Муқаддамот дарслари/ саккизинчи дарс :  фитрий эхтиёж сифатидаги шодлик ва уни қандай контрол қилиб бошқариш.

Муқаддамот дарслари/ саккизинчи дарс :  фитрий эхтиёж сифатидаги шодлик ва уни қандай контрол қилиб бошқариш.

Шайх Абу Хамза хўромий хафизахуллохни аудио тасмасидан ёзиб олинган

(2- қисм)

Энди, сен ўзингдан ё бошқа хар қандай нарсалардан рози бўлмасанг, бу нарса қуйидаги нарсани белгиси бўла олади, у сени  ўзгариш бўлиши кераклиги борасида огохлантиряти. Очиқ – ойдин кўриниб турганидек мана бу ўзгаришлар норозилик хиссиётларидан сўнг вужудга келади ва сизни норози қилган нарсадан бошланган харакат, ё вазиятни ўзгариши ё сизни норози бўлишингизга боис бўлган нарса ва сизни рози қила оладиган нарсани қўлга киритишлик, буларни хаммаси илмга асосланган бўлиши керак. Хатто жохилиятдан тавхид сари харакат қилишлик хам илмга асосланган бўлиши лозим, кўр- кўрона харакат қилмаслик  керак.

      فَاعْلَمْ أَنَّهُ لَا إِلَٰهَ إِلَّا اللَّهُ.(محمد/19)

мана шу ерда бизларнинг имоми Бухорий рохимахуллохга ўхшаган буюк кишиларимиз ўзларини китобларида ” сўз ва амалдан олдинги илм” унвони остида алохида боб ва фаслни ироя  беришган.

Мана бундай ўз-ўзини танишлик билан муносиб ўзгаришни хохлайдиган хар қандай мусулмон ўзи қўлга киритмоқчи бўлган “мақсад” ва “харакат қилиш шеваси” борасида етарли шаръий илмга эга бўлиши керак. “Харакат қилиш шеваси” бўйича бизларнинг билимимиз ва бизларни норози қилган нарсанинг ўзгаришидаги “харакат қилиш шевасида иккита ўринга эътибор берилиши лозим:

1-Улардан бири ғаризий ва фитрий ишлар бўлиб, ичиш ва истеъмол қилиш, нафас олиш, шодлик, ўйинлар,хурсандчилик, қизиқиш, мустақил бўлишни хохлаш ва бошқалар каби.

   2-Иккинчиси аллохни шариатидаги қонунни йўлига ва амал қилишга кўра касб қилинадиган ишлардур. Аллохни шариатидаги қонунларга эргашишлик мушаххас нарса, аммо амал қилишлик намуна олишга ва ўзини ўтмишдаги  ва хозирги пайтдаги  аллохни шариатидаги қонунни йўлида харакат қилган бошқа кишиларга солиштиришга ўхшайди.

Мана бу илмий ва амалий  равиш бўйича бизлар аллохни шариатидаги қонунида ички ва моддий хаётимизни идора қилиш учун фойдаланадиган шева ибодат бўлиб, у бизларнинг дунёдаги аслий мақсадимиз хисобланади.

وَمَا خَلَقْتُ الْجِنَّ وَالْإِنسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ(ذاریات/56)

Энди бизларни норози қилган нарсани ўзгаришида унга эътибор беришимиз керак бўлган мана бу фитрий ишлар қайсилар? Фитрий ишлар инсонни зотида бор бўлиб, уни касб қилиб бўлмайди ва  инсонни ўзини фаолияти таъсирида вужудга келмайди, балки у мусулмон бўлган ва мусулмон бўлмаган инсонларни хаммасида ўзини кўп ё камлиги бўйича  умумийдур, аллохга сиғиниш ва тавхид,яхшиликни хохлашлик, хақиқатни излаш, тавхидга мойиллик, янги нарсаларни ихтиро қилиш, чиройли нарсаларни ёқтириш,шодлик каби, масалан бизлар шодликни яхши кўрамиз ва ғам келтирадиган  нарсаларни ёмон кўрамиз ва……….

Аллох таоло мана бу фитрий ишларни инсоннинг яратилиш мақсадига муносиб холда инсонга жойлаган ва шахс мана бу асбобларни ва абзорларни парвариш қилиш орқали ўзи у учун яратилган мақсадни қўлга кирита олади.

فَأَقِمْ وَجْهَکَ لِلدِّینِ حَنِیفاً فِطْرَةَ اللَّهِ الَّتِی فَطَرَ النَّاسَ عَلَیْهَا لَا تَبْدِیلَ لِخَلْقِ اللَّهِ ذَلِکَ الدِّینُ الْقَیِّمُ وَلَکِنَّ أَکْثَرَ النَّاسِ لَا یَعْلَمُونَ ‏(روم/30)

Бас (эй Мухаммад), ўзингизни доимо тўғри бўлган динда (исломда) тутинг! Аллох инсонларни яратган табиий хилқатни сақлангиз! Аллохнинг яратиши ўзгартирилмас. Энг тўғри дин мана шудир. Лекин кўп одамлар билмаслар.

 Яна хам соддароқ айтадиган бўлсак, фитрий ишлар аллох таоло инсонни вужудида жойлаштирган яхшиликларга мойил бўлишни бир нави бўлиб, у мана бу мойилликни шариат қонунлари билан бошқариб контрол қилади ва хидоят қилади. Яъни булар қудратга эга бўлган ишлар бўлиб бир ишга айлана олиш қобилиятига эга        ва мана шу фитрий ишларни ўзи  инсонда хохишни вужудга келтиради ва натижада инсонда  яхшиликлар ва яхши ишлар сари иштиёқни, мухаббатни пайдо қилади, инсон ана бу яхши ишларга нисбатан иштиёқи,мухаббати сабабли ўша ишларни  қўлга киритишга харакат қилади. Яъни  дархақиқат фитрий ишлар хом ашё  бўлиб, яхшиликни яхши ва ёмонликни  ёмон дейди ва яхшилик томонга боринглар ва ёмонлик қилманглар, аммо нима яхши ва нима ёмон эканини аллохни шариатидаги қонунлар таъйин қилади.

Мана бу фитрий қудратга эга бўлган ишлар вақт ўтиши билан  ва  шахсга бериладиган таълимлар,қадриятлар,қонунлар асосида ва уни ўсиб- униши учун назарда тутилган шароитларга,заминаларга кўра аста-сикинлик билан ором- ором ўзини кўрсатади ва шахсга ўзини таъсири ўтказади, ва бизлар зохирда бу ишларни шахсни рафторида кўра оламиз ва бизлар кўра оладиган холатга ўтади ва биз масалан ана бу шахс муваххид дея оламиз ёки у яхшилик ва хақиқат тарафдори деймиз. Чунки аллох таоло инсонни яратиб мана бу фитрий ишларни уни вужудига жойлаштирган, аммо инсон аввал бошида бу иш хақида хеч нарса билмайди, ана бу бериладиган таълимлар ва қонунлар уч абзорни йўли орқали эшитиш ва кўриш ва фахмлашга кўра уни ана бу фитрий ишларни йўлига хидоят қилади:      

 وَاللّهُ أَخْرَجَکُم مِّن بُطُونِ أُمَّهَاتِکُمْ لاَ تَعْلَمُونَ شَیْئاً وَجَعَلَ لَکُمُ الْسَّمْعَ وَالأَبْصَارَ وَالأَفْئِدَةَ لَعَلَّکُمْ تَشْکُرُونَ ‏ (نحل/78)

Аллох сизларни оналарингиз қорнидан бирон нарсани билмаган холингизда чиқарди ва шукр қилиш учун сизларга қулоқ, кўзлар ва дилларни берди.

Росулуллох саллаллоху алайхи васаллам мархамат қиладиларки:

  كُلُّ مَوْلُودٍ يُولَدُ عَلَى الْفِطْرَةِ، فَأَبَوَاهُ يُهَوِّدَانِهِ أَوْ يُنَصِّرَانِهِ أَوْ يُمَجِّسَانِهِ[1]

Болалар фитратга кўра туғилишади ва уларни ота-онаси уларни яхудий ва насроний ва мажусий қилиб тарбиялайди.

(давоми бор………)


[1] متفق علیه

مُقَدَّمات دَرسلَرِی / سَککِیزِینچِی دَرس: فِطرِی اِیختِیاج صِیفَتِیدَگِی شادلِیک وَ اوُنِی قَندَی کانترال قِیلِیب باشقَه رِیش.

مُقَدَّمات دَرسلَرِی / سَککِیزِینچِی دَرس: فِطرِی اِیختِیاج صِیفَتِیدَگِی شادلِیک وَ اوُنِی قَندَی کانترال قِیلِیب باشقَه رِیش.

شیخ ابو حمزه هورامی حفظه الله نی ااودیا تسمه سیدن یازیب آلینگن.

(2- قیسم)

اِیندِی، سِین اوُزِینگدَن یا باشقَه هَر قَندَی نَرسَه لَردَن راضِی بوُلمَه سَنگ، بُو نَرسَه قوُیِیدَگِی نَرسَه نِی بِیلگِیسِی بوُلَه آلَه دِی، اوُ سِینِی اوُزگَه رِیش بوُلِیشِی کِیرَکلِیگِی بارَه سِیدَه آگاهلَنتِیریَپتِی. آچِیق- آیدِین کوُرِینِیب توُرگَه نِیدِیک مَنَه بُو اوُزگَه رِیشلَر ناراضِیلِیک حِسِّیاتلَرِیدَن سوُنگ وُجُودگَه کِیلَه دِی وَ سِیزنِی ناراضِی قِیلگَن نَرسَه دَن باشلَنگَن حَرَکَت، یا وَضِیعیَت اوُزگَه رِیش یا سِیزنِی ناراضِی بوُلِیشِینگِیزگَه باعِث بوُلگَن نَرسَه  وَ سِیزنِی راضِی قِیلَه آلَه دِیگَن نَرسَه نِی قوُلگَه کِیرِیتِیشلِیک، بوُلَرنِی هَمَّه سِی عِلمگَه اَساسلَنگَن بوُلِیشِی کِیرَک. حَتَّی جاهِلِیَتدَن تَوحِید سَرِی حَرَکَت قِیلِیشلِیک هَم عِلمگَه آساسلَنگَن بوُلِیشِی لازِم، کوُر- کوُرانَه حَرَکَت قِیلمَسلِیک کِیرَک.       فَاعْلَمْ أَنَّهُ لَا إِلَٰهَ إِلَّا اللَّهُ.(محمد/19) مَنَه شوُ یِیردَه بِیزلَرنِینگ اِمامِی بُخارِی رَحِمَهُ الله گَه اوُحشَه گَن بوُیوُک کِیشِیلَرِیمِیز اوُزلَرِینِی کِتابلَرِیدَه “سوُز وَ عَمَلدَن آلدِینگِی عِلم” عُنوانِی آستِیدَه اَلاهِیدَه باب وَ فَصلنِی اِیرایَه بِیرِیشگَن.

