Савол: ислом аслни кофирлар билан жанг қилишга таъйин қилганми ё сулхни таъйин қилганми? Чунки қаерга қараманг мусулмонлар жанг қилаётган бўлади.

Савол: ислом аслни кофирлар билан жанг қилишга таъйин қилганми ё сулхни таъйин қилганми? Чунки қаерга қараманг мусулмонлар жанг қилаётган бўлади.

Жавоб: энди хамма жойда мусулмонлар жанг қилиши масаласига келсак, бу воқеият эмас. Аммо шуни айтиш лозимки, пайғамбаримиз саллаллоху алайхи васалламни дипламатикасини пойдевори, инсонсоз вахий хабарини хар қандай замонда  хамма миллатларга етказишдан иборатдир, ислом инсонни мохиятига асосланган холда ижтимоъий алоқалар жанг ва сулх билан бирга бўлиши керак,деб билади.

 Исломни назарига кўра, сулх механизмини вазифаси жанг илдизларини қирқишдир ва инсон фитратан жангни ёқтирмайди ва сулхга алоқаси бор. Худованди мутаол хам бу борада мархамат қиладики:

 كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِتَالُ وَهُوَ كُرْهٌ لَّكُمْ وَعَسَى أَن تَكْرَهُواْ شَيْئًا وَهُوَ خَيْرٌ لَّكُمْ وَعَسَى أَن تُحِبُّواْ شَيْئًا وَهُوَ شَرٌّ لَّكُمْ وَاللّهُ يَعْلَمُ وَأَنتُمْ لاَ تَعْلَمُونَ… (بقره / 216)

Сизларга ёқмасада жанг қилишингиз фарз қилинди. (зотан) сизлар ўзингиз учун яхши бўлган нарсани ёқтирмаслигингиз ва сиз учун ёмон бўлган нарсани яхши кўришингиз мумкин. Аллох билур,сизлар билмассиз.

Аллохни динига қилинаётган даъват йўлида  қуролли жангни,диктаторликни, золимона чекловларни мўъминларга мажбурлаб юклаб қўядиган кимсалар хамиша топилади, улар фақатгина куч,зўравонлик тилини тушунишади холос. Исломни ташқи алоқалари бўйича жанг аслий нарса эмас ёки сулх хам доимий бўлмайди, ислом адолатли сулхга эришиш учун зулм билан мубораза қилишни  ўртага қўяди ва зулмни ўртадан йўқотиш ислом жиходи лозим тутган нарсадир.

Бундан келиб чиқадики, ислом пойдевори мустахкам сулхга  етишни жанг илдизларини йўқотишда, сулхни эса аслий,доимий қоида ва жангни эса зарурий ва хос холатлардаги чегараланган истисно,деб билади.

Шуниси қизиқки, жиходга буюришлар  ва унга боғлиқ бўлган оятлар пайғамбаримиз саллаллоху алайхи васалламнинг мадинайи мунавварага хижрат қилганларидан сўнг нозил бўлган; бу шу маънони билдирадики,жиход қилиш  исломдаги аввалги ва енгил эмас,балки  охирги дипломатика йўли хисобланади.

Пайғамбаримиз саллаллоху алайхи васалламни ташқи сиёсатларида,таблиғ ва ислом даъватини сулх ва қуролли жангдан пархез қилган холда етказиш, миллатлараро муносабат  бўйича асосий асл,деб назарда тутилган, у кишидан кейин хам бу мўъминларнинг ўртасидаги умумий қоида хисобланади.

Шуни ишонч билан айтиш керакки, исломдаги  дипломатик алоқалар, таблиғ ва даъватни қуролли жангдан олдинги ўринга қўйиш, ислом зохир бўлган замондан буён мавжуд бўлган ( сулаймонни малака сабоъга ёзган номасига ўхшаш) пайғамбаримиз саллаллоху алайхи васаллам хам ўзларини рисолатларини таблиғи учун арабистон ярим оролида ва бошқа нуқталарда бу равишдан фойдаланганлар.

 Қабилаларни бошлиқлари ва ғайри мусулмон бўлган хукуматларга элчиларни,номаларни юборилишига эътибор берадиган бўлсак, росулуллох саллаллоху алайхи васалламнинг мана бу ишларидан  исломни тинчлик йўли билан бутун дунёга тарқатиш харакатида бўлганликларини тушуниб етамиз.

Шунингдек муроса қилувчи, тинчлик ва сулх тарафдори бўлган рух, исломнинг олий таълимотларидан хисобланади, агарда таблиғга ва ислом қонунларини ижро қилинишига монеъ бўлишмаганда ,хамда исломни таблиғ қилишга маъмур бўлган  пайғамбаримиз саллаллоху алайхи васалламни жанг қилишга мажбурлашмаганда  ва эътироз қилишмаганда, албатта мусулмонлар тарафидан уларга қарши хеч қандай қаршилик кўрсатилмасди.

Бугунги кунда хам қоида мана шу. Агар секуляр кофирлар таблиғга ва аллохни шариатидаги қонунларни ижро қилинишига қаршилик қилишмаса ва мусулмонларни жанг қилишга мажбур қилиб қўйишмаса, мусулмонлар харгиз жанг абзоридан фойдаланишмайди,аммо секуляристлар (мушриклар ё ахзоблар) ўзлари қудратга эга бўлган хамма жойда аллохни қонунларини ижро қилинишига рухсат беришмайди ва бунга қўшимча равишда мусулмонларни жанг қилишга мажбур қилишади ва исломий диёрларни ишғол қилишади.

Мана шу золим,секуляр, босқинчи  диктаторларга қаршилик қилмасдан қараб туриш керакми?  

سَوال: اِسلام اَصلنِی کافِرلَر بِیلَن جَنگ قِیلِیشگه تَأیِین قِیلگنمِی یا صُلحنِی تَأیِین قِیلگنمِی؟ چوُنکِی قَیِرگه قَرَمَنگ مُسُلمانلَر جَنگ قِیلَیاتگن بُولَدِی.

سَوال: اِسلام اَصلنِی کافِرلَر بِیلَن جَنگ قِیلِیشگه تَأیِین قِیلگنمِی یا صُلحنِی تَأیِین قِیلگنمِی؟ چوُنکِی قَیِرگه قَرَمَنگ مُسُلمانلَر جَنگ قِیلَیاتگن بُولَدِی.

جَواب: اِیندِی هَمَّه جایدَه مُسُلمانلَر جَنگ قِیلِیشِی مَسَلَه سِیگه کِیلسَک، بُو واقِیعِیَت اِیمَس. اَمّا شُونِی اَیتِیش لازِمکِی،پَیغَمبَرِیمِیز صَلی الله عَلَیهِ وَسَلّمنِی دِپلامَتِیکَه سِینِی پای دِیوارِی، اِنسانساز وَحِی خَبَرِینِی هَر قَندَی زَماندَه هَمَّه مِلَّتلَرگه یِیتکَزِیشدَن عِبارَتدِیر، اِسلام اِنساننِی ماهِیَتِیگه اَساسلَنگن حالدَه اِجتِمائِی عَلاقَه لَر جَنگ وَ صُلح بِیلَن بِیرگه بُولِیشی کِیرَک، دِیب بِیلَدِی.

اِسلامنِی نَظَرِیگه کوُرَه،صُلح مِیهَنِیزمِینِی وَظِیفَه سِی جَنگ اِیلدِیزلَرِینِی قِیرقِیشدِیر وَ اِنسان فِطرَتاً جَنگنِی یاقتِیرمَیدِی وَ صُلحگه عَلاقَه سِی بار. خُداوَندِی مُتَعال هَم بُو بارَدَه مَرحَمَت قِیلَدِیکِی:   

كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِتَالُ وَهُوَ كُرْهٌ لَّكُمْ وَعَسَى أَن تَكْرَهُواْ شَيْئًا وَهُوَ خَيْرٌ لَّكُمْ وَعَسَى أَن تُحِبُّواْ شَيْئًا وَهُوَ شَرٌّ لَّكُمْ وَاللّهُ يَعْلَمُ وَأَنتُمْ لاَ تَعْلَمُونَ… (بقره / 216)

سِیزلَرگه یاقمَسَدَه جَنگ قِیلِیشِینگِیز فَرض قِیلِیندِی. (ذاتاً) سِیزلَر اوُزِینگِیز اوُچُون یَحشِی بُولگن نَرسَه نِی یاقتِیرمَسلِیگِینگِیز وَ سِیز اوُچُون یامان بوُلگن نَرسَه نِی یَحشِی کوُرِیشِینگِیز مُومکِین. اَلله بِیلوُر، سِیزلَر بِیلمَسسِیز.

