نویسنده: admin

Муқаддамот дарслари/ саккизинчи дарс :  фитрий эхтиёж сифатидаги шодлик ва уни қандай контрол қилиб бошқариш.

Шайх Абу Хамза хўромий хафизахуллохни аудио тасмасидан ёзиб олинган

(7-қисм)

Мусбат ва ўринли, бардавом  шодликлар билан  умумий суратда танишиш.

Аввало бахсимизни бошида фитрий ишлар хақида ва аллохни шариатидаги қонунларга шодлик масаласида тобеъ бўлишнинг  ахамият борасида шу нарсани айтиш лозимки, зулм- ситамга қарши мубораза қилишлик, адолатни талаб қилишлик ва қурол билан жанг қилиш, жиход қилиш кабилар инсонни таъбига ёқмайди ва аллох таоло очиқ-ойдин баён қиладики:

 كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِتَالُ وَهُوَ كُرْهٌ لَّكُمْ ۖ وَعَسَىٰ أَن تَكْرَهُوا شَيْئًا وَهُوَ خَيْرٌ لَّكُمْ ۖ وَعَسَىٰ أَن تُحِبُّوا شَيْئًا وَهُوَ شَرٌّ لَّكُمْ ۗ وَاللَّهُ يَعْلَمُ وَأَنتُمْ لَا تَعْلَمُونَ(بقره/216)

Сизларга ёқмасада, жанг қилишингиз фарз қилинди. (Зотан) сизлар ўзингиз учун яхши бўлган нарсани ёқтирмаслигингиз ва сиз учун ёмон бўлган нарсани яхши кўришингиз мумкин. Аллох билур, сизлар билмассиз.

Яъни агарчи зулмга ва адолатсизликка қарши мубораза қилишлик ва золимларни,фасодчиларни нобуд қилишлик инсонни фитратида мавжуд бўлса хам, аммо буни баробарида инсонни фитрати очликка тоқат қилишлик, ярадор бўлишлик, зиндонга тушишлик, сургун қилиниш, қавм- қариндошлардан ва ватандан  узоқда бўлиш,махсусан ўлим ва ўлдириш каби  мана бу муборазани оқибатларини ёқтирмайди, инсон фитрий суратда бундай нарсаларни ёмон кўради, бу ерда мана бу табиий хом ашёни фақат  ” тўғри таълим бериш ва тўғри қонунлар ва тўғри таниб олиш”гина униб-ўстиради ва сахих йўлга уни хидоят қилади.

  Бу ерда бериладиган таълимлар шахсга фақат қуролли жанг ва жиходдаги мушкилотларни,қийинчиликларни ўзини назарга олмасликни ўргатади, балки иззат ва озодлик,фаровонлик,амният ва аллохнинг комил ибодатлари, аллохни шариатини комил татбиқ қилиниши каби  унинг дунёвий самаралари фақат қуролли жанг ва жиходни гурухида мавжудлигидан ташқари, улар аллох таоло билан муомала қилаётганликларини хам назарга олишлари кераклигини ва бу муомалани қийматини аллох таоло жаннат ва ўзини розилиги билан тўлашини таълим беради. Мана бу нарсалар шахс дунёда қўлдан бой берадиган нарсаларга  қараганда қадрлироқ  ва қийматлироқ самарадур.

   إِنَّ اللَّهَ اشْتَرَىٰ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ أَنفُسَهُمْ وَأَمْوَالَهُم بِأَنَّ لَهُمُ الْجَنَّةَ ۚ.

Албатта,аллох мўъминларнинг жонларини ва молларини улардан жаннат баробарига сотиб олди,

يُقَاتِلُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَيَقْتُلُونَ وَيُقْتَلُونَ ۖ

Улар аллохни йўлида жанг қилишиб (кофирларни) ўлдирадилар ва (ўзлари хам аллох учун шахид бўлиб) ўлдириладилар.

 وَعْدًا عَلَيْهِ حَقًّا فِي التَّوْرَاةِ وَالْإِنجِيلِ وَالْقُرْآنِ ۚ  وَمَنْ أَوْفَىٰ بِعَهْدِهِ مِنَ اللَّهِ ۚ  فَاسْتَبْشِرُوا بِبَيْعِكُمُ الَّذِي بَايَعْتُم بِهِ ۚ وَذَٰلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ (توبه/111)

(Бундай мўъминларга жаннат берилишига) аллох таврот,инжил ва қуръонда ўзининг хақ ваъдасини бергандир. Аллохдан хам ахдига вафодорроқ ким бор? Бас, (эй мўъминлар), қилган бу савдоларингиздан шод бўлингиз. Мана шу хақиқий буюк бахтдир.

Бу ердаги харидор: аллох таоло, сотувчи: инсон; ўртадаги муомала қилинаётган махсулот : инсоннинг арзимас жони ва моли, аслида эса мана бу мол-давлат хам аллохни ўзиники, ана бу махсулотни бахоси ва қиймати: адабий жаннат; мана бу муомалани замонатчиси: аллох таоло. Мана бу муомалани рукнлари ва шартлари хам  очиқ – ойдин кўриниб турибди.

Инсон фитрати бўйича фойда,манфаъатни исташини ва зарар,зиённи ёмон кўришини хаммамиз яхши биламиз, энди бу ерда шу нарса мухимки, у таълим олган нарсалар ва унга ўргатилган қонунлар нимани зарарли ва нималарни манфаъатли деб кўрсатган?  Агар аллох таоло бир нарсада манфаъат бор деган бўлса, аммо бу шахсга мана бу нарсани зарарли деб ўргатишган бўлса, шу ерда мана бу шахс зарар билан манфаъатни ташхис бериш бўйича гумрох бўлиб қолади ва  аллох таоло манфаъатли деган нарсани зарарли деб санайди ва аллох таоло зарарли деган нарсани манфаъатли деб хисоблайди, шу ерда шахс, фитратини бу борада  ўзгартирган ва аллохни шариатидаги қонуни яхши деган унда манфаъат бор нарсадан безор бўлади ва аллох таоло ёмон, зарарли деган нарсани шахс яхши кўради ва у томонга харакат қилади.  

Баъзи кишиларда зарар томонга мойил бўлишлик ва фойдали нарсадан узоқлашишлик, инсонни фитратида мавжуд бўлган қуролли жангни, ўлдиришни, қирғинни  ёмон кўриш ва ундан безорлик сабабли бўлиши мумкин ва шахс мана бу икки фитрий  ишни ўртасида ўйланиб қолган бўлиши хам мумкин :  улардан бири зулмни, ситамни, залилликни нобуд қилиб фаровонлик, амният ва иззат, дунёдаги комил ибодат ва қиёматдаги жаннат бўлса, бошқа бири ўлдиришдан, муборазани ва жиходни оқибатидан безор бўлишдур. Шу ерда аллох таоло мархамат қиладики:

  وَعَسَىٰ أَن تَكْرَهُوا شَيْئًا وَهُوَ خَيْرٌ لَّكُمْ ۖ وَعَسَىٰ أَن تُحِبُّوا شَيْئًا وَهُوَ شَرٌّ لَّكُمْ ۗ وَاللَّهُ يَعْلَمُ وَأَنتُمْ لَا تَعْلَمُونَ .

Бу ерда аллох таоло бизларга мархамат қиляптики, сизларга нима манфаъатли эканини мен сизлардан кўра яхшироқ биламан, бизлар хам аллох таолони сўзига ва уни шариатидаги қонунига эргашган холда қуйидагиларни айта оламиз: ха, фақатгина сен яхши билгувчисан ва бизлар хеч нарсани билмаймиз, бошқа мавжудотлар хақ эмас, балки сен хақдирсан.

سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا ۖ غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ(بقره/285)

Ва “эшитдик ва итоат этдик. Парвардигоро, гунохларимизни мағфират қилишингни сўраймиз. Ва фақат ўзингга қайтажакмиз”, дедилар.

Мўъминлар мана бу ўринларда аллох таолога ва у зотни ваъдаларига таваккул ва эътимод қилганликлари сабабли ва мана бу дастурларни амалга оширишни кетидан уларга насиб бўладиган  дунёвий ва ухровий натижалари, самараси учун хам ўз ихтиёрлари билан қучоқ очиб рақобатлашган холда, аллохни шариатидаги қонунларни амалга оширишга харакат қилишади ва уни таълим олишади. Даъват ва жиход йўлидаги машаққат ва қийинчиликлар маккада мусулмонларни бошига тушган нарсалар ва ватанни тарк қилиш ва хабашага кейинчалик эса мадинага хижрат қилиш ва қуролли жанг қилиш, дунёдаги хамма нарсани оилани,мол-давлатни,лаззатларни тарк қилишга ўхшайди, шу шаклда мусулмон шахс учун бу ишлар осон,енгил,ёқимли ва шодлик келтирувчи бўлиб қолади ва шахс ўзидаги илм ва огохлик билан даъватдан ва аллохни шариатидаги қонунларга амал қилишдан келиб чиққан мушкилотларни,машаққатларни кутиб олади. Мана бу машаққат ва мушкилотлар аччиқ дорилар бўлиб,инсонларнинг дунёвий ва ухровий саломатлиги,шифо топиши ана бу аччиқ дориларни истемолига гаровланган.

(давоми бор……..)

مُقَدَّمات دَرسلَرِی / سَککِیزِینچِی دَرس: فِطرِی اِیختِیاج صِیفَتِیدَگِی شادلِیک وَ اوُنِی قَندَی کانترال قِیلِیب باشقَه رِیش.

شیخ ابو حمزه هورامی حفظه الله نی ااودیا تسمه سیدن یازیب آلینگن.

(7- قیسم)

مُثبَت وَ اوُرِینلِی،بَردَوام شادلِیکلَر بِیلَن عُمُومِی صُورَتدَه تَنِیشِیش.

اَوَّلا بَحثِیمِیزنِی باشِیدَن فِطرِی اِیشلَر حَقِیدَه وَ اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَرگَه شادلِیک مَسَلَه سِیدَه  تابِع بوُلِیشنِینگ اَهَمِیَتِی بارَه سِیدَه شوُ نَرسَه نِی اَیتِیش لازِمکِی، ظُلم- سِیتَمگَه قَرشِی مُبارَزَه قِیلِیشلِیک، عَدالَتنِی طَلَب قِیلِیشلِیک وَ قوُرال بِیلَن جَنگ قِیلِیش، جِهاد قِیلِیش کَبِیلَر اِنساننِی طَعبِیگَه یاقمَیدِی وَ اَلله تَعالَی آچِیق- آیدِین بَیان قِیلَه دِیکِی:   كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِتَالُ وَهُوَ كُرْهٌ لَّكُمْ ۖ وَعَسَىٰ أَن تَكْرَهُوا شَيْئًا وَهُوَ خَيْرٌ لَّكُمْ ۖ وَعَسَىٰ أَن تُحِبُّوا شَيْئًا وَهُوَ شَرٌّ لَّكُمْ ۗ وَاللَّهُ يَعْلَمُ وَأَنتُمْ لَا تَعْلَمُونَ(بقره/216) سِیزلَرگَه یاقمَسَه دَه، جَنگ قِیلِیشِینگِیز فَرض قِیلِیندِی. (ذاتاً) سِیزلَر اوُزِینگِیز اوُچُون یَحشِی بُولگَن نَرسَه نِی یاقتِیرمَسلِیگِینگِیز وَ سِیز اوُچُون یامان بوُلگَن نَرسَه نِی یَحشِی کوُرِیشِینگِیز موُمکِین. اَلله بِیلوُر، سِیزلَر بِیلمَسسِیز.

یَعنِی اَگَرچِی ظُلمگَه وَ عَدالَتسِیزلِیککَه قَرشِی مُبارَزَه قِیلِیشلِیک وَ ظالِملَرنِی ،فَسادچِیلَرنِی نابوُد قِیلِیشلِیک اِنساننِی فِطرَتِیدَه مَوجُود بوُلسَه هَم،اَمّا بوُنِی بَرابَرِیدَه اِنساننِی فِطرَتِی آچلِیککَه طاقَت قِیلِیشلِیک،یَرَه دار بُولِیشلِیک،زِندانگَه توُشِیش،سوُرگوُن قِیلِینِیش، قَوم- قَرِینداشلَردَن وَ وَطَندَن اوُزاقدَه بوُلِیش، مَخصُوصاً اوُلِیم وَ اوُلدِیرِیش کَبِی مَنَه بُو مُبارَزَه نِی عاقِبَتلَرِینِی یاقتِیرمَیدِی، اِنسان فِطرِی صُورَتدَه بوُندَی نَرسَه لَرنِی یامان کوُرَه دِی، بُو یِیردَه مَنَه بُو طَبِیعِی خام اَشیانِی فَقَط “توُغرِی تَعلِیم بِیرِیش وَ توُغرِی قانوُنلَر وَ توُغرِی تَنِیب آلِیش” گِینَه اوُنِیب – اوُستِیرَه دِی وَ صَحِیح یوُلگَه اوُنِی هِدایَت قِیلَه دِی.

