وَاعْتَصِمُوا

Шайх Абу Хамза хўромий: муқаддамот дарслари / бешинчи дарс:Шаръий душманшиносий (4) шаръий адабиётдаги муртадларни аниқлаш ва муртадларга, уларни жибхасига қандай муносабатда бўлиш

Шайх Абу Хамза хўромий хафизахуллохни аудио тасмасидан ёзиб олинган.

(41- қисм)

Такфирга монеълик қиладиган ва такфирни монеъликларидан бири хисобланган ўринлардан яна бири, икрох ва мажбурликдир:

Икрох холатида шахс бир ишни мажбурият сабабли қилади ва агар мажбур бўлмаса, мана бу шахс бу ишни қилмасди. Худди қурайшни секуляристлари Аммор ибни Ёсир розиаллоху анхуни унинг  ўзи эътиқод қилмайдиган сўзларни айтишга мажбур қилганларига ўхшайди, аллох таоло кофирларни қўлига тушиб қолган  мана бу сахоба хақида ва унга ўхшаганлар борасида қуйидагича мархамат қилади:

«مَن کَفَرَ بِاللّهِ مِن بَعْدِ إیمَانِهِ إِلاَّ مَنْ أُکْرِهَ وَقَلْبُهُ مُطْمَئِنٌّ بِالإِیمَانِ وَلَکِن مَّن شَرَحَ بِالْکُفْرِ صَدْراً فَعَلَیْهِمْ غَضَبٌ مِّنَ اللّهِ وَلَهُمْ عَذَابٌ عَظِیمٌ»‏ (نحل/۱۰۶)،

Ким аллохга иймон келтиргандан кейин (яна қайтиб ) кофир бўлса ( аллохнинг ғазабига дучор бўлур). Лекин ким қалби иймон билан ором олган холда ( куфр калимасини айтишга ) мажбур қилинса, ( унинг иймонига зиён етмас). Аммо кимнинг кўнгли куфр билан ( яъни,диндан чиқиб кофир бўлиш билан) ёзиладиган бўлса, бас,ундай кимсаларга аллох томонидан ғазаб ва улуғ азоб бордир.

Энди бир мусулмон кофирларнинг мажбур қилган нарсаларини баробарида қанчалик даражада чидаб бериши, унинг иймонига боғлиқ, бу учун хад,чегара таъйин қилинмаган. Сумайя розиаллоху анхо кофирлар талаб қилган нарсага бардош беради ва хатто жонини берган тақдирда хам куфрли сўзларни тилга олишга хозир бўлмайди ва олмайди хам ва ўша тоғутни юзига туфуради. Аммо уни ўғли Аммор ўша куфр сўзларини мажбурлиги сабабли айтади. Демак, шахсга бу борада таклиф,хад таъйин қилиб бўлмайди, бу шахсларнинг иймонини меъзонига, кенглигига боғлиқ бўлади. Аммо ислом уламолари ўлим ва зинони мана бу қоидадан мустасно қилишган ва хар қандай суратда мусулмон киши мана бу икки жиноятни агарчи жонини бериш эвазига бўлса хам қилмаслиги керак,деб эътиқод қилишади.

Муттахам шахсга нисбатан иртидод хукмини содир қилинишидан  олдин текшириб чиқилиши лозим бўлган ва бу шахсни муносабат билдиришда охирги мархала сифатида ишлатиладиган такфирни монеъликларидан хисобланган  нарса, таъвил бўлади. Мана бу мархалада хукмни содир қилмоқчи бўлган шахс комил ишончга эга бўлиши керак.

Шаръий таъвил қилиш ва шаръий ижтиход қилиш хам, хато қилиниши мумкин бўлган ўринлардан бири хисобланади, шу билан бирга у шахсни иймонига зарар етишига монеълик қилади ва мусулмон шахс ислом доирасидан чиқиб кетишига йўл қўймайди. Таъвил қилаётган кишининг хадафи аллохнинг шариатидаги қонунларга итоат қилишдир, аммо у қилган ижтиходида хатога дучор бўлади. Яъни таъвил қилувчининг асли мақсади аллохнинг шариатидаги қонунларга итоат қилиш,бўйсинишдан иборат бўлиб, у аслида аллохни буйруғига эргашмоқчи бўлади, аммо ижтиходда хато қилиб қўяди.

Шаръий хужжатларга нисбатан хато таъвил қилишлик, росулуллох саллаллоху алайхи васалламни асрларида содир бўлган, хатто тахлил ва тахрим хаддидаги таъвилларга бир неча ўринда ишора қилиб ўтдик, яна бир марта уларга ишора қилмоқчимиз. Аммо у пайтда росулуллох саллаллоху алайхи васалламни борликларига ва исломий хукуматни ва сахобаларни шўросини мавжудлигига қарамасдан, шахсни устида “набавий хужжат” иқома қилинмагунча ва шаръий каналлар орқали уни жохиллиги йўқотилмагунча ва ундан тавба қилиш талаб қилинмагунча, шахснинг қилган хатоси сабабли уни устида иртидод хукми ижро қилинмаган, агарчи Хотиб ибни Балтаъа розиаллоху анхуни воқеасида  аввал у киши такфир қилинади, аммо кейинги қилинган текширувлар натижасида Хотиб розиаллоху анху хақидаги такфир хато бўлганлиги маълум бўлади, шу сабабли хам бу иш  иртидод хукмини ижро қилинишигача етиб бормайди.

(давоми бор…….)

 شَیخ اَبُو حَمزَه مُهاجِر هوُرامِی : مَقَدَّمات دَرسلَرِی/ بِیشِینچِی دَرس: شَرعِی دُشمَنشُوناسِی (4) شَرعِی اَدَبِیاتدَگِی مُرتَدلَرنِی اَنِیقلَش وَ مُرتَدلَرگه، مُرتَدلَرنِی جِبهَه سِیگه قَندَی مُناسَبَتدَه بوُلِیش.

شَیخ اَبُو حَمزَه مُهاجِر هوُرامِی حَفِظَهُ الله نِی اَاوُدِیا تَسمَه سِیدَن یازِیب آلِینگن

(41- قیسم)

تَکفِیرگه مانِعلِیک قِیلَه دِیگن وَ تَکفِیرنِی مانِعلِیکلَرِیدَن حِسابلَنگن اوُرِینلَردَن یَنَه بِیرِی، اِکراه وَ مَجبُورلِیکدِیر:

 اِکراه حالَتِیدَه شَخص بِیر اِیشنِی مَجبُورِیَت سَبَبلِی قِیلَه دِی وَ اَگر مَجبُور بُولمَسَه ، مَنَه بُو شَخص بُو اِیشنِی قِیلمَسدِی. حوُددِی قُرَیشنِی سِکوُلارِیستلَرِی عَمّار اِبنِ یاسِر رَضِیَ الله عَنهُ نِی اوُنِینگ اوُزِی اِعتِقاد قِیلمَیدِیگن سوُزلَرنِی اَیتِیشگه مَجبُور قِیلگنلَرِیگه اوُحشَیدِی. اَلله تَعالَی کافِرلَرنِی قوُلِیگه توُشِیب قالگن مَنَه بُو صَحابَه حَقِیدَه وَ اوُنگه اوُحشَه گنلَر بارَه سِیدَه قوُیِیدَگِیچَه مَرحَمَت قِیلَه دِی:

