Муқаддамот дарслари/ саккизинчи дарс : фитрий эхтиёж сифатидаги шодлик ва уни қандай контрол қилиб бошқариш.
Шайх Абу Хамза хўромий хафизахуллохни аудио тасмасидан ёзиб олинган
(7-қисм)
Мусбат ва ўринли, бардавом шодликлар билан умумий суратда танишиш.
Аввало бахсимизни бошида фитрий ишлар хақида ва аллохни шариатидаги қонунларга шодлик масаласида тобеъ бўлишнинг ахамият борасида шу нарсани айтиш лозимки, зулм- ситамга қарши мубораза қилишлик, адолатни талаб қилишлик ва қурол билан жанг қилиш, жиход қилиш кабилар инсонни таъбига ёқмайди ва аллох таоло очиқ-ойдин баён қиладики:
كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِتَالُ وَهُوَ كُرْهٌ لَّكُمْ ۖ وَعَسَىٰ أَن تَكْرَهُوا شَيْئًا وَهُوَ خَيْرٌ لَّكُمْ ۖ وَعَسَىٰ أَن تُحِبُّوا شَيْئًا وَهُوَ شَرٌّ لَّكُمْ ۗ وَاللَّهُ يَعْلَمُ وَأَنتُمْ لَا تَعْلَمُونَ(بقره/216)
Сизларга ёқмасада, жанг қилишингиз фарз қилинди. (Зотан) сизлар ўзингиз учун яхши бўлган нарсани ёқтирмаслигингиз ва сиз учун ёмон бўлган нарсани яхши кўришингиз мумкин. Аллох билур, сизлар билмассиз.
Яъни агарчи зулмга ва адолатсизликка қарши мубораза қилишлик ва золимларни,фасодчиларни нобуд қилишлик инсонни фитратида мавжуд бўлса хам, аммо буни баробарида инсонни фитрати очликка тоқат қилишлик, ярадор бўлишлик, зиндонга тушишлик, сургун қилиниш, қавм- қариндошлардан ва ватандан узоқда бўлиш,махсусан ўлим ва ўлдириш каби мана бу муборазани оқибатларини ёқтирмайди, инсон фитрий суратда бундай нарсаларни ёмон кўради, бу ерда мана бу табиий хом ашёни фақат ” тўғри таълим бериш ва тўғри қонунлар ва тўғри таниб олиш”гина униб-ўстиради ва сахих йўлга уни хидоят қилади.
Бу ерда бериладиган таълимлар шахсга фақат қуролли жанг ва жиходдаги мушкилотларни,қийинчиликларни ўзини назарга олмасликни ўргатади, балки иззат ва озодлик,фаровонлик,амният ва аллохнинг комил ибодатлари, аллохни шариатини комил татбиқ қилиниши каби унинг дунёвий самаралари фақат қуролли жанг ва жиходни гурухида мавжудлигидан ташқари, улар аллох таоло билан муомала қилаётганликларини хам назарга олишлари кераклигини ва бу муомалани қийматини аллох таоло жаннат ва ўзини розилиги билан тўлашини таълим беради. Мана бу нарсалар шахс дунёда қўлдан бой берадиган нарсаларга қараганда қадрлироқ ва қийматлироқ самарадур.
إِنَّ اللَّهَ اشْتَرَىٰ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ أَنفُسَهُمْ وَأَمْوَالَهُم بِأَنَّ لَهُمُ الْجَنَّةَ ۚ.
Албатта,аллох мўъминларнинг жонларини ва молларини улардан жаннат баробарига сотиб олди,
يُقَاتِلُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَيَقْتُلُونَ وَيُقْتَلُونَ ۖ
Улар аллохни йўлида жанг қилишиб (кофирларни) ўлдирадилар ва (ўзлари хам аллох учун шахид бўлиб) ўлдириладилар.
وَعْدًا عَلَيْهِ حَقًّا فِي التَّوْرَاةِ وَالْإِنجِيلِ وَالْقُرْآنِ ۚ وَمَنْ أَوْفَىٰ بِعَهْدِهِ مِنَ اللَّهِ ۚ فَاسْتَبْشِرُوا بِبَيْعِكُمُ الَّذِي بَايَعْتُم بِهِ ۚ وَذَٰلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ (توبه/111)
(Бундай мўъминларга жаннат берилишига) аллох таврот,инжил ва қуръонда ўзининг хақ ваъдасини бергандир. Аллохдан хам ахдига вафодорроқ ким бор? Бас, (эй мўъминлар), қилган бу савдоларингиздан шод бўлингиз. Мана шу хақиқий буюк бахтдир.
