اوُحشَش آلدِین مُسُلمانلَرگه تِیگِیشلِی بوُلگن، اَمّا حاضِردَه کافِرلَرنِی حُکمرانلِیگِی آستِیدَه قالگن دِیارلَرنِی هَم دارُ الاِسلامنِی جُملَه سِیدَن دِیب بِیلِیشَدِی.

شِیعَه لَرنِی باشقَه بِیر دَستَه سِینِی اِعتِقادِی بُویِیچَه دارُ الاِسلام دارُ الکُفرگه اَیلَنَدِی، بُو حوُددِی مُسُلمان شَخصنِی کافِرگه اَیلَنِیشِیگه اوُحشَیدِی. مِثال طَرِیقَه سِیدَه حَلِّی اَیتَدِیکِی:  کافِرلَر اِیگللَب آلِیشگن مُسُلمانلَرگه تِیگِیشلِی بُولگن دِیارلَرنِی بَرچَه سِی دارُ الکُفر جُملَه سِیدَن حِسابلَنَدِی. چُونکِی حُکمرانلِیک وَ حاکِمِیَت اوُزِینِی کِیتِیدَن اِسلام قانوُنلَرِینِی بِیر چِیتگه سوُرِیلِیشِینِی وَ کافِرلَرنِینگ قانوُنلَرِینِی طَتبِیق قِیلِینِیشِیگه آلِیب کِیلَدِی.    [4]

عُمُوماً اَیتگندَه توُرلِی- هِیل اِسلامِی مَذهَبلَرنِی فُقَهالَرِینِی اوُرتَسِیدَه دارُ الاِسلامنِی دارُ الکُفرگه اوُزگرِیشِی بُویِیچَه 4 هِیل کوُز- قَرَشِی مَوجُود:

1. بِیر دِیارنِی اوُستِیدَه کافِرلَر غالِب بوُلِیب اوُلَرنِینگ اَحکاملَرِی اِجرا قِیلِینِیشِی بِیلَن مَنَه بُو دِیار دارُ الکُفرگه اَیلَنَدِی.
2. دارُ الاِسلامنِی اَگرچِی کافِرلَر اِیگللَب آلِیشگن وَ مُسُلمانلَر بُو دِیارنِی بُوشَتِیب چِیقِیب کِیتِیشگن وَ اوُ یِیرلَردَه کافِرلَرنِی اَحکاملَرِی اِجرا قِیلِینگن تَقدِیردَه هَم دارُ الکُفرگه اَیلَنِیشِینِی اِمکانِی یُوق، اَگر بُو یِیرگه دارُالحَرب دِیب اِسم قوُیِیلگن بُولسَه، بُو «صورتاً لا حکماً» بوُلگنلِیگِی سَبَبلِیدِیر.
3. اَگر “دارُ الاِسلامنِی” کافِرلَر باسِیب آلِیشسَه وَحاکِمِیَت کافِرلَرگه تِیگِیشلِی بُولسَه، اَمّا مادامِیکِی مُسُلمانلَر اوُ یِیردَه قالِیب اِسلام شِیعارلَرِینِی اِجرا قِیلِیشَر اِیکَن، بُو حالَتدَه “دارُ الاِسلام” “دار الکُفرگه” اَیلَنمَیدِی.
4. اَگر دارُ الاِسلام اِمامِی اَبُو حَنِیفَه رَحِمَهُ الله سُوزِیگه بِینائاً اوُچ شَرطگه اِیگه بُولسَه، دارُ الکُفرگه اَیلَنَدِی.

 (دوامی بار…….)

ادامه خواندن دارُ الکُفرلَرنِی نَوعلَرِی وَ دارُ الاِسلامنِی دارُ الکُفرگه اَیلَنِیشِی (2)

بسم الله و الحمد لله ، اما بعد: السلام علیکم و رحمه الله و برکاته / بخش 11 :

انواع دارالکفر و تبدیل دارالاسلام به دارالکفر (2)

(4-قسمت)

حنبلی ها:

ابن قدامة حنبلی رحمه الله در نقدی بر سه شرطی که عده ای از علمای مذهب حنفی جهت تغییر «دارالاسلام» به «دارالکفر»  قائل بودند می گوید : وَلَنَا، أَنَّهَا دَارُ كُفَّارٍ، فِيهَا أَحْكَامُهُمْ، فَكَانَتْ دَارَ حَرْبٍ – كَمَا لَوْ اجْتَمَعَ فِيهَا هَذِهِ الْخِصَالُ -، أَوْ دَارَ الْكَفَرَةِ الْأَصْلِيِّينَ . نزد ما سرزمینی که احکام کفار اجرا شود چنین سرزمینی دارالحرب است هر چند که دارای این سه شرط باشد یا اینکه دار و سرزمین کفار اصلی باشد.^[1] و دوری و نزدیکی سرزمینی که احکام کفار بر آن جاری می شود  تاثیری در دارالکفر یا دارالاسلام شدن سرزمینی ندارد. چنانچه بیان شد ابن قدامه حنبلی رحمه الله می گوید این رای امام شافعی رحمه الله هم هست.[2] و به این شکل مذهب حنبلی هم باز مناط و ملاک و معیارِ حکم دادن بر سرزمینی را نوع احکام جاری بر آن سرزمین می داند .