اَلله نِی دِینِیگه قِیلِینَیاتگن دَعوَت یوُلِیدَه قوُراللِی جَنگنِی، دِکتَتارلِیکنِی، ظالِمانَه چِیکلاولَرنِی مؤُمِنلَرگه مَجبُورلَب یوُکلَب قوُیَه دِیگن کِیمسَه لَر هَمِیشَه تاپِیلَدِی، اوُلَر فَقَطگِینَه کوُچ، زُورَوانلِیک تِیلِینِی توُشُونِیشَدِی حالاص. اِسلامنِی تَشقِی عَلاقَه لَرِی بُویِیچَه جَنگ اَصلِی نَرسَه اِیمَس یاکِی صُلح هَم دائِمِی بُولمَیدِی، اِسلام عَدالَتلِی صُلحگه اِیرِیشِیش اوُچُون ظُلم بِیلَن مُبارَزَه قِیلِیشنِی اوُرتَگه قوُیَه دِی وَ ظُلمنِی اوُرتَدَن یُوقاتِیش اِسلام جِهادِی لازِم توُتگن نَرسَه دِیر.

بوُندَن کِیلِیب  چِیقَدِیکِی، اِسلام پای دِیوارِی مُستَحکَم صُلحگه یِیتِیشنِی جَنگ اِیلدِیزلَرِینِی یوُقاتِیشدَه، صُلحنِی اِیسَه اَصلِی، دائِمِی قائِدَه وَ جَنگنِی اِیسَه ضَرُورِی وَ خاص حالَتلَردَگِی چِیگرَه لَنگن اِستِثنا، دِیب بِیلَدِی.

شوُنِیسِی قِیزِیقکِی، جِهادگه بُویُورِیشلَر وَ اوُنگه باغلِیق بُولگن آیَتلَر پَیغَمبَرِیمِیز صَلی الله عَلَیهِ وَسَلَّمنِینگ مَدِینَه یِ مُنَوَّرَه گه هِجرَت قِیلگنلَرِیدَن سوُنگ نازِل بُولگن؛ بُو شُو مَعنانِی بِیلدِیرَدِیکِی، جِهاد قِیلِیش اِسلامدَگِی اَوَّلگِی وَ یِینگِیل اِیمَس، بَلکِی آخِیرگِی دِپلامَتِیکَه یُولِی حِسابلَنَدِی.

  پَیغَمبَرِیمِیز صلی الله عَلَیهِ وَسَلَّمنِی تَشقِی سِیاسَتلَرِیدَه، تَبلِیغ وَ اِسلام دَعوَتِینِی صُلح وَ قوُراللِی جَنگدَن پَرهِیز  قِیلگن حالدَه یِیتکَزِیش، مِلَّتلراَرا مُناسَبَت بُویِیچَه اَساسِی اَصل، دِیب نَظَردَه توُتِیلگن، اوُ کِیشِیدَن کِییِین هَم بُو مُؤمِنلَرنِینگ اوُرتَسِیدَگِی عُمُومِی قائِدَه حِسابلَنَدِی.

شُونِی اِیشانچ بِیلَن اَیتِیش کِیرَککِی، اِسلامدَگِی دِپلامَتِیک عَلاقَه لَر، تَبلِیغ وَ دَعوَتنِی قوُراللِی جَنگدَن آلدِینگِی اوُرِینگه قوُیِیش، اِسلام ظاهِر بُولگن زَماندَن بُویان مَوجُود بُولگن ( سُلَیماننِی مَلِیکَه سَباءگه یازگن نامَه سِیگه اوُحشَش) پَیغَمبَرِیمِیز صلی الله علیه وسلم هَم اوُزلَرِینِی رِسالَتلَرِینِی تَبلِیغِی اوُچُون عَرَبِستان یَرِیم آرالِیدَه وَ باشقَه نوُقتَه لَردَه بُو رَوِیشدَن فایدَلَنگنلَر.

قَبِیلَه لَرنِی باشلِیقلَرِی وَ غَیرِی مُسُلمان بوُلگن حُکوُمَتلَرگه اِیلچِیلَرنِی، نامَه لَرنِی یُوبارِیلِیشِیگه اِعتِبار بِیرَدِیگن بُولسَک، رَسُول الله صلی الله عَلَیهِ وَسلمنِینگ مَنَه بُو اِیشلَرِیدَن اِسلامنِی تِینچلِیک یُولِی بِیلَن بُوتُون دُنیاگه تَرقَتِیشنِی حَرَکَتِیدَه بُولگنلِیکلَرِینِی توُشُونِیب یِیتَمِیز.

شُونِینگدِیک مُراسَه قِیلوُچِی، تِینچلِیک وَ صُلح طَرَفدارِی بُولگن رُوح، اِسلامنِینگ عالِی تَعلِیماتلَرِیدَن حِسابلَنَدِی، اَگردَه تَبلِیغگه وَ اِسلام قانوُنلَرِینِی اِجرا قِیلِینِیشِیگه مانِع بوُلِیشمَگندَه، هَمدَه اِسلامنِی تَبلِیغ قِیلِیشگه مَعمُور بُولگن پَیغَمبَرِیمِیز صلی الله علیه وسلمنی جَنگ قِیلِیشگه مَجبُورلَشمَگندَه وَ اِعتِراض قِیلِیشمَگندَه، اَلبَتَّه مُسُلمانلَر طَرَفِیدَن اوُلَرگه قَرشِی هِیچ قَندَی قَرشِیلِیک کوُرسَتِیلمَسدِی. 

 بُوگوُنگِی کوُندَه هَم قائِدَه مَنَه شُو. اَگر سِکوُلار کافِرلَر تَبلِیغگه وَ اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَرنِی اِجرا قِیلِینِیشِیگه قَرشِیلِیک قِیلِیشمَسَه وَ مُسُلمانلَرنِی جَنگ قِیلِیشگه مَجبُور قِیلِیب قوُیِیشمَسَه، مُسُلمانلَر هَرگِیز جَنگ اَبزارِیدَن فایدَلَنِیشمَیدِی، اَمّا سِکوُلارِیستلر ( مُشرِکلَر یا اَحزابلَر) اوُزلَرِی قُدرَتگه اِیگه بُولگن هَمَّه جایدَه اَلله نِی قانوُنلَرِینِی اِجرا قِیلِینِیشِیگه رُحصَت بِیرِیشمَیدِی وَ بوُنگه قوُشِیمچَه رَوِیشدَه  مُسُلمانلَرنِی جَنگ قِیلِیشگه مَجبُور قِیلِیشَدِی وَ اِسلامِی دِیارلَرنِی اِشغال قِیلِیشَدِی.

مَنَه شُو ظالِم، سِکوُلار، باسقِینچِی دِکتَتارلَرگه قَرشِیلِیک قِیلمَسدَن قَرَب توُرِیش کِیرَکمِی؟

س:  اسلام اصل را بر جنگ با  کفار قرار داده است یا صلح را؟  چون هر جا مسلمان می بینیم در حال جنگ است

س:  اسلام اصل را بر جنگ با  کفار قرار داده است یا صلح را؟  چون هر جا مسلمان می بینیم در حال جنگ است

ج: اینکه مسلمین در همه جا مشغول جنگ باشند به دور از واقعیت است.اما لازم است بدانیم که زیربنای دیپلماسی پیامبر خاتم صلی الله علیه وسلم، رساندن پیام انسان ساز وحی به همه ملت ها در همه زمان هاست و اسلام بر اساس سرشت و ماهیت انسان، روابط اجتماعی را با جنگ و صلح همراه  می داند. 