” مَن کَفَرَ بِاللّهِ مِن بَعْدِ إیمَانِهِ إِلاَّ مَنْ أُکْرِهَ وَقَلْبُهُ مُطْمَئِنٌّ بِالإِیمَانِ وَلَکِن مَّن شَرَحَ بِالْکُفْرِ صَدْراً فَعَلَیْهِمْ غَضَبٌ مِّنَ اللّهِ وَلَهُمْ عَذَابٌ عَظِیمٌ ”  (نحل/ 106 ) کِیم اَلله گه اِیمان کِیلتِیرگندَن کِییِین ( یَنَه قَیتِیب) کافِر بوُلسَه ( اَلله نِینگ غَضَبِیگه دوُچار بُولوُر). لِیکِن کِیم قَلبِی اِیمان بِیلَن آرام آلگن حالدَه (کُفر کَلِیمَه سِینِی اَیتِیشگه) مَجبُور قِیلِینسَه، ( اوُنِینگ اِیمانِیگه زِیان یِیتمَس). اَمّا کِیمنِینگ کوُنگلِی کُفر بِیلَن ( یَعنِی، دِیندَن چِیقِیب کافِر بوُلِیش بِیلَن) یازِیلَه دِیگن بوُلسَه، بَس، اوُندَن کِیمسَه لَرگه اَلله تامانِیدَن غَضَب وَ اوُلوُغ عَذاب باردِیر.

اِیندِی بِیر مُسُلمان کافِرلَرنِینگ مَجبُور قِیلگن نَرسَه لَرِینِی بَرابَرِیدَه قَنچَه لِیک دَرَجَه دَه چِیدَب بِیرِیشِی، اوُنِینگ اِیمانِیگه باغلِیق، بُو اوُچُون حَد، چِیگرَه تَعیِین قِیلِینمَه گن. سُمَیَّه رَضِیَ الله عَنها کافِرلَر طَلَب قِیلگن نَرسَه گه بَرداش بِیرَه دِی وَ حَتَّی جانِینِی بِیرگن تَقدِیردَه هَم کُفرلِی سوُزلَرنِی تِیلگه آلِیشگه حاضِر بوُلمَیدِی وَ آلمَیدِی هَم وَ اوُشَه طاغُوتنِی یوُزِیگه توُفوُرَه دِی. اَمّا اوُنِی اوُغلِی عَمّار اوُشَه کُفر سوُزلَرِینِی مَجبُورلِیگِی سَبَبلِی اَیتَه دِی. دِیمَک، شَخصگه بُو بارَه دَه تَکلِیف، حَد تَعیِین قِیلِیب بوُلمَیدِی، بُو شَخصلَرنِینگ اِیمانِینِی مِعزانِیگه، کِینگلِیگِیگه باغلِیق بوُلَه دِی. اَمّا اِسلام اوُلَمالَرِی اوُلِیم وَ زِنانِی مَنَه بُو قائِدَه دَن مُستَثنا قِیلِیشگن وَ هَر قَندَی صُورَتدَه مُسُلمان کِیشِی مَنَه بُو اِیککِی جِنایَتنِی اَگرچِی جاننِی بِیرِیش عِوَضِیگه بُولسَه هَم قِیلمَسلِیکِی کِیرَک، دِیب اِعتِقاد قِیلِیشَه دِی.

مُتَّحَم شَخصگه نِسبَتاً اِرتِداد حُکمِینِی صادِر قِیلِینِیشِیدَن آلدِین تِیکشِیرِیب چِیقِیلِیشِی لازِم بوُلگن وَ بُو شَخصنِی مُناسَبَت بِیلدِیرِیشدَه آخِیرگِی مَرحَلَه صِیفَتِیدَه اِیشلَه تِیلَه دِیگن تَکفِیرنِی مانِعلِیکلَرِیدَن حِسابلَنگن نَرسَه، تَعوِیل بُولَه دِی. مَنَه بُو مَرحَلَه دَه حُکمنِی صادِر قِیلماقچِی بُولگن شَخص کامِل اِیشانچگه اِیگه بوُلِیشِی کِیرَک.

شَرعِی تَعوِیل قِیلِیش وَ شَرعِی اِجتِهاد قِیلِیش هَم، خَطا قِیلِینِیشِی مُومکِین بوُلگن اوُرِینلَردَن بِیرِی حِسابلَه نَدِی،شوُ بِیلَن بِیرگه اوُ شَخصنِی اِیمانِیگه ضَرَر یِیتِیشِیگه مانِعلِیک قِیلَه دِی وَ مُسُلمان شَخص اِسلام دائِرَه سِیدَن چِیقِیب کِیتِیشِیگه یوُل قوُیمَیدِی. تَعوِیل قِیلَه یاتگن کِیشِینِینگ هَدَفِی اَلله نِینگ شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَرگه اِطاعَت قِیلِیشدِیر، اَمّا اوُ قِیلگن اِجتِهادِیدَه خَطاگه دُوچار بوُلَه دِی. یَعنِی تَعوِیل قِیلوُوچِینِینگ اَصلِی مَقصَدِی اَلله نِینگ شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَرگه اِطاعَت قِیلِیش، بُویسِینِیشدَن عِبارَت بوُلِیب،اوُ  اَصلِیدَه اَلله نِی بوُیرُوغِیگه اِیرگشماقچِی بوُلَه دِی،اَمّا اِجتِهاددَه خَطا قِیلِیب قوُیَه دِی.

شَرعِی حُجَّتلَرگه نِسبَتاً خَطا تَعوِیل قِیلِیشلِیک، رَسُول الله صلی الله علیه وَسَلَّمنِی عَصرلَرِیدَه  صادِر بوُلگن، حَتَّی تَحلِیل وَ تَحرِیم حَددِیدَگِی تَعوِیللَرگه بِیر نِیچَه اوُرِیندَه اِیشارَه قِیلِیب اوُتدِیک، یَنَه بِیر مَرتَه اوُلَرگه اِیشارَه قِیلماقچِیمِیز. اَمّا اوُ پَیتدَه رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّمنِی بارلِیکلَرِیگه وَ اِسلامِی حُکوُمَتنِی وَ صَحابَه لَرنِی شوُراسِینِی مَوجُودلِیگِیگه قَرَمَسدَن، شَخصنِی اوُستِیدَه “نَبَوِی حُجَّت” اِقامَه قِیلِینمَه گوُنچَه وَ شَرعِی کَنَللَر آرقَه لِی اوُنِی جاهِللِیگِی یوُقاتِیلمَه گوُنچَه وَ اوُندَن تَوبَه قِیلِیش طَلَب قِیلِینمَه گوُنچَه، شَخصنِینگ قِیلگن خَطاسِی سَبَبلِی اوُنِی اوُستِیدَه اِرتِداد حُکمِی اِجرا قِیلِینمَه گن، اَگرچِی خاطِب اِبنِ بَلتَعَه رَضِیَ الله عَنهُ نِی واقِیعَه سِیدَه اَوَّل اوُ کِیشِی تَکفِیر قِیلِینَه دِی، اَمّا کِییِینگِی قِیلِینگن تِیکشِیرُولَر نَتِیجَه سِیدَه خاطِب رَضِیَ الله عَنهُ حَقِیدَگِی تَکفِیر خَطا بوُلگنلِیگِی مَعلوُم بُولَه دِی، شوُ سَبَبلِی هَم بُو اِیش اِرتِداد حُکمِینِی اِجرا قِیلِینِیشِیگه چَه یِیتِیب بارمَیدِی.

(دوامی بار…….)