تغییر دار نزد شیعیان 12 امامی :

عده ای از شیعیان جعفری بر این باورند که دارالاسلام تبدیل به دارالکفر نمی شود و همان دیدگاه برخی از شافعی ها را دارند. به عنوان مثال شیخ طوسیدر مبحث «لَقِيط» در مورد محدوده ی سوم  دارالاسلام می گوید: دار و سرزمینی که متعلق به مسلمین بوده اما مشرکین بر آن تسلط پیدا کرده اند مثل طرسوس.[3]

بر اساس این دیدگاه، دارالاسلام نزد این دسته از شیعیان جعفری شامل سه سرزمین است:

1. سرزمین هایی که به دست خود مسلمانان ساخته شده است: مثل بغداد و بصره؛

2. سرزمین هایی که متعلّق به کفار بوده و مسلمانان آن ها را فتح کرده اند؛

3. سرزمین هایی که متعلّق به مسلمانان بوده و کفّار آن ها را اشغال کرده اند.

این دیدگاه شیعیان جعفری، سرزمین هایی که مثل اندلس و… مال مسلمانان بوده، اگرچه اکنون تحت سیطره کفار باشند، را جزئی از دارالاسلام می داند .

دسته ای دیگر از شیعیان بر این باورند که دارالاسلام تبدیل به دارالکفر می شود همچنانکه ممکن است شخص مسلمان هم تبدیل به شخصی کافر شود. به عنوان مثال حلّی می گوید: که سرزمین مسلمانان که کفّار بر آن غلبه کرده اند جزو دارالکفر محسوب می شود.[4] چون سلطه و حاکمیت به دنبال خودش کنار زدن قوانین اسلام و تطبیق قوانین کفار را به دنبال دارد.

در کل و در میان فقهای مختلف مذاهب اسلامی 4 نگرش در مورد تغییر دارالاسلام به دارالکفر وجود دارد:

1. دار و سرزمین بمجرد غلبه ی کفار و اجرا شدن احکام کفار بر آن تبدیل به دارالکفر می گردد.
2. دارالاسلام امکان ندارد تحت هیچ شرایطی تبدیل به دارالکفر شود حتی اگر کفار بر آن مسلط شوند و مسلمین هم  آنجا را خالی کنند و فراری شوند و احکام کفار بر آن اجرا شود و اگر اسم دارالحرب بر این سرزمین گذاشته شود «صورتاً لا حکماً» است.
3. اگر «دارالاسلام» توسط کفار اشغال شود و حاکمیت متعلق به کفار شود اما مادام که مسلمین در آن باقی می مانند و شعائر اسلامی را اجراء می کنند در این حالت «دارالاسلام» تبدیل به دارالکفر نمی شود.
4. دارالاسلام تبدیل به دارالکفر می شود اگر سه شرط را دارا باشد که قول امام ابو حنیفه رحمه الله است.

(ادامه دارد……)

ادامه خواندن انواع دارالکفر و تبدیل دارالاسلام به دارالکفر (2)

Бисмиллах валхамдулиллах, аммо баъад: ассаламу алайкум ва рохматуллох ва барокатух / 11 бўлим:

Дорул куфрларни навлари ва дорул исломни дорул куфрга айланиши(2)

(3-қисм)

Убода ибни Сомит розиаллоху анху росулуллох саллаллоху алайхи васалламга берилган байъатни қоидаларини баён қилиб айтадики:

 وَأَنْ لَا نُنَازِعَ الْأَمْرَ أَهْلَهُ إِلَّا أَنْ تَرَوْا كُفْرًا بَوَاحًا عِنْدَكُمْ مِنَ اللَّهِ فِيهِ بُرْهَانٌ ^[1]

Хокимлар,амирлар билан тортишмаслигимиз керак, айтдики: магар уларда аллохни наздида қатъий далилга эга бўлган  ошкор ва очиқ куфрни кўрсангизлар.

Буни изохи шуки:

Рахбарият ва хоким бу жамиятда хоким бўлган қонунларни ижро қилувчи,намоянда хисобланади. Мана бу шахс бу қонунни рад қилса ва масалан муртад бўлса, дархақиқат ўзини мана бундай қонунларни намояндалигидан бўшатибди, мана бу иртидод ва куфр уни қўл остида бўлмаган кишиларга юқмаслигига боис бўлади.  Бундай шароитда мусулмонларни қудратига муносиб равишда мана бу муртад золимга қарши жиход қилиш лозим бўлади ва мана бу шахснинг  муртад бўлиши билан ва одамлар томонидан  унга қарши қиёмни йўлга қўйилиши билан бу диёрга берилган хукм ўзгариб қолмайди, чунки у мана бу диёрга хоким қонунларни олиб борувчиси,намояндаси эмас; балки бошқа жамиятдаги оддий кишиларга ўхшаш бир шахс бўлади, аммо фақат кўпроқ қудратга эга бўлиши мумкин.