بُو یِیردَه بِیرِیلَه دِیگَن تَعلِیملَر شَخصگَه فَقَط قوُراللِی جَنگ وَ جِهادِی مُشکِلاتلَرنِی، قِییِینچِییکلَرنِی اوُزِینِی نَظَرگَه آلمَسلِیکنِی اوُرگَه تَه دِی، بَلکِی عِزَّت وَ آزادلِیک،فَراوانلِیک،اَمنِیَت وَ اَلله نِینگ کامِل عِبادَتلَرِی، اَلله نِی شَرِیعَتِینِی کامِل تَطبِیق قِیلِینِیشِی کَبِی اوُنِینگ دُنیاوِی ثَمَرَه لَرِی فَقَط قوُراللِی جَنگ وَ جِهادنِی گوُروُهِیدَه مَوجوُدلِیگِیدَن تَشقَه رِی، اوُلَر اَلله تَعالَی بِیلَن مُعامَلَه قِیلَه یاتگَنلِیکلَرِینِی هَم نَظَرگَه آلِیشلَرِی کِیرَکلِیگِینِی وَ بُو مُعامَلَه نِی قِیمَتِینِی اَلله تَعالَی جَنَّت وَ اوُزِینِی راضِیلِیگِی بِیلَن توُلَه شِینِی تَعلِیم بِیرَه دِی. مَنَه بُو نَرسَه لَر شَخص دُنیادَه قوُلدَن بای بِیرَه دِیگَن نَرسَه لَرگَه قَرَگَندَه قَدرلِیراق وَ قِیمَتلِیراق ثَمَرَه دوُر.     إِنَّ اللَّهَ اشْتَرَىٰ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ أَنفُسَهُمْ وَأَمْوَالَهُم بِأَنَّ لَهُمُ الْجَنَّةَ ۚ.  اَلبَتَّه، اَلله مُؤمِنلَرنِینگ جانلَرِینِی وَ ماللَرِینِی اوُلَردَن جَنَّت بَرابَرِیگَه ساتِیب آلدِی، يُقَاتِلُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَيَقْتُلُونَ وَيُقْتَلُونَ ۖ   اوُلَر اَلله نِی یوُلِیدَه جَنگ قِیلِیشِیب (کافِرلَرنِی) اوُلدِیرَه دِیلَر وَ ( اوُزلَرِی هَم اَلله اوُچُون شَهِید بوُلِیب) اوُلدِیرِیلَه دِیلَر.   وَعْدًا عَلَيْهِ حَقًّا فِي التَّوْرَاةِ وَالْإِنجِيلِ وَالْقُرْآنِ ۚ  وَمَنْ أَوْفَىٰ بِعَهْدِهِ مِنَ اللَّهِ ۚ  فَاسْتَبْشِرُوا بِبَيْعِكُمُ الَّذِي بَايَعْتُم بِهِ ۚ وَذَٰلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ (توبه/111) (بوُندَی مُؤمِنلَرگَه جَنَّت بِیرِیلِیشِیگَه) اَلله تَورات، اِینجِیل وَ قُرآندَه اوُزِینِینگ حَق وَعدَه سِینِی بِیرگَندِیر. اَلله دَن هَم عَهدِیگَه وَفادارراق کِیم بار؟ بَس، (اِی مُؤمِنلَر)، قِیلگَن بُو سَودالَرِینگِیزدَن شاد بوُلِینگِیز. مَنَه شُو حَقِیقِی بوُیوُک بَختدِیر. 

بُو یِیردَگِی خَرِیدار: اَلله تَعالَی، ساتوُوچِی: اِنسان؛ اوُرتَه دَگِی مُعامَلَه قِیلِینَه یاتگَن مَخصُولات: اِنساننِینگ اَرزِیمَس جانِی وَ مالِی، اَصلِیدَه اِیسَه مَنَه بُو مال- دَولَت هَم اَلله نِی اوُزِینِیکِی، اَنَه بُو مَخصُولاتنِی بَهاسِی وَ قِیمَتِی: اَبَدِی جَنَّت؛ مَنَه بُو مُعامَلَه نِی زَمانَتچِیسِی: اَلله تَعالَی. مَنَه بُو مُعامَلَه نِی رُکنلَرِی وَ شَرطلَرِی هَم آچِیق – آیدِین کوُرِینِیب توُرِیبدِی.

اِنسان فِطرَتِی بُویِیچَه فایدَه،مَنفَعَتنِی اِیستَه شِینِی وَ ضَرَر،زِیاننِی یامان کوُرِیشِینِی هَمَّه مِیز یَحشِی بِیلَه مِیز، اِیندِی بُو یِیردَه شُو نَرسَه مُهِمکِی، اوُ تَعلِیم آلگَن نَرسَه لَر وَ اوُنگَه اوُرگَه تِیلگَن قانوُنلَر نِیمَه ضَرَرلِی وَ نِیمَه لَرنِی مَنفَعَتلِی دِیب کوُرسَتگَن؟ اَگَر اَلله تَعالَی بِیر نَرسَه دَه مَنفَعَت بار دِیگَن بُولسَه، اَمّا بُو شَخصگَه مَنَه بُو نَرسَه نِی ضَرَرلِی دِیب اوُرگَه تِیشگَن بوُلسَه، شُو یِیردَه مَنَه بُو شَخص ضَرَر بِیلَن مَنفَعَتنِی تَشخِیص بِیرِیش بوُیِیچَه گوُمراه بوُلِیب قالَه دِی وَ اَلله تَعالَی مَنفَعَتلِی دِیگَن نَرسَه نِی ضَرَرلِی دِیب سَنَیدِی وَ اَلله ضَرَرلِی دِیگَن نَرسَه نِی مَنفَعَتلِی دِیب حِسابلَیدِی، شُو یِیردَه شَخص، فِطرَتِینِی بُو بارَه دَه اوُزگَرتِیرگَن وَ اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنِی یَحشِی دِیگَن اوُندَه مَنفَعَت بار نَرسَه دَن بِیزار بوُلَه دِی وَ اَلله تَعالَی یامان، ضَرَرلِی دِیگَن نَرسَه نِی شَخص یَحشِی کوُرَه دِی وَ اوُ تامانگَه حَرَکَت قِیلَه دِی.

بَعضِی کِیشِیلَردَه ضَرَر تامانگَه مایِیل بوُلِیشلِیک وَ فایدَه لِی نَرسَه دَن اوُزاقلَه شِیشلِیک، اِنساننِی فِطرَتِیدَه مَوجُود بوُلگَن قوُراللِی جَنگنِی،اوُلدِیرِیشنِی،قِیرغِیننِی یامان کوُرِیش وَ اوُندَن بِیزارلِیک سَبَبلِی بوُلِیشِی موُمکِین وَ شَخص مَنَه بُو اِیککِی فِطرِی اِیشنِی اوُرتَه سِیدَه اوُیلَه نِیب قالگَن بوُلِیشِی هَم موُمکِین: اوُلَردَن بِیر ظُلمنِی، سِیتَمنِی،زَلِیللِیکنِی نابُود قِیلِیب فَراوانلِیک، اَمنِیَت وَ عِزَّت، دُنیادَگِی کامِل عِبادَت وَ قِیامَتدَگِی جَنَّت بوُلسَه، باشقَه بِیرِی اوُلدِیرِیشدَن،مُبارَزَه نِی وَ جِهادنِی عاقِبَتِیدَن بِیزار بوُلِیشدوُر. شوُ یِیردَه اَلله تَعالَی مَرحَمَت قِیلَه دِیکِی:   وَعَسَىٰ أَن تَكْرَهُوا شَيْئًا وَهُوَ خَيْرٌ لَّكُمْ ۖ وَعَسَىٰ أَن تُحِبُّوا شَيْئًا وَهُوَ شَرٌّ لَّكُمْ ۗ وَاللَّهُ يَعْلَمُ وَأَنتُمْ لَا تَعْلَمُونَ. بُو یِیردَه اَلله تَعالَی بِیزلَرگَه مَرحَمَت قِیلیَپتِیکِی، سِیزلَرگَه نِیمَه مَنفَعَتلِی اِیکَه نِینِی مِین سِیزلَردَن کوُرَه یَحشِیراق بِیلَه مَن،بِیزلَر هَم اَلله تَعالَی نِی سوُزِیگَه وَ اوُنِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنِیگَه اِیرگَشگَن حالدَه قوُیِیدَگِیلَرنِی اَیتَه آلَه مِیز: حَه، فَقَطگِینَه سِین یَحشِی بِیلگوُچِیسَن وَ بِیزلَر هِیچ نَرسَه نِی بِیلمَیمِیز، باشقَه مَوجُوداتلَر حَق اِیمَس، بَلکِی سِین حَقدِیرسَن.  سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا ۖ غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ(بقره/285) وَ اِیشِیتدِیک وَ اِطاعَت اِیتدِیک. پَروَردِیگارا، گوُناهلَرِیمِیزنِی مَغفِرَت قِیلِیشِینگنِی سوُرَیمِیز. وَ فَقَط اوُزِینگگَه قَیتَه جَکمِیز”، دِیدِیلَر.

مُؤمِنلَر مَنَه بُو اوُرِینلَردَه اَلله تَعالَی گَه وَ اوُ ذاتنِی وَعدَه لَرِیگَه تَوَکُّل وَ اِعتِماد قِیلگَنلِیکلَرِی سَبَبلِی وَ مَنَه بُو دَستوُرلَرنِی عَمَلگَه آشِیرِیشنِی کِیتِیدَن اوُلَرگَه نَصِیب بُولَه دِیگَن دُنیاوِی وَ اُخراوِی نَتِیجَه لَرِی،ثَمَرَه سِی اوُچُون هَم اوُز اِیختِیارلَرِی بِیلَن قوُچاق آچِیب رَقابَتلَشگَن حالدَه،اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَرنِی عَمَلگَه آشِیرِیشگَه حَرَکَت قِیلِیشَه دِی وَ اوُنِی تَعلِیم آلِیشَه دِی. دَعوَت وَ جِهاد یوُلِیدَگِی مَشَقَّت وَ قِییِینچِیلِیکلَر مَککَه دَه مُسُلمانلَرنِی باشِیگَه توُشگَن نَرسَه لَر وَ وَطَننِی تَرک قِیلِیش وَ حَبَشَه گَه کِییِینچَه لِیک اِیسَه مَدِینَه گَه هِجرَت قِیلِیش وَ قوُراللِی جَنگ قِیلِیش، دُنیادَگِی هَمَّه نَرسَه نِی عائِلَه نِی، مال- دَولَتنِی،لَذَّتلَرنِی تَرک قِیلِیشگَه اوُحشَیدِی، شوُ شَکلدَه مُسُلمان شَخص اوُچُون بُو اِیشلَر آسان،یِینگِیل، یاقِیملِی وَ شادلِیک کِیلتِیرُوچِی بوُلِیب قالَه دِی وَ شَخص اوُزِیدَگِی عِلم وَ آگاهلِیک بِیلَن دَعوَتدَن وَ اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَرگَه عَمَل قِیلِیشدَن کِیلِیب چِیققَن مُشکِلاتلَرنِی، مَشَقَّتلَرنِی کوُتِیب آلَه دِی. مَنَه بُو مَشَقَّت وَ مُشکِلاتلَر اَچچِیق دارِیلَر بوُلِیب، اِنسانلَرنِینگ دُنیاوِی وَ اُخراوِی سَلامَتلِیگِی،شِفا تاپِیشِی اَنَه بُو اَچچِیق دارِیلَرنِی اِستِعمالِیگَه گَراولَنگَن.

(دوامی بار……..)