مَنَه بوُندَی اوُز- اوُزِینِی تَنِیشلِیک بِیلَن مُناسِب اوُزگَه رِیشنِی هاحلَیدِیگَن هَر قَندَی مُسُلمان اوُزِی قوُلگَه کِیرِیتماقچِی بوُلگَن “مَقصَد” وَ “حَرَکَت قِیلِیش شِیوَه سِی” بارَه سِیدَه یِیتَرلِی شَرعِی عِلمگَه اِیگَه بوُلِیشِی کِیرَک. “حَرَکَت قِیلِیش شِیوَه سِی” بوُیِیچَه بِیزلَرنِینگ بِیلِیمِیمِیز وَ بِیزلَرنِی ناراضِی قِیلگَن نَرسَه نِینگ اوُزگَه رِیشِیدَگِی “حَرَکَت قِیلِیشِی شِیوَه سِیدَه”  اِیککِیتَه اوُرِینگَه اِعتِبار بِیرِیلِیشِی لازِم:

  1. اوُلَردَن بِیرِی غَرِیضِی وَ فِطرِی اِیشلَر بوُلِیب، اِیچِیش وَ اِستِعمال قِیلِیش، نَفَس آلِیش، شادلِیک، اوُیِینلَر، حوُرسَندچِیلِیک، قِیزِیقِیش، مُستَقِیل بوُلِیشنِی هاحلَش وَ باشقَه لَر کَبِی.
  2. اِیککِینچِیسِی اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُننِی یوُلِیگَه وَ عَمَل قِیلِیشگَه کوُرَه کَسب قِیلِینَه دِیگَن اِیشلَردوُر. اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَرگَه اِیرگَه شِیشلِیک مُشَخَّص نَرسَه، اَمّا عَمَل قِیلِیشلِیک نَمُونَه آلِیشگَه وَ اوُزِینِی اوُتمِیشدَگِی وَ حاضِرگِی پَیتدَگِی اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُننِی یوُلِیدَه حَرَکَت قِیلگَن باشقَه کِیشِیلَرگَه سالِیشتِیرِیشگَه اوُحشَیدِی.

مَنَه بُو عِلمِی وَ عَمَلِی رَوِیش بوُیِیچَه بِیزلَر اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنِیدَه اِیچکِی وَ ماددِی حَیاتِیمِیزنِی اِدارَه قِیلِیش اوُچُون فایدَه لَنَه دِیگَن شِیوَه عِبادَت بوُلِیب، اوُ بِیزلَرنِینگ  دُنیادَگِی اَصلِی مَقصَدِیمِیز حِسابلَه نَه دِی.  وَمَا خَلَقْتُ الْجِنَّ وَالْإِنسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ(ذاریات/56)

اِیندِی بِیزلَرنِی ناراضِی قِیلگَن نَرسَه نِی اوُزگَه رِیشِیدَه اوُنگَه اِعتِبار بِیرِیشِیمِیز کِیرَک بوُلگَن مَنَه بُو فِطرِی اِیشلَر قَیسِیلَر؟ فِطرِی اِیشلَر اِنساننِی ذاتِیدَه بار بوُلِیب، اوُنِی کَسب قِیلِیب بوُلمَیدِی وَ اِنساننِی اوُزِینِی فَعالِیَتِی تَأثِیرِیدَه وُجُودگَه کِیلمَیدِی، بَلکِی اوُ مُسُلمان بوُلگَن وَ مُسُلمان بوُلمَه گَن اِنسانلَرنِی هَمَّه سِیدَه اوُزِینِی کوُپ یا کَملِیگِی بُویِیچَه عُمُومِیدوُر، اَلله گَه سِیغِینِیش وَ تَوحِید، یَحشِیلِیکنِی هاحلَشلِیک، حَقِیقَتنِی اِیزلَش، تَوحِیدگَه مایِیللِیک، یَنگِی نَرسَه لَرنِی اِیختِیرا قِیلِیش، چِیرایلِی نَرسَه لَرنِی یاقتِیرِیش، شادلِیک کَبِی، مَثَلاً  بِیزلَر شادلِیکنِی یَحشِی کوُرَه مِیز وَ غَم کِیلتِیرَه دِیگَن نَرسَه لَرنِی یامان کوُرَه مِیز وَ ………

اَلله تَعالَی مَنَه بُو فِطرِی اِیشلَرنِی اِنساننِینگ یَرَه تِیلِیش مَقصَدِیگَه مُناسِب حالدَه اِنسانگَه جایلَه گَن وَ شَخص مَنَه بُو اَسبابلَرنِی وَ اَبزارلَرنِی پَروَه رِیش قِیلِیش آرقَه لِی اوُزِی اوُ اوُچُون یَرَه تِیلگَن مَقصَدنِی قوُلگَه کِیرِیتَه آلَه دِی.  فَأَقِمْ وَجْهَکَ لِلدِّینِ حَنِیفاً فِطْرَةَ اللَّهِ الَّتِی فَطَرَ النَّاسَ عَلَیْهَا لَا تَبْدِیلَ لِخَلْقِ اللَّهِ ذَلِکَ الدِّینُ الْقَیِّمُ وَلَکِنَّ أَکْثَرَ النَّاسِ لَا یَعْلَمُونَ ‏(روم/30) بَس (اِی مُحَمَّد)، اوُزِینگِیزنِی دائِما توُغرِی بوُلگَن دِیندَه (اِسلامدَه) توُتِینگ! اَلله اِنسانلَرنِی یَرَتگَن طَبِیعِی خِلقَتنِی سَقلَنگِیز! اَلله نِینگ یَرَه تِیشِی اوُزگَرتِیرِیلمَس. اِینگ توُغرِی دِین مَنَه  شوُدِیر. لِیکِن کوُپ آدَملَر بِیلمَسلَر.

یَنَه هَم ساددَه راق اَیتَه دِیگَن بوُلسَک، فِطرِی اِیشلَر اَلله تَعالَی اِنساننِی وُجُودِیدَه جایلَشتِیرگَن یَحشِیلِیکلَرگَه مایِیل بوُلِیشنِی بِیر نَوِی بوُلِیب، اوُ مَنَه بُو مایِیللِیکنِی شَرِیعَت قانوُنلَرِی بِیلَن باشقَه رِیب کانترال قِیلَه دِی وَ هِدایَت قِیلَه دِی. یَعنِی بوُلَر قُدرَتگَه اِیگَه بوُلگَن اِیشلَر بوُلِیب بِیر اِیشگَه اَیلَه نَه آلِیش قابِیلِیَتِیگَه اِیگَه وَ مَنَه شوُ فِطرِی اِیشلَرنِی اوُزِی اِنساندَه هاحِیشنِی وُجُودگَه کِیلتِیرَه دِی وَ نَتِیجَه دَه اِنساندَه یَحشِیلِیکلَر وَ یَحشِی اِیشلَر سَرِی اِیشتِیاقنِی، مُحَبَّتنِی پَیدا قِیلَه دِی، اِنسان اَنَه بُو یَحشِی اِیشلَرگَه نِسبَتاً اِیشتِیاقِی،مُحَبَّتِی سَبَبلِی اوُشَه اِیشلَرنِی قوُلگَه کِیرِیتِیشگَه حَرَکَت قِیلَه دِی. یَعنِی دَرحَقِیقَت فِطرِی اِیشلَر خام اَشیا بوُلِیب، یَحشِیلِیکنِی یَحشِی وَ یامانلِیکنِی یامان دِییدِی وَ یَحشِیلِیک تامانگَه بارِینگلَر وَ یامانلِیک قِیلمَنگلَر، اَمّا نِیمَه یَحشِی وَ نِیمَه یامان اِیکَه نِینِی اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَر تَعیِین قِیلَه دِی.

مَنَه بُو فِطرِی قُدرَتگَه اِیگَه بوُلگَن اِیشلَر وَقت اوُتِیشِی بِیلَن وَ شَخصگَه بِیرِیلَه دِیگَن تَعلِیملَر،قَدرِیَتلَر،قانوُنلَر اَساسِیدَه وَ اوُنِی اوُسِیب – اوُنِیشِی اوُچُون نَظَردَه توُتِیلگَن شَرائِطلَرگَه،زَمِینَه لَرگَه کوُرَه اَستَه – سِیکِینلِیک بِیلَن آرام- آرام اوُزِینِی کوُرسَه تَه دِی وَ شَخصگَه اوُزِینِی تَأثِیرِینِی اوُتکَه زَه دِی، وَ بِیزلَر ظاهِردَه بُو اِیشلَرنِی شَخصنِی رَفتارِیدَه کوُرَه آلَه مِیز وَ بِیزلَر کوُرَه آلَه دِیگَن حالَتگَه اوُتَه دِی وَ بِیز مَثَلاً اَنَه بُو شَخص مُوَحِّد دِییَه آلَه مِیز یاکِی اوُ یَحشِیلِیک وَ حَقِیقَت طَرَفدارِی دِییمِیز. چوُنکِی اَلله تَعالَی اِنساننِی یَرَه تِیب مَنَه بُو فِطرِی اِیشلَرنِی اوُنِی وُجُودِیگَه جایلَشتِیرگَن، اَمّا اِنسان اَوَّل باشِیدَه بُو اِیش حَقِیدَه هِیچ نَرسَه بِیلمَیدِی، اَنَه بُو بِیرِیلَه دِیگَن تَعلِیملَر وَ قانوُنلَر اوُچ اَبزارنِی یوُلِی آرقَه لِی اِیشِیتِیش وَ کوُرِیش وَ فَهملَشگَه کوُرَه اوُنِی اَنَه بُو فِطرِی اِیشلَرنِی یوُلِیگَه هِدایَت قِیلَه دِی:    وَاللّهُ أَخْرَجَکُم مِّن بُطُونِ أُمَّهَاتِکُمْ لاَ تَعْلَمُونَ شَیْئاً وَجَعَلَ لَکُمُ الْسَّمْعَ وَالأَبْصَارَ وَالأَفْئِدَةَ لَعَلَّکُمْ تَشْکُرُونَ ‏ (نحل/78) اَلله سِیزلَرنِی آنَه لَرِینگِیز قارنِیدَن بِیران نَرسَه نِی بِیلمَه گَن حالِینگِیزدَه چِیقَردِی وَ شُکر قِیلِیش اوُچُون سِیزلَرگَه قوُلاق،کوُزلَر وَ دِیللَرنِی بِیردِی.

رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّم مَرحَمَت قِیلَه دِیلَرکِی:   كُلُّ مَوْلُودٍ يُولَدُ عَلَى الْفِطْرَةِ، فَأَبَوَاهُ يُهَوِّدَانِهِ أَوْ يُنَصِّرَانِهِ أَوْ يُمَجِّسَانِهِ[1] بالَه لَر فِطرَتگَه کوُرَه توُغِیلِیشَه دِی وَ اوُلَرنِی آتَه – آنَه سِی اوُلَرنِی یَهُودِی وَ نَصرانِی وَ مَجُوسِی قِیلِیب تَربِیَه لَیدِی.

(دوامی بار…….)


[1] متفق علیه

درسهای مقدماتی/درس هشتم:  شادی به عنوان یک نیاز فطری و چگونگی مدیریت و کنترل آن

درسهای مقدماتی/درس هشتم:  شادی به عنوان یک نیاز فطری و چگونگی مدیریت و کنترل آن

پیاده شده از نوار صوتی شیخ ابوحمزه المهاجر هورامی حفظه الله

(2- قسمت)

 حالا، زمانی که از خودت يا از هر چيزدیگری راضی نیستی نشانه اي است كه به توهشدار مي دهد که بايد تغييري به وجود بیاد. واضح است که این تغییر بعد از احساس نارضایتی به وجود می آید، و حرکت از این چیزی هم که شما را ناراضی کرده است و تغییر این وضع یا چیزی که باعث نارضایتی شما شده است و رسیدن به آن چیزی که رضایت شما رابه دست می آورد  باید بر اساس علم و آگاهی باشد. حتی حرکت از جاهلیت به توحید هم باید بر اساس علم و شناخت باشد، و نباید کورکورانه حرکت کرد . فَاعْلَمْ أَنَّهُ لَا إِلَٰهَ إِلَّا اللَّهُ.(محمد/19) اینجاست که بسیاری از بزرگان ما مثل امام بخاری رحمه الله در کتابهایشان فصل و باب جداگانه ای را تحت عنوان «علم قبل از قول و عمل» قرار داده اند .

با این خود شناسی هر مسلمانی که خواهان تغییر مناسبی است باید در مورد «شیوه ی حرکت» و «هدفی» که می خواهد به آن برسد شناخت و علمِ کافیِ شرعی داشته باشد . در مورد «شیوه ی حرکت»لازم است شناخت ما و «شیوه ی حرکت» ما در تغییر آن چیزی که ما را ناراضی کرده به دو مورد توجه داشته باشد :

  1.   یکی امور غریزی و فطری هستند مثل گرایش به نوشیدن، خوردن، نفس کشیدن، شادی و بازی و خوشحالی و کنجکاوی و استقلال طلبی و غیره
  2. دیگری امور اکتسابی هستند که از طریق قانون شریعت الله و عمل به وجود می آیند. تبعیت از قانون شریعت الله مشخص است، اما عمل، مثل الگوبرداری و مقایسه ی خود با دیگران در گذشته و حال که در مسیر قانون شریعت الله حرکت کرده اند.

به این شیوه ی پیرویِِ علمی و عملی ما از قانون شریعت الله برای اداره ی زندگی درونی و مادیمان می گوییم عبادت که هدف اصلی زندگی ما در دنیاست. وَمَا خَلَقْتُ الْجِنَّ وَالْإِنسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ(ذاریات/56)

حالا این امور فطری چه هستند که باید در تغییر آن چیزی که ما را ناراضی کرده است به آن توجه کنیم؟ امور فطري، ذاتي انسان هستند که اکتسابي نيستند و بر اثر فعالیت خود انسان به وجود نمی آیند، بلکه با شدت و ضعفهائی در تمام انسانهای مسلمان و غیر مسلمان وجود دارند و عمومی هستند، مثل گرایش به پرستش الله و توحید، خیر خواهی، حقیقت جوئی، گرایش به تولید و اختراع چیزهای جدید، زیبا پسندی، شادی، مثلا ما شادی را دوست داشته باشیم و از چیزهای غم آور بدمان بیایید و….

 این امور فطری را الله تعالی متناسب با هدف خلقت انسانها در انسان قرار داده است، و شخص می تواند با پرورش این اسبابها و ابزارها به آن هدفی که برایش خلق شده است دست پیدا کند . فَأَقِمْ وَجْهَکَ لِلدِّینِ حَنِیفاً فِطْرَةَ اللَّهِ الَّتِی فَطَرَ النَّاسَ عَلَیْهَا لَا تَبْدِیلَ لِخَلْقِ اللَّهِ ذَلِکَ الدِّینُ الْقَیِّمُ وَلَکِنَّ أَکْثَرَ النَّاسِ لَا یَعْلَمُونَ ‏(روم/30) روی خود را خالصانه متوجّه دین (اسلام) کن. این سرشتی است که خداوند مردمان را بر آن سرشته است. نباید سرشت خدا را تغییر داد. این است دین و آئین محکم و استوار، و لیکن اکثر مردم(چنین چیزی را) نمی‌دانند .‏

به زبان ساده تر می توانیم بگوییم که امور فطری نوعی میل و گرایش به خوبی هائی است که الله تعالی در وجود انسان قرار داده است، و این میل و گرایش را با قانون شریعتش مدیریت، کنترل و هدایت می کند . یعنی امور بالقوه ای هستند که توانائی تبدیل شدن به بالفعل را دارند، و همین امور فطری چنان هستند که ميلي را در انسان به وجود می آورند که انسان به سوی خوبی ها و امور نیک  اشتياق و علاقه پيدا كند، و به دلیل این علاقه و اشتیاقش به سوی این چیزهای پسندیده وبه دست آوردن آنها حركت کند. یعنی در واقع امور فطری زمینه های خامی هستند که می گویند خوبی خوب است و بدی هم بد است پس به سمت خوبی برود و بدی نکند، اما چه خوب است و چه بد است این را قانون شریعت الله تعیین می کند. 

این امور بالقوه ی فطری به مرور زمان و بر اساس آموزشها و ارزشها و قوانینی که به شخص داده می شوند، و شرایط و زمینه هائی که برای رشد و شکوفائی آنها در نظر گرفته می شود، آرام آرام و به تدریج خودشان را نشان می دهند، و تأثیر خودشان را بر شخص می گذارند،و ما ظاهرا می توانیم این امور را در رفتار شخص ببینیم، و برای  ما هم قابل دیدن می شوند و ما می توانیم مثلا بگوییم این شخص موحد است، یا خیرخواه است، یا حقیقت طلب است. چون می دانیم الله تعالی انسان را که خلق کرده  است این امور فطری را در درونش قرار داده است، اما این انسان در همان ابتدای امر چیزی نمی داند و این آموزشها و قوانین هستند که از طریقِ 3 ابزارِ شنیدن و دیدن و فهمیدن به این امور فطری خط می دهند : وَاللّهُ أَخْرَجَکُم مِّن بُطُونِ أُمَّهَاتِکُمْ لاَ تَعْلَمُونَ شَیْئاً وَجَعَلَ لَکُمُ الْسَّمْعَ وَالأَبْصَارَ وَالأَفْئِدَةَ لَعَلَّکُمْ تَشْکُرُونَ ‏ (نحل/78) خداوند شما را از شکمهای مادرانتان بیرون آورد در حالی که چیزی نمی‌دانستید، و او به شما گوش و چشم و دل داد تا سپاسگزاری کنید .‏

رسول الله صلی الله علیه و سلم هم می فرماید :كُلُّ مَوْلُودٍ يُولَدُ عَلَى الْفِطْرَةِ، فَأَبَوَاهُ يُهَوِّدَانِهِ أَوْ يُنَصِّرَانِهِ أَوْ يُمَجِّسَانِهِ[1]بچه ها بر فطرت متولد می شوند و این والدین هستند که آنها را یهودی و نصرانی ومجوسی تربیت می کنند.

(ادامه دارد…….)


[1] متفق علیه

Дорул ислом ва дорул куфр дар аходис ва қовли асхоб.

Дорул ислом ва дорул куфр дар аходис ва қовли асхоб.