Бу шахс мана бу холатда энди дорул исломда хеч қандай шаръий мақомга эга эмас, шу билан бирга унга нисбатан аллохни шариатидаги қонунларни ижро қилувчи хоким,рахбар,намоянда сифатида  эмас, дорул исломда яшайдиган оддий бир жиноятчидек муносабатда бўлинади.

Мана бундай дуч келган  изтирорий вазиятда дорул исломга хоким бўлган куфр билан дорул куфрга айланмайди,чунки мусулмонлар мана бу кофир хоким билан мубораза қилишяпти ва бундай кофир хокимни қонунларини қабул қилишмаган. Мана бундай холатда, моликий мазхабидаги Дасуқийни сўзларини шофеъийларни мана бу дастасининг сўзи билан яқинлаштирса бўлади, улар айтишадики: ” агар исломий шахарлар кофирларни тасарруфига ўтса, у ерда исломий шиорлар амалга оширилган холатда, бу минтақа дорул куфрга айланмайди.” Яман ,Хиндистон, Ироқ, Сурия, Иордания, Миср,Алжазоир, Ливия, шарқий Туркистон, Ўзбекистон, Тожикистон ва бошқа давлатларга ўхшаганлар бўлиб…… улар кофир секулярларнинг истеъморлари бўлишади ва хамиша жиход холатида юришади.    ^[2]

Яна бир келтириб ўтиладиган ўринлардан  бири шуки, муғуллар исломий диёрларни ишғол қилган ва кофирлар мусулмонларга хоким бўлиб олган даврдир; аммо  ўша замондаги ислом уламолари хам босиб олинган диёрларни куфр шахарлари дейишмаган, чунки мусулмонлар турли-хил нисбатларга кўра босқинчилар билан жиход қилишарди.

 Мана бу холатда, шофеъий мазхабида ибни Қуддома рохимахуллох нақл қилган имоми Шофеъий рохимахуллохни назари бўйича истинод қилсак хам, ёки дорул ислом “суратан ла хукман” дорул харбга айланади,деб эътиқод қиладиган буюк уламоларни дастасини назарига кўра истинод қилсак хам, хар икки холатда диёрни,минтақани ўзгариши учун меъёр,мезон “қонун ва хукм” ва мана бу диёрга хокимият юргизадиган хукмронликдир. Агар хукмронлик,қонун исломга тегишли бўлса диёр хам дорул ислом ва агар хукмронлик,қонун кофирлар қўл остида юргизилса, мана бу диёр дорул харбга айланади.

(давоми бор……)

ادامه خواندن Дорул куфрларни навлари ва дорул исломни дорул куфрга айланиши(2)

بِسمِ الله وَالحَمدُ لِله، اَمّا بَعَد: اَلسَّلامُ عَلَیکُم وَ رَحمُةُ الله وَ بَرکاتُه / 11 بوُلِیم:

دارُ الکُفرلَرنِی نَوعلَرِی وَ دارُ الاِسلامنِی دارُ الکُفرگه اَیلَنِیشِی (2)

(3-قیسم)

عُبادَه  اِبنِ صامِت رَضِیَ الله عنه رسول الله صلی الله علیه وَسَلّمگه بِیرِیلگن بَیعَتنِی قائِدَه لَرِینِی بَیان قِیلِیب اَیتَدِیکِی:  وَأَنْ لَا نُنَازِعَ الْأَمْرَ أَهْلَهُ إِلَّا أَنْ تَرَوْا كُفْرًا بَوَاحًا عِنْدَكُمْ مِنَ اللَّهِ فِيهِ بُرْهَانٌ ^[1]  حاکِملَر وَ اَمِیرلَر بِیلَن تارتِیشمَسلِیگِیمِیز کِیرَک، اَیتَدِیکِی: مَگر اوُلَردَه اَلله نِی نَزدِیدَه قَطعِی دَلِیلگه اِیگه بُولگن آشکار وَ آچِیق کُفرنِی کوُرسَنگِیزلَر.