از نظر اسلام، مکانیزم صلح قطع ریشه های جنگ است وانسان ها فطرتا از جنگ اکراه  دارند و به صلح و ثبات علاقه مندند. خداوند متعال در این باره می فرمایند: كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِتَالُ وَهُوَ كُرْهٌ لَّكُمْ وَعَسَى أَن تَكْرَهُواْ شَيْئًا وَهُوَ خَيْرٌ لَّكُمْ وَعَسَى أَن تُحِبُّواْ شَيْئًا وَهُوَ شَرٌّ لَّكُمْ وَاللّهُ يَعْلَمُ وَأَنتُمْ لاَ تَعْلَمُونَ… (بقره / 216) جنگ بر شما واجب گشته است، و حال آن كه (بنابه سرشت انساني) از آن بيزاريد، ليكن چه بسا چيزي را دوست نمي‌داريد و آن چيز براي شما نيك باشد، و چه بسا چيزي را دوست داشته باشيد و آن چيز براي شما بد باشد، و خدا مي‌داند و شما (از اسرار امور بي‌خبريد و مصلحت خود را چنان كه شايد و بايد) نمي‌دانيد .

در برابر دعوت دین الله همیشه کسانی هستند که جنگ مسلحانه و دیکتاتوری و محدودیتهای ظالمانه را بر مومنین  تحمیل می کنند و تنها زبان زور را متوجه می شوند. بنابراین در روابط خارجی اسلام نه جنگ اصل است، و نه صلح همیشگی است و اسلام برای رسیدن به صلح عادلانه، مبارزه با ظلم را تجویز می کند و ظلم زدائی نیز مستلزم جهاد اسلامی است.

پس، اسلام رسیدن به صلح پایدار را قطع ریشه های جنگ ، و صلح را قاعده و اصلی همیشگی و جنگ را استثنائی محدود به حالات ضروری و خاص می داند.

 جالب است بدانيم دستور به جهاد و آيات مربوط به آن، بعد از هجرت پيامبر خاتم صلی الله علیه وسلم به مدينه منوره صورت گرفت؛ بدين معنا که آخرين راه ديپلماسي در اسلام جهاد است و نه اولين و سهل ترين راه.

در سیاست خارجی پیامبر خاتم صلی الله علیه وسلم ، تبلیغ و رساندن دعوت اسلام بر اساس صلح و و پرهیزاز جنگ مسلحانه به‌عنوان اساسی‌ترین اصل در مناسبات بین‌المللی منظور گردیده است  و بعد از ایشان نیز یک  قاعده ی  کلی در میان مومنین آگاه محسوب می شود.

به یقین می توان گفت که روابط ديپلماتيک  و تقدم تبلیغ و دعوت قبل از جنگ مسلحانه در اسلام از ابتداي ظهور اسلام وجود داشته (مانند نامه سلیمان به ملکه سبأ) است و پيامبر خاتم صلی الله علیه وسلم نیز براي تبليغ رسالت خود در  شبه جزیره عربستان وساير نقاط ازآن استفاده کرده است.

 با توجه به سفرا و نامه هایی که به سران قبایل و حکومتهای غیر مسلمان ارسال می گردد می توان در یافت که رسول  خاتم ، همواره تلاش داشتند تا اسلام به صورت مسالمت‌آمیز در سراسر دنیا نفوذ کند.

 بنابراین، روح مدارا، مسالمت و صلح‌جویی جزء تعلیمات عالیه اسلام بوده و چنانچه 1- مانع تبلیغ 2- و اجرایی شدن قانون اسلام نمی شدند 3- و جنگ را به پیامبر خاتم  که مأمور تبلیغ اسلام بود تحمیل نمی‌کردند و معترض نمی‌شدند، قطعاً هیچ‌گونه تعرضی متقابلاً از طرف مسلمین علیه آنان صورت نمی‌گرفت.

امروزه نیز قاعده همین است. اگر کفار سکولار  مانع تبلیغ و  اجرائی شدن قوانین  شریعت الله  نشوند و جنگ  بر مسلمین تحمیل نکنند مسلمین هرگز از ابزار جنگ استفاده نخواهند کرد اما می بینیم که سکولاریستها (مشرکین  یا احزاب) در هر جا قدرتی دارند اجازه ی اجزائی شدن قوانین الله را نمی دهند و  علاوه بر آن جنگ را بر مسلمین تحمیل کرده و سرزمینهای اسلامی را اشغال کرده  اند.

آیا نباید در برابر این ظالمان دیکتاتور سکولار و اشغالگر ایستاد؟

Савол: нима учун эронда секуляр ахзоблар озод эмас, курдистонда жуда кўп секуляр ва демократ муборизларни ўлдиришди, аммо яхудийлар ва масихийлар хатто зардўштийлар озод фаолият қилишяпти? Ислом буларни ўртасини ажратиб муомала қилишга  буюрганми?

Савол: нима учун эронда секуляр ахзоблар озод эмас, курдистонда жуда кўп секуляр ва демократ муборизларни ўлдиришди, аммо яхудийлар ва масихийлар хатто зардўштийлар озод фаолият қилишяпти? Ислом буларни ўртасини ажратиб муомала қилишга  буюрганми?

Жавоб: аллох таоло аслий кофирларни 5 дастга тақсим қилган: 1- яхудийлар,2- собеинлар, 3- насоро, 4-мажуслар, 5- ширк келтирган кимсалар (мушриклар- ахзоблар- секуляристлар) (хаж/ 17) мусулмонларни ўртасидаги исломдан чиқиб кетадиган кишиларни эса 6- эй мўъминлар,сизларнинг ичингиздан кимда-ким динидан қайтса, (моида/ 54) деб номлаган ва мана буларни хар бири учун ўзига хос қонунларни чиқарган бўлиб, мусулмонлар ўзларининг  шахсий ва ижтимоъий,хукуматий  алоқаларида бу қонунларга риоят қилишлари лозим.

Албатта хар қандай давлат хатто хар қандай хизб ўзини ички ва ташқи дипломатика алоқаларини тартибга солиш учун ўзига хос қонунлар,ташкиллаштиришга эга, бу фақат исломга хос нарса эмас. мана бу масала бўйича ислом мўъминларга ахли китобни ва шибхи ахли китобни  кофирлари билан сулхга асосланган паймонлар асосида хаёт кечиришга рухсат берган, аммо мана бу рухсат секуляристларга нисбатан берилган эмас.

 Агарда яхуд ва мушриклар (бугунги секуляристлар) мусулмонларни биринчи даражали душмани бўлса хам, аммо мана бу биринчи даражали душманларга  нисбатан муносабат пайтида мусулмонлар томонидан фарқ қўйилади; ахли китобни кофирлари яъни яхудийлар мусулмонлар уларга қандай муомала қилишини ўзлари таъйин қилишади. Муъохид ёки ахли зимма ё мухориб. Аммо мушриклар ёки бугунги секуляристлар  борасида эса, уларда хеч қандай ихтиёр йўқдир; улар ё мусулмон бўлишиб аллохни шариатидаги буйруқларга тобеъ бўлишади ёки мусулмонларни диёрларини тарк қилишади ёки ўлишади.