Шайхул мужохид: Абу Хамза мухожир хўромий хафизахуллох

(2-қисмат)

Чун инсоники тахти хокимияти секуляристхо зиндагий мекунад мажбур аст тамоми қавонини шариати аллохроки мутаъаллиқ ба идорайи зиндагийи ижтимоий ва мухолифи дини секуляризм астро кинор бигузорад ва тобеъи қавонини дини секуляризм шавадки аллох таоло дар мовриди саранжоми касоники дар чанин мусибат ва мурдобий меофтад мефармояд:

   إنَّ الَّذِينَ تَوَفَّاهُمُ الْمَلآئِكَةُ ظَالِمِي أَنْفُسِهِمْ قَالُواْ فِيمَ كُنتُمْ قَالُواْ كُنَّا مُسْتَضْعَفِينَ فِي الأَرْضِ قَالْوَاْ أَلَمْ تَكُنْ أَرْضُ اللَّهِ وَاسِعَةً فَتُهَاجِرُواْ فِيهَا فَأُوْلَئِكَ مَأْوَاهُمْ جَهَنَّمُ وَسَاءتْ مَصِيرًا (نساء/97)

Бегумон касоники фариштагон ( барои қабзи рух дар вопасани лахзоти зиндагий) ба суроғишон мераванд ва ( мебинандки ба сабаби мондан бо куффор дар куфристон, ва хижрат накардан ба сарзамини иймон) бар худ ситам карданд, бадишон мегуянд: кужо будаид ( ки инки чанин бетуша мурдаид ва бадбахт шудаид? Узр хохон) гуянд: мо бечорагони дар сарзамини ( куфр) будем ( ва чунонки бояд натавонистем ба қавонин ва дастуроти дин амал кунем! Фариштагон бадишон) гуянд: магар замини худо васиъ набуд то дар он  куч кунид? Жойгохи онон жаханнам аст, ва чи бад жойгохи ва чи бад саранжоми!

Дар ин ривоятхо возих астки сарзамин ва дори ула, дарул мушрикин ё дорул куфр ё дорул куффор, ва сарзамин ва дору дувуми: дорул муслимин ё дорул мухажирин ё дорул ислом аст.

Дар ин қовли асхоби росулуллох саллалоху алайхи васаллам:

Ибни Аббос розиаллоху анхума мегуяд:

” إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبَا بَكْرٍ وَعُمَرَ كَانُوا مِنْ الْمُهَاجِرِينَ لِأَنَّهُمْ هَجَرُوا الْمُشْرِكِينَ وَكَانَ مِنْ الْأَنْصَارِ مُهَاجِرُونَ لِأَنَّ الْمَدِينَةَ كَانَتْ دَارَ شِرْكٍ فَجَاءُوا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْلَةَ الْعَقَبَةِ “.[1]

Хамоно росулуллох ва Абу Бакр ва Умар аз мухожирин буданд зеро секуляристхо ( ё ба забони арабий мушрикин) ро тарк карданд, ва аз ансори мухожирини хам вужуд доштанд зеро дар он шаби ақабаки назди росулуллох омаданд Мадина дар он замон дар ( сарзамини) ширк буд.

-Сумома ибни Усол розиаллоху анху назди росулуллох саллаллоху алайхи васаллам омад ва гуфт:

 أشْهَدُ أنْ لا إلَهَ إلَّا اللَّهُ، وأَشْهَدُ جبرتأنَّ مُحَمَّدًا رَسولُ اللَّهِ، يا مُحَمَّدُ، واللَّهِ ما كانَ علَى الأرْضِ وجْهٌ أبْغَضَ إلَيَّ مِن وجْهِكَ، فقَدْ أصْبَحَ وجْهُكَ أحَبَّ الوُجُوهِ إلَيَّ، واللَّهِ ما كانَ مِن دِينٍ أبْغَضَ إلَيَّ مِن دِينِكَ، فأصْبَحَ دِينُكَ أحَبَّ الدِّينِ إلَيَّ، واللَّهِ ما كانَ مِن بَلَدٍ أبْغَضُ إلَيَّ مِن بَلَدِكَ، فأصْبَحَ بَلَدُكَ أحَبَّ البِلَادِ إلَيَّ.[2]

Эй Мухаммад, сўганд ба аллох то пеши аз ин дар руйи замин чехрайи манфуртар аз чехрайи ту назди ман набуд аммо имруз чехрайи махбубтар аз чехрат назди ман вужуд надорад. Сўганд ба аллох то пеш аз ин назди ман дини манфуртар аз дини ту набуд, аммо хам акнун дини ту пасандидатарин динхо назди ман аст. Сўганд ба аллох то пеш аз ин назди ман сарзамини мабғузтар  ва манфуртар аз сарзамини ту набуд, аммо акнун сарзамини ту дуст доштанитарин сарзаминхо назди ман аст.

Табарий нез дар торихи худ зикр мекунадки Саъид ибни Мусайяб розиаллоху анху мегуядки Умар ибни Хаттоб розиаллоху анху мардумро жамъ кард ва аз онхо пурсид торихро аз чи рузи бинависем? Али розиаллоху анху гуфт аз рузики росулуллох саллаллоху алайхи васаллам хижрат кард,

«وَتَرَكَ أَرْضَ الشِّرْكِ»،

ва сарзамини ширкро тарк кард. Умар розиаллоху анху хам хамин корро анжом дод.

Ва ба ин шикл мўъминин хижратиро мабнойи торихи худ қарор додандки бар асари он муваффақ ба ташкили хукумати шудандки аллох таоло ба василайи он ба ислом ва муслимин иззат ва шукух бахшид ва аз залилона зистан тахти хокимияти куффор нажотишон дод. Чун қабли аз ин хам муслимин ба хабаша хижрат карда буданд аммо мунжар ба ташкили хукумати исломий нашуда буд. Бояд бидонем еки аз далоили тағйири ин торих тавассути тоғутхо ба ториххойи дигар, риша дар мубориза бо хукумати исломий ва хар ончи нишони аз ташкили хукумати исломий ва иззат барои муслимин дошта бошад дорад.

(идома дорад……..)


[1] أخرجه النسائي في كتاب البيعة ، باب تفسير الهجرة : 7/144 145 . شماره حدیث 40000

[2] بخاری 4372 (462)، ومسلم (1764) نسائی 189

Муқаддамот дарслари/ саккизинчи дарс :  фитрий эхтиёж сифатидаги шодлик ва уни қандай контрол қилиб бошқариш.

Муқаддамот дарслари/ саккизинчи дарс :  фитрий эхтиёж сифатидаги шодлик ва уни қандай контрол қилиб бошқариш.

Шайх Абу Хамза хўромий хафизахуллохни аудио тасмасидан ёзиб олинган

(1-қисм)

Бисмиллахир рохманир рохим

“Албатта хамд ва сано танхо аллохга лойиқдир, унга шукр айтамиз ва ундан ёрдам сўраймиз, ва ундан мағфират талаб қиламиз ва ўзимизни нафсларимизни  шарридан ,амалларимизни ёмонлигидан аллохдан панох сўраймиз, кимни аллох хидоят қилса уни хеч ким гумрох қила олмайди, кимники аллох гумрох қиладиган бўлса уни хеч ким хидоят қила олмайди, ва аллохдан ўзга илох йўқлигига ва уни шериксиз эканига гувохлик бераман, Мухаммад уни бандаси,элчиси эканига шаходат бераман.”

“Эй мўъминлар,аллохдан хақ-рост қўрқиш билан қўрқинглар ва фақат мусулмон бўлган холларингда дунёдан ўтинглар!”

“Эй инсонлар! Сизларни бир жондан (одамдан) яратган ва ундан жуфтини (хавони) вужудга келтирган хамда у икковидан кўп эркак ва аёлларни тарқатган парвардигорингиздан қўрқингиз! Яна ораларингиздаги савол-жавоблардан ўртага номи солинадиган аллохдан қўрқингиз ва қариндош- уруғларингиз (билан ажралиб кетишдан сақланингиз)! Албатта аллох устингизда кузатувчи бўлган зотдир.”

 “Эй мўъминлар, аллохдан қўрқинглар, тўғри сўзни сўзланглар! (Шунда аллох) ишларингизни ўнглар ва гунохларингизни мағфират қилур. Ким аллохга ва унинг пайғамбарига итоат этса, бас у улуғ бахтга эришибди.”

Аммо баъад: энг рост сўз аллохни китоби ва энг яхши равиш Мухаммад саллаллоху алайхи васалламни равишидир, энг ёмон иш динда янгилик вужудга келтиришдир, динда янги пайдо бўлган нарса, бидъатдир; хар қандай бидъат гумрохлик ва хар бир  гумрохлик эса жаханнамдадир.[1]

Ассаламу алайкум ва рохматуллохи ва барокатух

Алхамдулиллах, бугун муқаддамот дарсларини силсиласини охирги қисмини ташкил қилган саккизинчи муқаддамот дарсимизга етиб келдик, унда ”  фитрий эхтиёж сифатидаги шодлик ва уни қандай контрол қилиб бошқариш” ни кўриб чиқамиз.

Дарсимизни ўз- ўзини таниш, фитрий масалалар ва ислом динининг тўрт мазмуни ва мафхумидан бири сифатида шариат қонунининг мавқеъи хақида зарурий маълумотлар билан давом эттирамиз, бу иш бизларнинг шодликнинг аслий бахсига киришимиз учун асосий калид вазифасини бажаради.  Албатта мусулмонларнинг шодлиги динни тўрт мазмуни ва мафхумига ( 1- афзал хокимият ва хукмронлик, 2- қонунлар ва ахкомлар, 3- мана бу қонунларга ва хокимиятга итоат қилиш, 4- афзал хокимият ва хукмронликни қўл остида мана бу қонунлар ва ахкомларни асосида жазолаш ва мукофот бериш) тўғридан – тўғри боғлиқ эканини кўрмасликка олиб бўлмайди, чунки бу динни  аллох учун холис қилиш хисобланади,

 «أَلا لِلَّهِ الدِّينُ الْخالِصُ».

Мана бу йўлда хар қандай мўътадил инсоннинг босадиган  аввалги қадами шуки, у ўз-ўзини танишга эга бўлиши керак. Мана бу танишликни мушаххас йўллар орқали қўлга киритса бўлади, масалан:

– Мақсадни таниб олиш: шахс мана бу даражага етган пайтида у хаёлий ва хақиқатга эга бўлмаган мақсадлардан узоқлашади. Чунки хақиқатга эга бўлмаган мақсадлар хамиша муваффақиятсизликка, умидсизликка, ўринсиз ғазабга боис бўлади. Шахс ўзининг энг катта мақсади фақат ибодатлар  ва қонунларни аллох учун хослаш эканини яхши билади ва бас:

    وَمَا خَلَقْتُ الْجِنَّ وَالْإِنسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ (ذاریات/56)

бундан бошқа мақсадларни хаммаси ана бу аслий мақсадни хизматида бўлиши керак.