بوُنِی اِیضاحِی شوُکِی:

رَهبَرَیِت وَ حاکِم بُو جَمِیعَتدَه حاکِم بُولگن قانوُنلَرنِی اِجرا قِیلوُچِی، نَمایَندَه،وَکِیل  حِسابلَنَدِی. مَنَه بُو شَخص بُو قانوُننِی رَد قِیلسَه وَ مَثَلاً مُرتَد بوُلسَه، دَرحَقِیقَت اوُزِینِی مَنَه بوُندَی قانوُنلَرنِی نَمایَندَه،وَکِیل لِیگِیدَن بوُشَتِیبدِی، مَنَه بُو اِرتِداد وَ کُفر اوُنِی قوُل آستِیدَه بُولمَگن کِیشِیلَرگه یوُقمَسلِیگِیگه بائِث بوُلَدِی. بوُندَی شَرائِطدَه مُسُلمانلَرنِی قُدرَتِیگه مُناسِب رَوِیشدَه مَنَه بُو مُرتَد ظالِمگه قَرشِی جِهاد قِیلِیش لازِم بوُلَدِی وَ مَنَه بوُ شَخصنِینگ مُرتَد بوُلِیشِی بِیلَن وَ آدَملَر تامانِیدَن اوُنگه قَرشِی قِیامنِی یوُلگه قوُیِیلِیشِی بِیلَن بُو دِیارگه بِیرِیلگن حُکم اوُزگرِیب قالمَیدِی، چوُنکِی اوُ مَنَه بُو دِیارگه حاکِم قانوُنلَرنِی آلِیب بارُوچِیسِی، نَمایَندَه سِی اِیمَس؛ بَلکِی باشقَه جَمِیعیَتدَگِی عاددِی کِیشِیلَرگه اوُحشَش بِیر شَخص بوُلَدِی، اَمّا فَقَط کوُپراق قُدرَتگه اِیگه بُولِیشِی مُومکِین. 

بُو شَخص مَنَه بُو حالَتدَه اِیندِی دارُ الاِسلامدَه هِیچ قَندَی شَرعِی مَقامگه اِیگه اِیمَس، شوُ بِیلَن بِیرگه اوُنگه نِسبَتاً اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَرنِی اِجرا قِیلوُچِی حاکِم، رَهبَر، نَمایَندَه صِیفَتِیدَه اِیمَس، دارُ الاِسلامدَه یَشَیدِیگن عاددِی بِیر جِنایَتچِیدِیک مُناسَبَتدَه بُولِینَدِی.

مَنَه بُوندَی دوُچ کِیلگن اِضطِرارِی وَضِیعیَتدَه دارُ الاِسلامگه حاکِم بُولگن کُفر بِیلَن دارُ الکُفرگه اَیلَنمَیدِی، چُونکِی مُسُلمانلَر مَنَه بُو کافِر حاکِم بِیلَن مُبارَزَه قِیلِیشیَپتِی وَ بُوندَی کافِر حاکِمنِی قانوُنلَرِینِی قَبوُل قِیلِیشمَگن. مَنَه بوُندَی حالَتدَه، مالِیکِی مَذهَبِیدَگِی دَسُوقِینِی سوُزلَرِینِی شافِیعِیلَرنِی مَنَه بُو دَستَه سِینِینگ سوُزِی بِیلَن یَقِینلَشتِیرسَه بُولَدِی، اوُلَر اَیتِیشَدِیکِی: “اَگر اِسلامِی شِیعارلَر عَمَلگه آشِیرِیلگن حالَتدَه، بُو مِنطَقَه دارُ الکُفرگه اَیلَنمَیدِی.” یَمَن، هِندِستان، عِراق، سُورِیَه، اِیاردَنِیَه، مِصر، اَلجَزائِر، لِیوِیَه، شَرقِی تُرکِستان، اوُزبِیکِستان، تاجِکِستان وَ باشقَه دَولَتلَرگه اوُحشَگنلَر بُولِیب…… اوُلَر کافِر سِکوُلارلَرنِینگ اِستِعمارلَرِی بُولِیشَدِی وَ هَمِیشَه جِهاد حالَتِیدَه بُولِیشَدِی.    ^[2]

یَنَه بِیر کِیلتِیرِیب اوُتِیلَدِیگن اوُرِینلَردَن بِیرِی شوُکِی، موُغوُللَر اِسلامِی دِیارلَرنِی اِیشغال قِیلگن وَ کافِرلَر مُسُلمانلَرگه حاکِم بوُلِیب آلگن دَوردِیر؛ اَمّا اوُشَه زَماندَگِی اِسلام اوُلامالَرِی هَم باسِیب آلِینگن دِیارلَرنِی کُفر شَهَرلَرِی دِییِیشمَگن، چوُنکِی مُسُلمانلَر توُرلِی- هِیل نِسبَتلَرگه کوُرَه باسقِینچِیلَر بِیلَن جِهاد قِیلِیشَردِی.