شیخ ابوحمزه المهاجر هورامی:درس های مقدماتی/ درس پنجم:  دشمن شناسی شرعی (4)/ شناسائی مرتد در ادبیات شرعی و چگونگی برخورد با مرتدین و جبهه ی مرتدین

پیاده شده از نوار صوتی شیخ ابوحمزه المهاجر هورامی حفظه الله

(41- قسمت)

مورد دیگری که می تواند به عنوان مانع تکفیر و یکی از موانع تکفیر عمل کند اکراه و اجبار است:

در حالت اکراه، شخص کاری را از روی اجبار انجام می دهد و اگر این اجبار نباشد، این شخص این کار را انجام نمی دهد. مثل زمانی که سکولاریستهای قریش عمار بن ياسر رضی الله عنهما را مجبور به گفتارهائی کردند که از دل به آن اعتقاد نداشت و الله متعال در مورد او و افرادی که شبیه او در دام چنین کفاری قرار می گیرند می فرماید: «مَن کَفَرَ بِاللّهِ مِن بَعْدِ إیمَانِهِ إِلاَّ مَنْ أُکْرِهَ وَقَلْبُهُ مُطْمَئِنٌّ بِالإِیمَانِ وَلَکِن مَّن شَرَحَ بِالْکُفْرِ صَدْراً فَعَلَیْهِمْ غَضَبٌ مِّنَ اللّهِ وَلَهُمْ عَذَابٌ عَظِیمٌ»‏ (نحل/۱۰۶)، کسانی که پس از ایمان آوردنشان کافر می‌شوند – به جز آنان که (تحت فشار و اجبار)وادار به اظهار کفر می‌گردند و در همان حال دلهایشان ثابت بر ایمان است‌ – آری! چنین کسانی که سینه ی خود را برای پذیرش مجدّد کفر گشاد می‌کنند (و به دلخواه خود دوباره کفر را می‌پذیرند)، خشم تند و تیز خدا (در دنیا)گریبانگیرشان می‌شود، و (در آخرت، کیفر و) عذاب بزرگی دارند.‏ در اینجا، شخصِ مجبور و مُکرَه از عذاب در دنیا و در قیامت استثناء شده است. «إِلاَّمَنْ أُکْرِهَ وَقَلْبُهُ مُطْمَئِنٌّ بِالإِیمَانِ»، به جز کسانی که وادار به کفر می شوند و در همان حال دل هایشان بر ایمان ثابت است.

اینکه یک مسلمان تا چه حد می تواند در برابر اکراه و اجبار کفار مقاومت کند، بستگی به ایمان شخص دارد و نمی توان حد و مرزی برایش تعیین کرد. سیمه رضی الله عنها در برابر درخواست کفار وسعتی داشت و حاضر نشد حتی به قیمت جانش هم که شده زبان به کفرگوئی باز کند و بر روی طاغوت زمان تف انداخت. اما، پسرش عمار، سخنان کفرآمیزی را از روی اجبار گفت. پس، نمی توان برای اشخاص تعیین تکلیف کرد، این به میزان ایمان و وسعت اشخاص بستگی دارد. اما، علمای اسلام مواردی چون قتل و زنا را از این قاعده مستثنی کرده اند و بر این باورند در هر صورتی، مسلمان نمی تواند این دو جرم را انجام دهد حتی اگر به قیمت جانش هم تمام شود.

مانع دیگر تکفیر تأویل است که به عنوان آخرین مرحله در روش برخورد با شخصِ متهمِ به جرمِ ارتداد قبل از صدورِ حکمِ ارتداد باید مورد بررسیِ دقیق قرار بگیرد و در این مرحله هم شخصی که می خواهد حکم را صادر کند باید به یقین کامل برسد.

تأویل شرعی و اجتهاد شرعی، هم یکی از همان مواردی است که امکان خطا و اشتباه در آن وجود دارد، و مانعی است که اجازه نمی دهد به ایمان شخص صدمه ای برسد و اجازه نمی دهد شخص مسلمان از دایره ی اسلام خارج شود. تأویل کننده، کسی است که هدفش اطاعت از قانون شریعت الله است اما در اجتهادش دچار اشتباه می شود. یعنی تأویل کننده، کسی است که هدفش اطاعت و فرمانبرداری از قانون شریعت الله است، می خواهد از الله تبعیت کند اما در اجتهادش دچار اشتباه می شود.

تأويلِ اشتباهِ نسبتِ به نصوص شرعی، در عصر رسول الله صلی الله علیه وسلم و صحابه هم رخ داده است، حتی تأویلی در حد تحلیل و تحریم که در چند جای مختلف به آن اشاره کردیم و دوباره به آن اشاره می کنیم. اما، با وجود رسول الله صلی الله علیه وسلم و به دنبال آن با وجود حکومت اسلامی و شورای صحابه، تازمانی كه «حجتِ نبوی» بر شخص اقامه نشده بود و از کانال شرعی آن جهل رفع نشد، و از او طلب توبه نشده بود، شخص به دلیل خطایی که مرتکب شده بود حکم ارتداد بر او اجرا نشد، و اگر در موردی چون قضیه ی حاطِب بن ابی بلتعه رضی الله عنه که توسط عمر بن خطاب رضی الله عنه تکفیر می شود، اما تحقیقات بعدی نشان می دهند که چنین تکفیری در مورد حاطِب رضی الله عنه اشتباه بوده برای همین کار به اجرای حکم ارتداد نکشید.

(ادامه دارد…….)