Яхудийлар,насронийлар,секуляристлар борасидаги шариат қонунларини татбиқ қилиш бўйича,росулуллох саллаллоху алайхи васаллам хеч қандай жангда,сулхда шариат қонунларига қарши амал қилган эмаслар. агар қурайш секуляристларининг ибодат қиладиган маконлари,бутлари ва бошқалар  нобуд қилиниши ва хеч қандай кечиримли бўлмасдан қурайш секуляристлари ва бошқа қурайшлик бўлмаган секуляристлар ислом билан ўлимни ўртасида бирини танлашлари керак бўлса, мана булар  шариат қонунларини ижроси бўйича амалга оширилган, буни баробарида агар ахли китобни ибодатгохларига зарар етказишдан манъ қилинган бўлса ва ахли китобни кофирлари исломга киришлари ёки ўзларини динларини сақлаб қолган холда комил хавфсизлик остида исломий хукумат ерларида ўзларини хаётларини давом эттириш бўйича ихтиёрга эга бўлишган бўлса……. мана бу хам аллохни шариатидаги қонунларни бир қисмига  биноан ижро қилинади.

Энди эрондаги курдлар яшайдиган минтақаларда секуляр ахзоблар 57 йилдаги исломий инқилобнинг бошланишидан буён саддам хусайнни расмий хизматкорларига айланган бўлса ва ўзларини ватандошларини қатли ом қилиш , ўзларини диёрларини ишғол қилиш,ўзини миллатини номусларига тажовуз қилиш бўйича баъсий кучларга хизмат қилиб келаётган бўлса, мана бу миллат ватанфуруш хоинларга гул тақдим қилиши керакми?

Хатто агарда мусулмон мўъминларни ўртасида жанг вужудга келадиган бўлса, албатта уларни бири золимдир ва бу ерда мазлум томонга тарафдорлик қилинади, кофирлар, босқинчиларнинг хидлаб топадиган итлари вазифасини бажараётган махаллий секуляр муртадлар  билан мусулмонларни ўртасидаги жангда эса, шубхасиз мусулмонларни химоя қилинади; мана бу холатдаги ўлдирилганларни гунохи, мажрухлар, зарба еганлар, вайронгарчилик,хар икки тарафни асирлари золим ва ботил тарафни бўйнидадир.

Курдистондаги ва эронни бошқа минтақаларидаги  мана бу мажбурий жанглар давомидаги кишиларни гунохи хам  секуляр ахзобларни бўйнида, улар албатта бир куни курдлар ва эронни барча миллатлари билан хисоб-китоб қилишлари лозим.

Улар қилган мана шунча жиноятлар сабабли, озод фаолият қилишни  талаб қилишни ўрнига  эрон миллатининг мана бу секуляр ахзоблар билан бўлган хисоб-китобларини хал қилиш лозим.       

سَوال: نِیمَه اوُچُون اِیراندَه سِکوُلار اَحزابلَر آزاد اِیمَس، کوُردِستاندَه جُودَه کوُپ سِکوُلار وَ دِیماکرَت مُبارِزلَرنِی اوُلدِیرِیشدِی، اَمّا یَهُودِیلَر وَ مَسِیحِیلَر حَتّی زَردُوشتِیلَر آزاد فَعالِیَت قِیلِیشیَپتِی؟ اِسلام بُولَرنِی اوُرتَسِینِی اَجرَتِیب مُعامَلَه قِیلِیشگه بُویُورگنمِی؟

سَوال: نِیمَه اوُچُون اِیراندَه سِکوُلار اَحزابلَر آزاد اِیمَس، کوُردِستاندَه جُودَه کوُپ سِکوُلار وَ دِیماکرَت مُبارِزلَرنِی اوُلدِیرِیشدِی، اَمّا یَهُودِیلَر وَ مَسِیحِیلَر حَتّی زَردُوشتِیلَر آزاد فَعالِیَت قِیلِیشیَپتِی؟ اِسلام بُولَرنِی اوُرتَسِینِی اَجرَتِیب مُعامَلَه قِیلِیشگه بُویُورگنمِی؟

جَواب: اَلله تَعالی اَصلِی کافِرلَرنِی 5 دَستَه گه تَقسِیم قِیلگن: 1- یَهُودِیلَر،2- صابِیئِنلَر،3- نَصارَی، 4- مَجُوسلَر،5- شِرک کِیلتِیرگن کِیمسَه لَر ( مُشرِکلَر- اَحزابلَر- سِکوُلارِیستلَر) ( حج/17) مُسُلمانلَرنِی اوُرتَسِیدَه اِسلامدَن چِیقِیب کِیتَدِیگن کِیشِیلَرنِی اِیسَه 6- اِی مؤُمِنلَر، سِیزلَرنِینگ اِیچِینگِیزدَن کِیمدَه – کِیم دِینِیدَن قَیتسَه، ( مائده/ 54) دِیب ناملَگن وَ مَنَه بُولَرنِی هَر بِیرِی اوُچُون اوُزِیگه خاص قانوُنلَرنِی چِیقَرگن بُولِیب، مُسُلمانلَر اوُزلَرِینِینگ شَخصِی وَ اِجتِمائِی، حُکوُمَتِی عَلاقَه لَرِیدَه بُو قانوُنلَرگه رِعایَت قِیلِیشلَرِی لازِم.

اَلبَتَّه هَر قَندَی دَولَت حَتّی هَر قَندَی حِزب اوُزِینِی اِیچکِی وَ تَشقِی دِپلامَتِیکَه عَلاقَه لَرِینِی تَرتِیبگه سالِیش اوُچُون اوُزِیگه خاص قانوُنلَر، تَشکِیللَشتِیرِیشگه اِیگه، بُو فَقَط اِسلامگه خاص نَرسَه اِیمَس. مَنَه بُو مَسَلَه بُویِیچَه اِسلام مُؤمِنلَرگه اَهلِی کِتابنِی وَ شِبهِ اَهلِی کِتابنِی کافِرلَرِی بِیلَن صُلحگه اَساسلَنگن پَیمانلَر اَساسِیدَه حَیات کِیچِیرِیشگه رُحصَت بِیرگن، اَمّا مَنَه بُو رُحصَت سِکوُلارِیستلَرگه نِسبَتاً بِیرِیلگن اِیمَس.

اَگردَه یَهُود وَ مُشرِکلَر( بُوگوُنگِی سِکوُلارِیستلَر) مُسُلمانلَرنِی بِیرِینچِی دَرَجَه لِی دُشمَنلَرگه نِسبَتاً مُناسَبَت پَیتِیدَه مُسُلمانلَر تامانِیدَن فَرق قوُیِیلَدِی؛ اَهلِی کِتابنِی کافِرلَرِی یَعنِی یُهُودِیلَر مُسُلمانلَر اوُلَرگه قَندَی مُعامَلَه قِیلِیشِینِی اوُزلَرِی تَأیِین قِیلِیشَدِی. مُعاهِد یاکِی اَهلِی ذِمَّه یا مُحارِب. اَمّا مُشرِکلَر یاکِی بوُگوُنگِی سِکولارِیستلَر بارَسِیدَه اِیسَه، اوُلَردَه هِیچ قَندَی اِیختِیار یوُقدِیر؛ اوُلَر یا مُسُلمان بوُلِیشِیب اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی بوُیرُوقلَرگه تابِع بوُلِیشَدِی  یاکِی مُسُلمانلَرنِی دِیارلَرِینِی تَرک قِیلِیشَدِی یاکِی اوُلِیشَدِی.