مَنَه بُو حالَتدَه، شافِیعِی مَذهَبِیدَگِی اِبنِ قُدّامَه رَحِمَهُ الله نَقل قِیلگن اِمامِی شافِیعِی رَحِمَهُ الله نِی نَظَرِی بُویِیچَه اِستِناد قِیلسَک هَم، یاکِی دارُ الاِسلام  « صورة لا حكماً » دارُ الحَربگه اَیلَنَدِی، دِیب اِعتِقاد قِیلَدِیگن بُویُوک اوُلامالَرنِی دَستَه سِینِی نَظَرِیگه کوُرَه اِستِناد قِیلسَک هَم، هَر اِیککِی حالَتدَه دِیارنِی، مِنطَقَه نِی اوُزگرِیشِی اوُچُون مِعیار، مِعزان “قانوُن وَ حُکم”  وَ مَنَه بُو دِیارگه حاکِمِیَت یوُرگِیزَدِیگن حُکمرانلِیکدِیر. اَگر حُکمرانلِیک، قانوُن اِسلامگه تِیگِیشلِی بُولسَه دِیار هَم دارُ الاِسلام وَ اَگر حُکمرانلِیک، قانوُن کافِرلَر قوُل آستِیدَه یوُرگِیزِیلسَه، مَنَه بُو دِیار دارُ الحَربگه اَیلَنَدِی.

(دوامی بار…….)

ادامه خواندن دارُ الکُفرلَرنِی نَوعلَرِی وَ دارُ الاِسلامنِی دارُ الکُفرگه اَیلَنِیشِی (2)

بسم الله و الحمد لله ، اما بعد: السلام علیکم و رحمه الله و برکاته / بخش 11 :

انواع دارالکفر و تبدیل دارالاسلام به دارالکفر (2)

(3-قسمت)

عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِت رضی الله عنه یکی از مفاد و موارد بیعتی که با رسوالله صلی الله علیه وسلم  بسته بودند را اینگونه بیان می کند: وَأَنْ لَا نُنَازِعَ الْأَمْرَ أَهْلَهُ إِلَّا أَنْ تَرَوْا كُفْرًا بَوَاحًا عِنْدَكُمْ مِنَ اللَّهِ فِيهِ بُرْهَانٌ ^[1] و اینکه با حاکمان و امیران در گیر نشویم، و فرمود: مگر اینکه خودتان از آنان کفر آشکار و واضحی را مشاهده کنید که برای آن در نزد خداوند دلیل قاطعی وجود دارد.

توضیح اینکه:

 رهبریت و حاکم یعنی نماینده  و مجری قانون حاکم بر جامعه. زمانی که این شخص این قانون را رد کرد و مثلا مرتد شد در واقع خود را از نمایندگی چنین قانونی خلع و بری کرده است که باعث سرایت این ارتداد و کفر به زیر مجموعه هائی که تابع اون نیستند نمی گردد. در چنین شرایطی خروج و جهاد بر علیه چنین مرتد ظالمی متناسب با قدرت مسلمین لازم می گردد و با مرتد شدن چنین شخصی  و با وجود قیام بر علیه چنین مرتدی توسط مردم آن سرزمین حکم «دار» و سرزمین عوض نمی شود، چون نماینده  و مجری  قانون حاکم بر چنین سرزمینی نیست؛ بلکه شخصی عادی مثل سایر اشخاص جامعه می شود اما ممکن است با قدرتی بیشتر.

این شخص در چنین حالتی دیگر دارای سمتی شرعی در دارالاسلام نیست و همچون یک مجرم عادی ساکن در دارالاسلام با وی معامله می شود نه همچون حاکم و رهبر و نماینده ی اجرائی قانون شریعت الله و نماینده ی مسلمین.  

در چنین وضعیت اضطراری که پیش آمده دارالاسلام با کفر حاکم تبدیل به دارالکفر نمی شود، چون مسلمین در حال مبارزه با چنین حاکم کافری هستند و قوانین چنین حاکم کافری را نپذیرفته اند. در چنین حالاتی می توان سخن الدِسوقی مالکی را نیز با سخن این دسته از شافعی ها نزدیک کرد که می گوید: «اگر بلاد اسلامی به تصرف کفار درآید، تا زمانی که شعائر اسلامی در آن پابرجا باشد، به دارالکفر تبدیل نمی‌گردد.»^[2] مثل کشور یمن، هندوستان و عراق و سوریه و اردن و مصر و الجزائر و لیبی و  ترکستان شرقی و ازبکستان و تاجیکستان و … که مستعمره‌ی کفار سکولار بوده اند و همیشه در حال جهاد به سر برده اند.

از دیگر مواردی که می توان نام برد، دوره ای است که مغول ها، سرزمینهای اسلامی را اشغال کردند و کفار بر مسلمین حاکم شدند؛ اما علمای اسلام در آن زمان هم به سرزمین های اشغالی، بلاد کفر نگفتند چون مسلمین همیشه به نسبتهای مختلفی در حال جهاد با اشغالگران بودند.

در این صورت در مذهب شافعی چه به دیدگاه امام شافعی رحمه الله که ابن قدامه رحمه الله آن را نقل کرده استناد کنیم و چه به دیدگاه آندسته از علمای بزرگواری که معتقد هستند که دارالاسلام « صورة لا حكماً » تبدیل به دارالحرب می شود، در هر دو حالت مناط و معیار تغییر دار و سرزمین «قانون و حکم» و سلطه ای است که بر سرزمین حاکمیت پیدا کرده است. اگر سلطه و قانون مال اسلام باشد سرزمین هم دارالاسلام و اگر این سلطه و قانون توسط کفار عوض شود سرزمین هم تبدیل به سرزمین دارالحرب می شود.