درسهای مقدماتی/درس هشتم:  شادی به عنوان یک نیاز فطری و چگونگی مدیریت و کنترل آن

پیاده شده از نوار صوتی شیخ ابوحمزه المهاجر هورامی حفظه الله

(7- قسمت)

شناخت کلی شادی های مثبت و بجا و پایدار

ابتداء درادامه ی بحثمان در مورد امور فطری و اهمیت تبعیت از قانون شریعت الله در مسأله ی شادی لازم است گفته شود که بعضی از امور فطری مثل مبارزه با ظلم و ستم و عدالتخواهی و جنگ مسلحانه و جهاد و غیره وجود دارند که با طبع انسان سازگارنیستند و الله تعالی به صراحت می فرماید : كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِتَالُ وَهُوَ كُرْهٌ لَّكُمْ ۖ وَعَسَىٰ أَن تَكْرَهُوا شَيْئًا وَهُوَ خَيْرٌ لَّكُمْ ۖ وَعَسَىٰ أَن تُحِبُّوا شَيْئًا وَهُوَ شَرٌّ لَّكُمْ ۗ وَاللَّهُ يَعْلَمُ وَأَنتُمْ لَا تَعْلَمُونَ(بقره/216)جنگ مسلحانه بر شما واجب گشته است، و حال آن که از آن بیزارید، لیکن چه بسا چیزی را دوست نمی‌دارید و آن چیز برای شما نیک باشد، و چه بسا چیزی را دوست داشته باشید و آن چیز برای شما بد باشد، و خدا می‌داند و شما نمی‌دانید .‏

یعنی با آنکه مبارزه با ظلم و بی عدالتی و از بین بردن ظالمین و مفسدین در فطرت انسان وجود دارد، اما در برابر این امور، فطرت انسان با عواقب این مبارزه مثل تحمل گرسنگی و زخمی شدن و زندان و تبعید و دوری از قوم و خویش و وطن و بخصوص کشت و کشتار سازگار نیست، و انسان به صورت فطری از چنین چیزهائی بدش می آید، در اینجا این مواد خام فطری را تنها «آموزشها و قوانین و شناخت درست» است که می تواند آنها را شکوفا و در مسیر صحیحش هدایت کند .

این آموزشها هستند که به شخص یاد می دهند که تنها مشکلات و سختی های جهاد و جنگ مسلحانه را در نظر نگیرند، بلکه علاوه بر ثمرات دنیوی آن مثل عزت و آزادی و رفاه و امنیت و عبادت کامل الله و تطبیق کامل شریعت الله که تنها در گروه جهاد مسلحانه و جهاد است، معامله ای را با الله تعالی در نظر بگیرند که در این معامله قیمتی که الله تعالی پرداخت می کند بهشت و رضایت خودش است و بسیار ارزشمند تر آن چیزهائی است که شخص در دنیا از دستش می دهد.إِنَّ اللَّهَ اشْتَرَىٰ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ أَنفُسَهُمْ وَأَمْوَالَهُم بِأَنَّ لَهُمُ الْجَنَّةَ ۚ. بی گمان الله (کالای) جان و مال مؤمنان را به (بهای) بهشت خریداری می‌کند يُقَاتِلُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ) آنان باید) در راه خدا بجنگند  فَيَقْتُلُونَ وَيُقْتَلُونَ ۖ و بکشند و کشته شوند. وَعْدًا عَلَيْهِ حَقًّا فِي التَّوْرَاةِ وَالْإِنجِيلِ وَالْقُرْآنِ ۚ  این وعده‌ای است که خداوند آن را در (کتابهای آسمانی) تورات و انجیل و قرآن وعده راستین آن را داده است، وَمَنْ أَوْفَىٰ بِعَهْدِهِ مِنَ اللَّهِ ۚ و چه کسی از خدا به عهد خود وفاکننده‌تراست‌؟ فَاسْتَبْشِرُوا بِبَيْعِكُمُ الَّذِي بَايَعْتُم بِهِ ۚ پس به معامله‌ای که کرده‌اید شاد باشید، وَذَٰلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ (توبه/111) و این پیروزی  و رستگاری بزرگی است .‏

 در اینجا خریدار: الله تعالی ، فروشنده: انسان؛ جنس مورد معامله: جان و مال ناقابل و فانی انسان که در اصل مال خود الله است، بها و قیمت جنس: بهشت جاویدان؛ ضامن معامله: الله تعالی . همه ی ارکان و شروط معامله واضح و روشن است.

می دانیم که انسان هم فطرتا خواهان نفع است و از ضرر و زیان بدش می آید، حالا اینجا مهم این است که این آموزشهائی که دیده و این قوانینی که به او یاد داده شده است چه چیزی را ضرر و چه چیزی را نفع معرفی کرده اند؟ اگر چیزی را که الله تعالی گفته سود در آن است و به این شخص یاد داده باشند که ضرر دارد، آن وقت است شخص در تشخیص نفع و ضرر گمراه می شود و چیزی را که الله نفع دانسته ضرر می داند و چیزی را که الله تعالی ضرر دانسته نفع می داند، در اینجا شخص فطرتش را در این زمینه تغییر داده است، و از چیزی که قانون شریعت الله گفته خوب است و نفع درآن است بیزار می شود، و از چیزی که الله تعالی گفته بده و ضرر در آن است شخص خوشش می آید و به سمتش می رود. 

در عده ای ممکن است این گرایش به سمت ضرر و دوری از نفع به دلیل کراهیت و بیزاری باشد که در فطرت انسان نسبت به جنگ مسلحانه و کشت و کشتار وجود دارد، و شخص بین دو امر فطری گیر کند: یکی میل به انهدام ظلم و ستم و ذلیلی و گرایش به رفاه و امنیت و عزت و عبادت کامل در دنیا و بهشت در قیامت، و دیگری بیزاری از کشت و کشتار و عواقب مبارزه و جهاد. در اینجاست که الله تعالی می فرماید:  وَعَسَىٰ أَن تَكْرَهُوا شَيْئًا وَهُوَ خَيْرٌ لَّكُمْ ۖ وَعَسَىٰ أَن تُحِبُّوا شَيْئًا وَهُوَ شَرٌّ لَّكُمْ ۗ وَاللَّهُ يَعْلَمُ وَأَنتُمْ لَا تَعْلَمُونَ. الله تعالی تعالی به ما می گوید من بهتر از شما می دانم چه به نفعتان است، و ما تنها با تبعیت از سخنان الله تعالی و قوانین شریعتش می توانیم بگوییم : بله تنها شما هستید که می دانید و ما نمی دانیم و حق با شماست نه با هیچ موجود دیگری: سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا ۖ غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ(بقره/285) شنیدیم و اطاعت کردیم. پروردگارا! آمرزش تو را خواهانیم، و بازگشت به سوی تو است .‏

مومنین در این موارد هم با توکل واعتمادی که به الله  تعالی و وعده هایش دارند، و بعد، با نتایج و ثمرات دنیوی و اخروی که در عملی کردن این دستور نصیبشان می شود، داوطلبانه، با آغوشی باز و رقابتی، به استقبال عملی کردن قوانین شریعت الله و این آموزشها می روند. سختیها و مشقات راه دعوت و جهاد مثل آنچه بر سر مسلمین در مکه آمد و ترک وطن و هجرتشان به حبشه و مدینه و بعد جنگ مسلحانه و ترک هر آنچه در دنیا از خانواده و اموال و لذتها و غیره دارند به این شکل برای شخص مسلمان سهل و آسان و گوارا و شادی بخش می شوند، و شخص با علم و آگاهی به استقبال این سختیها و مشکلات ناشی از دعوت و عمل به قانون شریعت الله می رود. این سختی ها و مشکلات داروهای تلخی هستند که شفاء و سلامت دنیوی و اخروی انسانها در گرو  مصرف این داروهای تلخ است.

(ادامه دارد……..)

Таърифи дарул ислом ва дарул куфр дар мазохиби мухталифи исломий.

Шайхул мужохид: Абу Хамза мухожир хўромий хафизахуллох

(1-қисмат)

Бисмиллах валхамдулиллах. Аммо баъад: ассаламу алайкум ва рохматуллохи ва барокатух. / бахши 3.

Баъди аз баррасийи ” дар” дар қуръон ва суннати сахих ва оройи сахоба мутаважжих шудемки ин тақсими “дарайн” қабли аз асри фуқахойи мазохиби мухталифи исломий ва таваллуди фиқхи ижтимоий ва тадвини масоили мутаъллиқ ба равобити бейнал милал дар миёни ахли фиқх вужуд дошта, ва шойиста аст бидонемки мазохиби исломий хам дар таърифи дарул ислом ва дарул куфр  чи гуфтанд?

 Мазхаби ханафий: Сархасий ханафий мазхаб рохимахуллох аз бузургони ин мазхаб чун Абу Юсуф ва Мухаммад Шайбоний рохимахуллох нақл мекунадки дарул ислом яъни: хар жойики дар он хукми ислом хоким бошад

«وَكُلُّ مَوْضِعٍ كَانَ الظَّاهِرُ فِيهِ حُكْمُ الْإِسْلَامِ[1]

Сархасий рохимахуллох дар жойи дигари мегуяд: ва сарзамини бо ижройи ахком ва қавонини исломий табдил мешавад ба ” дарул муслимин” сарзамини муслимин.    [2].

 Косоний рохимахуллох нез мегуяд: хар “дар” ё ба ислом музоф мегардад ё ба куфр,  ва дор ба ислом изофа мешавад хенгомики дар он ахкоми ислом татбиқ шавад, ва ба куфр изофа мешавад хенгомики дар он ахкоми куфр татбиқ шавад,…….зеро зухури ислом ва ё куфр бахотири зухури ахкомишон аст. . ^[3]

Ибни Обидин ханафий мазхаб мегуяд: дарул харб табдил ба дарул ислом мешавад бо ижро кардани ахкоми исломий дар он. .  [4]

Косоний  дар “Бадоиъус саноиъ” мегуяд: дар бейни асхоби мо ( яъни дар бейни ханафий мазхабхо) дар инки дарул куфр бо мусаллат шудани ахкоми ислом табдил ба дарул ислом мешавад ихтилофи вужуд надорад..[5]

Ба ин шикл ханафийхо дар таърифи дарул куфр хам мегуянд: сарзаминики дар онжо амр ва хукми раиси кофарон жорий мешавад ва дар онжо мусалмонон аз куффор метарсанд, баробарин дарул куфри он сарзамини астки дар онжо салтанат барои хокими мусалмон нест ( яъни хукумати исломий вужуд надорад) ва ғалаба дар онжо барои ахкоми куфр аст. [6]

Мазхаби моликий: моликийхо нез дар мовриди дарул куфр мегуянд: сарзаминики дар  онжо ахкоми куффор зохир ва жорий мешавад. Ва табъан хар сарзаминики дар он ахкоми исломий зохир ва ба мархалайи ижро дар биёянд он сарзамин хам дарул ислом аст. . ^[7]

Дар ин замина имом Молик аз Макка қабли аз фатх ва тахти хокимияти мушрикин мегуяд:

وَكَانَتْ الدَّارُ يَوْمئِذٍ دَارَ الْحَرْبِ لِأَنَّ أَحْكَامَ الْجَاهِلِيَّةِ كانَتْ ظَاهِرَةً يَوْمئِذٍ.^[8]  

Макка дар он замон дарул харб буд чун ахкоми жохилий бар онжо хокимият доштанд.

Мазхаби Шофеъий: имоми Шофеъий рохимахуллох бар ин бовар астки замин “дари” вохиди аст ва ин тақсимот амри ториъ ( халофи аслий ва пешомади ногахоний) аст. Ва мехохад бигуядки сарзамин мутаъаллиқ ба аллох аст ва еки аст ва табдил ба дарул куфр намешавад, ва замин дар асл дари вохиди барои ислом аст, ва дар дорул ислом набояд тақсими сурат гирад ва ин тақсими замин ба дарайн холати ториъ,( бегона, халофи асл ва пешомади ногахоний) астки ба хотири иноди куффор дар иқрор ба хокимияти ислом ба вужуд омада аст.