تعارفي درسونه/پنځم درس: شرعي دښمن پېژندنه (4)/په شرعي ادبياتو کې د مرتد پېژندنه او مرتدین او  له مرتدین ډلو سره د چلند څرنګوالی(18) هو ، هغه څوک چې غواړي له اسلام او سیکولریزم ، سوسیالیزم ، لیبرالیزم ، له ځینو عقایدو څخه ، له اسلام څخه واخلي او یو څه د ډیموکراسۍ څخه ، لیبرالیزم او سوسیالیزم او داسې نورو څخه څه واخلي،دوی څه کوي؟ دوی یو نوی معجون جوړوي.تاسو همدا اوس د دوی ژوند ته وګورئ ، یو معجون دی.دلته یو مختلفی معجون شتون لري چې په هغه کې هم اسلام او هم سیکولریزم او هم کفر  شتون لري ، هرڅه په کې شتون لري.ځکه چې دوی غواړي دا لاره غوره کړي. الله تعالي وايي دا د دوی هدف دی.دوی وايي چې موږ سیکولریزم هم منو ، اسلام هم منو ، دا د دوی هدف دی «یَتَّخِذُواْبَیْنَ ذَلِکَ سَبِیلاً».دوی غواړي د دواړو ترمنځ لاره انتخاب وکړي. بله لاره  انتخاب او غوره کړئ.دا د آیتونو مثالونه دي چې له مسلمانانو څخه غوښتنه کوي چې په بشپړ ډول ټول هغه څه ته تسلیم شي چې الله تعالی نازل کړي. مسلمانان باید «سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا» ولري. يعني ، موږ اوریدلي او اطاعت مو وکړ ، بس.او دوی نشي کولی چه  ځینې ومني او ځینې یې و نه مني. که دوی دا کار وکړل: «أُوْلَئِکَ هُمُ الْکَافِرُونَ حَقّاً»يعنې بې له شکه هر څوک چې دا کار کوي ټول هغوي کافر دی.دا د اسلام د دین  “ښکاره” قواعدو څخه د انکار کولو په اړه دی. تاسي پوه شلي؟،د اسلام یو “اښکاره” حکمونه چې د دې شخص لپاره “روښانه” شوي او دا روښانه ده چې “ښکاره” حکم د اسلام دین دی. د اهل سنت معروف مذهبونه او فرقې چې  په نوم پیژندل کیږي د مذهب د فقهي مسلو څخه انکار د ارتداد لامل نه ګڼي.يعنې د مذهبونو مشرانو او د هغوی لومړنيو شاګردانو ويلي دي چې که څوک خپل اجتهاد او يا د فلاني  مذهب اجتهاد رد کړي نو دا به د هغه د ارتداد لامل نه شي.هرڅوک چې دا کار کوي مرتد نه کیږي. د دې په وینا ، د هر چا خبرې رد او منل کیدی شي ، پرته له هغه څه چې رسول الله صلی الله علیه و سلم  راوړي دي. په دې صورت کې ، د یو ځانګړي مذهب د اجتهاد مخالفت د یو انسان سره د بل انسان مخالفت دی ، نه د الله تعالی سره د انسان مخالفت. دا یو ډیر مهم ټکی دی چې باید په پام کې ونیول شي.دا د دې مذهبونو عمومي قاعده ده ، که څه هم دا د کلونو او پیړیو راهیسې نه ده عملي شوې ، او په ري ، قزوین ، خراسان ، بغداد او نورو مسلمانو ځمکو کې په زرګونو مسلمانان یوازې د دې لپاره وژل شوي چې دوی د  دمختلفو ارا  حنفي ، شافعي ، حنبلی او داسې نورو یو بل سره مخالفت کول.او هغه ناورینونه چې موږ ټول  په تاریخ پوهیږو او د دې ورور وژنه او کورنیو جګړو تاریخ  د مسلمانانو لپاره د شرم بدنامۍ په توګه ثبت کړی دی.البته ، د 12 امامانو شیعه ګان د شیعه مذهب د اړینې مسلې انکار د ارتداد لامل نه ګڼي.دا د محمد باقر خنصري یا (میرکابیر) لخوا د منهاج المعریف یا د شیعه عقایدو کلتور په کتاب کې ذکر شوی دی.د 12 امامانو شیعه ګان په دې باور دي چې که د مذهب د اړتیاوو څخه انکار د شیعه مذهب یو له اصولو او ستنو څخه وي ، دا یوازې د شیعه مذهب د وتلو لامل کیږي نه د اسلام له دین څخه. شهید ثاني هم د اجماع مخالفت د اړتیا د ردولو یوه  ضروریات بیلګه نه ګڼي.يعنې هغه د دين په ضروریات اړتياوو نه پوهېږي.مګر دا چې هغه مسله چې په اړه یې اجماع اقامه راپورته شوې وي ،د دین  د ضروریات اړتیا وي.برسېره پردې ، هغه څه چې اجماع  شوده  د  دین  د ضروریات اړتیا په توګه اجماع موافقه شوې ده ،دا باید د اهل حَلّ  او عقد د خلکو او د مسلمانانو د تحققّ په اړه اجماع شوی وي ، او دا اجماع باید د اهل حَلّ او عقد  د خلکو لخوا موافقه شوې وي او د ټولو مسلمانانو اجماع.کله چې یو څوک داسې څه ردوي.دوی دا د دین د ضروریات او د الله د شریعت د قانون او د اسلام د دین څخه انکار ګڼي.هغه څه نه دي چې د دوی له مذهبونه سره تړاو لري.په دې حالت کې ، په شیعه مذهب کې ، هغه د مذهب د ضروریاتو  څخه انکار او د هغه اجماع څخه انکار چې له مذهب څخه رامینځته کیږي د ارتداد لامل نه ګڼي ، مګر یوازې د دین د ضروریات  څخه انکار د ارتداد لامل ګني  کیږي.دا هغه څه دي چې د مسلمانانو تر منځ ټول مذهبونه او توپیرونه په دې موافق هم نظره دي.په هرصورت ، له بده مرغه ، د ټولو توپیرونو په منځ کې ، د دوی ځینو پیروانو د دې ډول مقرراتو څخه ډډه کړې او د ځان او نورو فرقو لپاره یې د انحراف او ذلت سبب شوي دي.

Шайх Абу Хамза хўромий: муқаддамот дарслари / бешинчи дарс:Шаръий душманшиносий (4) шаръий адабиётдаги муртадларни аниқлаш ва муртадларга, уларни жибхасига қандай муносабатда бўлиш

Шайх Абу Хамза хўромий хафизахуллохни аудио тасмасидан ёзиб олинган.

(40- қисм)

Мана бу хадисдаги қадрли сахоба ўзини ўлдиришни қасд қилган эмасди, росулуллох саллаллоху алайхи васаллам хам уни қилган иши хато сабабли бўлганини ва у кечирилишини маълум қилиб  бу ишга  аниқлик киритадилар.

Ёки бошқа бир жойда росулуллох саллаллоху алайхи васаллам мархамат қиладиларки: худованд ўзи томонга тавба қилиб қайтаётган бандаси учун сизларни хар бирингиздан кўра шодроқ бўлади. Одамлар яшайдиган жойлардан узоқдаги бир биёбонда бир шахс озиқ-овқат нарсалари билан бирга  отини хам  йўқотиб қўйган пайтида,уни топишдан ноумид бўлиб қолади. Шахс дарахтни соясига дам олиш учун чўзилиб ётади, у шу холатда паришон бўлиб турган пайтида тўсатдан отини бошига келиб қолганини кўради. Шунда отини тизгинини ушлаб олиб қаттиқ хурсанд бўлганидан айтадики:

قَالَ مِنْ شِدَّةِ الْفَرَحِ اللَّهُمَّ أَنْتَ عَبْدِی وَأَنَا رَبُّکَ أَخْطَأَ مِنْ شِدَّةِ الْفَرَحِ،

Мана бу шахс қаттиқ хурсанд бўлганидан айтадики: парвардигоро! Сен банда ва мен сени парвардигорингман. Мана бу шахс қаттиқ хурсанд бўлгани сабабли хато қилади.

Агар бир шахс аллохни ўзини бандаси деб хитоб қиладиган бўлса, шубхасиз бу шахс ошкор куфрга дучор бўлган бўлади, қатъан хам ошкор куфрга дучор бўлади, шунингдек агар бир  киши қасддан,огох бўлган холатда бу ишни қилса, бу уни исломдан чиқишига боис бўлади, аммо олдин айтиб ўтилган шахсга ўхшаб хато қилган холда айтиб юборса маъзур бўлади ва уни устида хукм содир бўлмайди.

Албатта, хатокор ёки унутган шахсга нисбатан қаттиққўл бўлиш ва гунохни олиб ташланиши, мушаххас жиноятлардаги ахкомларни ижро қилинмайди деган маънода эмас. Чунки хато қилиш,унутиш борасидаги масалаларда баъзи бир масалалар борки, хато қилинган тақдирда хам уни ижро қилиниши керак, махсусан булар аллохнинг  бандаларини хаққига тегишли бўлса. Қасд қилмаган холда одам ўлдиришга ўхшаш,бунда шахс бошқа бир кишини қасд қилмаган холда ўлдириб қўяди, буни баробарида эса ўзини қилган хатоси сабабли каффорот бериб дия тўлаши лозим. Ёки бўлмасам тахорат олишни унутиб тахоратсиз  намоз ўқиган киши, бир муддатдан сўнг бу уни ёдига келади. Шунда, намозини иккинчи марта қайта ўқиши керак, ёки бир фарзни вақти ўтиб кетган бўлса ва у намозини унутиб қўйган бўлса, ёдига тушгандан сўнг уни ўқиши лозим.