(ادامه دارد……)

ادامه خواندن انواع دارالکفر و تبدیل دارالاسلام به دارالکفر (2)

Бисмиллах валхамдулиллах, аммо баъад: ассаламу алайкум ва рохматуллох ва барокатух / 11 бўлим:

дорул куфрларни навлари ва дорул исломни дорул куфрга айланиши(2)

(2-қисм)

Шунга қарамасдан шофеъий мазхабидаги Мовардий рохимахуллох “доруш ширк” ни уч дастага тақсим қилади ва учинчи даста хақида айтадики: ” Тарсус ва Антокияга ўхшаш мушриклар ғолиб бўлган ислом диёрларидир”. Мана бу шофеъий мазхабидагилар нақл қилаётган нарсани хилофи бўлиб имоми Шофеъий рохимахуллохни ва бошқа исломий мазхабларни хамда шофеъий мазхабидаги уламоларни  назарига мувофиқ келади. ^[1][2]

Агар диққат қиладиган бўлсак, дорул ислом дорул куфрга айланмайди дейдиган кишиларни сўзларида бир нав қарама-қаршилик бор, шу сабабли хам ибни Хажар Хайтамий рохимахуллох айтадики, дорул ислом “суратда эмас хукмда” дорул харбга айланган. Яъни хукм жихатидан эмас,балки  зохир жихатидан дорул харбга айланади.^[3]

Шофеъий мазхабидаги Рофиъий рохимахуллох айтадики: агар кофирлар дорул исломни диёрларини эгаллаб олишган бўлса,”охирги асрлардаги кишиларни баъзисини айтишича, агар у ерда мусулмонларни маън қилишмаса бу ер дорул ислом бўйича қолади, бўлмасам бундай диёр дорул куфрга айланади.” ^[4]

Албатта шофеъий мазхабидаги имоми Ромилий рохимахуллох андалусни бир қисмидаги насоролар томонидан ишғол қилинган  “орогун”даги мавжуд мусулмонлар хақида фатво бериб айтадики, уларга хижрат қилиш вожиб эмас, чунки улар тўлаётган харрожлари,солиқлари сабабли уларни жонига,молига зулм қилинмаган холда,1- динларини ошкор қилишади,2- аллохни шариатини очиқчасига ижро қилишади. Имоми Ромилий рохимахуллохни назарида мана бу дорул ислом диёри хисобланади ва агар мусулмонлар ундан чиқиб кетишса дорул харбга айланади.    ^[5]

Шофеъий мазхабидаги Ромилий рохимахуллох айтадики: дорул исломни дорул куфрга ва дорул харбга айланиши, “суратан ва ла хукман” яъни хукм бўйича эмас балки зохирий жахатдан бўлади. Шофеъий мазхаблик Ижлий рохимахуллох хам айтадики: дорул исломни дорул харбга айланиши “суратан ла хукман” бўлади, бир диёр борасида хукм берилган пайтида, у дорул ислом бўлганлиги сабабли, кейинчалик хам мутлақо дорул куфрга айланмайди. ^[6][7]

Мана бу дастадаги шофеъий олимларини назарини орасини жамлаган холда шуни айта оламизки: ха, росулуллох саллаллоху алайхи васаллам мархамат қилганларки:

«الإسلامُ يَعْلُو ولا يُعْلَى»

“ислом эгаллайди ва хукмрон бўлади ва уни устида хукмронлик қилинмайди.” Аммо агар бир инсонни дилини ислом эгаллаб олса ва бу инсонни дилида исломни ўрнига яна қайтадан куфр эгаллаб олса , нима бўлади? Исломий хокимият ва дорул ислом олийлик,баландлик экани хақиқатдир, демак кофир мусулмонни устида хукмрон бўлиши,устун бўлиши раво кўрилмайди ва дорул куфр дорул исломни ўрнини эгалламайди. Худди шунга ўхшаш инсонни дилида куфр яна қайтадан исломдаги иймонни ўрнини эгаллаши хам раво кўрилмайди; аллох таоло хам мархамат қиладики:

وَجَعَلَ كَلِمَةَ الَّذِينَ كَفَرُوا السُّفْلَى وَكَلِمَةُ اللَّهِ هِيَ الْعُلْيَا ( توبه/ 40)،

Ва кофир бўлган кимсаларнинг сўзларини тубан қилиб қўйди. Аллохнинг сўзигина юксак сўздир.

Аммо агар “дил” да ёки бир “диёр” да яна қайтадан куфр хоким бўлса,нима бўлади? Раво кўрилмайди, аммо агар бу нарса содир бўлсачи? Жуда кўп ишлар раво кўрилмайди, содир бўлмаслиги керак, аммо содир бўлади. Мана бундай холатларда қандай хукм қилинади?