– Ўз-ўзини танишликни қўлга киритса бўладиган йўлларни яна бири хақиқий қадр- қийматларни таниб олишдур: хақиқий ва тўғри бўлган қадр-қийматларни таниб олишлик ёлғон қадр-қийматлардан пархез қилишга ва натижада хаётдан рози бўлишга сабаб бўлади. Мана бу ақидаларни,ишончларни,қадр-қийматларни жамланмаси бизларни шакллантиради ва бизларга  шахсият беради. Улар бизларнинг чорчўпимизни ва ички склетимизни шакллантиради ва бизлар мана бу ақидалар,ишончлар,қадр-қийматлар асосида атроф-мухитдан олинган ўзимизнинг  маълумотларимизни ва рафторларимизни тозалаймиз, шунга асосланган холда дунёга, инсондаги нарсаларга, хайвонларга, гиёхларга, денгизларга ва ………назар ташлаймиз ва шунга асосланган холда ўзимиз ва бошқалар хақида хукм чиқарамиз. Бу ердаги биринчи савол шуки, инсон ўз- ўзини таниб олишни қайси йўлга ва қайси каналга кўра амалга ошириши керак? Инсонни шакллантирадиган ва инсонни яратган каналга кўрами? Ёки инсонни ўзини зехни ва нафсоний истак- хохишларига кўрами?

Мана бу ерда шахс ички (рухий) саломатлик калидини топади ва  бу нафсни иззати ва ўзимизга эътимод қилиш бўлиб, қуйидаги оятдагиларга хосланган:

  وَلِلَّهِ الْعِزَّةُ وَلِرَسُولِهِ وَلِلْمُؤْمِنِينَ (منافقون/ 8)

Иззат бу хар бир киши ўзига қоил бўлган қадриятни ва хурматни меъзонидур, аллох таоло ўзини қонунлари билан бирга мана бу кароматни ва иззатни инсонга берган.

 «وَلَقَدْ كَرَّمْنَا بَنِي آدَمَ» (اسراء/70).

Бизларни  ўзимизнинг  устимизда чиқарган хукмларимиз хам қадриятларга боғлиқ. Агар қадриятларимизни устида  чиқарган хукмларимиз мусбат бўлса, демак иззат нафсимиз хам юқори даражада, аммо агар қадриятларимизга нисбатан бизларнинг чиқарган хукмимиз манфий бўладиган бўлса, демак биз паст даражадаги иззати нафсга эгамиз. Дархақиқат, ўзимизга бўлган ишонч манбаъи шариат қонунларидан келиб чиққан қадриятларимиздан иборат ва мана бу қадриятлар бизларда ўзимизга бўлган ишончни ва иззатни аслий омили бўлган  хақиқий  сифатларни,фазилатларни,истедодларни вужудга келтиради.

– Ўзимизни таниб олишликни қўлга киритишда бизларга ёрдам берадиган яна бир ўрин, бу эхтиёжлар хисобланади: эхтиёжларни таниб олиш хам уларни тўғри ва сахих йўлга кўра  бартараф қилиш учун қилинадиган харакатларга баробардур. Бу ерда шахс инсонларни ўртасидаги муштарак эхтиёжларга қўшимча равишда, аввало ўзини жинсиятига эътибор бериши ва уни қабул қилиши лозим. Бундан ташқари ўзидаги алохида сифатларга хам ахамият бериши керак. Шахс ўзини бир инсон сифатида ўзидаги алохида белгилари билан қабул қилган пайтида,  у ўзидаги кучли ва заиф нуқталарни таниб олган бўлади ва ўзини қандай бўлса шундай холича,хамда қобилиятларини ва қудратини  андозасига кўра яхши кўради ва ўзини қадрлайди, чунки аллох таоло унга шу андозада  унга қудрат берган ва у шу андозада харакат қилган.

   لايُکَلِّفُ اللَّهُ نَفْساً إِلاَّ وُسْعَها (بقره/286)

Аллох хеч бир жонни тоқатидан ташқари нарсага таклиф қилмайди.

– Ўзини таниб олиш масаласи бўйича эътибор  берилиши керак бўлган яна бир ўрин, бу ўзимиздаги кучли нуқталарни таниб олишдан иборат, чунки биз мана бу кучли нуқталаримизга суянган холда ўзимиздаги заиф нуқталарни устидан ғалаба қозонамиз. Бундан ташқари кучли нуқталарни таниб олишлик, шахсни  иродасини кўпайишига  ва фахрланиш хиссини кучайишига  ва ўзимиздаги заиф нуқталаримиз хам қабул қилишимизга, хамда бундай заиф нуқталарга эга эканимизни тан олишимизга сабаб бўлади  ва натижада биз мана бу заиф нуқталарни ислох ва дармон  қилишга харакат қиламиз. Бизлар ўзимиздаги кучли нуқталарни таниб оладиган бўлсак, ўзимизни янада яхшироқ назорат қилишга қодир бўламиз. Шахс ўзини таниб олиш бўйича мана бу умумий ўринларга  эътибор билан диққат қилиши керак.

(давоми бор……..)


[1] این مقدمه را رسول الله صلی الله علیه وسلم قبل از هر خطبه و سخنرانی ایراد می فرموند.

مُقَدَّمات دَرسلَرِی / سَککِیزِینچِی دَرس: فِطرِی اِیختِیاج صِیفَتِیدَگِی شادلِیک وَ اوُنِی قَندَی کانترال قِیلِیب باشقَه رِیش.

مُقَدَّمات دَرسلَرِی / سَککِیزِینچِی دَرس: فِطرِی اِیختِیاج صِیفَتِیدَگِی شادلِیک وَ اوُنِی قَندَی کانترال قِیلِیب باشقَه رِیش.

شیخ ابو حمزه هورامی حفظه الله نی ااودیا تسمه سیدن یازیب آلینگن.

(1-قیسم)

بسم الله و الحمدلله

“اَلبَتَّه حَمد وَ سَنا تَنها اَلله گه لایِیقدِیر، اوُنگه شُکر اَیتَمِیز وَ اوُندَن یاردَم سُورَیمِیز، وَ اوُندَن مَغفِرَت طَلَب قِیلَمِیز وَ اوُزِیمِیزنِی نَفسلَرِیمِیزنِی شَررِیدَن، عَمَللَرِیمِیزنِی یامانلِیگِیدَن اَلله دَن پَناه سُورَیمِیز، کِیمنِی اَلله  هِدایَت قِیلسَه اوُنِی هِیچ کِیم گوُمراه قِیلَه آلمَیدِی، کِیمنِیکِی اَلله گوُمراه قِیلَدِیگن بوُلسَه اوُنِی هِیچ کِیم هِدایَت قِیلَه آلمَیدِی، وَ اَلله دَن اوُزگه اِلاه یُوقلِیگِیگه وَ اوُنِی شِیرِیکسِیز اِیکَنِیگه گُواهلِیک بِیرَمَن، مُحَمَّد اوُنِی بَندَه سِی،اِیلچِیسِی اِیکَنِیگه شَهادَت بِیرَمَن. “

“اِی مُؤمِنلَر، اَلله دَن حَق- راست قوُرقِیش بِیلَن قوُرقِینگلَر وَ فَقَط مُسُلمان بوُلگن حاللَرِینگدَه دُنیادَن اوُتِینگلَر!”

“اِی اِنسانلَر! سِیزلَرنِی بِیر جاندَن (آدَمدَن) یَرَتگن وَ اوُندَن جُفتِینِی (هَوانِی) وُجُودگه کِیلتِیرگن هَمدَه اوُ اِیککاوِیدَن کوُپ اِیرکَک وَ عَیاللَرنِی تَرقَتگن پَروَردِیگارِینگِیزدَن قوُرقِینگِیز! یَنَه آرَلَرِینگِیزدَگِی سَوال- جَوابلَردَه اوُرتَگه  سالِینَدِیگن اَلله دَن قوُرقِینگِیز وَ قَرِینداش- اوُرُوغلَرِینگِیز ( بِیلَن اَجرَلِیب کِیتِیشدَن سَقلَنِینگِیز)! اَلبَتَّه اَلله اوُستِینگِیزدَه کوُزَتُوچِی بوُلگن ذاتدِیر.”

“اِی مُؤمِنلَر، اَلله دَن قوُرقِینگلَر، توُغرِی سُوزنِی سوُزلَنگلَر! (شوُندَه اَلله) اِیشلَرِینگِیزنِی اوُنگلَر وَ گوُناهلَرِینگِیزنِی مَغفِرَت قِیلوُر. کِیم اَلله گه وُ اوُنِینگ پَیغَمبَرِیگه اِطاعَت اِیتسَه، بَس اوُ اوُلوُغ بَحتگه اِیرِیشِیبدِی.”

اَمّا بَعَد:   “إِنَّ أَصْدَقَ الْحَدِيثِ كِتَابُ اللَّهِ وَ خَيْرَ الْهَدْىِ هَدْىُ مُحَمَّدٍ وَشَرَّ الأُمُورِ مُحْدَثَاتُهَا وَكُلَّ مُحْدَثَةٍ بِدْعَةٌ وَكُلَّ بِدْعَةٍ ضَلاَلَةٌ وَكُلَّ ضَلاَلَةٍ فِي النَّارِ ” اِینگ راست سُوز اَلله نِی کِتابِی وَ اِینگ یَحشِی رَوِیش محمد صلی الله علیه وسلمنِی رَوِیشِیدِیر، اِینگ یامان اِیش دِیندَه یَنگِیلِیکنِی وُجُودگه کِیلتِیرِیشدِیر، دِیندَه یَنگِی پَیدا بوُلگن نَرسَه، بِدعَتدِیر؛ هَر قَندَی بِدعَت گوُمراهلِیک وَ هَر بِیر گوُمراهلِیک اِیسَه جَهَنَّمدَه دِیر.[1]

اَلسَّلامُ عَلَیکُم وَ رَحمَةُ الله وَ بَرَکاتُه  .[2]

اَلحَمدُ لِله، بوُگوُن مُقَدَّمات دَرسلَرِینِی سِیلسِیلَه سِینِی آخِیرگِی قِیسمِینِی تَشکِیل قِیلگَن سَککِیزِینچِی مُقَدَّمات دَرسِیمِیزگَه یِیتِیب کِیلدِیک، اوُندَه “فِطرِی اِیختِیاج صِیفَتِیدَگِی شادلِیک وَ اوُنِی قَندَی کانترال قِیلِیب باشقَه رِیش”نِی کوُرِیب چِیقَه مِیز.