Бу ердаги гунох уни иймонига зарба,зарар етказмайди, уни унутганлиги ё хато қилгани сабабли бу нарсалар иймонига зарар етишига монеълик қилади ва у етказган зарарини қоплаши лозим. Хар қандай холатда хам, унутиш ва хатога ўхшаган қасддан қилинмаган ишлар мусулмон шахсни такфир қилинишига монеълик қилади.

(давоми бор…….)

 شَیخ اَبُو حَمزَه مُهاجِر هوُرامِی : مَقَدَّمات دَرسلَرِی/ بِیشِینچِی دَرس: شَرعِی دُشمَنشُوناسِی (4) شَرعِی اَدَبِیاتدَگِی مُرتَدلَرنِی اَنِیقلَش وَ مُرتَدلَرگه، مُرتَدلَرنِی جِبهَه سِیگه قَندَی مُناسَبَتدَه بوُلِیش.

شَیخ اَبُو حَمزَه مُهاجِر هوُرامِی حَفِظَهُ الله نِی اَاوُدِیا تَسمَه سِیدَن یازِیب آلِینگن

(40- قیسم)

مَنَه بُو حَدِیثدَگِی قَدرلِی صَحابَه اوُزِینِی اوُلدِیرِیشنِی قَصد قِیلگن اِیمَسدِی، رَسُول اَلله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّم هَم اوُنِی قِیلگن اِیشِی خَطا سَبَبلِی بوُلگه نِینِی وَ اوُ کِیچِیرِیلِیشِینِی مَعلوُم قِیلِیب بُو اِیشگه اَنِیقلِیک کِیرِیتَه دِیلَر.

یاکِی باشقَه بِیر جایدَه رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّم مَرحَمَت قِیلَه دِیلَرکِی: خُداوَند اوُزِی تامانگه تَوبَه قِیلِیب قَیتَه یاتگن بَندَه سِی اوُچُون سِیزلَرنِی هَر بِیرِینگِیزدَن کوُرَه شادراق بوُلَه دِی. آدَملَر یَشَیدِیگن جایلَردَن اوُزاقدَگِی بِیر بِیاباندَه بِیر شَخص آذِیق- آوقَت نَرسَه لَرِی بِیلَن بِیرگه آتِینِی هَم یُوقاتِیب قوُیگن پَیتِیدَه، اوُنِی تاپِیشدَن نااوُمِید بوُلِیب قالَه دِی. شَخص دَرَختنِی سایَه سِیگه دَم آلِیش اوُچُون چوُزِیلِیب یاتَه دِی، اوُ شوُ حالَتدَه پَرِیشان بُولِیب توُرگن پَیتِیدَه توُسَتدَن آتِینِی باشِیگه کِیلِیب قالگه نِینِی کوُرَه دِی. شُوندَه آتِینِی تِیزگِینِینِی اوُشلَب آلِیب قَتتِیق حُرسَند بوُلگه نِیدَن اَیتَه دِیکِی:    قَالَ مِنْ شِدَّةِ الْفَرَحِ اللَّهُمَّ أَنْتَ عَبْدِی وَأَنَا رَبُّکَ أَخْطَأَ مِنْ شِدَّةِ الْفَرَحِ، مَنَه بُو شَخص قَتتِیق حُرسَند بُولگه نِیدَن اَیتَه دِیکِی: پَروَردِیگارا! سِین بَندَه وَ مِین سِینِی پَروَردِیگارِینگمَن. مَنَه بُو شَخص قَتتِیق حُرسَند بُولگه نِی سَبَبلِی خَطا قِیلَه دِی.

اَگر بِیر شَخص اَلله نِی اوُزِینِی بَندَه سِی دِیب خِطاب قِیلَه دِیگن بُولسَه، شُبهَه سِیز بُو شَخص آشکار کُفرگه دوُچار بوُلگن بُولَه دِی، قَطعاً هَم آشکار کُفرگه دوُچار بُولَه دِی، شوُنِینگدِیک اَگر بِیر کِیشِی قَصددَن، آگاه بوُلگن حالَتدَه بُو اِیشنِی قِیلسَه، بُو اوُنِی اِسلامدَن چِیقِیشِیگه بائِث بوُلَه دِی، اَمّا آلدِین اَیتِیب اوُتِیلگن شَخصگه اوُحشَب خَطا قِیلگن حالدَه اَیتِیب یُوبارسَه مَعذوُر بُولَه دِی وَ اوُنِی اوُستِیدَه حُکم صادِر بُولمَیدِی.

اَگر بِیر شَخص اَلله نِی اوُزِینِی بَندَه سِی دِیب خِطاب قِیلَه دِیگن بُولسَه، شُبهَه سِیز بُو شَخص آشکار کُفرگه دوُچار بُولگن بُولَه دِی، قَطعاً هَم آشکار کُفرگه دوُچار بُولَه دِی، شوُنِینگدِیک اَگر بِیر کِیشِی قَصددَن،آگاه بُولگن حالَتدَه بُو اِیشنِی قِیلسَه، بُو اوُنِی اِسلامدَن چِیقِیشِیگه بائِث بوُلَه دِی، اَمّا آلدِین اَیتِیب اوُتِیلگن شَخصگه اوُحشَب خَطا قِیلگن حالدَه اَیتِیب یوُبارسَه مَعذوُر بوُلَه دِی وَ اوُنِی اوُستِیدَه حُکم صادِر بوُلمَیدِی.

اَلبَتَّه،خَطاکار یاکِی اوُنوُتگن شَخصگه نِسبَتاً قَتتِیق قوُل بوُلِیش وَ گوُناهنِی آلِیب تَشلَه نِیشِی، مُشَخَّص جِنایَتلَردَگِی اَحکاملَرنِی اِجرا قِیلِینمَیدِی دِیگن مَعنادَه اِیمَس. چوُنکِی خَطا قِیلِیش، اوُنوُتِیش بارَه سِیدَگِی مَسَلَه لَردَه بَعضِی بِیر مَسَلَه لَر بارکِی، خَطا قِیلِینگن تَقدِیردَه هَم اوُنِی اِجرا قِیلِینِیشِی کِیرَک، مَخصُوصاً بوُلَراَلله نِینگ بَندَه لَرِینِی حَققِیگه تِیگِیشلِی بوُلسَه. قَصد قِیلمَه گن حالدَه آدَم اوُلدِیرِیشگه اوُحشَش، بوُندَه شَخص باشقَه بِیر کِیشِینِی قَصد قِیلمَه گن حالدَه اوُلدِیرِیب قوُیَه دِی، بُونِی بَرابَرِیدَه اِیسَه اوُزِینِی قِیلگن خَطاسِی سَبَبلِی کَفّارات بِیرِیب دِییَه توُلَه شِی لازِم. یاکِی بوُلمَه سَم طَهارَت آلِیشنِی اوُنوُتِیب طَهارَتسِیز نَماز اوُقِیگن کِیشِی، بِیر مُددَتدَن سوُنگ بوُ اوُنِی یادِیگه کِیلَه دِی. شوُندَه، نَمازِینِی اِیککِینچِی مَرتَه قَیتَه اوُقِیشِی کِیرَک، یاکِی بِیر فَرضنِی وَقتِی اوُتِیب کِیتگن بوُلسَه وَ اوُ نَمازِینِی اوُنوُتِیب قوُیگن بوُلسَه، یادِیگه توُشگندَن سوُنگ اوُنِی اوُقِیشِی لازِم.