(идома дорад………)

---

[1]فَكُلُّ مَوْضِعٍ ظَهَرَ فِيهِ حُكْمُ الشِّرْكِ فَالْقُوَّةُ فِي ذَلِكَ الْمَوْضِعِ لِلْمُشْرِكِينَ فَكَانَتْ دَارَ حَرْبٍ، وَكُلُّ مَوْضِعٍ كَانَ الظَّاهِرُ فِيهِ حُكْمُ الْإِسْلَامِ فَالْقُوَّةُ فِيهِ لِلْمُسْلِمِينَ / ( المبسوط 12-258) همچنین نگاه کنید به : “المبسوط” (10/114)، و”بدائع الصنائع” للكاساني (7/ 130)، و”المعتمد” لأبي يعلى (267)، و”الآداب الشرعية” لابن مفلح (1/212)این مذهب حنفی هاست. /

[2] (السیر الکبیر 5/2197) / والدار تصیر دارالمسلمین بإجراء أحکام الإسلام

[3]  (بدائع الصنائع للکاسانی 9/4375)/ إن كل دار مضافة إما إلی الإسلام وإما إلی الکفر، وإنما تضاف الدار إلی الإسلام إذا طُبقت فيها أحکامه، وتضاف إلی الکفر إذا طبقت فيها أحکامه، كما تقول الجنة دارالسلام والنار دار البوار، لوجود السلامة فی الجنة والبوار فی النار، ولْن ظهور الإسلام أو الکفر بظهور أحکامهما

[4] الدر المحتار 4/ 356 ) / ودار الحرب تصير دار الإسلام بإجراء أحكام أهل الإسلام فيها»

[5] “لا خلافَ بين أصحابنا في أنّ دارَ الكفر تصير دارَ إسلامٍ بظهور أحكامِ الإسلام فيها”.

[6] اصطلاحات الفنون2/265، و المبسوط 10/114 / الدار التي يجري فيها أمر رئيس الکافرين ويخاف فيها المسلمون من الکفار، فعلى هذا تکون دار الکفر هي الدار التي لا يکون فيها السلطان والمنعة للحاكم المسلم والغلبة فيها لْحکام الکفر

[7] المقدمات الممهدات لابن رشد 2/285، و بلغة السالک 2/167، و المدونة 3/23) / « الدار التي تظهر وتجري فيها أحکام الکفار»

[8] مالک بن أنس، المدوَّنة الکبری، بیروت، دارالکتب العلمیه ، ۱۹۹۴م. ج۲ ص ۲۲

Муқаддамот дарслари/ саккизинчи дарс :  фитрий эхтиёж сифатидаги шодлик ва уни қандай контрол қилиб бошқариш.

Шайх Абу Хамза хўромий хафизахуллохни аудио тасмасидан ёзиб олинган

(6- қисм)

Аллох таоло мушрик ва секуляристларга омонлик бериб уларни мусулмонлар жумласидан деб хисоблайди, вақтики улар тавба қилиб намоз ўқисалар:

  فَإِن تَابُواْ وَأَقَامُواْ الصَّلاَةَ وَآتَوُاْ الزَّکَاةَ فَخَلُّواْ سَبِیلَهُمْ إِنَّ اللّهَ غَفُورٌ رَّحِیمٌ (توبه/5)

فَإِن تَابُواْ وَأَقَامُواْ الصَّلاَةَ وَآتَوُاْ الزَّکَاةَ فَإِخْوَانُکُمْ فِی الدِّینِ وَنُفَصِّلُ الآیاتِ لِقَوْمٍ یعْلَمُونَ‏ (توبه/11)

Жаннат ахли жиноятчи кимсалардан сўраган пайтларида:

«فِی جَنَّاتٍ یَتَسَاءلُونَ * ‏عَنِ الْمُجْرِمِینَ ‏‏»

сизларни жаханнамга ва сақарга тушишингизга нима  боис бўлди,

«مَا سَلَکَکُمْ فِی سَقَرَ ؟»

уларни жавобларидан бири шуки, улар намозни барпо қилишмаган:

  قَالُواْ لَمْ نَکُ مِنَ ٱلْمُصَلِّینَ (مدثر/32-43)

Улар айтурлар: “бизлар намоз ўқигувчилардан бўлмадик.

Росулуллох саллаллоху алайхи васаллам намоз ўқимайдиган кимсалар хақида мархамат қилганларки:

«بَیْنَ الرَّجُلِ وَ بَیْنَ الْکُفْرِ تَرْکُ الصَّلاةِ»[1]

Киши билан куфрни ўртасидаги фарқ, намозни тарк қилишдур.

«اَلْعَهْدُ الَّذی بَیْنَنا وَ بَیْنَهُمْ الصَّلاةُ فَمَنْ تَرَکَها فَقَدْ کَفَرَ»[2]

Бизларни кофирлардан жудо қиладиган ахд ва паймон намоздур, намозни тарк қилган киши кофир бўлади.

«عُرى الإسْلامِ وَ قَواعِدُ الدِّینِ ثَلاثَةٌ، عَلَیهِنَّ أسِّسَ الإسْلامُ مَنْ تَرَکَ واحِدَةً مِنْهُنَّ فَهُوَ بِها کافِرٌ، حَلالُ الدَّمِ: شَهادَةُ أنْ لا اله إلاّ الله، وَ الصَّلاةُ الْمَکْتُوبَةُ، وَ صَوْمُ رَمَضانَ»[3]

Исломнинг бир-бирига боғланган халқалари ва динни поялари учта нарса бўлиб, ислом уларни устига бино қилинган, агар киши улардан бирини тарк қилса, уни тарк қилгани сабабли кофир бўлади ва қони халол хисобланади.

Аллох таолодан бошқа хеч қандай  маъбуд йўқлигига иқрор бўлишлик ……..хар кунги вожиб намозларни ўқишлик…….рамозон ойида рўза тутишлик. Бошқа бир ривоятда қуйидагича келтирилган:

من ترك منهنَّ واحدةً فهوكافر باللّه، ولا يقبل منه صَرْفٌ ولا عدلٌ، و قد حل دمه وماله”

Кимки мана булардан бирини тарк қилса, кофир бўлибди ва уни фарз ва суннат ибодатлари қабул қилинмайди ва шубхасиз қон ва моли хам  халол саналади.

Росулуллох саллаллоху алайхи васалламнинг барча асхоблари хам намозни тарк қилган кишини кофир ва исломдан чиққан деб хисоблашади. Мана бу заминада Али ибни Аби Толибдан ва ибни Масъуддан ва Жобир ибни Абдуллохдан ва Абу Дардоъдан ва ибни Аббосдан  турли-хил ривоятлар нақл қилинган ва очиқ-ойдин намоз ўқимаган кимсани кофир дейилган.

Энди агар бир киши намозни қабул қилса ва дангасалиги сабабли ё дунёга машғул бўлгани учун баъзи вақтларда уни ўқимаса ( яъни бутунлай уни тарк қилмаган бўлса) ахли суннатнинг машхур тўрт фирқасини аиммалари бу борада учта назар беришган:

– Имоми Ханафий рохимахуллох айтадики, бундай бепарво шахс фосиқдур, уни шу даражада уриш керакки, баданидан қон оқсин, сўнгра уни намозига қайтмагунича  зиндонга ташланади.

– Имоми Молик ва Шофеъий хам айтишадики: бундай дангаса, бепарво шахс фосиқдур, аммо унга шаллоқ ургач зиндонга ташлашни ўзи кифоя қилмайди, балки агар у намозини тарк қилишда давом этадиган бўлса, шаръий хад сифатида уни ўлдириш керак.

– Имоми Ахмад айтадики: номоз ўқимайдиган кимса кофирдур, ундан тавба қилишни сўрашлик вожиб бўлади, агар тавба қилмаса уни бўйнини узиб ташлансин, у учун  ўлдиришдан бошқа жазо йўқ.

Хўп, мана булар аллохни шариатидаги қонунлар ва қалби бемор бўлган шахснинг хукмидур, у намозни барпо қилмаслик касаллигини ўзини амалларида кўрсатган,  дунёда бундан хам каттароқ  жиноят борми? Чунки бу иртидод хаддидаги жиноят, энди мана бундай хатарли жиноятни қилган жиноятчини қалби энг фосид қалб хисобланмайдими?

Шу тарзда фосид амаллар фосид қалблардан келиб чиқади. Фосид амал фосид қалбни белгисидур, булғанган амал бузилган ва касал қалбни нишонаси бўлади. Шу сабабли хам росулуллох саллаллоху алайхи васаллам мархамат қиладилар:

     إِنَّ اللهَ لَا يَنْظُرُ إِلَى صُوَرِكُمْ وَأَمْوَالِكُمْ، وَلَكِنْ يَنْظُرُ إِلَى قُلُوبِكُمْ، وَأَعْمَالِكُمْ. [4]

Худованд сизларни  чехрангизга ва молингизга қарамайди, балки сизларни дилингизга ва амалларингизга қарайди.

Шу ерда мусулмон киши қалбига  аллохни шариатидаги қонун билан шифо бериши ва сўнгра уни амаллари хам қалбини саломатлигини андозасича соғлом ва пок бўлиши керак, чунки амаллар қалбга тобеъ бўлади. Соғлом қалбга эга бўлган инсон аллохни шариатидаги қонунидан четга чиққан  нарсалардан безор бўлиб нафратланади ва аллохни шариатидаги қонунга хилоф бўлган нарсалардан узоқлашади:

Аллох таоло мана бундай мўъминларга қарата мархамат қилади:

 … وَلَكِنَّ اللَّهَ حَبَّبَ إِلَيْكُمُ الْإِيمَانَ وَزَيَّنَهُ فِي قُلُوبِكُمْ وَكَرَّهَ إِلَيْكُمُ الْكُفْرَ وَالْفُسُوقَ وَالْعِصْيَانَ أُولَئِكَ هُمُ الرَّاشِدُونَ(حجرات/ 7)

Лекин аллох сизларга (иймони комил, тақво имтихонидан ўтган зотларга) иймонни суюкли қилди ва уни дилларингизга чиройли кўрсатди хамда сизларга куфрни, (аллох ва пайғамбарга) итоатсизликни ва исённи ёмон кўрсатиб қўйди. Ана ўшаларгина (яъни иймон йўлида собит қадам бўлиб, куфр – исённи ёмон кўрган кишиларгина) тўғри йўлга юргувчи зотлардир.

‏فَضْلًا مِنَ اللَّهِ وَنِعْمَةً وَاللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ (حجرات/8)

(Бу) аллох томонидан бўлган фазлу мархамат ва неъматдир.

Шу сабабли хам барча солих ва муслих кишиларни дуоси қуйидагича бўлган:

  رَبَّنَا لَا تُزِغْ قُلُوبَنَا بَعْدَ إِذْ هَدَيْتَنَا وَهَبْ لَنَا مِن لَّدُنكَ رَحْمَةً ۚ إِنَّكَ أَنتَ الْوَهَّابُ (آل عمران/8)

“Парвардигоро, бизни хидоят қилганингдан кейин – энди дилларимизни хақ йўлдан оғдирма ва бизга ўз хузурингдан  рахмат ато эт! Албатта сенгина барча яхшиликларни ато этгувчисан!”

Росулуллох саллаллоху алайхи васаллам мархамат қиладиларки:

اللَّهُمَّ مُصَرِّفَ الْقُلُوبِ صَرِّفْ قُلُوبَنَا عَلَى طَاعَتِكَ»[5] ،

У киши асхобларга ўргатар эдиларки, мана бу хам уларни дуоларидан бири бўлиши керак:

 اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ… قَلْبًا سَلِيمًا، وَأَسْأَلُكَ لِسَانًا صَادِقًا»؛[6]

Шу ерда аллох таоло қиёмат куни учун хам таъкидлаб баён қиладики:

 یَوْمَ لَا یَنفَعُ مَالٌ وَلَا بَنُونَ (شعراء/88)

У кунда на молу давлат ва на бола- чақа фойда бермас;

 إِلَّا مَنْ أَتَى اللَّهَ بِقَلْبٍ سَلِیمٍ ‏(شعراء/89)

 Магар аллох хузурига тоза дил билан келган кишиларгина (фойда берур).

(давоми бор……..)

---

[1] مسلم و ابوداود و ترمذی و ابن‌ماجه‌ و احمدبن‌حنبل

[2] احمد و صاحبان سنن

[3]ابویعلی  آن  را  با  ‌»‌اسناد  حسن‌«‌  روایت  کرده  است‌. 

[4]رواه مسلم في كتاب البر والصلة والآداب، باب تحريم ظلم المسلم وخذله واحتقاره وذمه وعرضه وماله 4/ 1987 [2564].

[5]رواه مسلم في كتاب القدر، باب تصريف الله تعالى القلوب كيف شاء 4/ 2045 [2654].