دَرسِیمِیزنِی اوُز- اوُزِینِی تَنِیش،فِطرِی مَسَلَه لَر وَ اِسلام دِینِینِینگ توُرت مَضمُونِی وَ مَفهُومِیدَن بِیرِی صِیفَتِیدَه شَرِیعَت قانوُنِینِینگ مَوقِیعِی حَقِیدَه ضَرُورِی مَعلوُماتلَر بِیلَن دَوام اِیتتِیرَه مِیز، بُو اِیش بِیزلَرنِینگ شادلِیکنِینگ اَصلِی بَحثِیگَه کِیرِیشِیمِیز اوُچُون اَساسِی کَلِید وَظِیفَه سِینِی بَچَرَه دِی. اَلبَتَّه مُسُلمانلَرنِینگ شادلِیگِی دِیننِی توُرت مَضمُونِی وَ مَفهُومِیگَه ( 1- اَفضَل حاکِمِیَت وَ حُکمرانلِیک، 2- قانوُنلَر وَ اَحکاملَر، 3- مَنَه بوُ قانوُنلَر وَ حاکِمِیَتگَه اِطاعَت قِیلِیش، 4- اَفضَل حاکِمِیَت وَ حُکمرانلِیکنِی قوُل آستِیدَه مَنَه بُو قانوُنلَر وَ اَحکاملَر اَساسِیدَه جَزالَش وَ مُکافات بِیرِیش) توُغرِیدَن – توُغرِی باغلِیق اِیکَه نِینِی کوُرمَسلِیککَه آلِیب بوُلمَیدِی، چوُنکِی بُو دِیننِی اَلله اوُچُون خالِص قِیلِیش حِسابلَه نَه دِی، «أَلا لِلَّهِ الدِّينُ الْخالِصُ».

مَنَه بُو یوُلدَه هَر قَندَی مُعتَدِیل اِنساننِینگ باسَه دِیگَن اَوَّلگِی قَدَمِی شوُکِی، اوُ اوُز- اوُزِینِی تَنِیشگَه اِیگَه بوُلِیشِی کِیرَک. مَنَه بُو تَنِیشلِیکنِی مُشَخَّص یوُللَر آرقَه لِی قوُلگَه کِیرِیتسَه بوُلَه دِی، مَثَلاً:

– مَقصَدنِی تَنِیب آلِیش: شَخص مَنَه بُو دَرَجَه گَه یِیتگَن پَیتِیدَه اوُ خَیالِی وَ حَقِیقَتگَه اِیگَه بوُلمَه گَن مَقصَدلَردَن اوُزاقلَه شَه دِی. چوُنکِی حَقِیقَتگَه اِیگَه بوُلمَه گَن مَقصَدلَر هَمِیشَه مُوَفَّقِیَتسِیزلِیککَه، اوُمِیدسِیزلِیککَه، اوُرِینسِیز غَضَبگَه باعِث بوُلَه دِی. شَخص اوُزِینِینگ اِینگ کَتتَه مَقصَدِی فَقَط عِبادَتلَر وَ قانوُنلَرنِی اَلله اوُچُون خاصلَش اِیکَه نِینِی یَحشِی بِیلَه دِی وَ بَس:     وَمَا خَلَقْتُ الْجِنَّ وَالْإِنسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ (ذاریات/56) بوُندَن باشقَه مَقصَدلَرنِی هَمَّه سِی اَنَه بُو اَصلِی مَقصَدنِی حِذمَتِیدَه بوُلِیشِی کِیرَک.

– اوُز- اوُزِینِی تَنِیشلِیکنِی قوُلگَه کِیرِیتسَه بوُلَه دِیگَن یوُللَرنِی یَنَه بِیرِی حَقِیقِی قَدر- قِیمَتلَرنِی تَنِیب آلِیشدُور: حَقِیقِی وَ توُغرِی بوُلگَن قَدر- قِیمَتلَرنِی تَنِیب آلِیشلِیک یالغان قَدر- قِیمَتلَردَن پَرهِیز قِیلِیشگَه وَ نَتِیجَه دَه حَیاتدَن راضِی بوُلِیشگَه سَبَب بوُلَه دِی. مَنَه بُو عَقِیدَه لَرنِی، اِیشانچلَرنِی،قَدر- قِیمَتلَرنِی جَملَنمَه سِی بِیزلَرنِی شَکللَنتِیرَه دِی وَ بِیزلَرگَه شَخصِیَت بِیرَه دِی. اوُلَر بِیزلَرنِینگ چارچُوپِیمِیزنِی وَ اِیچکِی سکلِیتِیمِیزنِی شَکللَنتِیرَه دِی وَ بِیزلَر مَنَه بُو عَقِیدَه لَر، اِیشانچلَر،قَدر- قِیمَتلَر اَساسِیدَه اَطراف – مُهِیطدَن آلِینگَن اوُزِیمِیزنِینگ مَعلوُماتلَرِیمِیزنِی وَ رَفتارلَرِیمِیزنِی تازَه لَیمِیز، شوُنگَه اَساسلَنگَن حالدَه دُنیاگَه،اِنساندَگِی نَرسَه لَرگَه، حَیوانلَرگَه،گِیاهلَرگَه، دِینگِیزلَرگَه وَ …….نَظَر تَشلَیمِیز وَ شوُنگَه اَساسلَنگَن حالدَه اوُزِیمِیز وَ باشقَه لَر حَقِیدَه حُکم چِیقَه رَه مِیز. بُو یِیردَگِی بِیرِینچِی سَوال شوُکِی، اِنسان اوُز- اوُزِینِی تَنِیب آلِیشنِی قَیسِی یوُلگَه وَ قَیسِی کَنَلگَه کوُرَه عَمَلگَه آشِیرِیشِی کِیرَک؟ اِنساننِی شَکللَنتِیرَه دِیگَن وَ اِنساننِی یَرَتگَن کَنَلگَه کوُرَه مِی؟ یاکِی اِنساننِی اوُزِینِی ذِهنِی وَ نَفسانِی اِیستَک – هاحِیشلَرِیگَه کوُرَه مِی؟

مَنَه بُو یِیردَه شَخص اِیچکِی (رُوحِی) سَلامَتلِیک کَلِیدِینِی تاپَه دِی وَ بُو نَفسنِی عِزَّتِی وَ اوُزِیمِیزگَه اِعتِماد قِیلِیش بوُلِیب، قوُیِیدَگِی آیَتدَه گِیلَرگَه خاصلَنگَن:   وَلِلَّهِ الْعِزَّةُ وَلِرَسُولِهِ وَلِلْمُؤْمِنِينَ (منافقون/ 8) عِزَّت بُو هَر بِیر کِیشِی اوُزِیگَه قائِل بوُلگَن قَدرِیَتنِی وَ حوُرمَتنِی مِعزانِیدوُر، اَلله تَعالَی اوُزِینِی قانوُنلَرِی  بِیلَن بِیرگَه مَنَه بُو کَرامَتنِی وَ عِزَّتنِی اِنسانگَه بِیرگَن.  «وَلَقَدْ كَرَّمْنَا بَنِي آدَمَ» (اسراء/70).

بِیزلَرنِی اوُزِیمِیزنِینگ اوُستِیمِیزدَه چِیقَرگَن حُکملَرِیمِیز هَم قَدرِیَتلَرگَه باغلِیق. اَگَر قَدرِیَتلَرِیمِیزنِی اوُستِیدَه چِیقَرگَن حُکملَرِیمِیز مُثبَت بوُلسَه، دِیمَک عِزَّت نَفسِیمِیز هَم یوُقارِی دَرَجَه دَه، اَمّا اَگَر قَدرِیَتلَرِیمِیزگَه نِسبَتاً بِیزلَرنِینگ چِیقَرگَن حُکمِیمِیز مَنفِی بوُلَه دِیگَن بوُلسَه، دِیمَک بِیز پَست دَرَجَه دَگِی عِزَّت نَفسگَه اِیگَه مِیز. دَرحَقِیقَت، اوُزِیمِیزگَه بوُلگَن اِیشانچ مَنبَعِی شَرِیعَت قانوُنلَرِیدَن کِیلِیب چِیققَن قَدرِیَتلَرِیمِیزدَن عِبارَت وَ مَنَه بُو قَدرِیَتلَر بِیزلَردَه اوُزِیمِیزگَه بوُلگَن اِیشانچنِی وَ عِزَّتنِی اَصلِی عامِلِی بوُلگَن حَقِیقِی صِیفَتلَرنِی، فَضِیلَتلَرنِی، اِستِعدادلَرنِی وُجُودگَه کِیلتِیرَه دِی.