Росулуллох саллалоху алайхи васаллам буюрадиларки, агар амир ёки хоким очиқ куфр келтириб муртад бўлса, унга қарши қиём қилиниши ва уни ўрнидан олиб ташлаш керак, чунки у ўзини шунчалик хақир,бе арзиш қилганки, буюк ва қимматли бўлган дорул ислом ва мўъминларни устида хукмрон бўлишга лойиқ эмас. Аллох таоло кофир кишининг мусулмонларни устида хукмрон бўлишига йўл қўймайди:

 «وَلَنْ يَجْعَلَ اللَّهُ لِلْكَافِرِينَ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ سَبِيلًا» (نساء/141)

(давоми бор…..)

ادامه خواندن дорул куфрларни навлари ва дорул исломни дорул куфрга айланиши(2)

(2-قیسم)

شوُنگه قَرَمَسدَن شافِیعِی مَذهَبِیدَگِی ماوَردِی رَحِمَهُ الله “دارُ الشِّرک” نِی اوُچ دَستَه گه تَقسِیم قِیلَدِی وَ اوُچِینچِی دَستَه حَقِیدَه اَیتَدِیکِی: “طَرسُوس وَ اَنطاکِیَه گه اوُحشَش مُشرِکلَر غالِب بُولگن اِسلام دِیارلَرِیدِیر.” مَنَه بُو شافِیعِی مَذهَبِیدَگِیلَر نَقل قِیلَیاتگن نَرسَه نِی خِلافِی بُولِیب اِمامِی شافِیعِی رَحِمَهُ الله نِی وَ باشقَه اِسلامِی مَذهَبلَرنِی هَمدَه شافِیعِی مَذهَبِیدَگِی اوُلامالَرنِی نَظَرِیگه مُوافِق کِیلَدِی.  ^[1][2]

اَگر دِققَت قِیلَدِیگن بُولسَک، دارُ الاِسلام دارُ الکُفرگه اَیلَنمَیدِی دِییدِیگن کِیشِیلَرنِی سوُزلَرِیدَه بِیر نَوع قَرَمَه – قَرشِیلِیک بار، شوُ سَبَبلِی هَم اِبنِ حَجَر هَیتَمِی رَحِمَهُ الله اَیتَدِیکِی، دارُ الاِسلام «صورة لا حكما» دارُ الحَربگه اَیلَنگن. یَعنِی حُکم جِهَتِیدَن اِیمَس، بَلکِی ظاهِر جِهَتِیدَن دارُ الحَربگه اَیلَنَدِی. ^[3]

شافِیعِی مَذهَبِیدَگِی رافِعِی رَحِمَهُ الله اَیتَدِیکِی: اَگر کافِرلَر دارُ الاِسلامنِی دِیارلَرِینِی اِیگللَب آلِیشگن بُولسَه، “آخِیرگِی عَصرلَردَگِی کِیشِیلَرنِی بَعضِیسِینِی اَیتِیشِیچَه، اَگر اوُ یِیردَه مُسُلمانلَرنِی مَنع قِیلِیشمَسَه بُو یِیر دارُ الاِسلام بُویِیچَه قالَدِی، بُولمَسَم بوُندَی دِیار دارُ الکُفرگه اَیلَنَدِی.”  ^[4]

اِلبَتَّه شافِیعِی مَذهَبِیدَگِی اِمامِی رامِلِی رَحِمَهُ الله اَندَلوُسنِی بِیر قِیسمِیدَگِی نَصارالَر تامانِیدَن اِیشغال قِیلِینگن “آراگوُن”دَگِی مَوجُود مُسُلمانلَر حَقِیدَه فَتوا بِیرِیب اَیتَدِیکِی، اوُلَرگه هِجرَت قِیلِیش واجِب اِیمَس، چوُنکِی اوُلَر توُلَیاتگن حَرّجلَرِی، سالِیقلَرِی سَبَبلِی اوُلَرنِی جانِیگه، مالِیگه ظُلم قِیلِینمَگن حالدَه، 1- دِینلَرِینِی آشکار قِیلِیشَدِی، 2- اَلله نِی شَرِیعَتِینِی آچِیقچَه سِیگه اِجرا قِیلِیشَدِی. اِمامِی رامِلِی رَحِمَهُ الله نِی نَظَرِیدَه مَنَه بُو دارُ الاِسلام دِیارِی حِسابلَنَدِی وَ اَگر مُسُلمانلَر اوُ یِیردَن چِیقِیب کِیتِیشسَه دارُ الحَربگه اَیلَنَدِی.   ^[5]