[6]رواه أحمد 4/ 123، 125، والترمذي في كتاب الدعوات، باب منه [23] 5/ 476 [3407]، والنسائي في كتاب السهو، باب [61] نوع آخر من الدعاء 3/ 54 [1304] بلفظ: كان يقول في صلاته، وصححه ابن حبان 5/ 310 [1974].

مُقَدَّمات دَرسلَرِی / سَککِیزِینچِی دَرس: فِطرِی اِیختِیاج صِیفَتِیدَگِی شادلِیک وَ اوُنِی قَندَی کانترال قِیلِیب باشقَه رِیش.

شیخ ابو حمزه هورامی حفظه الله نی ااودیا تسمه سیدن یازیب آلینگن.

(6- قیسم)

اَلله تَعالَی مُشرِک وَ سِکوُلارِیستلَرگَه آمانلِیک بِیرِیب اوُلَرنِی مُسُلمانلَر جُملَه سِیدَن دِیب حِسابلَیدِی، وَقتِیکِی اوُلَر تَوبَه قِیلِیب نَماز اوُقِیسَه لَر:

  –  فَإِن تَابُواْ وَأَقَامُواْ الصَّلاَةَ وَآتَوُاْ الزَّکَاةَ فَخَلُّواْ سَبِیلَهُمْ إِنَّ اللّهَ غَفُورٌ رَّحِیمٌ (توبه/5)

  – فَإِن تَابُواْ وَأَقَامُواْ الصَّلاَةَ وَآتَوُاْ الزَّکَاةَ فَإِخْوَانُکُمْ فِی الدِّینِ وَنُفَصِّلُ الآیاتِ لِقَوْمٍ یعْلَمُونَ‏ (توبه/11)

  جَنَّت اَهلِی جِنایَتچِی کِیمسَه لَردَن سوُرَه گَن پَیتلَرِیدَه:  «فِی جَنَّاتٍ یَتَسَاءلُونَ * ‏عَنِ الْمُجْرِمِینَ ‏‏» سِیزلَرنِی جَهَنَّمگَه وَ سَقَرگَه توُشِیشِینگِیزگَه نِیمَه باعِث بوُلدِی،  «مَا سَلَکَکُمْ فِی سَقَرَ ؟» اوُلَرنِی جَوابلَرِیدَن بِیرِی شوُکِی، اوُلَر نَمازنِی پَرپا قِیلِیشمَه گَن:    قَالُواْ لَمْ نَکُ مِنَ ٱلْمُصَلِّینَ (مدثر/32-43) اوُلَر اَیتوُرلَر: “بِیزلَر نَماز اوُقِیگوُچِیلَردَن بوُلمَه دِیک. 

رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلّم نَماز اوُقِیمَیدِیگَن کِیمسَه لَر حَقِیدَه مَرحَمَت قِیلگَنلَرکِی:

– «بَیْنَ الرَّجُلِ وَ بَیْنَ الْکُفْرِ تَرْکُ الصَّلاةِ»[1]  کِیشِی بِیلَن کُفرنِی اوُرتَه سِیدَگِی فَرق، نَمازنِی تَرک قِیلِیشدوُر.

– «اَلْعَهْدُ الَّذی بَیْنَنا وَ بَیْنَهُمْ الصَّلاةُ فَمَنْ تَرَکَها فَقَدْ کَفَرَ»[2] بِیزلَرنِی کافِرلَردَن جُودا قِیلَه دِیگَن عَهد وَ پَیمان نَمازدوُر، نَمازنِی تَرک قِیلگَن کِیشِی کافِر بوُلَه دِی.

– «عُرى الإسْلامِ وَ قَواعِدُ الدِّینِ ثَلاثَةٌ، عَلَیهِنَّ أسِّسَ الإسْلامُ مَنْ تَرَکَ واحِدَةً مِنْهُنَّ فَهُوَ بِها کافِرٌ، حَلالُ الدَّمِ: شَهادَةُ أنْ لا اله إلاّ الله، وَ الصَّلاةُ الْمَکْتُوبَةُ، وَ صَوْمُ رَمَضانَ»[3] اِسلامنِینگ بِیر- بِیرِیگَه باغلَنگَن حَلقَه لَرِی وَ دِیننِی پایَه لَرِی اوُچتَه نَرسَه بوُلِیب، اِسلام اوُلَرنِی اوُستِیگَه بِینا قِیلِینگَن، اَگَر کِیشِی اوُلَردَن بِیرِینِی تَرک قِیلسَه، اوُنِی تَرک قِیلگَه نِی سَبَبلِی کافِر بوُلَه دِی وَ قانِی حَلال حِسابلَه نَه دِی: 

اَلله تَعالَی دَن باشقَه هِیچ قَندَی مَعبُود یوُقلِیگِیگَه اِقرار بوُلِیشلِیک……..هَر کوُنگِی واجِب نَمازلَرنِی اوُقِیشلِیک……..رَمَضان آیِیدَه رُوزَه توُتِیشلِیک. باشقَه بِیر رِوایَتدَه قوُیِیدَگِیچَه کِیلتِیرِیلگَن:   من ترك منهنَّ واحدةً فهوكافر باللّه، ولا يقبل منه صَرْفٌ ولا عدلٌ، و قد حل دمه وماله“ کِیمکِی مَنَه بوُلَردَن بِیرِینِی تَرک قِیلسَه، کافِر بوُلِیبدِی وَ اوُنِی فَرض وَ سُنَّت عِبادَتلَرِی قَبوُل قِیلِینمَیدِی وَ شُبهَه سِیز قان وَمالِی حَلال سَنَلَه دِی.

رَسُول الله صَلّی الله عَلَیهِ وَسَلَّمنِینگ بَرچَه اَصحابلَرِی هَم نَمازنِی تَرک قِیلگَن کِیشِینِی کافِر وَ اِسلامدَن چِیققَن دِیب حِسابلَه شَه دِی. مَنَه بُو زَمِینَه دَه عَلی اِبنِ اَبِی طالِبدَن وَ اِبنِ مَسعُوددَن وَ جابِر اِبنِ عَبدُالله دَن وَ اَبوُ دَرداء دَن وَ اِبنِ عَبّاسدَن توُرلِی – هِیل رِوایَتلَر نَقل قِیلِینگَن وَ آچِیق- آیدِین نَماز اوُقِیمَه گَن کِیمسَه نِی کافِر دِییِیلگَن.

اِیندِی اَگَر بِیر کِیشِی نَمازنِی قَبوُل قِیلسَه وَ دَنگَسَه لِیگِی سَبَبلِی یا دُنیاگَه مَشغوُل بوُلگَه نِی اوُچُون بَعضِی وَقتلَردَه اوُنِی اوُقِیمَسَه ( یَعنِی بوُتوُنلَی اوُنِی تَرک قِیلمَه گَن بوُلسَه) اَهلِی سُنَّتنِینگ مَشهُور توُرت فِرقَه سِینِی اَئِمَّه لَرِی بُو بارَه دَه اوُچتَه نَظَر بِیرِیشگَن:

– اِمامِی حَنَفِی رَحِمَهُ الله اَیتَه دِیکِی، بوُندَی بِی پَروا شَخص فاسِقدوُر، اوُنِی شُو دَرَجَه دَه اوُرِیش کِیرَککِی، بَدَنِیدَن قان آقسِین،سوُنگرَه اوُنِی نَمازِیگَه قَیتمَه گوُنِیچَه زِندانگَه تَشلَه نَه دِی.

– اِمامِی مالِک وَ شافِیعِی اَیتِیشَه دِیکِی: بوُندَی دَنگَسَه، بِی پَروا شَخص فاسِقدوُر، اَمّا اوُنگَه شَللاق اوُرگَچ زِندانگَه تَشلَشنِی اوُزِی کِفایَه قِیلمَیدِی، بَلکِی اَگَر اوُ نَمازِینِی تَرک قِیلِیشدَه دَوام اَیتَه دِیگَن بوُلسَه، شَرعِی حَد صِیفَتِیدَه اوُنِی اوُلدِیرِیش کِیرَک.   

– اِمامِی اَحمَد اَیتَه  دِیکِی: نَماز اوُقِیمَیدِیگَن کِیمسَه کافِردوُر، اوُندَن تَوبَه قِیلِیشنِی سوُرَشلِیک واجِب بوُلَه دِی، اَگَر تَوبَه قِیلمَسَه اوُنِی بوُینِینِی اوُزِیب تَشلَنسِین، اوُ اوُچُون اوُلدِیرِیشدَن باشقَه جَزا یوُق.

حُوپ، مَنَه بوُلَر اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَر وَ قَلبِی بِیمار بوُلگَن شَخصنِینگ حُکمِیدوُر، اوُ نَمازنِی بَرپا قِیلمَسلِیک کَسَللِیگِینِی اوُزِینِی عَمَللَرِیدَه کوُرسَتگَن، دُنیادَه بوُندَن هَم کَتتَه راق  جِنایَت بارمِی؟ چوُنکِی بُو اِرتِداد حَددِیدَگِی جِنایَت، اِیندِی مَنَه بوُندَی خَطَرلِی جِنایَتنِی قِیلگَن جِنایَتچِینِی قَلبِی اِینگ فاسِد قَلب حِسابلَنمَیدِیمِی؟

شُو طَرزدَه فاسِد عَمَللَر فاسِد قَلبلَردَن کِیلِیب چِیقَه دِی. فاسِد عَمَل فاسِد قَلبنِی بِیلگِیسِیدوُر، بوُلغَنگَن عَمَل بوُزِیلگَن وَ کَسَل قَلبنِی نِشانَه سِی بوُلَه دِی. شُو سَبَبلِی هَم رَسُول الله صَلّی الله عَلَیهِ وَسَلَّم مَرحَمَت قِیلَه دِیلَر:       إِنَّ اللهَ لَا يَنْظُرُ إِلَى صُوَرِكُمْ وَأَمْوَالِكُمْ، وَلَكِنْ يَنْظُرُ إِلَى قُلُوبِكُمْ، وَأَعْمَالِكُمْ. [4] خُداوَند سِیزلَرنِی چِهرَنگِیزگَه وَ مالِینگِیزگَه قَرَمَیدِی، بَلکِی سِیزلَرنِی دِیلِینگِیزگَه وَ عَمَللَرِینگِیزگَه قَرَیدِی.

شُو یِیردَه مُسُلمان کِیشِی قَلبِیگَه اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُن بِیلَن شِفا بِیرِیشِی وَ سوُنگرَه اوُنِی عَمَللَرِی هَم قَلبِینِی سَلامَتلِیگِینِی اَندازَه سِیچَه ساغلام وَ پاک بوُلِیشِی کِیرَک، چوُنکِی عَمَللَر قَلبگَه تابِع بوُلَه دِی. ساغلام قَلبگَه اِیگَه بوُلگَن اِنسان اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنِیدَن چِیتگَه چِیققَن نَرسَه لَردَن بِیزار بوُلِیب نَفرَتلَه نَه دِی وَ اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنگَه خِلاف بوُلگَن نَرسَه لَردَن اوُزاقلَه شَه دِی: اَلله تَعالَی مَنَه بوُندَی مُؤمِنلَرگَه قَرَتَه مَرحَمَت قِیلَه دِی:     … وَلَكِنَّ اللَّهَ حَبَّبَ إِلَيْكُمُ الْإِيمَانَ وَزَيَّنَهُ فِي قُلُوبِكُمْ وَكَرَّهَ إِلَيْكُمُ الْكُفْرَ وَالْفُسُوقَ وَالْعِصْيَانَ أُولَئِكَ هُمُ الرَّاشِدُونَ(حجرات/ 7) لُیکِن اَلله سِیزلَرگَه (اِیمانِی کامِل،تَقوا اِمتِحانِیدَن اوُتگَن ذاتلَرگَه) اِیماننِی سوُیوُکلِی قِیلدِی وَ اوُنِی دِیللَرِینگِیزگَه چِیرایلِی کوُرسَتدِی هَمدَه سِیزلَرگَه کُفرنِی،( اَلله وَ پَیغَملَرگَه) اِطاعَتسِیزلِیکنِی وَ عِصیاننِی یامان کوُرسَه تِیب قوُیدِی. اَنَه اوُشَه لَرگِینَه ( یَعنِی اِیمان یوُلِیدَه ثابِت قَدَم بوُلِیب، کُفر- عِصیاننِی یامان کوُرگَن کِیشِیلَرگِینَه) توُغرِی یوُلگَه یوُرگوُچِی ذاتلَردِیر.    ‏فَضْلًا مِنَ اللَّهِ وَنِعْمَةً وَاللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ (حجرات/8) (بُو) اَلله تامانِیدَن بوُلگَن فَضلوُ مَرحَمَت وَ نِعمَتدُور.