بُو یِیردَگِی گوُناه اوُنِی اِیمانِیگه ضَربَه، ضَرَر یِیتکَزمَیدِی، اوُنِی اوُنوُتگنلِیگِی یا خَطا قِیلگه نِی سَبَبلِی بُو نَرسَه لَر اِیمانِیگه ضَرَر یِیتِیشِیگه مانِعلِیک قِیلَه دِی وَ اوُ یِیتکَزگن ضَرَرنِی قاپلَه شِی لازِم. هَر قَندَی حالَتدَه هَم، اوُنوُتِیش وَ خَطاگه اوُحشَه گن قَصددَن قِیلِینمَه گن اِیشلَر مُسُلمان شَخصنِی تَکفِیر قِیلِینِیشِیگه مانِعلِیک قِیلَه دِی.

(دوامی بار……)

شیخ ابوحمزه المهاجر هورامی:درس های مقدماتی/ درس پنجم:  دشمن شناسی شرعی (4)/ شناسائی مرتد در ادبیات شرعی و چگونگی برخورد با مرتدین و جبهه ی مرتدین

پیاده شده از نوار صوتی شیخ ابوحمزه المهاجر هورامی حفظه الله

(40- قسمت)

در این حدیث، صحابی گرانقدر رسول الله صلی الله علیه وسلم قصد کشتن خودش را نداشت و رسول الله صلی الله علیه وسلم روشن کرد که چون عملش از روی اشتباه وخطا بوده مورد عفو قرار می گیرد .

یا در جای دیگر رسول الله صلی الله علیه وسلم می فرماید: خداوند نسبت به توبه ی بنده اش هنگامی که به سوی او برمی گردد شادتر از هر کدام از شماست. هنگامی که در یک بیابان دور از آبادی شخصی از شما وسیله ی سواری اش را که حامل طعام و خوراکش نیز بوده گم می کند و آنگاه که از یافتنش مأیوس می شود. شخص زیر سایه ی درخت دراز می کشد تا استراحت کند، در همین حال پریشانی، به ناگاه سواری خودش را بر بالین خود می یابد آنگاه افسارش را می گیرد و از شدت خوشحالی می گوید: قَالَ مِنْ شِدَّةِ الْفَرَحِ اللَّهُمَّ أَنْتَ عَبْدِی وَأَنَا رَبُّکَ أَخْطَأَ مِنْ شِدَّةِ الْفَرَحِ، این شخص از شدت خوشحالی می گوید: پروردگارا! تو بنده و من پروردگار تو هستم. این شخص به خاطر نهایت خوشحالی دچار خطا و اشتباه شد.

هيچ شكی وجود ندارد كه اگر کسی خداوند را به عنوان بنده مورد خطاب قرار دهد دچار كفر آشکاری شده است، قطعاً دچار كفر آشکاری شده و چنانچه کسی آگاهانه و عمدی چنین کاری را انجام دهد باعث خروج از دایره ی اسلام می شود، اما وقتی که به این شيوه شخص از روی خطا و اشتباه سخن گفت به خاطر خطایش معذور می شود، و حکم بر او صادر نمی شود.

البته، برداشتن گناه و سخت گیری بر شخص خطاکار یا فراموش کار به معنی عدم اجرای احکام در جرمهای مشخص و تعیین شده ی در شریعت بر او نیست. چون، در مسأله ی خطا و فراموشی بعضی از احکام هستند که در صورت خطا هم باید اجرا شوند، مخصوصاً اگر به حق بندگان الله ربط داشته باشد. مانند قتل غیر عمد که شخص کسی را به صورت غیر عمد بکشد، در برابر آن باید دیه و کفاره اشتباهش را بدهد. یا مانند کسی که وضو گرفتن را فراموش می کند و بدون وضو نمازش را می خواند اما بعد از نماز یادش می آید. در این صورت، باید نمازش را دوباره بخواند، یا کسی که وقت یک فرض تمام می شود و فراموش می کند نماز بخواند، بعد از آنکه یادش می آید دوباره باید آن را بخواند .

در اینجا، گناه به ایمانش صدمه ای نزده و همین فراموشی و خطا مانعی می شوند که به ایمانش صدمه ای وارد نشود، اما صدمه ای که زده باید جبران کند. در هر صورت، امور غیر عمدی مثل فراموشی و خطا مانع تکفیر شخص مسلمان می شوند.

(ادامه دارد……..)

تعارفي درسونه/پنځم درس: شرعي دښمن پېژندنه (4)/په شرعي ادبياتو کې د مرتد پېژندنه او مرتدین او له مرتدین ډلو سره د چلند څرنګوالی(17)