شافِیعِی مَذهَبِیدَگِی رامِلِی رَحِمَهُ الله اَیتَدِیکِی: دارُ الاِسلامنِی دارُ الکُفرگه وَ دارُ الحَربگه اَیلَنِیشِی، «صورة لا حكما» یَعنِی حُکم بُویِیچَه اِیمَس بَلکِی ظاهِرِی جِهَتدَن بُولَدِی. شافِیعِی مَذهَبلِیک العِجْلِي رَحِمَهُ الله هَم اَیتَدِیکِی: دارُ الاِسلامنِی دارُ الحَربگه اَیلَنِیشِی «صورة لا حكما» بُولَدِی، بِیر دِیار بارَسِیدَه حُکم بِیرِیلگن پَیتِیدَه، اوُ  دارُ الاِسلام بُولگنلِیگِی سَبَبلِی، کِییِینچَه لِیک هَم مُطلَقا دارُ الکُفرگه اَیلَنمَیدِی.  ^[6][7]

مَنَه بُو دَستَه دَگِی شافِیعِی عالِملَرِینِی نَظَرِینِی آرَسِینِی جَمعلَگن حالدَه شوُنِی اَیتَه آلَمِیزکِی: حَه،رَسُول الله صلی الله علیه وَسَلَّم مَرحَمَت قِیلگنلَرکِی:  «الإسلامُ يَعْلُو ولا يُعْلَى»  “اِسلام اِیگللَیدِی وَ حُکمران بُولَدِی وَ اوُنِی اوُستِیدَه حُکمرانلِیک قِیلِینمَیدِی.” اَمّا اَگر بِیر اِنساننِی دِیلِینِی اِسلام اِیگللَب آلسَه وَ بُو اِنساننِی دِیلِیدَه اِسلامنِی اوُرنِیگه یَنَه قَیتَه دَن کُفر اِیگللَب آلسَه، نِیمَه بُولَدِی؟ اِسلامِی حاکِمِیَت وَ دارُ الاِسلام عالِی لِیک، بَلَندلِیک اِیکَنِی حَقِیقَتدِیر، دِیمَک کافِر مُسُلماننِی اوُستِیدَه حُکمران بُولِیشِی، اوُستوُن بوُلِیشِی رَوا کوُرِیلمَیدِی وَ دارُ الکُفر دارُ الاِسلامنِی اوُرنِینِی اِیگللَمَیدِی. حُوددِی شوُنگه اوُحشَش اِنساننِی دِیلِیدَه کُفر یَنَه قَیتَه دَن اِسلامدَگِی اِیماننِی اوُرنِینِی اِیگللَشِی هَم رَوا کوُرِیلمَیدِی؛ اَلله تَعالَی هَم مَرحَمَت قِیلَدِیکِی:  وَجَعَلَ كَلِمَةَ الَّذِينَ كَفَرُوا السُّفْلَى وَكَلِمَةُ اللَّهِ هِيَ الْعُلْيَا ( توبه/ 40)، وَ کافِر بُولگن کِیمسَه لَرنِینگ سوُزلَرِینِی تُوبَن قِیلِیب قوُیدِی. اَلله نِینگ سوُزِیگِینَه یوُکسَک سوُزدِیر.

اَمّا اَگر “دِیل”دَه یاکِی بِیر “دِیار”دَه یَنَه قَیتَه دَن کُفر حاکِم بُولسَه، نِیمَه بوُلَدِی؟ رَوا کوُرِیلمَیدِی، اَمّا اَگر بُو نَرسَه صادِر بُولسَه – چِی؟ جُودَه کوُپ اِیشلَر رَوا کوُرِیلمَیدِی، صادِر بوُلمَسلِیگِی کِیرَک، اَمّا صادِر بوُلَدِی. مَنَه بوُندَی حالَتلَردَه قَندَی حُکم قِیلِینَدِی؟

رَسُول الله صلی الله علیه وَسَلَّم بُویُورَدِیلَرکِی، اَگر اَمِیر یاکِی حاکِم آچِیق کُفر کِیلتِیرِیب مُرتَد بُولسَه، اوُنگه قَرشِی قِیام قِیلِینِیشِی وَ اوُنِی اوُرنِیدَن آلِیب تَشلَش کِیرَک، چوُنکِی اوُ اوُزِینِی شوُنچَه لِیک حَقِیر، بِی اَرزِیش قِیلگنکِی، بُویُوک وَ قِممَتلِی بُولگن دارُ الاِسلام وَ مؤُمِنلَرنِی اوُستِیدَه حُکمران بُولِیشگه لایِیق اِیمَس. اَلله تَعالَی کافِر کِیشِینِینگ مُسُلمانلَرنِی اوُستِیدَه حُکمران بُولِیشِیگه یوُل قوُیمَیدِی:  «وَلَنْ يَجْعَلَ اللَّهُ لِلْكَافِرِينَ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ سَبِيلًا» (نساء/141) (دوامی بار……)

ادامه خواندن دارُ الکُفرلَرنِی نَوعلَرِی وَ دارُ الاِسلامنِی دارُ الکُفرگه اَیلَنِیشِی (2)