شُو سَبَبلِی هَم بَرچَه صالِح وَ مُصلِح کِیشِیلَرنِی دُعاسِی قوُیِیدَگِیچَه بوُلگَن:    رَبَّنَا لَا تُزِغْ قُلُوبَنَا بَعْدَ إِذْ هَدَيْتَنَا وَهَبْ لَنَا مِن لَّدُنكَ رَحْمَةً ۚ إِنَّكَ أَنتَ الْوَهَّابُ (آل عمران/8) “پَروَردِیگارا، بِیزنِی هِدایَت قِیلگَه نِینگدَن کِییِین – اِیندِی دِیللَرِیمِیزنِی حَق یوُلدَن آغدِیرمَه وَ بِیزگَه اوُز حُوضُورِینگدَن رَحمَت عَطا اِیت! اَلبَتَّه سِینگِینَه بَرچَه یَحشِیلِیکلَرنِی عَطا اِیتگوُچِیسَن!”

رَسُول الله صَلّی الله عَلَیهِ وَسَلَّم مَرحَمَت قِیلَه دِیلَرکِی:  اللَّهُمَّ مُصَرِّفَ الْقُلُوبِ صَرِّفْ قُلُوبَنَا عَلَى طَاعَتِكَ»[5] ، اوُ کِیشِی اَصحابلَرگَه اوُرگَه تَر اِیدِیلَرکِی، مَنَه بُو هَم اوُلَرنِی دُعالَرِیدَن بِیرِی بوُلِیشِی کِیرَک:   اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ… قَلْبًا سَلِيمًا، وَأَسْأَلُكَ لِسَانًا صَادِقًا»؛[6]

شُو یِیردَه اَلله تَعالَی قِیامَت کوُنِی اوُچُون هَم تَعکِیدلَب بَیان قِیلَه دِیکِی:   یَوْمَ لَا یَنفَعُ مَالٌ وَلَا بَنُونَ (شعراء/88) اوُ کوُندَه نَه مالوُ – دَولَت وَ نَه بالَه – چَقَه فایدَه بِیرمَس؛   إِلَّا مَنْ أَتَى اللَّهَ بِقَلْبٍ سَلِیمٍ ‏(شعراء/89) مَگَر اَلله حوُضوُرِیگَه تازَه دِیل بِیلَن کِیلگَن کِیشِیلَرگِینَه (فایدَه بِیرُور).

(دوامی بار……)

---

[1] مسلم و ابوداود و ترمذی و ابن‌ماجه‌ و احمدبن‌حنبل

[2] احمد و صاحبان سنن

[3]ابویعلی  آن  را  با  ‌»‌اسناد  حسن‌«‌  روایت  کرده  است‌. 

[4]رواه مسلم في كتاب البر والصلة والآداب، باب تحريم ظلم المسلم وخذله واحتقاره وذمه وعرضه وماله 4/ 1987 [2564].

[5]رواه مسلم في كتاب القدر، باب تصريف الله تعالى القلوب كيف شاء 4/ 2045 [2654].

[6]رواه أحمد 4/ 123، 125، والترمذي في كتاب الدعوات، باب منه [23] 5/ 476 [3407]، والنسائي في كتاب السهو، باب [61] نوع آخر من الدعاء 3/ 54 [1304] بلفظ: كان يقول في صلاته، وصححه ابن حبان 5/ 310 [1974].

درسهای مقدماتی/درس هشتم:  شادی به عنوان یک نیاز فطری و چگونگی مدیریت و کنترل آن

پیاده شده از نوار صوتی شیخ ابوحمزه المهاجر هورامی حفظه الله

(6- قسمت)

الله تعالی زمانی به مشرکین و سکولاریستها امان می دهد و آنها را جزو مسلمین حساب می کند که بعد از توبه نمازشان را بخوانند :

• فَإِن تَابُواْ وَأَقَامُواْ الصَّلاَةَ وَآتَوُاْ الزَّکَاةَ فَخَلُّواْ سَبِیلَهُمْ إِنَّ اللّهَ غَفُورٌ رَّحِیمٌ (توبه/5)
• فَإِن تَابُواْ وَأَقَامُواْ الصَّلاَةَ وَآتَوُاْ الزَّکَاةَ فَإِخْوَانُکُمْ فِی الدِّینِ وَنُفَصِّلُ الآیاتِ لِقَوْمٍ یعْلَمُونَ‏ (توبه/11)

و زمانی که اهل بهشت از مجرمین می پرسند‏ «فِی جَنَّاتٍ یَتَسَاءلُونَ * ‏عَنِ الْمُجْرِمِینَ ‏‏» چه چیزی باعث افتادن شما به جهنم و سقر شدهاست«مَا سَلَکَکُمْ فِی سَقَرَ ؟» یکی از جوابهاشان این است که جزو نمازگزارها نبودند: قَالُواْ لَمْ نَکُ مِنَ ٱلْمُصَلِّینَ (مدثر/32-43)

رسول الله صلی الله علیه وسلم هم در مورد شخص نماز نخوان می فرماید:

• «بَیْنَ الرَّجُلِ وَ بَیْنَ الْکُفْرِ تَرْکُ الصَّلاةِ»[1] فرقبین مرد با کفر، ترک نماز است.
• «اَلْعَهْدُ الَّذی بَیْنَنا وَ بَیْنَهُمْ الصَّلاةُ فَمَنْ تَرَکَها فَقَدْ کَفَرَ»[2]عهد و پیمانی که‌ ما را از کافران جدا می‌سازد نماز است، هر کس نماز را ترک کند، کافر شده‌ است.
• «عُرى الإسْلامِ وَ قَواعِدُ الدِّینِ ثَلاثَةٌ، عَلَیهِنَّ أسِّسَ الإسْلامُ مَنْ تَرَکَ واحِدَةً مِنْهُنَّ فَهُوَ بِها کافِرٌ، حَلالُ الدَّمِ: شَهادَةُ أنْ لا اله إلاّ الله، وَ الصَّلاةُ الْمَکْتُوبَةُ، وَ صَوْمُ رَمَضانَ»[3]حلقه‌های بهم پیوسته‌ و پایه‌های دین اسلام سه‌ چیز است که‌ اسلام بر روی آنها بنا شده‌ است، و هر کس یکی از آنها را ترک کند به‌ واسطه‌ی ترک آنها کافر می‌شود و خونش حلال می‌گردد:

اقرار و یقین به‌ اینکه‌ جز خداوند یکتا هیچ معبود دیگری نیست.. ادای نمازهای واجب روزانه‌.. روزه‌ گرفتن در ماه‌ رمضان» و  در  روایت  دیگری  چنین  آمده  است‌:”من ترك منهنَّ واحدةً فهوكافر باللّه، ولا يقبل منه صَرْفٌ ولا عدلٌ، و قد حل دمه وماله” کسی که یکی از آنها را ترک کند، کافر است، و هیچ عبادت فرض و سنتی از او پذیرفته نمی شود وبدون شک خون و مالش حلال است .

تمام اصحاب رسول الله صلی الله علیه وسلم هم کسی که عمدا نمازش را ترک می کند را کافر و خارج از اسلام دانسته اند. در این زمینه روایتهای مختلفی از علی بن ابی طالب و ابن مسعود و جابربن عبدالله و ابودراء و ابن عباس و دیگران نقل شده است که به صراحت گفته اند هر کسی که نماز نخواند کافراست.

حالا اگر کسی نماز را قبول داشته باشد و تنها بعضی وقتها از روی تنبلی یا مشغول شدن به دنیا آن را نخواند (نه اینکه کلا ترکش کرده باشد) ائمه ی فرق 4 گانه ی معروف به اهل سنت 3 رای دارند :

• امام حنفی رحمه الله می گوید چنین شخص سهل انگاری فاسق است و باید آن را به اندازه ای زد که خون از بدنش جاری بشود و زندانی بشود تا به نمازش بر می گردد.
• امام مالک و شافعی هم می گویند: چنین شخص تنبلِ سهل انگاری فاسق است، اما تنها شلاق زدن و زندانی کردنش کافی نیست بلکه اگر بر ترک نمازش اصرار کرد باید به عنوان حد شرعی کشته بشود .
• امام احمد می گوید: نماز نخوان کافراست و واجب است ازاو خواسته بشود که توبه کند، اگرتوبه نکرد گردنش را بزنند و مجازاتی غیر از کشتن ندارد.

خوب این قانون شریعت الله و حکم شخصی است که قلبش مریض شده است و این بیماری برپا نکردن نماز را در اعمالش نشان داده است که در دنیا جرمی بالاتر از این نیست، چون در حد ارتداد است، حالا مجرمی که دچار چنین جرم خطرناکی می شود قلبش فاسد ترین قلبها نیست؟

این گونه اعمال فاسد از قلب فاسد سرچشمه گرفته اند.عمل فاسد نشانه ی قلب فاسد است، عمل آلوده نشانه ی قلب آلوده و مریض است. به همین دلیل است که رسول الله صلی الله علیه وسلم می فرماید:إِنَّ اللهَ لَا يَنْظُرُ إِلَى صُوَرِكُمْ وَأَمْوَالِكُمْ، وَلَكِنْ يَنْظُرُ إِلَى قُلُوبِكُمْ، وَأَعْمَالِكُمْ. [4]خداوند به چهره و مال شما نگاه نمی کند، بلکه نگاه او به دل و کردار شماست.

اینجاست که مسلمان باید قلبش را با قانون شریعت الله ابتداء شفاء بدهد و بعد اعمالش هم به اندازه ی سلامت قلبیش سالم و پاک می شوند، چون اعمال از قلب تبعیت می کنند. انسانی که از قلب سالمی برخوردار باشد از هر چه غیر از قانون شریعت الله باشد بیزار و متنفراست، و از هر چه بر خلاف قانون شریعت الله باشد دوری می کند: الله تعالی به چنین مومنینی می فرماید:… وَلَكِنَّ اللَّهَ حَبَّبَ إِلَيْكُمُ الْإِيمَانَ وَزَيَّنَهُ فِي قُلُوبِكُمْ وَكَرَّهَ إِلَيْكُمُ الْكُفْرَ وَالْفُسُوقَ وَالْعِصْيَانَ أُولَئِكَ هُمُ الرَّاشِدُونَ(حجرات/ 7) اما خداوند ایمان را در نظرتان گرامی داشته است و آن را در دلهایتان آراسته است، و کفر و نافرمانی و گناه را در نظرتان زشت و ناپسند جلوه داده است، فقط آنان (که دارای این صفات هستند، یعنی ایمان در نظرشان محبوب و مزیّن، و کفر و فسق و عصیان در نظرشان منفور و مطرود است) راهیاب اند و بس .‏فَضْلًا مِنَ اللَّهِ وَنِعْمَةً وَاللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ (حجرات/8) این ، لطف و نعمتی از سوی خدا است (که بدانان ارزانی داشته است) و خداوند دارای آگاهی فراوان و فرزانگی بیشمار است.

برای همین است که دعای همه ی صالحین و مصلحین دنیا این بوده است که : رَبَّنَا لَا تُزِغْ قُلُوبَنَا بَعْدَ إِذْ هَدَيْتَنَا وَهَبْ لَنَا مِن لَّدُنكَ رَحْمَةً ۚ إِنَّكَ أَنتَ الْوَهَّابُ (آل عمران/8)پروردگارا ! دلهای ما را (از راه حق) منحرف مگردان بعد از آن که ما را (به سوی حقیقت) راهنمائی کرده ای، و از جانب خود رحمتی به ما عطاء کن . بدون شک تنها بخشایشگر توئی.‏

و رسول الله صلی الله علیه وسلم می فرمایند:  اللَّهُمَّ مُصَرِّفَ الْقُلُوبِ صَرِّفْ قُلُوبَنَا عَلَى طَاعَتِكَ»[5] ، و به اصحاب یاد میداد که این هم یکی از دعاهایشان باشد که : اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ… قَلْبًا سَلِيمًا، وَأَسْأَلُكَ لِسَانًا صَادِقًا»؛[6]

اینجاست که الله تعالی برای روز قیامت هم به تأکید بیان می کند که: یَوْمَ لَا یَنفَعُ مَالٌ وَلَا بَنُونَ (شعراء/88) ‏آن روزی که اموال و اولاد سودی نمی‌رساند .‏ إِلَّا مَنْ أَتَى اللَّهَ بِقَلْبٍ سَلِیمٍ ‏(شعراء/89) بلکه تنها کسی (نجات پیدا می‌کند وسود می‌برد) که با دل سالم به پیشگاه الله آمده باشد .‏

(ادامه دارد………)

---

[1] مسلم و ابوداود و ترمذی و ابن‌ماجه‌ و احمدبن‌حنبل

[2] احمد و صاحبان سنن

[3]ابویعلی  آن  را  با  ‌»‌اسناد  حسن‌«‌  روایت  کرده  است‌. 