یَهُودِیلَر، نَصرانِیلَر، سِکوُلارِیستلَر بارَسِیدَگِی شَرِیعَت قانوُنلَرِینِی تَطبِیق قِیلِیش بوُیِیچَه، رَسُول الله صلی الله علیه وسلم هِیچ قَندَی جَنگدَه، صُلحدَه شَرِیعَت قانوُنلَرِیگه قَرشِی عَمَل قِیلگن اِیمَسلَر. اَگر قُرَیش سِکوُلارِیستلَرِینِینگ عِبادَت قِیلَدِیگن مَکانلَرِی، بُوتلَرِی وَ باشقَه لَر نابوُد قِیلِینِیشِی وَ هِیچ قَندَی کِیچِیرِیملِی بُولمَسدَن قُرَیش سِکولارِیستلَرِی وَ باشقَه قُرَیشلِیک بوُلمَگن سِکوُلارِیستلَر اِسلام بِیلَن اوُلِیمنِی اوُرتَسِیدَه بِیرِینِی تَنلَشلَرِی کِیرَک بوُلسَه، مَنَه بُولَر شَرِیعَت قانوُنلَرِینِی اِجراسِی بوُیِیچَه عَمَلگه آشِیرِیلگن، بُونِی بَرابَرِیدَه اَگر اَهلِی کِتابنِی عِبادَتگاهلَرِیگه ضَرَر یِیتکَزِیشدَن مَنع قِیلِینگن بُولسَه وَ اَهلِی کِتابنِی کافِرلَرِی اِسلامگه کِیرِیشلَرِی یاکِی اوُزلَرِینِی دِینلَرِینِی سَقلَب قالگن حالدَه کامِل خَوفسِیزلِیک آستِیدَه اِسلامِی حُکوُمَت یِیرلَرِیدَه اوُزلَرِینِی حَیاتلَرِینِی دَوام اِیتتِیرِیش بُویِیچَه  اِیختِیارگه اِیگه بوُلِیشگن بُولسَه………مَنَه بُو هَم اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانُونلَرنِی بِیر قِیسمِیگه بِینائاً اِجرا قِیلِینَدِی.

اِیندِی اِیراندَگِی کوُردلَر یَشَیدِیگن مِنطَقَه لَردَه سِکوُلار اَحزابلَر 57 یِیلدَگِی اِسلامِی اِنقِلابنِینگ باشلَنِیشِیدَن بُویان صَدَّم حُسَیننِی رَسمِی حِذمَتکالَرِیگه اَیلَنگن بُولسَه وَ اوُزلَرِینِی وَطَنداشلَرِینِی قَتلِی عام قِیلِیش، اوُزلَرِینِی دِیارلَرِینِی اِشغال قِیلِیش، اوُزِینِی مِلَّتِینِی ناموُسلَرِیگه تَجاوُز قِیلِیش بُویِیچَه بَعثِی کوُچلَرگه حِذمَت قِیلِیب کِیلَیاتگن بوُلسَه، مَنَه بُو مِلَّت وَطَن فُرُوش خائِنلَرگه گوُل تَقدِیم قِیلِیشِی کِیرَکمِی؟

حَتّی اَگردَه مُسُلمان مُؤمِنلَرنِی اوُرتَسِیدَه جَنگ وُجُودگه کِیلَدِیگن بُولسَه، اَلبَتَّه اوُلَرنِی بِیرِی ظالِمدِیر وَ بُو یِیردَه مَظلوُم تامانگه طَرَفدارلِیک قِیلِینَدِی ، کافِرلَر، باسقِینچِیلَرنِینگ حِیدلَب تاپَدِیگن اِیتلَرِی وَظِیفَه سِینِی بَجَرَیاتگن مَحَلِّی سِکوُلار مُرتَدلَر بِیلَن مُسُلمانلَرنِی اوُرتَسِیدَگِی جَنگدَه اِیسَه، شُبهَه سِیز مُسُلمانلَرنِی حِمایَه قِیلِینَدِی؛ مَنَه بُو حالَتدَه گِی اوُلدِیرِیلگنلَرنِی گوُناهِی، مَجرُوحلَر،ضَربَه یِیگَنلَر، وَیرانگرچِیلِیک ، هَر اِیککِی طَرَفنِی اَسِیرلَرِی ظالِم وَ باطِل طَرَفنِی بوُینِیدَه دِیر.

کوُردِستاندَگِی وَ اِیراننِی باشقَه مِنطَقَه لَرِیدَگِی مَنَه بُو مَجبُورِی جَنگلَر دَوامِیدَگِی کِیشِیلَرنِی گوُناهِی هَم سِکوُلار اَحزابلَرنِی بُوینِیدَه، اوُلَر اَلبَتَّه بِیر کوُنِی کوُردلَر وَ اِیراننِی بَرچَه مِلَّتلَرِی بِیلَن حِساب- کِتاب قِیلِیشلَرِی لازِم.

اوُلَر قِیلگن مَنَه شوُنچَه جِنایَتلَر سَبَبلِی، آزاد فَعالِیَت قِیلِیشنِی طَلَب قِیلِیشنِی اوُرنِیگه اِیران مِلَّتِینِینگ مَنَه بُو سِکوُلار اَحزابلَر بِیلَن بُولگن حِساب – کِتابلَرِینِی حَل قِیلِیش لازِم.

س: چرا در ایران احزاب سکولار آزاد نیستند و بسیاری از مبارزین سکولار و دموکرات را در کردستان کشته اند، اما یهودی ها و مسیحی و حتی زرتشتی ها برای خودشان آزادانه فعالیت می کنند؟ اسلام تبعیض گفته؟

س: چرا در ایران احزاب سکولار آزاد نیستند و بسیاری از مبارزین سکولار و دموکرات را در کردستان کشته اند، اما یهودی ها و مسیحی و حتی زرتشتی ها برای خودشان آزادانه فعالیت می کنند؟ اسلام تبعیض گفته؟

ج: الله متعال کفار اصلی را به 5دسته تقسیم کرده است: 1- الَّذِينَ هَادُوا 2- وَالصَّابِئِينَ 3- وَالنَّصَارَىٰ 4- وَالْمَجُوسَ 5- وَالَّذِينَ أَشْرَكُوا (=مشرکین=احزاب= سکولاریستها) (حج/17) و کسانی از میان مسلمین هم که دست از اسلام می کشند را تحت عنوان 6- مَن يَرْتَدَّ مِنكُمْ عَن دِينِهِ  (مائده/54) نام برده است و برای هر کدام از اینها قوانین خاصی وضع کرده است که مسلمین باید در روابط فردی و اجتماعی و حکومتی خود باید رعایت کنند.

البته هر کشور و حتی هر حزبی جهت تنظیم روابط داخلی و دیپلماسی روابط خارجی خود قوانین و سازماندهی خاص خودش را دارد و تنها مختص به اسلام نیست. در این زمینه ی خاص اسلام به مومنین این اجازه را داده است که با کفار اهل کتاب و شبه اهل کتاب بر اساس پیمانهایی زندگی مسالمت آمیزی داشته باشند اما چنین حقی برای سکولاریستها وجود ندارد.

با آنکه یهود و مشرکین (سکولاریستهای کنونی) دشمنان شماره یک مسلمین به شمار می روند، اما در برخورد با این دشمنان شماره یک تفاوت برخوردی از جانب مسلمین وجود دارد؛ بدین معنی که  کفار اهل کتاب منجمله یهودیان، خودشان هستند که تعیین می کنند مسلمین با آنها چگونه برخوردی داشته باشند . معاهد باشند یا اهل ذمه یا محارب . اما در مورد مشرکین یا همین سکولاریستهای کنونی، آنها فاقد هر گونه اختیاری هستند؛ یا باید مسلمان شوند و تابع دستورات شریعت الله گردند یا باید سرزمین مسلمین را ترک کنند یا باید بمیرند .

در تطبیق قانون شریعت در مورد یهودیان و نصرانی ها و سکولاریستها، رسول الله صلی الله علیه و سلم  در هیچ جنگ و صلحی، خلاف قوانین شریعت عمل ننموده است.اگر بتها و مکانهای عبادی سکولاریستهای قریش و غیره باید نابود گردند و بدون کوچکترین بخششی سکولاریستهای قریش و غیر قریش  بین اسلام و مرگ باید یکی را انتخاب کنند، این اجرای قانون شریعت است و در برابر اگر از صدمه زدن به عبادتگاههای کفاراهل کتاب نهی شده و کفاراهل کتاب می توانند یا اسلام را انتخاب کنند و یا  با حفظ آیین خود در امنیت کامل به ادامه ی زندگی خود در سرزمینهای حکومت اسلامی ادامه دهند و…. این نیز اجرای بخش دیگری از قانون شریعت الله است .