– اوُزِیمِیزنِی تَنِیب آلِیشلِیکنِی قوُلگَه کِیرِیتِیشدَه بِیزلَرگَه یاردَم بِیرَه دِیگَن یَنَه بِیر اوُرِین، بُو اِیختِیاجلَر حِسابلَه نَه دِی: اِیختِیاجلَرنِی تَنِیب آلِیش هَم اوُلَرنِی توُغرِی وَ صَحِیح یوُلگَه کوُرَه بَرطَرَف قِیلِیش اوُچُون قِیلِینَه دِیگَن حَرَکَتلَرگَه بَرابَردوُر. بوُ یِیردَه شَخص اِنسانلَرنِی اوُرتَه سِیدَگِی مُشتَرَک اِیختِیاجلَرگَه قوُشِیمچَه رَوِیشدَه، اَوَّلاً اوُزِینِی جِنسِیَتِیگَه اِعتِبار بِیرِیشِی وَ اوُنِی قَبوُل قِیلِیشِی لازِم. بوُندَن تَشقَه رِی اوُزِیدَگِی اَلاهِیدَه صِیفَتلَرگَه هَم اَهَمِیَت بِیرِیشِی کِیرَک. شَخص اوُزِینِی بِیر اِنسان صِیفَتِیدَه اوُزِیدَگِی اَلاهِیدَه بِیلگِیلَرِی بِیلَن قَبوُل قِیلگَن پَیتِیدَه، اوُ اوُزِیدَگِی کوُچلِی وَ ضَعِیف نوُقطَه لَرنِی تَنِیب آلگَن بوُلَه دِی وَ اوُزِینِی قَندَی بوُلسَه شوُندَی حالِیچَه، هَمدَه قابِیلِیَتلَرِینِی وَ قُدرَتِینِی اَندازَه سِیگَه کوُرَه یَحشِی کوُرَه دِی وَ اوُزِینِی قَدرلَیدِی، چوُنکِی اَلله تَعالَی اوُنگَه شوُ اَندازَه دَه اوُنگَه قُدرَت بِیرگَن وَ اوُ شُو اَندازَه دَه حَرَکَت قِیلگَن.    لايُکَلِّفُ اللَّهُ نَفْساً إِلاَّ وُسْعَها (بقره/286) اَلله هِیچ بِیر جاننِی طاقَتِیدَن تَشقَه رِی نَرسَه گَه تَکلِیف قِیلمَیدِی.

– اوُزِینِی تَنِیب آلِیش مَسَلَه سِی بوُیِیچَه اِعتِبار بِیرِیلِیشِی کِیرَک بوُلگَن یَنَه بِیر اوُرِین، بُو اوُزِیمِیزدَگِی کوُچلِی نوُقطَه لَرنِی تَنِیب آلِیشدَن عِبارَت، چوُنکِی بِیز مَنَه بُو کوُچلِی نوُقطَه لَرِیمِیزگَه سوُیَنگَن حالدَه اوُزِیمِیزدَگِی ضَعِیف نوُقطَه لَرنِی اوُستِیدَن غَلَبَه قاذانَه مِیز. بوُندَن تَشقَه رِی کوُچلِی نُوقطَه لَرنِی تَنِیب آلِیشلِیک، شَخصنِی اِرادَه سِینِی کوُپَه یِیشِیگَه وَ فَحرلَه نِیش حِیسسِینِی کوُچَه یِیشِیگَه وَ اوُزِیمِیزدَگِی ضَعِیف نوُقطَه لَرِیمِیزنِی هَم قَبوُل قِیلِیشِیمِیزگَه، هَمدَه بوُندَی ضَعِیف نوُقطَه لَرگَه اِیگَه اِیکَه نِیمِیزنِی تَن آلِیشِیمِیزگَه سَبَب بوُلَه دِی وَ نَتِیجَه دَه بِیز مَنَه بُو ضَعِیف نوُقطَه لَرنِی اِصلاح وَ دَرمان قِیلِیشگَه حَرَکَت قِیلَه مِیز. بِیزلَر اوُزِیمِیزدَگِی کوُچلِی نوُقطَه لَرنِی تَنِیب آلَه دِیگَن بوُلسَک، اوُزِیمِیزنِی یَنَدَه یَحشِیراق نَظارَت قِیلِیشگَه قادِر بوُلَه مِیز. شَخص اوُزِینِی تَنِیب آلِیش بوُیِیچَه مَنَه بُو عُمُومِی اوُرِینلَرگَه اِعتِبار بِیلَن دِققَت قِیلِیشِی کِیرَک.

(دوامی بار……..)


[1] این مقدمه را رسول الله صلی الله علیه وسلم قبل از هر خطبه و سخنرانی ایراد می فرموند.

[2] این مقدمه را رسول الله صلی الله علیه وسلم قبل از هر خطبه و سخنرانی ایراد می فرموند.

درسهای مقدماتی/درس هشتم:  شادی به عنوان یک نیاز فطری و چگونگی مدیریت و کنترل آن

درسهای مقدماتی/درس هشتم:  شادی به عنوان یک نیاز فطری و چگونگی مدیریت و کنترل آن

پیاده شده از نوار صوتی شیخ ابوحمزه المهاجر هورامی حفظه الله

(1-قسمت)

بسم الله و الحمد لله

« براستی حمد و سپاس تنها لایق خدا است او را شکر می‌گوییم و از او درخواست کمک و آمرزش می‌کنیم، و پناه می‌بریم به خدا از شرور نفسهایمان واز بدیهای اعمالمان، هر کس که خدا او را هدایت کند هیچ کس نمی‌تواند او را گمراه کند و هر کس که خداوند او را گمراه کند هیچ کس نمی‌تواند او را هدایت دهد و شهادت می‌دهم که هیچ اله بر حقی بجز الله نیست که تنها و بی‌شریک است، و شهادت می‌دهم که محمد بنده و فرستاده او است»

«ای کسانی که ایمان آورده‌اید آنچنانکه  شایسته است، از خدا بترسید و نمی میرید مگر آنکه مسلمان باشید».
 «ای انسانها از (خشم) پروردگارتان بپرهیزید، پروردگاری که شما را از یک انسان خلق کرد و (سپس) همسرش را از نوع او آفرید و از آن دو نفر مردان و زنان فراوانی منتشر ساخت. و از (خشم) خدایی بپرهیزید که همدیگر را به او سوگند می‌دهید، و بپرهیزید از اینکه پیوند خویشاوندی را قطع کنید بیگمان خداوند مراقب شما است»

 «ای مؤمنان از خدا بترسید و سخن حق و درست بگویید. در نتیجه خدا (توفیق خیرتان می‌دهد و) اعمالتان را شایسته می گرداند و گناهانتان را می‌بخشد. اصلاً هر کس از خدا و پیامبرش فرمانبرداری کند، قطعاً به پیروزی و کامیابی بزرگی دست می‌یابد»

«اما بعد: راستترین سخن کتاب خدا، و بهترین روش، روش محمد صلی الله علیه و سلم است، و بدترین امور نوآوری در دین است،وهر تازه پیدا شد‌ه‌ای در دین، بدعت؛ و هر بدعتی گمراهی، وهر گمراهی در آتش است»

السلام علیکم و رحمه الله و برکاته

الحمد لله امروز هم رسیدیم به درس هشتم مقدماتیمان که آخرین درس از سلسله درسهای مقدماتیمان را تشکیل می دهد که به بررسی «شادی به عنوان یک نیاز فطری و چگونگی مدیریت و کنترل آن» اختصاص دارد.

درسمان را با مقدمه ای لازم در مورد خودشناسی، امور فطری و جایگاه قانون شریعت الله به عنوان یکی از محتواها و مفاهیم 4 گانه ی دین اسلام به پیش می بریم که برای ورود ما به بحثِ اصلیِ شادی می تواند نقش کلیدی را داشته باشد. هر چند ارتباط مستقیم شادی مسلمین  با هر 4 محتوا و مفهوم دین یعنی :1- حاکمیت و سلطه برتر2- قوانین و احکام 3- اطاعت کردن از این قوانین و حاکمیت 4- پاداش دادن و مجازات کردن براساس این قوانین و احکام توسط حکمیت و سلطه ی برتر را نمی شود نادیده گرفت که می شود خالص کردن دین برای الله «أَلا لِلَّهِ الدِّينُ الْخالِصُ».

در این مسیر اولین قدم و استارتی که هر انسان متعادلی لازم است بردارد این است که به نوعی خودشناسی برسد. این شناخت را هم می تواند از راههای مشخصی به دست بیاورد مثل :

– شناخت اهداف: زمانی که شخص به این درجه از شناخت می رسد باعث می شود که از اهداف تخیلی و غیر واقعی  دوری کند. چون اهداف غیر واقعی همیشه باعث شکست، ناکامی، ناامیدی و خشم نابجا می شوند. شخص می داند که هدف بزرگش تنها مختص کردن عبادت و قوانین برای الله است و بس: وَمَا خَلَقْتُ الْجِنَّ وَالْإِنسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ (ذاریات/56)  و تمام اهداف دیگرش هم باید در خدمت به این هدف اصلی باشد .

– راه دیگری که می شود به این خودش شناسی رسید شناخت ارزش های واقعی است : شناخت ارزش های واقعی و درست باعث پرهیز از ارزش های کاذب و در نتیجه رسیدن به رضایت از زندگی می شود. مجموعه ی این عقاید، باورها و ارزش ها هستند که ما را می سازند و به ما هویت می دهند. این ها چارچوب و ساختار درونی ما را شکل می دهند و ما هم  بر اساس همین عقاید، باورها و ارزش هایمان اطلاعات و رفتارهای دریافتی از محیط، اطراف و پیرامون خودمان را تصفیه و پردازش می کنیم، و بر مبنای همین به دنیا و هر آن چه از انسان، حیوان، گیاه، دریا و … هست نگاه می کنیم، و بر همین اساس در مورد خود و دیگران قضاوت می کنیم. اولین سؤالی که مطرح می شود این است که خودشناسی انسان از چه راهی و از چه کانالی باید انجام بشود؟ از کانال سازنده و خالق انسان؟ یا از طریق ذهن و خواسته های نفسانی خود انسان؟

در اینجاست که شخص به شاه کلید اصلی بهداشت درونی (روانی) دست پیدا می کند و آن هم عزت به نفس و اعتماد به نفس است که تنها مختص: وَلِلَّهِ الْعِزَّةُ وَلِرَسُولِهِ وَلِلْمُؤْمِنِينَ (منافقون/ 8) است . عزت یعنی میزان ارزش و احترامی که هر فرد برای خودش قائل است، و الله تعالی با قوانینش این کرامت و عزت را به انسان داده است «وَلَقَدْ كَرَّمْنَا بَنِي آدَمَ» (اسراء/70).

قضاوت ما نسبت به خودمان هم به ارزش هایی که داریم بستگی دارد. اگر قضاوت ما به ارزش هایمان  مثبت باشد عزت نفس بالایی داریم، اما اگر قضاوت ما نسبت به ارزش هایمان منفی باشد، از عزت نفس پایینی برخورداریم. در حقیقت سرچشمه ی اعتماد به نفس ما ارزشهای ما هستند که از قانون شریعت الله سرچشمه گرفته اند، و این ارزشها برای ما صفات، فضایل و استعدادهای واقعی را در ما به وجود آورده اند که  عامل اصلی اعتماد به نفس و عزت نفس ما شده اند. 