[4]رواه مسلم في كتاب البر والصلة والآداب، باب تحريم ظلم المسلم وخذله واحتقاره وذمه وعرضه وماله 4/ 1987 [2564].

[5]رواه مسلم في كتاب القدر، باب تصريف الله تعالى القلوب كيف شاء 4/ 2045 [2654].

[6]رواه أحمد 4/ 123، 125، والترمذي في كتاب الدعوات، باب منه [23] 5/ 476 [3407]، والنسائي في كتاب السهو، باب [61] نوع آخر من الدعاء 3/ 54 [1304] بلفظ: كان يقول في صلاته، وصححه ابن حبان 5/ 310 [1974].

Дорул ислом ва дорул куфр дар аходис ва қовли асхоб.

Шайхул мужохид: Абу Хамза мухожир хўромий хафизахуллох

Муқаддамот дарслари/ саккизинчи дарс :  фитрий эхтиёж сифатидаги шодлик ва уни қандай контрол қилиб бошқариш.

Шайх Абу Хамза хўромий хафизахуллохни аудио тасмасидан ёзиб олинган

(5- қисм)

Энди шундай инсонлар хам борки, мана бу қалб саломатлигини ва тўғри йўлни аллохни шариатидаги қонунлардан эмас, бошқа жойдан топишни хохлашади ва шундай осон суратда  шодлик ва оромишни қўлга киритиш йўлини танлашда хато қилишади, ва мана бу нотўғри йўл уларни нотўғри танловга олиб боради, улар хаётларини кайфиятини яхшилашни  ва оромишни қўлга киритишни ўрнига ғам-ташвиш ботқоғига ботиб кетишади, улар оромишни ижод қилиш асбобларидан ғофил бўлишади ва бир вақтни ўзида бир ўлчам бўйича харакат қилишади; кўриб турганимиздек   осойиш ва моддият назаридан кундан – кунга уларни  имкониятлари кенгайиб боради, турли- туман нарсалар ва янги имкониятларга эга бўлишади, яъни бошқача истелох билан айтганда ўзлари учун  осойиш воситаларини  мухайё қилишади, лекин бу осойишга муносиб суратда уларни шодлиги,хурсандчилиги,оромиши таъмин бўлмайди.

Бугунги кунда шундай кишиларни кўрамизки, улар шод ва хурсанд эмаслар, оромишлари йўқ, лекин зохирда  улар осойишда ва моддий жихатдан  комил имкониятлар билан  хаёт кечиришади, аммо улар бу хаётдан лаззатланишмайди, ўзларини ва атрофларидаги кишиларни хаётида шодликни , оромишни топа олишмайди; агарчи улар ўтмишдаги моддий имкониятлардан махрум холдаги  хаётларига  рози бўлишмаса хам, аммо аксар холатда  улар ўтмишдаги имкониятларга эга бўлмаган оромишга эга шод хаётларини хасрат билан эслашади, гўёки улар қоронғиликда саргардон бўлиб қолишган ва ўша оромишни қидириб юришибди, лекин бу оромишни аллохни шариатидаги қонунга эргашиш билангина вужудга келтирса бўлади ва уни жойи хам қалбдадир:

 أَفَمَن شَرَحَ اللَّهُ صَدْرَهُ لِلإِسْلامِ فَهُوَ عَلَى نُورٍ مِّن رَّبِّهِ فَوَيْلٌ لِّلْقَاسِيَةِ قُلُوبُهُم مِّن ذِكْرِ اللَّهِ أُوْلَئِكَ فِي ضَلالٍ مُّبِينٍ (زمر/22)‏

Ахир аллох кўксини ислом учун кенг қилиб қўйган, бас ўзи парвардигори томонидан бир нур – хидоят устида бўлган киши (куфр зулматларида  адашиб- улоқиб юрган кимса билан баробар бўлурми)?! Бас, диллари аллохни эслашдан қотиб қолган (яъни аллохни эслашни тарк қилган) кимсаларга халокат бўлгай! Улар очиқ залолатдадирлар!

‏ ‏اللَّهُ نَزَّلَ أَحْسَنَ الْحَدِیثِ کِتَاباً مُّتَشَابِهاً مَّثَانِیَ تَقْشَعِرُّ مِنْهُ جُلُودُ الَّذِینَ یَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ ثُمَّ تَلِینُ جُلُودُهُمْ وَقُلُوبُهُمْ إِلَى ذِکْرِ اللَّهِ ذَلِکَ هُدَى اللَّهِ یَهْدِی بِهِ مَنْ یَشَاءُ وَمَن یُضْلِلْ اللَّهُ فَمَا لَهُ مِنْ هَادٍ ‏(زمر/23)

Аллох энг гўзал сўзни (оятларни фасохат ва балоғатда) бир- бирига ўхшаган, (ичидаги хукмлари) такрор – такрор қилгувчи бир китоб – қуръон нозил қилдики, ( ундаги аллохнинг азоби хақидаги оятларни тиловат қилганларида) парвардигорларидан қўрқадиган зотларнинг терилари титраб кетар, диллари хам аллохнинг зикрига юмшар – мойил бўлур. Мана шу (китоб) аллохнинг хидоятидурки, унга ўзи хохлаган кишиларни хидоят қилур. Ва кимни аллох йўлдан оздирса, бас, унинг учун бирон хидоят қилгувчи бўлмас.

 Мана бундай шароитда мусулмонлар  ўзларига келиб, ўзларига бир савол бериб кўрсинларчи: ўтган даврдаги мусулмонларда нима бор эдики, бу нарса улар учун оромишни,шодликни манбаъсини келтирган эди, нима учун улар бугунги кунда бу нарсадан  махрум бўлиб қолишган, шодлик хам ана ўшанча нарсалар билан бирга жуда кўп мусулмонлар учун йўқолиб қолганми?

Бугунги кунда мусулмонлар аллохни у зотнинг қонунларини, дунёвий ва ухровий дастурларини бир четга сураб қўйиш, хамда динни тўрт мафхумидан қўлларини тортиш орқали унутиб қўйишган, улар шу шаклда “аллохни зикри”дан ғофил бўлиб қолишган ва аксар холларда “секуляризм динидаги қонунларни зикр қилиш ва демократияни зикр қилиш ва турли-хил мактабларни зикр қилиш ва секуляризм динидаги рахбарларни зикр қилиш ва иртидодга сабаб бўладиган секуляристик ахзобларни зикр қилиш” билан машғурдурлар, улар материализм ва индивидуализмни турли-хил касалликларига, изтиробга, қалбий ва зехний зўриқишларга, бундан бошқа мушриклар ва секуляристларга хос бўлган касалликларга мубтало бўлишган, мана бу тарзда уларни диллари бемор бўлиб қолган. Ўртадаги йўқолиб қолган халқа шу ерда. Дил бемор бўлгач инсондаги хамма нарсани фасодга ботириб ташлайди. Росулуллох саллаллоху алайхи васаллам мархамат қиладилар:

    أَلا وَإِنَّ فِي الْجَسَدِ مُضْغَةً إِذَا صَلَحَتْ صَلَحَ الْجَسَدُ كُلُّهُ، وَإِذَا فَسَدَتْ فَسَدَ الْجَسَدُ كُلُّهُ، أَلا وَهِيَ الْقَلْبُ [1]آ

Огох бўлингизким, жисмда бир парча гўшт бор, агар у тўғриланса, жасадни хаммаси тўғри ва солих бўлади ва агар у фасод бўлса жасадни хаммаси фасодланади ва билингларки у қалбдур.

Бу ердаги қалбни ислох бўлиши бу яъни амални ислох бўлишидур, амални  фасодланиб  ғайри шаръий бўлиши бизларга қалбнинг фасодланиб бузилганини билдиради. Ёлғончилар, мунофиқлар ва секулярзадаларни кўрганмисизлар, улар хар қандай ғайри шаръий ишни яъни намоз ўқимаслик ва шароб ичишлик  кабиларни  қилишади, лекин улар мана бу ишларнинг ғайри шаръий, харом эканини яхши билишади,аммо айтишадики: бизларни қалбимиз пок, шуни ўзи кифоя қилади, шу тарзда улар гунох ва жиноятларида қайсарлик қилиб туриб олишади ва қалбни ислох бўлиши ё амални ислох бўлишига мойиллик хам билдиришмайди:

 أُوْلَئِکَ الَّذِینَ لَمْ یُرِدِ اللّهُ أَن یُطَهِّرَ قُلُوبَهُمْ لَهُمْ فِی الدُّنْیَا خِزْیٌ وَلَهُمْ فِی الآخِرَةِ عَذَابٌ عَظِیمٌ (مائدة/ 41)

Улар аллох кўнгилларини поклашни истамаган кимсалардир. Улар учун дунёда расволик, охиратда эса улуғ азоб бордир.

Сен намоз ўқимаганингдан сўнг, шундай бир паст, фосид, беарзишсанки, сени жиноятинг хар қандай зинокордан, шаробхўрдан, қиморбоздан, ўғри ва хоиндан баттарроқ хисобланади. Бундан кўра баттарроқ ва бунга етадиган бошқа жиноят топилмайди, шундай бўлгач уялмасдан,сурбетлик билан мени қалбим пок,деб иддао қиласанми?

(давоми бор……..)

---

[1] متفق علیه : رواه البخاري في كتاب الإيمان، باب فضل من استبرأ لدينه 1/ 28 [52]، ومسلم في كتاب البيوع، باب أخذ الحلال وترك الشبهات 3/ 1219 [1599].

مُقَدَّمات دَرسلَرِی / سَککِیزِینچِی دَرس: فِطرِی اِیختِیاج صِیفَتِیدَگِی شادلِیک وَ اوُنِی قَندَی کانترال قِیلِیب باشقَه رِیش.

شیخ ابو حمزه هورامی حفظه الله نی ااودیا تسمه سیدن یازیب آلینگن.

(5- قیسم)

اِیندِی شوُندَی اِنسانلَر هَم بارکِی، مَنَه بُو قَلب سَلامَتلِیگِینِی وَ توُغرِی یوُلنِی اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَردَن اِیمَس، باشقَه جایدَن تاپِیشنِی هاحلَه شَه دِی وَ شوُندَی آسان صوُرَتدَه شادلِیک وَ آرامِیشنِی قوُلگَه کِیرِیتِیش یوُلِینِی تَنلَشدَه خَطا قِیلِیشَه دِی، وَ مَنَه بُو ناتوُغرِی یوُل اوُلَرنِی ناتوُغرِی تَنلاوگَه آلِیب بارَه دِی، اوُلَر حَیاتلَرِینِی کَیفِیَتِینِی یَحشِیلَشنِی وَ آرامِیشنِی قوُلگَه کِیرِیتِیشنِی اوُرنِیگَه غَم- تَشوِیش باتقاغِیگَه باتِیب کِیتِیشَه دِی،اوُلَر آرامِیشنِی اِیجاد قِیلِیش اَسبابلَرِیدَن غافِل بوُلِیشَه دِی وَ بِیر وَقتنِی اوُزِیدَه بِیر اوُلچَم بوُیِیچَه حَرَکَت قِیلِیشَه دِی؛ کوُرِیب توُرگَه نِیمِیزدِیک آسایِیش وَ ماددِیَت نَظَرِیدَن کوُندَن – کوُنگَه اوُلَرنِی اِمکانِیَتلَرِی کِینگَه یِیب بارَه دِی، توُرلِی- توُمَن نَرسَه لَر وَ یَنگِی اِمکانِیَتلَرگَه اِیگَه بوُلِیشَه دِی، یَعنِی باشقَه چَه اِصطِلاح بِیلَن اَیتگَندَه اوُزلَرِی اوُچُون آسایِیش واسِیطَه لَرِینِی مُهَیّا قِیلِیشَه دِی، لِیکِن بُو آسایِیشگَه مُناسِب صوُرَتدَه اوُلَرنِی شادلِیگِی، حوُرسَنچِیلِیگِی،آرامِیشِی تَعمِین بوُلمَیدِی.