Бу ердаги харидор: аллох таоло, сотувчи: инсон; ўртадаги муомала қилинаётган махсулот : инсоннинг арзимас жони ва моли, аслида эса мана бу мол-давлат хам аллохни ўзиники, ана бу махсулотни бахоси ва қиймати: адабий жаннат; мана бу муомалани замонатчиси: аллох таоло. Мана бу муомалани рукнлари ва шартлари хам очиқ – ойдин кўриниб турибди.
Инсон фитрати бўйича фойда,манфаъатни исташини ва зарар,зиённи ёмон кўришини хаммамиз яхши биламиз, энди бу ерда шу нарса мухимки, у таълим олган нарсалар ва унга ўргатилган қонунлар нимани зарарли ва нималарни манфаъатли деб кўрсатган? Агар аллох таоло бир нарсада манфаъат бор деган бўлса, аммо бу шахсга мана бу нарсани зарарли деб ўргатишган бўлса, шу ерда мана бу шахс зарар билан манфаъатни ташхис бериш бўйича гумрох бўлиб қолади ва аллох таоло манфаъатли деган нарсани зарарли деб санайди ва аллох таоло зарарли деган нарсани манфаъатли деб хисоблайди, шу ерда шахс, фитратини бу борада ўзгартирган ва аллохни шариатидаги қонуни яхши деган унда манфаъат бор нарсадан безор бўлади ва аллох таоло ёмон, зарарли деган нарсани шахс яхши кўради ва у томонга харакат қилади.
Баъзи кишиларда зарар томонга мойил бўлишлик ва фойдали нарсадан узоқлашишлик, инсонни фитратида мавжуд бўлган қуролли жангни, ўлдиришни, қирғинни ёмон кўриш ва ундан безорлик сабабли бўлиши мумкин ва шахс мана бу икки фитрий ишни ўртасида ўйланиб қолган бўлиши хам мумкин : улардан бири зулмни, ситамни, залилликни нобуд қилиб фаровонлик, амният ва иззат, дунёдаги комил ибодат ва қиёматдаги жаннат бўлса, бошқа бири ўлдиришдан, муборазани ва жиходни оқибатидан безор бўлишдур. Шу ерда аллох таоло мархамат қиладики:
وَعَسَىٰ أَن تَكْرَهُوا شَيْئًا وَهُوَ خَيْرٌ لَّكُمْ ۖ وَعَسَىٰ أَن تُحِبُّوا شَيْئًا وَهُوَ شَرٌّ لَّكُمْ ۗ وَاللَّهُ يَعْلَمُ وَأَنتُمْ لَا تَعْلَمُونَ .
Бу ерда аллох таоло бизларга мархамат қиляптики, сизларга нима манфаъатли эканини мен сизлардан кўра яхшироқ биламан, бизлар хам аллох таолони сўзига ва уни шариатидаги қонунига эргашган холда қуйидагиларни айта оламиз: ха, фақатгина сен яхши билгувчисан ва бизлар хеч нарсани билмаймиз, бошқа мавжудотлар хақ эмас, балки сен хақдирсан.
سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا ۖ غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ(بقره/285)
Ва “эшитдик ва итоат этдик. Парвардигоро, гунохларимизни мағфират қилишингни сўраймиз. Ва фақат ўзингга қайтажакмиз”, дедилар.
Мўъминлар мана бу ўринларда аллох таолога ва у зотни ваъдаларига таваккул ва эътимод қилганликлари сабабли ва мана бу дастурларни амалга оширишни кетидан уларга насиб бўладиган дунёвий ва ухровий натижалари, самараси учун хам ўз ихтиёрлари билан қучоқ очиб рақобатлашган холда, аллохни шариатидаги қонунларни амалга оширишга харакат қилишади ва уни таълим олишади. Даъват ва жиход йўлидаги машаққат ва қийинчиликлар маккада мусулмонларни бошига тушган нарсалар ва ватанни тарк қилиш ва хабашага кейинчалик эса мадинага хижрат қилиш ва қуролли жанг қилиш, дунёдаги хамма нарсани оилани,мол-давлатни,лаззатларни тарк қилишга ўхшайди, шу шаклда мусулмон шахс учун бу ишлар осон,енгил,ёқимли ва шодлик келтирувчи бўлиб қолади ва шахс ўзидаги илм ва огохлик билан даъватдан ва аллохни шариатидаги қонунларга амал қилишдан келиб чиққан мушкилотларни,машаққатларни кутиб олади. Мана бу машаққат ва мушкилотлар аччиқ дорилар бўлиб,инсонларнинг дунёвий ва ухровий саломатлиги,шифо топиши ана бу аччиқ дориларни истемолига гаровланган.
(давоми бор……..)