اوس، ما دا مسله مخکې وویل، دا خورا ضروري دی،هغه څوک چې د الله تعالی د شریعت له احکامو څخه یو یا د الله تعالی ټوله شریعت، چې د هغه لپاره دا یقیني، ښکاره، او روښانه، او ثابت وي چې دا د الله تعالی شریعت دی او د الله تعالی له لوري راغلی دی.خو سره له دې، هغه یو طرف ته اړوي او بل څه یې په ځای کېږدي.الله تعالی فرمایي:-  «‏آمَنَ الرَّسُولُ بِمَا أُنْزِلَ إِلَيْهِ مِنْ رَبِّهِ وَالْمُؤْمِنُونَ كُلٌّ آمَنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ لَا نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِنْ رُسُلِهِ وَقَالُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ‏» (بقره/285)،پېغمبر او پېغمبر په هر هغه څه ايمان لري چې پر ده د خپل رب له لوري نازل شوى دى او مؤمنان (هم) پرې ايمان لري. دوی ټولو په خدای، د هغه پر ملایکو، د هغه په ​​کتابونو او د هغه پر پیغمبرانو ایمان راوړی دی (او وايي:) موږ د هغه په ​​​​پیغمبرانو کې هیڅ توپیر نه کوو او دوی وايي: موږ اوریدلي او اطاعت مو کړی دی. «سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا».ربه! موږ ستا څخه بښنه غواړو، او تا ته ورګرځو«رَبَّنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ‏».دا د مسلمانانو صفت دی. هر څه چې د الله سبحانه وتعالی له خوا راځي، هغه څه چې دوی یې وايي یوازې یو غبرګون لري: موږ اوریدلي او اطاعت کوو«سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا»؛کله چې دوی پوه شول چې دا د الله تعالی له خوا راغلی، موږ یې واورید او اطاعت یې وکړ.«سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا»،حتی که دوی د دې اطاعت په حکمت او د خدای په فرمان پوه هم نشي دوی په الله توکل وموند او په پایله کې یې د هغه خبرې ومنلې.په ډېرو آيتونو کې حکمتونه شته، د رسول الله صلى الله عليه وسلم په ډېرو احاديثو او احاديثو کې ډېر څه شته، چې اوس موږ پرې پوه شوي يو.ساینس علم دا پخپله تجربه کړه او ثابته کړه، په داسې حال کې چې هیڅ صحابه په دې نه پوهیدل.مګر د هر هغه څه په وړاندې زموږ عکس العمل چې د الله تعالی له خوا راځي پرته له دې چې ورسره مبارزه وکړي دا دي چه «سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا» موږ واوریدل او اطاعت مو وکړ«بِمَا أُنْزِلَ إِلَيْهِ مِنْ رَبِّهِ».هرڅه چې د څښتن پروردگار لخوا نازل شوي دي.«وَالْمُؤْمِنُونَ كُلٌّ آمَنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِه»ټول مومنان په دې هم ټولو باور لري ، دوی ټول په دې باور او عتقاد لري.
– او په بل آیت کې فرمایي:«‏يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا آمِنُوا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ وَالْكِتَابِ الَّذِي نَزَّلَ عَلَى رَسُولِهِ وَالْكِتَابِ الَّذِي أَنْزَلَ مِنْ قَبْلُ وَمَنْ يَكْفُرْ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ فَقَدْ ضَلَّ ضَلَالًا بَعِيدًا‏» (نساء/136)،ای  هغه کسانو چه تاسي ايمان راوړي ده! په خدای ، د هغه په رسول ، او هغه په کتاب چې هغه پیغمبر ته رالیږلی دی ، او هغه کتابونه چې مخکې یې نازل کړي (په کوم کې چې هیڅ ډول تحریف یا هیرول نه و) ایمان راوړي باور وکړئ.او څوک چې په خدای ، فرښتو ، د خدای کتابونه ، د هغه پیغمبران ، او د قیامت ورځ کافر شی (او له دې څخه یو یې نه مني) په حقیقت کې واقعیا په لرې پرتو ګمراهۍ کې راوتلی دي.«وَمَنْ يَكْفُرْ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ»،هو ، هغه خپل کتاب رالیږلی ، تاسو باید په هیڅ شی کې کفر ونه کړئ ، او ووایه چې زه یې نه منم ، زه یې نه منم ، یعني د هغه پوښلو لپاره.
– او په بل ځای کې فرمایي:«إِنَّ الَّذِینَ یَکْفُرُونَ بِاللّهِ وَرُسُلِهِ وَیُرِیدُونَ أَن یُفَرِّقُواْ بَیْنَ اللّهِ وَرُسُلِهِ وَیقُولُونَ نُؤْمِنُ بِبَعْضٍ وَنَکْفُرُ بِبَعْضٍ وَیُرِیدُونَ أَن یَتَّخِذُواْ بَیْنَ ذَلِکَ سَبِیلاً* أُوْلَئِکَ هُمُ الْکَافِرُونَ حَقّاً وَأَعْتَدْنَا لِلْکَافِرِینَ عَذَاباً مُّهِیناً» ‏(نساء/۱۵۰-۱۵۱)،هغه څوک چې په خدای او د هغه په پیغمبرانو ایمان نه لري او غواړي د خدای او پیغمبرانو ترمنځ جلای واچوي او وايي چې موږ په ځینو پیغمبرانو ایمان لرو او موږ په ځني نورو ایمان باور نه لرو، هدف د دوی چه په ځینو پیغمبرانو ایمان لري او په ځني نور ایمان نلري څه دی؟دوی د کفر او ایمان تر منځ غواړي ، د خدای ځینې حکمونه او نور یې یوه برخه مني او برخه یې نه مني.دوی غواړي د دې (کفر او عقیدې) ترمنځ نو لار انتخاب او جوړکړي کړي (او نوي معجون او یو څه نوي جوړه کړي).«وَیُرِیدُونَ أَن یَتَّخِذُواْ بَیْنَ ذَلِکَ سَبِیلاً»هغه کسان چې وايي«نُؤْمِنُ بِبَعْضٍ وَنَکْفُرُ بِبَعْضٍ»موږ په ځینو باندې ایمان لرو مګر موږ په ځني نورو ایمان نه لرو.دوی غواړي یوه نوې لاره جوړه کړي او په مینځ کې (نوي معجون ) جوړکړي.الله تعالی فرمایي:دوی ټول بې له شکه کافران دي ، «أُوْلَئِکَ هُمُ الْکَافِرُونَ حَقّاً»،او موږ د

کافرانو لپاره د سخت عذاب غچ چمتو کړی دی.«وَأَعْتَدْنَا لِلْکَافِرِینَ عَذَاباً مُّهِیناً».

Шайх Абу Хамза хўромий: муқаддамот дарслари / бешинчи дарс:Шаръий душманшиносий (4) шаръий адабиётдаги муртадларни аниқлаш ва муртадларга, уларни жибхасига қандай муносабатда бўлиш

Шайх Абу Хамза хўромий хафизахуллохни аудио тасмасидан ёзиб олинган.

(39- қисм)

Иккинчи ўринда мусулмон кишини такфир қилинишига монеълик қила оладиган ишлар,қасддан қилинмаган унутиш,хато ва шунга ўхшаш ишлар хисобланади:

Инсонни ишлари қасддан ё қасд қилмаган холатда бўлишини хаммамиз яхши биламиз, унутиш ва хато ёки қаттиқ қўрқув ё ғазабланиш ё ўта қаттиқ хаяжонланиш сабабли инсон ўзи истамаган ишларни қилиши мумкин, мана булар қасддан қилинмаган ишлар жумласига киради ва шахс қасд қилмаган холатда хақдан узоқлашиб кетади ва жиноятга дучор бўлади, ишларни қасд қилмаган холатда бўлиши шахсни иймонига зарар етишига ва шахсни устида иртидод хукмини ижро этилишига монеъ бўлади. Аллох таоло бундай мусулмонлар хақида мархамат қиладики:

لَا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا ۚ لَهَا مَا كَسَبَتْ وَعَلَيْهَا مَا اكْتَسَبَتْ ۗ رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَا إِن نَّسِينَا أَوْ أَخْطَأْنَا …(بقره/۲۸۶)،

Аллох хеч бир жонни тоқатидан ташқари нарсага таклиф қилмайди. (хар кимнинг) қилган (яхши) амали ўзи учундир ва (ёмон) амали хам ўзининг бўйнигадир. Парвардигоро, агар унутган ёки хато қилган бўлсак, бизни азобингга гирифтор айлама!

لَيْسَ عَلَيْکُمْ جُناحٌ فيما أَخْطَأْتُمْ بِهِ وَ لکِنْ ما تَعَمَّدَتْ قُلُوبُکُمْ وَ کانَ اللَّهُ غَفُوراً رَحيماً (احزاب/۵(

Қилган хатоларингиз сабабли сизларга гунох йўқдир, лекин кўнгилларингиз (билан) қасд қилган нарсадагина (гунохкор бўлурсизлар). Аллох мағфиратли, мехрибон бўлган зотдир.

Хўп, росулуллох саллаллоху алайхи васаллам хам мана бу оят ва унга ўхшаган оятларни янада очиқроқ равшанлаштириш учун мархамат қиладиларки, агар умматим хатога,унутишга,мажбурий холатга дучор бўладиган бўлсалар, аллох таоло уларни мана бу  ишларини кечиради:

«إِنَّ اللهَ تَجَاوَزَ لِي عَنْ أُمَّتِي الخَطَأَ وَالنِّسْيَانَ وَمَا اسْتُكْرِهُوا عَلَيْهِ».

Бу ердаги хатодан мақсад, шахс бир ишни қилмоқчи бўлади, аммо у қилган ишни натижаси у назарда тутган  ишдан кўра бошқа нарса бўлиб чиқади,масалан:

Хайбар ғазотида қадрли сахобалардан бўлган Омир ибни Аквоъ розиаллоху анху душманни аскарини ўлдиришни қасд қилади, аммо урган зарбаси ўзига қайтади ва уни ўзи ўлади. Сахобаларни бири айтадики: Омир ўзини ўзи ўлдирди ва бу уни амалларини ботил қилади. Аквоъ розиаллоху анхуни акаси Салма розиаллоху анху ёшга тўла кўзлари билан росулуллох саллаллоху алайхи васалламни олдиларига келади,шунда у киши мархамат қиладиларки: сенга нима бўлди? Салма айтадики: Омирни амаллари ботил бўлди,дейишяпти. У киши мархамат қилдиларки: ким бу сўзларни айтди? Ёронларингизни бири,деб жавоб берди. Росулуллох саллаллоху алайхи васаллам мархамат қилдиларки:

كَذَبَ مَنْ قَالَ ذَلِكَ، بَلْ لَهُ أَجْرُهُ مَرَّتَيْنِ.