بوُگوُنگِی کوُندَه شوُندَی کِیشِیلَرنِی کوُرَه مِیزکِی، اوُلَر شاد وَ حوُرسَند اِیمَسلَر،آرامِیشلَرِی یوُق، لِیکِن ظاهِردَه اوُلَر آسایِیشدَه وَ ماددِی جِهَتدَن کامِل اِمکانِیَتلَر بِیلَن حَیات کِیچِیرِیشَه دِی،اَمّا اوُلَر بُو حَیاتدَن لَذَّتلَه نِیشمَیدِی، اوُزلَرِینِی وَ اَطرافلَرِیدَگِی کِیشِیلَرنِی حَیاتِیدَه شادلِیکنِی،آرامِیشنِی تاپَه آلِیشمَیدِی؛ اَگَرچِی اوُلَر اوُتمِیشدَگِی ماددِی اِمکانِیَتلَردَن مَحروُم حالدَگِی حَیاتلَرِیگَه راضِی بوُلِیشمَسَه هَم،اَمّا اَکثَر حالَتدَه اوُلَر اوُتمِیشدَگِی اِمکانِیَتلَرگَه اِیگَه بوُلمَه گَن آرامِیشگَه اِیگَه شاد حَیاتلَرِینِی حَسرَت بِیلَن اِیسلَه شَه دِی، گوُیاکِی اوُلَر قارانغِیلِیکدَه سَرگَردان بوُلِیب قالِیشگَن وَ اوُشَه آرامِیشنِی قِیدِیرِیب یوُرِیشِیبدِی، لِیکِن بُو آرامِیشنِی آلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنگَه اِیرگَه شِیش بِیلَن گِینَه وُجُودگَه کِیلتِیرسَه بوُلَه دِی وَ اوُنِی جایِی هَم قَلبدَه دِیر:    أَفَمَن شَرَحَ اللَّهُ صَدْرَهُ لِلإِسْلامِ فَهُوَ عَلَى نُورٍ مِّن رَّبِّهِ فَوَيْلٌ لِّلْقَاسِيَةِ قُلُوبُهُم مِّن ذِكْرِ اللَّهِ أُوْلَئِكَ فِي ضَلالٍ مُّبِينٍ (زمر/22)‏ اَخِیر اَلله کوُکسِینِی اِسلام اوُچُون کِینگ قِیلِیب قوُیگَن،بَس اوُزِی پَروَردِیگارِی تامانِیدَن بِیر نوُر- هِدایَت اوُستِیدَه بوُلگَن کِیشِی(کُفر ظُلمَتلَرِیدَه اَدَه شِیب -اوُلاقِیب یوُرگَن کِیمسَه بِیلَن بَرابَر بوُلوُرمِی)؟! بَس، دِیللَرِی اَلله نِی اِیسلَشدَن قاتِیب قالگَن ( یَعنِی اَلله نِی اِیسلَشنِی تَرک قِیلگَن) کِیمسَه لَرگَه هَلاکَت بوُلگَی! اوُلَر آچِیق زَلالَتدَه دِیرلَر!     ‏ ‏اللَّهُ نَزَّلَ أَحْسَنَ الْحَدِیثِ کِتَاباً مُّتَشَابِهاً مَّثَانِیَ تَقْشَعِرُّ مِنْهُ جُلُودُ الَّذِینَ یَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ ثُمَّ تَلِینُ جُلُودُهُمْ وَقُلُوبُهُمْ إِلَى ذِکْرِ اللَّهِ ذَلِکَ هُدَى اللَّهِ یَهْدِی بِهِ مَنْ یَشَاءُ وَمَن یُضْلِلْ اللَّهُ فَمَا لَهُ مِنْ هَادٍ ‏(زمر/23)  اَلله اِینگ گوُزَل سُوزنِی (آیَتلَرنِی فَساحَت وَ بَلاغَتدَه) بِیر- بِیرِیگَه اوُحشَه گَن،(اِیچِیدَگِی حُکملَرِی) تَکرار- تَکرار قِیلگوُچِی بِیر کِتاب- قُرآن نازِیل قِیلدِیکِی، (اوُندَگِی اَلله نِینگ عَذابِی حَقِیدَگِی آیَتلَرنِی تِلاوَت قِیلگَنلَرِیدَه) پَروَردِیگارلَرِیدَن قوُرقَه دِیگَن ذاتلَرنِینگ تِیرِیلَرِی تِیترَب کِیتَر،دِیللَرِی هَم اَلله نِینگ ذِکرِیگَه یوُمشَر- مایِیل بوُلوُر. مَنَه شوُ (کِتاب) اَلله نِینگ هِدایَتِیدوُرکِی، اوُنگَه اوُزِی هاحلَه گَن کِیشِیلَرنِی هِدایَت قِیلوُر. وَ کِیمنِی اَلله یوُلدَن آزدِیرسَه، بَس، اوُنِینگ اوُچُون بِیران هِدایَت قِیلگوُچِی بوُلمَس.

مَنَه بوُندَی شَرائِطدَه مُسُلمانلَر اوُزلَرِیگَه کِیلِیب، اوُزلَرِیگَه بِیر سَوال بِیرِیب کوُرسِینلَرچِی: اوُتگَن دَورلَردَگِی مُسُلمانلَردَه نِیمَه بار اِیدِیکِی، بوُ نَرسَه  اوُلَر اوُچُون آرامِیشنِی،شادلِیکنِی مَنبَعسِینِی کِیلتِیرگَن اِیدِی، نِیمَه اوُچوُن اوُلَر بوُگوُنگِی کوُندَه بُو نَرسَه دَن مَحروُم بوُلِیب قالِیشگَن، شادلِیک هَم اَنَه اوُشَنچَه نَرسَه لَر بِیلَن بِیرگَه جوُدَه کوُپ مُسُلمانلَر اوُچوُن یوُقالِیب قالگَنمِی؟

بوُگوُنگِی کوُندَه مُسُلمانلَر اَلله نِی اوُ ذاتنِینگ قانوُنلَرِینِی،دُنیاوِی وَ اُخراوِی دَستوُرلَرِینِی بِیر چِیتگَه سوُرِیب قوُیِیش، هَمدَه دِیننِی توُرت مَفهُومِیدَن قوُللَرِینِی تارتِیش آرقَه لِی اوُنوُتِیب قوُیِیشگَن، اوُلَر شُو شَکلدَه “اَلله نِی ذِکرِی”دَن غافِل بوُلِیب قالِیشگَن وَ اَکثَر حاللَردَه “سِکوُلارِیزم دِینِینِی قانوُنلَرِینِی ذِکر قِیلِیش وَ دِیماکرَه تِیَه نِی ذِکر قِیلِیش وَ توُرلِی- هِیل مَکتَبلَرنِی ذِکر قِیلِیش وَ سِکوُلارِیزم دِینِیدَگِی رَهبَرلَرنِی ذِکر قِیلِیش وَ اِرتِدادگَه سَبَب بوُلَه دِیگَن سِکوُلارِیستِیک اَحزابلَرنِی ذِکر قِیلِیش” بِیلَن مَشغوُلدوُرلَر، اوُلَر مَتِیرِیالِیزم وَ اِندِیوِیدوُاَلِیزمنِی توُرلِی- هِیل کَسَللِیکلَرِیگَه،اِضطِرابگَه، قَلبِی وَ ذِهنِی زوُرِیقِیشلَرگَه،بوُندَن باشقَه مُشرِکلَر وَ سِکوُلارِیستلَرگَه خاص بوُلگَن کَسَللِیکلَرگَه مُبتَلا بوُلِیشگَن، مَنَه بُو طَرزدَه اوُلَرنِی دِیللَرِی بِیمار بوُلِیب قالگَن. اوُرتَه دَگِی یوُقالِیب قالگَن حَلقَه شوُ یِیردَه. دِیل بِیمار بوُلگَچ اِنساندَگِی هَمَّه نَرسَه نِی فَسادگَه باتِیرِیب تَشلَیدِی. رَسُول الله صَلّی الله عَلَیهِ وَسَلّم مَرحَمَت قِیلَه دِیلَر:     أَلا وَإِنَّ فِي الْجَسَدِ مُضْغَةً إِذَا صَلَحَتْ صَلَحَ الْجَسَدُ كُلُّهُ، وَإِذَا فَسَدَتْ فَسَدَ الْجَسَدُ كُلُّهُ، أَلا وَهِيَ الْقَلْبُ [1] آگاه بوُلِینگِیزکِیم،جِسمدَه بِیر پَرچَه گوُشت بار،اَگَر اوُ توُغرِیلَنسَه ،جَسَدنِی هَمَّه سِی توُغرِی وَ صالِح بوُلَه دِی وَ اَگَر اوُ فَساد بوُلسَه ،جَسَدنِی هَمَّه سِی فَسادلَه نَه دِی وَ بِیلِینگلَرکِی اوُ قَلبدوُر.

بُو یِیردَگِی قَلبنِی اِصلاح بوُلِیشِی بوُ یَعنِی عَمَلنِی اِصلاح بوُلِیشِیدوُر، عَمَلنِی فَسادلَه نِیب غَیرِی شَرعِی بوُلِیشِی بِیزلَرگَه قَلبنِینگ فَسادلَه نِیب بوُزِیلگَه نِینِی بِیلدِیرَه دِی. یالغانچِیلَر، مُنافِقلَر وَ سِکوُلارزَدَه لَرنِی کوُرگَنمِیسِیزلَر، اوُلَر هَر قَندَی غَیرِی شَرعِی اِیشنِی یَعنِی نَماز اوُقِیمَسلِیک وَ شَراب اِیچِیشلِیک کَبِیلَرنِی قِیلِیشَه دِی، لِیکِن اوُلَر مَنَه بُو اِیشلَرنِینگ غَیرِی شَرعِی، حَرام اِیکَه نِینِی یَحشِی بِیلِیشَه دِی،اَمّا اَیتِیشَه دِیکِی: بِیزلَرنِی قَلبِیمِیز پاک، شوُنِی اوُزِی کِفایَه قِیلَه دِی، شُو طَرزدَه اوُلَر گوُناه وَ جِنایَتلَرِیدَه قَیصَرلِیک قِیلِیب توُرِیب آلِیشَه دِی وَ قَلبنِی اِصلاح بوُلِیشِی یا عَمَلنِی اِصلاح بوُلِیشِیگَه مایِیللِیک هَم بِیلدِیرِیشمَیدِی:  أُوْلَئِکَ الَّذِینَ لَمْ یُرِدِ اللّهُ أَن یُطَهِّرَ قُلُوبَهُمْ لَهُمْ فِی الدُّنْیَا خِزْیٌ وَلَهُمْ فِی الآخِرَةِ عَذَابٌ عَظِیمٌ (مائدة/ 41) اوُلَر اَلله کوُنگِیللَرِینِی پاکلَشنِی اِیستَه مَه گَن کِیمسَه لَردِیر. اوُلَر اوُچُون دُنیادَه رَسوالِیک،آخِیرَتدَه اِیسَه اوُلوُغ عَذاب باردِیر.

سِین نَمازِینگنِی اوُقِیمَه گَه نِینگدَن سُونگ، شوُندَی بِیر پَست،فاسِد، بِی اَرزِیشسَنکِی، سِینِی جِنایَتِینگ هَر قَندَی زِناکاردَن،شَرابخوُردَن، قِیماربازدَن،اوُغرِی وَ خائِندَن بَتتَرراق حِسابلَه نَه دِی. بوُندَن کوُرَه بَتتَرراق وَ بوُنگَه یِیتَه دِیگَن باشقَه جِنایَت تاپِیلمَیدِی،شوُندَی بوُلگَچ اوُیلَمَسدَن، سُوربِیتلِیک بِیلَن مِینِی قَلبِیم پاک، دِیب اِدَّعا قِیلَه سَنمِی؟

(دوامی بار……..)

---

[1] متفق علیه : رواه البخاري في كتاب الإيمان، باب فضل من استبرأ لدينه 1/ 28 [52]، ومسلم في كتاب البيوع، باب أخذ الحلال وترك الشبهات 3/ 1219 [1599].