حالا در مناطق کورد نشین ایران زمانی که احزاب سکولار از همان ابتدای انقلاب اسلامی 57 به صورت مزدوران رسمی صدام حسین سکولار در آمدند و در قتل عام هم وطنان خود و در اشغال سرزمین خود و در تجاوز به نوامیس ملت خود از نیروهای بعثی حمایت کردند، نباید انتظار داشت که ملت به این خائنین وطن فروش گل تقدیم کند.

حتی در هر جنگی  هم که میان مومنین مسلمان رخ دهد  یکی از طرفین ظالم است و باید از مظلوم دفاع کرد و در جنگ بین مسلمین با کفار اشغالگر و مرتدین سکولار محلی نیز که حکم سگهای بوکش اشغالگران را داشته اند، بدون شک، باید از مسلمین حمایت کرد؛ در چنین حالتهایی، گناه کشته‌ها، مجروحین، مصدومین، خرابی‌ها و اسارت‌های هر دو طرف، بر عهده‌ی جناح ظالم و  باطل است.

گناه تمام کسانی که در جریان این جنگهای تحمیلی سکولاریستها در کردستان و سایر مناطق ایران بر گردن این احزاب سکولار است و باید روزی حساب خود را با کوردها و تمام ملت ایران تسویه کنند.

 با این همه جنایت و خیانتی که کرده اند باید به جای درخواست آزادی فعالیت برای آنها، باید تلاش کرد حساب ملت ایران را با این احزاب سکولار و خائن صاف کرد.

Савол: такфир масаласи бўйича биринчи куфрга хукм берилади сўнгра шартлар ва монеъликларга эътибор берилиши керакми ёки биринчи шахсга ислом хукми берилиб сўнг шарт ва монеъликларга диққат қилинадими?

Савол: такфир масаласи бўйича биринчи куфрга хукм берилади сўнгра шартлар ва монеъликларга эътибор берилиши керакми ёки биринчи шахсга ислом хукми берилиб сўнг шарт ва монеъликларга диққат қилинадими?

Жавоб: бизни олдимиздаги қабул қилинган қоида шуки, шахсни исломи ишонч билан собит бўлгандан сўнг, шубха ва гумон билан уни олиб ташлаб бўлмайди, фақатгина далил ва ишонч билан ислом доирасидан чиқа олади, шу равиш бўйича  аслий кофирларни исломи хам фақатгина далил ва ишонч билан  қабул қилинади.

Ханафийларни мазхаби:

Мулло Али Қори рохимахуллох шифони шархида айтадики: бизларни уламоларимиз айтадиларки: агар бир мусулмонни такфир қилиниши учун 99 та далил мавжуд бўлса ва буни қаршисида фақатгина бир далил уни исломда эканига далолат қиладиган бўлса, муфти ё қози ана ўша бир далилга кўра амал қилиши лозим;  буни росулуллох саллаллоху алайхи васалламни сўзларидан олингандир:

 ادرءوا الحدود عن المسلمين ما استطعتم.”

Моликийлар мазхаби:

Хофиз рохимахуллох фатхда ибни Баттолдан ривоят қилиниб келтирилган нарса хақида айтадики:

 لِأَنَّ مَنْ ثَبَتَ لَهُ عَقْد الْإِسْلَام بِيَقِينٍ لَمْ يَخْرُج مِنْهُ إِلَّا بِيَقِينٍ “

Қосимий ибни Арабийдан нақл қилиб айтадики: мана бу умматни жохил ва хатокори ,агарчи куфр ва ширк амалини қилган бўлса хам мушрик ва кофир бўлмайди; унда узр ба жахл ва хато мавжуддир, тоинки хужжат ва далил унга ошкор,очиқ-ойдин қилиб кўрсатилгунча шу тарзда бўлади, аммо бундан кейин агар огох бўлган холда бу амални қиладиган бўлса кофир бўлади; ёки у хақида қатъий ижмоъ мавжуд бўлган ва хар қандай мусулмон хеч қандай назарсиз уларни таниб оладиган  диндаги ошкор,маълум,зарурий ишларни инкор қиладиган бўлса хам кофир бўлади.  

 (محاسن التأويل: 5/1307 ـ 1308)

Шофеъий мазхаби:

Хофиз рохимахуллох Ғаззолийдан нақл қилиб айтадики: хар қандай йўл билан бўлса хам, мусулмон кишини такфир қилишдан пархез қилиш, шахс учун сазоворроқ ва муносиброқдир, тавхидга иқрор бўлган мусулмонни қонини мубох қилиш хато хисобланади, минглаб кофирни хаётини тарк қилишдаги хато, фақатгина бир мусулмонни қонини тўкишдаги хатодан кўра енгилроқдир.

 (الفتح: 12 / 300 )

Ахмад ибни Ханбални мазхаби:

Абдуррохман ибни Носир Саъдий рохимахуллох айтадики: адашган ва китоб,суннатда келган нарсаларни тушуниш бўйича хато қилган ахли қибла борасидаги таъвил ахли,пайғамбарга нисбатан иймонлари ва у киши айтган нарсаларга комил эътиқод қилишлари ва ва у киши айтган нарсаларни хаммаси хақ,деб билишлари билан бирга, унда мустахкам туришса,аммо хабарий ё амалий масалаларни баъзисида хатога дучор бўлишган бўлса, бундай шахслар борасида китоб ва суннат далолат қилган нарса шуки, улар диндан чиқиб кетишмайди ва уларга нисбатан кофирларни ахкомини татбиқ қилиб бўлмайди; сахоба розиаллоху анхумни барчаси ва тобеъинлар ва улардан кейинги хамма имомлар мана бу қоидага иттифоқ қилишган.

Зайдия мазхаби:

Шавконий рохимахуллох айтадики: шунингдек мусулмон шахс жахлни воситасида фосид ақидаларни мусибатига тушиб қолса ва исломий йўлга мухолифат қилса ва ёинки жахлни воситасида куфр омиз амални қилса ва ёки мусулмон шахс куфрга далолат қиладиган сўзни оғизга олса,аммо уни маъносига эътиқод қилмаган бўлса, мана бу ўринларни барчасида уни исломдан чиқариш хукми эътиборсиз бўлиб қолади.  

 (السيل الجرار المتدفق على حدائق الأزهار. ص: ٩٧٨)

سَوال: تَکفِیر مَسَلَه سِی بوُیِیچَه بِیرِینچِی کُفرگه حُکم بِیرِیلَدِی سُونگرَه شَرطلَر وَ مانِعلِیکلَرگه اِعتِبار بِیرِیلِیشِی کِیرَکمِی یاکِی بِیرِینچِی شَخصگه اِسلام حُکمِی بِیرِیلِیب سُونگ شَرط وَ مانِعلِیکلَرگه دِققَت قِیلِینَدِیمِی؟

سَوال: تَکفِیر مَسَلَه سِی بوُیِیچَه بِیرِینچِی کُفرگه حُکم بِیرِیلَدِی سُونگرَه شَرطلَر وَ مانِعلِیکلَرگه اِعتِبار بِیرِیلِیشِی کِیرَکمِی یاکِی بِیرِینچِی شَخصگه اِسلام حُکمِی بِیرِیلِیب سُونگ شَرط وَ مانِعلِیکلَرگه دِققَت قِیلِینَدِیمِی؟

جَواب: بِیزنِی آلدِیمِیزدَگِی قَبُول قِیلِینگن قائِدَه شُوکِی، شَخصنِی اِسلامِی اِیشانچ بِیلَن ثابِت بوُلگندَن سُونگ، شُبهَه وَ گوُمان بِیلَن اوُنِی آلِیب تَشلَب بوُلمَیدِی، فَقَطگِینَه دَلِیل وَ اِیشانچ بِیلَن اِسلام دائِرَه سِیدَن چِیقَه آلَدِی، شُو رَوِیش بُویِیچَه اَصلِی کافِرلَرنِی اِسلامِی هَم فَقَطگِینَه دَلِیل وَ اِیشانچ بِیلَن قَبوُل قِیلِینَدِی.