– مورد دیگری که به ما کمک می کند به خودشناسی برسیم شناخت نیازهاست: شناخت نیازهاهم مساوی است با تلاش برای  برطرف کردن آن ها از مسیر درست و صحیح اش. در اینجا لازم است شخص علاوه بر نیازهای مشترک میان انسانها، ابتدا به جنسیت خودش توجه کند و آن را بپذیرد. علاوه بر این باید به ویژگیهای جسمی خودش توجه کند . زمانی که شخص خودش را به عنوان یک انسان با ویژگیهای خاص خودش می پذیرد، یعنی به نقاط قوت و ضعف خودش پی برده است، و خودش را همان طوری که هست و به اندازه ی توانایی ها و وسعتش که تلاش کرده است دوست دارد، و برای خودش ارزش قائل است، چون می داند که الله تعالی همین اندازه به او توانائی داده است و ایشان هم به همان اندازه تلاش کرده است.لايُکَلِّفُ اللَّهُ نَفْساً إِلاَّ وُسْعَها (بقره/286) «خداوند هیچ کس را تکلیف نمی کند، مگر به اندازه ی توانایی او»

– مورد دیگری که لازم است در مسأله ی خودشناسی به آن توجه بشود شناخت نقاط قوت خودمان است که می توانیم با تکیه بر نقاط قوتمان بر نقاط ضعفمان غلبه می کنیم. شناخت نقاط قوت باعث تقویت اراده و احساس افتخار درشخص می شود، و باعث می شود نقطه ضعفهایمان را بپذیریم، و قبول کنیم که نقطه ضعفهائی داریم، و سعی کنیم این نقطه ضعفها را اصلاح و درمانشان کنیم. وقتی که نقاط قوت خودمان را بشناسیم بهتر می توانیم روی خودمان کنترل داشته باشیم. اینها عمده مواردی هستند که شخص باید در خودشناسیش به آن دقت کند.

(ادامه دارد………)

Дорул ислом ва дорул куфр дар аходис ва қовли асхоб.

Дорул ислом ва дорул куфр дар аходис ва қовли асхоб.

Шайхул мужохид: Абу Хамза мухожир хўромий хафизахуллох

(1-қисмат)

Бисмиллах валхамдулиллах. Аммо баъад: ассаламу алайкум ва рохматуллохи ва барокатух.

Дар суннат ва аходиси сахихи росулуллох саллаллоху алайхи васаллам ва гуфтори сахоба нез номгузорийи ” мутаватирул маънавий” сарзаминхойи тахти хокимияти ” ислом” ва мўъминин ба сурати возих ба номхойи ” дарус суннах” ва ” дарул хижрах” ва ” дарул муслимин” ва ” дарул мухажирин” ва ” дарул ислам” ва ғейрих омада аст, ва сарзаминхойи тахти хокимияти ” куфр” ва кофирин хам бо номхойи чун ” даруш ширк” ва ” дарул куфр” ва ғейрих аз он ёд шуда аст. Тамоми ин истелохот хақиқати вохидиро мерасонанд, ва танаввуъ дар номгузорий ба далили тановвуъ дар сафи ин ду сарзамин аст.

Имоми Муслим рохимахуллох ривоят карда ва хамчунин Мухаммад ибни Хасан шайбоний рохимахуллох аз имоми Абу Ханифа рохимахуллох ривоят кардаки росулуллох саллаллоху алайхи васаллам харгох сария ё артеширо равонайи жиход мекард фармондайи онро насихат мекард:

« اُدْعُهُمْ إِلَى الْإِسْلَامِ فَإِنْ أَجَابُوكَ فَاقْبَلْ مِنْهُمْ. ثُمَّ اُدْعُهُمْ إِلَى اَلتَّحَوُّلِ مِنْ دَارِهِمْ إِلَى دَارِ اَلْمُهَاجِرِينَ »[1].

“онро ба ислом даъват биде; агар пазирофтанд, аз онон қабул кун, онгох аз онхо бихохки аз сарзамини худ ба сарзамини мухожирон хижрат кунанд” Мухаммад ибни Хасан шайбоний рохимахуллох мегуяд:

 وهو قول أبي حنيفة رحمه الله.[2]

Ва қовли Абу Ханифа рохимахуллох хам хамин аст.

Имоми Шофеъий рохимахуллох дар “муснад” ва ” умму” ва дигарон ингуна зикр кардандки росулуллох саллаллоху алайхи васаллам фармуда:

  ثُمَّ اُدْعُهُمْ إِلَى التَّحَوُّلِ مِنْ دَارِهِمْ إِلَى دَارِ الْمُسْلِمِينَ .[3]

сипас аз ишон бихохки аз сарзамини худ ба сарзамини муслимин куч кунанд.

 Мухаммад ибни Хасан шайбоний бо лафзи

 (اُدْعُهُمْ إِلَى اَلتَّحَوُّلِ مِنْ دَارِهِمْ إِلَى دَارِ الإسلام)

ин хадисро аз росулуллох саллаллоху алайхи васаллам зикр карданд ва ин баёни сарихи бар номгузорийи сарзамини муслимин ба дорул ислом аст. Росулуллох саллаллоху алайхи васаллам дар мовриди сарзамини шом хам мефармояд:[4]

«عُقْرُ دارِ الإسلام»[5]

Бехтарин жойи дарул ислом шом аст.

Алова бар ин, аходисики ” пас аз ташкили хукумати исломий дар Мадина” дар вожиб будани хижрат омаданд нишон медихандки замин ба ду сарзамин тақсим мешавад . ибни Хайдара Қушайрия розиаллоху анху мегуяд: гуфтам: ё росулуллох, худованд  барои чи чизи туро ба суйи мо равона намуда аст? Фармуд:

 «بِالْإِسْلَامِ»

барои ислом. Ибни Хайдара гуфт: гуфтам: аломатхойи ислом ( ва мусалмоний) чист? фармуд:

«أَنْ تَقُولَ: أَسْلَمْتُ وَجْهِي إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ، وَتَخَلَّيْتُ، وَتُقِيمَ الصَّلَاةَ، وَتُؤْتِيَ الزَّكَاةَ، كُلُّ مُسْلِمٍ عَلَى مُسْلِمٍ مُحَرَّمٌ، أَخَوَانِ نَصِيرَانِ، لَا يَقْبَلُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ مِنْ مُشْرِكٍ بَعْدَمَا أَسْلَمَ عَمَلًا، أَوْ يُفَارِقَ الْمُشْرِكِينَ إِلَى الْمُسْلِمِينَ»[6]

“инки бигуйи: худро ба тамомий таслими парвардигори азза ва жалла кардам, ва худамро аз хар чи ғейри дастури аллох аст ва парастиши тоғут холий намудам, ва намозро барпо дори ва закотро бидихи; ( хун ва мол ва номуси) хар мусалмони бар мусалмони дигар харом аст, ва бародар ва ёварон ва пуштибони екдигар бошид, худованди азиз ва бузургвор, хеч амалиро аз секуляри ( ё ба забони арабий мушрики) ки мусалмон шуда намепазирад то инки аз секуляристхо ( ё ба забони арабий аз мушрикин) жудо гашта ва ба суфуфи мусалмонон бипейванданд”

Ё дар ривояти дигар омада аст:

لاَ يَقْبَلُ اللَّهُ مِنْ مُشْرِكٍ أَشْرَكَ بَعْدَ مَا أَسْلَمَ عَمَلاً حَتَّى يُفَارِقَ الْمُشْرِكِينَ إِلَى الْمُسْلِمِينَ. [7]

Пас дар холати оддий хеч унвони баъди аз ташкили дарул ислом сукунат дар миёни секуляристхо ва сарзаминхойики тахти хокимияти секуляристхост шаръий нест.

(идома дорад………)


[1] مسلم1731/ حديث رقم 3364 – از كتاب صحيح مسلم – كِتَابُ الْجِهَادِ وَالسِّيَرِ / ترمذی (۱۴۰۸) کتاب الدیات

[2] حديث رقم 858 – من كتاب الآثار لمحمد بن الحسن الشيباني

[3] ( كتاب السنن الكبری ( قسم الفيء والغنيمة)/ المعجم الأوسط (باب الألف ) المعجم الصغير(باب الجیم)التلخيص الحبي( الجزية. السير)سنن أبي داود( الجهاد )سنن ابن ماجه ( الجهاد )سنن الترمذي ( الديات . السير) سنن الدارمی( السير )صحيح مسلم( الجهاد والسير )مسند الإمام أحمد (باقي مسند الأنصار) مسند البزار (مسند أبي موسى رضي الله عنه) المصنف ابن ابی شیبه (الجهاد.فضل الجهاد)مصنف عبد الرزاق( الجهاد) نصب الراية في تخريج أحاديث الهداية ( السير)   مسند الشافعی ، الام الشافعی،  السنن الصغير للبيهقي، سنن الکبری للبیهقی، شرح معانی الاثار لطحاوی

[4] رواه الطبراني في المعجم الكبير.

[5] رواه الطبراني في المعجم الكبير.

[6] أخرجه النسائي (2568) واللفظ له، وأحمد (20043)

[7] سنن ابن ماجه 2633

Еттинчи муқаддамот дарслари / шаръий манбаълардаги бидъатни мухтасар таниб олиш.

Еттинчи муқаддамот дарслари / шаръий манбаълардаги бидъатни мухтасар таниб олиш.

Шайх Абу Хамза хўромий хафизахуллохни аудио тасмасидан ёзиб олинган

یِیتتِینچِی مُقَدَّمات دَرسلَرِی/ شَرعِی مَنبَعلَردَگِی بِدعَتنِی مُختَصَر تَنِیب آلِیش.

یِیتتِینچِی مُقَدَّمات دَرسلَرِی/ شَرعِی مَنبَعلَردَگِی بِدعَتنِی مُختَصَر تَنِیب آلِیش.

شیخ ابو حمزه هورامی حفظه الله نی ااودیا تسمه سیدن یازیب آلینگن.