Улар ёлғон айтишибди, буни ким айтган бўлса хам ёлғон айтибди, у учун икки баробар савоб мавжуддир.

(давоми бор…….)

 شَیخ اَبُو حَمزَه مُهاجِر هوُرامِی : مَقَدَّمات دَرسلَرِی/ بِیشِینچِی دَرس: شَرعِی دُشمَنشُوناسِی (4) شَرعِی اَدَبِیاتدَگِی مُرتَدلَرنِی اَنِیقلَش وَ مُرتَدلَرگه، مُرتَدلَرنِی جِبهَه سِیگه قَندَی مُناسَبَتدَه بوُلِیش.

شَیخ اَبُو حَمزَه مُهاجِر هوُرامِی حَفِظَهُ الله نِی اَاوُدِیا تَسمَه سِیدَن یازِیب آلِینگن

(39- قیسم)

اِیککِینچِی اوُرِیندَه مُسُلمان کِیشِینِی تَکفِیر قِیلِینِیشگه مانِعلِیک قِیلَه آلَه دِیگن اِیشلَر، قَصددَن قِیلِینمَه گن اوُنوُتِیش، خَطا وَ شوُنگه اوُحشَش اِیشلَر حِسابلَه نَدِی:

اِنساننِی اِیشلَرِی قَصددَن یا قَصد قِیلمَه گن حالَتدَه بوُلِیشِینِی هَمَّه مِیز یَحشِی بِیلَه مِیز، اوُنوُتِیش وَ خَطا یاکِی قَتتِیق قوُرقوُو یا غَضَبلَه نِیش یا اوُتَه قَتتِیق هَیَجانلَه نِیش سَبَبلِی اِنسان اوُزِی اِیستَه مَه گن اِیشلَرنِی قِیلِیشِی موُمکِین، مَنَه بُولَرنِی قَصددَن قِیلِینمَه گن اِیشلَر جُملَه سِیگه کِیرَه دِی وَ شَخص قَصد قِیلمَه گن حالَتدَه حَقدَن اوُزاقلَه شِیب کِیتَه دِی وَ جِنایَتگه دُوچار بُولَه دِی، اِیشلَرنِی قَصد قِیلمَه گن حالَتدَه بوُلِیشِی شَخصنِی اِیمانِیگه ضَرَر یِیتِیشیِگه وَ شَخصنِی اوُستِیدَه اِرتِداد حُکمِینِی اِجرا اِیتِیلِیشِیگه مانِع بوُلَه دِی. اَلله تَعالَی بوُندَی مُسُلمانلَر حَقِیدَه مَرحَمَت قِیلَه دِیکِی:     

• لَا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا ۚ لَهَا مَا كَسَبَتْ وَعَلَيْهَا مَا اكْتَسَبَتْ ۗ رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَا إِن نَّسِينَا أَوْ أَخْطَأْنَا …( بقره/۲۸۶)،  اَلله هِیچ بِیر جاننِی طاقَتِیدَن تَشقَه رِی نَرسَه گه تَکلِیف قِیلمَیدِی. ( هَر کِیمنِینگ) قِیلگن ( یَحشِی ) عَمَلِی اوُزِی اوُچُوندِیر وَ (یامان) عَمَلِی هَم اوُزِینِینگ بوُینِیگه دِیر. پَروَردِیگارا، اَگر اوُنوُتگن یاکِی خَطا قِیلگن بوُلسَک، بِیزنِی عَذابِینگگه گِیرِیفتار اَیلَه مَه!
• لَيْسَ عَلَيْکُمْ جُناحٌ فيما أَخْطَأْتُمْ بِهِ وَ لکِنْ ما تَعَمَّدَتْ قُلُوبُکُمْ وَ کانَ اللَّهُ غَفُوراً رَحيماً (احزاب/۵( قِیلگن خَطالَرِینگِیز سَبَبلِی سِیزلَرگه گوُناه یُوقدِیر، لِیکِن کوُنگِیللَرِینگِیز (بِیلَن) قَصد قِیلگن نَرسَه دَه گِینَه (گوُناهکار بوُلَرسِیزلَر). اَلله مَغفِرَتلِی، مِهرِبان بوُلگن ذاتدِیر.

حوُپ، رَسُول الله صَلّی اَلله عَلَیهِ وَسَلَّم هَم مَنَه بُو آیَت وَ اوُنگه اوُحشَگن آیَتلَرنِی یَنَدَه آچِیقراق رَوشَنلَشتِیرِیش اوُچُون مَرحَمَت قِیلَه دِیلَرکِی،اَگر اوُمَّتِیم خَطاگه، اوُنُوتِیشگه،مَجبُورِی حالَتگه دُوچار بوُلَه دِیگن بُولسَه لَر، اَلله تَعالَی اوُلَرنِی مَنَه بُو اِیشلَرِینِی کِیچِیرَه دِی: ” إِنَّ اللهَ تَجَاوَزَ لِي عَنْ أُمَّتِي الخَطَأَ وَالنِّسْيَانَ وَمَا اسْتُكْرِهُوا عَلَيْهِ “.

بُو یِیردَگِی خَطادَن مَقصَد، شَخص بِیر اِیشنِی قِیلماقچِی بُولَه دِی، اَمّا اوُ قِیلگن اِیشنِی نَتِیجَه سِی اوُ نَظَردَه توُتگن اِیشدَن کوُرَه باشقَه نَرسَه بوُلِیب چِیقَه دِی، مَثَلاً:

• خَیبَرغَزاتِیدَه قَدرلِی صَحابَه لَردَن بُولگن عامِر اِبنِ  اَکواع رَضِیَ الله عَنهُ دُشمَننِی اَسکَرِینِی اوُلدِیرِیشنِی قَصد قِیلَه دِی، اَمّا اوُرگن ضَربَه سِی اوُزِیگه قَیتَه دِی وَ اوُنِی اوُزِی اوُلَه دِی. صَحابَه لَرنِی بِیرِی اَیتَه دِیکِی: عامِر اوُزِینِی اوُزِی اوُلدِیردِی  وَ بُو اوُنِی عَمَللَرِینِی باطِل قِیلَه دِی. اَکواع رَضِیَ الله عَنهُ نِی اَکَه سِی سَلمَه رَضِیَ الله عَنهُ یاشگه توُلَه کوُزلَرِی بِیلَن رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّمنِی آلدِیلَرِیگه کِیلَه دِی، شوُندَه اوُ کِیشِی مَرحَمَت قِیلَه دِیلَرکِی: سِینگه نِیمَه بوُلدِی؟ سَلمَه اَیتَه دِیکِی: عامِرنِی عَمَللَرِی باطِل بُولدِی،دِییِیشیَپتِی. اوُ کِیشِی مَرحَمَت قِیلدِیلَرکِی: کِیم بُو سوُزلَرنِی اَیتَدِی؟ یارانلَرِینگِیزنِی بِیرِی، دِیب جَواب بِیردِی. رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّم مَرحَمَت قِیلدِیلَرکِی:   كَذَبَ مَنْ قَالَ ذَلِكَ، بَلْ لَهُ أَجْرُهُ مَرَّتَيْنِ. اوُلَر یالغان اَیتِیشِیبدِی، بُونِی کِیم اَیتگن بُولسَه هَم یالغان اَیتِیبدِی، اوُ اوُچُون اِیککِی بَرابَر ثَواب مَوجُوددِیر.

(دوامی بار…….)