حَنَفِیلَرنِی مَذهَبِی:

مُلّا عَلِی قارِی رَحِمَهُ الله شِفانِی شَرحِیدَه اَیتَدِیکِی:  اَگر بِیر مُسُلماننِی تَکفِیر قِیلِینِیشِی اوُچُون 99 تَه دَلِیل مَوجُود بوُلسَه وَ بوُنِی قَرشِیسِیدَه فَقَطگِینَه بِیر دَلِیل اوُنِی اِسلامدَه اِیکَنِیگه دَلالَت قِیلَدِیگن بُولسَه، مُفتِی یا قاضِی اَنَه اوُشَه بِیر دَلِیلگه کوُرَه عَمَل قِیلِیشِی لازِم؛ بُونِی رَسُول الله صلی الله علیه وسلمنِی سُوزلَرِیدَن آلِینگندِیر:   ادرءوا الحدود عن المسلمين ما استطعتم.”

مالِکِیلَرنِی مَذهَبِی:

خافِظ رَحِمَهُ الله فَتحدَه اِبن بَطّالدَن رِوایَت قِیلِینِیب کِیلتِیرِیلگن نَرسَه حَقِیدَه اَیتَدِیکِی:   لِأَنَّ مَنْ ثَبَتَ لَهُ عَقْد الْإِسْلَام بِيَقِينٍ لَمْ يَخْرُج مِنْهُ إِلَّا بِيَقِينٍ ”  قاسِمِی اِبن عَرَبِیدَن نَقل قِیلِیب اَیتَدِیکِی: مَنَه بُو اوُمَّتنِی جاهِل وَ حَطاکارِی، اَگرچِی کُفر وَ شِرک عَمَلِینِی قِیلگن بوُلسَه هَم مُشرِک وَ کافِر بُولمَیدِی؛ اوُندَه عُذر بَه جَهل وَ حَطا مَوجُوددِیر، تائِنکِی حُجَّت وَ دَلِیل اوُنگه آشکار، آچِیق- آیدِین قِیلِیب کوُرسَتِیلگوُنچَه شُو طَرزدَه بُولَدِی،اَمّا بُوندَن کِییِین اَگر آگاه بُولگن حالدَه بُو عَمَلنِی قِیلَدِیگن بُولسَه کافِر بُولَدِی؛ یاکِی اوُ حَقِیدَه قَطعِی اِجماع مَوجُود بُولگن وَ هَر قَندَی مُسُلمان هِیچ قَندَی نَظَرسِیز اوُلَرنِی تَنِیب آلَدِیگن دِیندَگِی آشکار، مَعلوُم، ضَرُورِی اِیشلَرنِی اِنکار قِیلَدِیگن بوُلسَه هَم کافِر بُولَدِی.

(محاسن التأويل: 5/1307 ـ 1308)

شافِیعِی مَذهَبِی:

خافِظ رَحِمَهُ الله غَزّالِیدَن نَقل قِیلِیب اَیتَدِیکِی: هَر قَندَی یُول بِیلَن بُولسَه هَم، مُسُلمان کِیشِینِی تَکفِیر قِیلِیشدَن پَرهِیز قِیلِیش،شَخص اوُچُون سَزاوارراق وَ مُناسِبراقدِیر،تَوحِیدگه اِقرار بُولگن مُسُلماننِی قانِینِی مُباه قِیلِیش حَطا حِسابلَنَدِی، مِینگلَب کافِرنِی حَیاتِینِی تَرک قِیلِیشدَگِی حَطا، فَقَطگِینَه بِیر مُسُلماننِی قانِینِی توُکِیشدَگِی حَطادَن کوُرَه یِینگِیلراقدِیر.  (الفتح: 12 / 300 )

اَحمَد اِبن حَنبَلنِی مَذهَبِی:

عبدالرحمن ابن ناصر سعدی رَحِمَهُ الله اَیتَدِیکِی: اَدَشگن وَ کِتاب،سُنَّتدَه  کِیلگن نَرسَه لَرنِی توُشُونِیش بُویِیچَه حَطا قِیلگن اَهلِی قِبلَه بارَسِیدَگِی تَأوِیل اَهلِی، پَیغَمبَرگه نِسبَتاً اِیمانلَرِی وَ اوُ کِیشِی اَیتگن نَرسَه لَرنِی هَمَّه سِی حَق، دِیب بِیلِیشلَرِی بِیلَن بِیرگه، اوُندَه مُستَحکَم تُورِیشسَه، اَمّا خَبَرِی یا عِلمِی مَسَلَه لَرنِی بَعضِیسِیدَه حَطاگه دوُچار بوُلِیشگن بُولسَه بوُندَی شَخصلَر بارَسِیدَه کِتاب وَ سُنَّت دَلالَت قِیلگن نَرسَه شوُکِی، اوُلَر دِیندَن چِیقِیب کِیتِیشمَیدِی وَ اوُلَرگه نِسبَتاً کافِرلَرنِی اَحکامِینِی تَطبِیق قِیلِیب بُولمَیدِی؛ صَحابَه رَضِیَ الله عَنهُمنِی بَرچَه سِی وَ تابِعِینلَر وَ اوُلَردَن کِییِینگِی هَمَّه اِماملَر مَنَه بُو قائِدَه گه اِتِّفاق قِیلِیشگن.

زَیدِیَّه مَذهَبِی:

شَوکانِی رَحِمَهُ الله اَیتَدِیکِی: شوُنِینگدِیک مُسُلمان شَخص جَهلنِی واسِیطَه سِیدَه فاسِد عَقِیدَه لَرنِی مُصِیبَتِیگه توُشِیب قالسَه وَ اِسلامِی یوُلگه مُخالِفَت قِیلسَه وَ یائِنکِی جَهل واسِیطَه سِیدَه کُفر آمِیز عَمَلنِی قِیلسَه وَ یاکِی مُسُلمان شَخص کُفرگه دَلالَت قِیلَدِیگن سُوزنِی آغِیزگه آلسَه، اَمّا اوُنِی مَعناسِیگه اِعتِقاد قِیلمَگن بُولسَه، مَنَه بُو اوُرِینلَرنِی بَرچَه سِیدَه اوُنِی اِسلامدَن چِیقَرِیش حُکمِی اِعتِبارسِیز بُولِیب قالَدِی.

(السيل الجرار المتدفق على حدائق الأزهار. ص: ٩٧٨)

س. آیا در مساله ی تکفیر ابتدا حکم به کفر داده می شود سپس به شروط و موانع نگریسته می شود یا اینکه ابتدا حکم به اسلام شخص داده می شود و سپس به شروط و موانع پرداخته می شود ؟

س. آیا در مساله ی تکفیر ابتدا حکم به کفر داده می شود سپس به شروط و موانع نگریسته می شود یا اینکه ابتدا حکم به اسلام شخص داده می شود و سپس به شروط و موانع پرداخته می شود ؟

ج: قاعده ی مورد پذیرش نزد ما این است که اسلام شخص زمانی که با یقین ثابت شده است با شک و گمان برداشته نمی شود و تنها با دلیل و یقین از دایره ی اسلام اخراج می گردد و  به همین شیوه کافر اصلی نیز اسلامش مورد پذیرش قرار نمی گیرد مگر با دلیل و یقین .  

مذهب حنفی ها :

ملا علی القاری  رحمه الله در شرح شفا می گوید:” علمای ما می گویند: اگر 99 دلیل دلالت بر تکفیر یک مسلمان وجود داشته باشد و در برابر تنها یک دلیل برای ماندگاری او در اسلام وجود داشته باشد مفتی و قاضی باید بر همان یک دلیل عمل کنند؛ این هم بر گرفته از قول رسول الله صلی الله علیه وسلم است که : ادرءوا الحدود عن المسلمين ما استطعتم.”

مذهب مالکی ها :

الحافظ رحمه الله در الفتح با یادآوری آنچه که آورده شد از ابن بطال روایت می کند که گفت: ” لِأَنَّ مَنْ ثَبَتَ لَهُ عَقْد الْإِسْلَام بِيَقِينٍ لَمْ يَخْرُج مِنْهُ إِلَّا بِيَقِينٍ ” همچنین القاسمي از ابن عربی  نقل می کند که می گوید : جاهل و خطاکار این امت، هر چند که مرتکب عمل کفر و شرک آمیزی گردد باز مشرک و کافر نمی گردد؛ او عذر به جهل و خطاء دارد تا زمانی که حجت و دلیلی برایش روشن گردد که آشکارا و واضح به وی نشان می دهد که در صورت ارتکاب آگاهانه ی آن کافر می گردد؛ و یا اینکه اموری آشکار و معلوم و ضروری از دین راانکارکندکه اجماع قطعی بر آن وجود دارد و هرمسلمانی بدون نظر وتأمل آنها را می شناسد. (محاسن التأويل: 5/1307 ـ 1308)

مذهب شافعی ها :

الحافظ رحمه الله از غزالي نقل می کند که : برای شخص سزاوار و شایسته است به هر طریقی که شده از تکفیر مسلمان پرهیز کند، به درستی که مباح کردن خون مسلمینی که به توحید اقرار نموده اند خطاست و خطا در ترک زندگی هزار کافر سبکتر از خطا در ریختن خون تنها یک مسلمان است. (الفتح: 12 / 300 )

مذهب أحمد بن حنبل  :

عبد الرحمن بن ناصر السعدي رحمه الله می گوید: اهل تأویل در اهل قبله که گمراه گشته ودر فهم آنچه در کتاب و سنت آمده است دچار خطاء شدند، با وجود ایمانشان به پیامبر و اعتقاد کامل به تمام آنچه گفته و هر آنچه که گفته است حق است و به آن پایبند شدند اما در پاره ای از مسائل خبری یا عملی دچار خطاء گشتند، چنین اشخاصی کتاب و سنت دلالت دارد بر اینکه آنها از دین خارج نمی شوند و نمی توان احکام کافرین را بر آنها تطبیق داد؛ و تمام صحابه رضی الله عنهم و تابعین و تمام امامان پس از آنها بر این قاعده بوده اند .

مذهب زیدیه :

الشوكاني رحمه الله می گوید: چنانچه شخص مسلمان به واسطه ی جهل در مصیبتهای عقاید فاسد بیافتد و به مخالفت با مسیر اسلام بپردازد ، و یا اینکه به واسطه ی جهل مرتکب عملی کفر آمیز گردد و یا اینکه شخص مسلمان سخنی را بر زبان راند که دلالت بر کفر دارد اما به معنای آن اعتقاد ندارد در تمام این موارد حکم خروج او از اسلام اعتبار ندارد. (السيل الجرار المتدفق على حدائق الأزهار. ص: ٩٧٨)

تجاربی اداری و حکومتی از تاریخ اسلام برای امارت اسلامی افغانستان

تجاربی اداری و حکومتی از تاریخ اسلام برای امارت اسلامی افغانستان

به قلم: ابومحمود کندزی

زمانی که دارالاسلام در عصر عمر بن خطاب گسترش قابل توجهی پیدا کرد و مسلمین بر سرزمینهای وسیع دو امپراطوری بزرگ ساسانی و روم مسلط شدند جهت اداره ی این دارالاسلام وسیع چند سیاست مشخص به کار بردند:

  1. بزرگان صحابه و شورای اولی الامری که حکم متخصصین خبرگان و بزرگان صحابه را داشتند در مناطق مختلف پخش نشدند و در قالب شورای اهل حل و عقد در کنار رهبر جامعه ماندند.  (ابن اثیر جزری، الکامل فی التاریخ، ج 3، ص 180 – 181.)
  2. رهبر و بزرگان صحابه‌ می دانستند که سبکهای مدیریتی اداری و مالی مثل ابزار هستند و تمام ابزارها تابع علم تجربی می باشند و علوم تجربی مثل ساخت انواع ماشینها و واسلحه ها و … ربطی به عقاید افراد ندارد و شخص مسلمان می تواند این ابزارها و این سبکهای مدیریتی را از کفار بگیرد و با ارزشهای اسلامی از آنها استفاده کند. به همین دلیل عمر بن خطاب موضوع آمارگیری و ایجاد دیوان و دبیرخانه‌ها را با شورای مركزی مهاجر و انصار در میان نهاد و پس از تصویب شورا و نظرخواهی از برخی از فرماندهان سپاه ایران كه مسلمان شده بودند (مانند هرمزان) سیستم اداری دیوان را از ایرانی ها گرفت و با تغییراتی و حتی بدون تغییر نام، از آن به عنوان سیستمی مالی استفاده کرد.
  3. چون مجری قوانین و ارزشها در دارالاسلام باید یکی از مسلمین و مومنین معتقد به این ارزشها باشد سعی شد از غیر مسلمین در سیستم اداری استفاده نشود و فاروق جمعی از اصحاب را كه در علم حساب و آمارگیری دارای مهارت و تخصص بودند مانند (عقیل بن ابی طالب، و مَخْزَمَة بن نَوْفَل و جُبَیربن مُطْعم در حجاز و مانند مُغیره‌بن شُعبه در استان بصره و عبدالله بن خَلَف در كوفه) در رأس جمعیت‌ها مامور آمارگیری همه ایالتها و ولایتها نمود و هرمزان ایرانی در تهیه دفترها و ایجاد دبیرخانه‌ ها و ترتیب دادن دیوان آنها را راهنمایی كرد؛ (مقدمه ابن خلدون، ج1، ص:466) مهم این است که همه ی مامورین حکومتی و مجریان قوانین اسلامی از مسلمین بودند  داستان های فروتنی و فقر سعید بن عامر، ابوعبیده بن الجراح و سایر والیان هنوز مردم را به گریه می اندازد. حتی در عصر رسول الله صلی الله علیه وسلم از به کار گیری دارودسته ی منافقین نیز جلوگیری می شد چه رسد به کفار.

عدالت این مسئولین حکومتی و نظارت دقیق رهبر جامعه بر عملکرد این مسئولین حکومتی باعث ایجاد جامعه ای امن و پر از عدالت و به دور از ظلم شد که به تدریج مساله ی فقر نیز از بین رفت و مردم به حقیقت اسلام پی بردند و گروه، گروه داوطلبانه مسلمان شدند.

 مسلمین با قوانین و اصول اسلامی که داشتند در همان قدم اول نظام حاکم بر جامعه را نابود کردند که بر پایه ظلم و فساد اداره می شود و مردم را آزاد گذاشتند تا آزادانه زندگی کنند و آزادانه یا اسلام بیاورند یا جزیه بدهند.

تغییر زبان اداری از انگلیسی به فارسی یا از پشتو به فارسی یا از هر زبانی به زبان دیگر ربطی به سبک مدیریت و مسئولین اجرائی جامعه ندارد و مسلمان می تواند از زبان دری یا درباری و یا هر زبان دیگری استفاده کند اما ساختار حکومتی اش نظام اسلامی و مسئولین حکومتی نیز از مومنین باشند و این شبهه ی تغییر زبان نمی تواند جایگاهی در نظام اسلامی جهت ابقای کفار یا مسئولین فاسد حکومتی و… داشته باشد.  

هدف اصلی حکومت اسلامی پاک کردن ظالمین و مفسدین از نظام اداری و اجرای عدالت توسط مومنین و رساندن اسلام کامل به مردم است، نه دخالت در امور شخصی مسلمین که ربطی به حکومت ندارد، و تنها به این شکل است که قلب انسانهای حق طلب به سمت اسلام کشیده می شود نه با سازش با مفسدین و میدان دادن به دارودسته ی منافقین و دادن مناصب حکومتی و اجرائی به این مفسدین.

مردم  حق طلب از عدالت حکومت اسلامی حمایت می کنند هر چند دارودسته ی منافقین را هیچ کسی نمی تواند راضی کند حتی حکومت رسول الله صلی الله علیه وسلم .