وَاعْتَصِمُوا

Муқаддамот дарслари / олтинчи дарс: нима қилиш керак? Онгли,мақсадли ва харакатланувчи вахдат.

Шайх Абу Хамза хўромий хафизахуллохнинг аудио тасмасидан ёзиб олинган.

(8-қисм)

Шу сабабли хам мусулмонларни имоми,амири, рахбари ё халифаси аввало шаръий манбаълар бўйича, сўнгра эса кундалик масалалар бўйича олим бўлиши керак. Ха, биринчи бўлиб керакли ва кифоя қилувчи илмга эга бўлиши керак бўлган нарса, шаръий ахкомлардур; чунки мусулмонларни рахбари улил амр шўросини назорати остида шаръий ахкомларни татбиқ қилишга мукаллафдур ва довлатни устида шаръий худудларга мувофиқ равишда рахбарлик қилиш лозим, демак агар мана бу бўлимда умумий илмга эга бўлмайдиган бўлса, мана бу вазифаларни хар қандай холатда адо қила олмайди ва рахбар бўлишга салохияти хам йўқ. Хатто баъзи фуқахоларни назари бўйича фақатгина шаръий ахкомлар бўйича тақлидий  илмга эга бўлишни ўзи халифа учун етарли эмас; чунки  тақлид ( уларни назари бўйича) хақиқатда нуқсон ва камчилик хисобланади. Шу сабабли хам имомни илми ижтиход қиладиган даражада бўлиши керак деб хисоблашади, улар бунга  қуйидагича далил келтиришади, чунки рахбариятни мансаби ва мақоми энг олий мансаб ва мақом бўлади, демак уни бўйнига олган шахс хам илм сифати бўйича энг комил инсон бўлиши керак. Албатта кам сонли ахли суннат фуқахолари етарли илмни шарт деб санашган ва имомни тақлид қилишини жоиз дейишган ва мужтахид бўлишни зарурий санашмаган.

Ахли суннатни барча уламолари аллохни шариатидаги қонунлар бўйича  олим ва фақих бўлган  рахбарни икки далилга кўра лозим ва зарурий деб билишади:

 -Чунки аллохни шариатидаги қонунлар то қиёмат кунигача мусулмон жамиятини асосий қонунларидур, мана бу қонунни танимасдан, фиқх қилмасдан туриб уни тўғри татбиқ қилишни имкони йўқ.

-Рахбарият энг катта ижро қилувчи кучдаги мақом бўлади,комил шаръий илмга ва фиқхга эга бўлмайдиган бўлса, “мавжуд вазиятга” муносиб равишда ва “кундалик эхтиёжга” кўра шаръий манбаълар бўйича керакли қарорни қабул қила олмайди.

Ўзгарувчи ва вақтинчалик қонунлар заруратга ва эхтиёжларга кўра девон қилинади ёки харбий ва амниятий ва иқтисодий ва бошқа ишлар борасида қабул қилинадиган  фармонлар, қарорларни хаммаси аллохни шариатидаги қонунларни чорчўпида бўлиши ва умумий усуллардан ва аллохни шариатидаги собит қонунлардан четга чиқмаслиги керак. Шариат бўйича  фақих ва олим бўлган рахбар мавжуд бўлмайдиган бўлса, бу вазифани бажаришни имкони йўқ, чунки жамиятни бошқарувидаги  мутахассис фақих, ислом шариатидаги умумий усулларга мувофиқ қарорларни аллохни шариатидаги қонунларига мухолиф бўлган қарорлардан ажратиб ташхис беришга қодир бўлиши лозим. 

Илохий ахкомларни ижро қилиш ва исломий қонунларни пиёда қилиш, шўро сайлаган фақихни назоратисиз, хидоятисиз мумкин эмас, махсусан жиходга ва дифоъга, худудларни ижро қилишга, жазоларга, исломий молиявий ишларни қўлга олиш ва тарқатишга, хорижий давлатлар билан сиёсий алоқаларни тартибга солишга, маъруфга амр қилиш ва мункардан нахий қилишни бир қисмига оид ахкомлар фақихни назоратисиз харгиз мумкин бўлмайди, чунки мана бу ўринларда ахкомларни татбиқ қилиш шунчалик нозик,заиф бўладики, исломий мутахассисни бошқарувисиз ва шаръий ишлар бўйича фақих,олим кишисиз амалга ошмайди.

6-Қурайшлик бўлиши: рахбарнинг қурайшдан ва саййид бўлиши борасида ихтилоф мавжуд, баъзилар бу шартни биринчи даражали,афзал деб билишса, баъзилар эса уни инъиқод шарти дейишади. Бу шартни лозим эканига далил сифатида росулуллох саллаллоху алайхи васалламдан келтирилган ривоятни айтишади:  

  ” إِنَّ هَذَا الْأَمْرَ فِي قُرَيْشٍ لَا يُعَادِيهِمْ أَحَدٌ إِلَّا كَبَّهُ اللَّهُ عَلَى وَجْهِهِ مَا أَقَامُوا الدِّينَ””

Мусулмонлардаги етакчилик тоинки улар динни барпо қилар эканлар, қурайш учун махсусдир, улар билан душманчилик қилган хар қандай кимсани аллох яксон қилади. Ибни Умар розиаллоху анхудан Бухорий келтирган ривоят қуйидагичадур:

 لَا يَزَالُ هَذَا الْأَمْرُ فِي قُرَيْشٍ مَا بَقِيَ مِنْهُمْ اثْنَانِ

Мана бу етакчилик қурайш учун махсус бўлиб давом этади, то улардан икки шахс қолгунича.”

Энди агар мана шундай олим, фақих рахбар мусулмонларнинг риёсатини бўйнига олгач, буни баробарида мусулмонларнинг уни устида хақлари хам бор, бу уларни молиявий жихатдан таъминлаш ва насихат қилишдир, имомнинг одамларни устидаги асосий хаққи эшитиш ва итоат қилишдан иборат, бўлиб хам бу аллохни шариатидаги қонунларни чорчўпида бўлиши керак.

Ха, хамма инсонларни ўртасида ижмоъ холда келишилган нарса шуки, давлат ва хукумат тушунчаси иккита аслий таркибий қисмдан иборат; улардан бири “хукм” ва бошқаси “итоат”дур. Барча мусулмон ва ғайри мусулмон  инсонлар узоқ ўтмишдан то хозирги кунгача хукумат хақида сухбат қилишган пайтида, уларнинг икки тушунча яъни хукм ва итоат борасидаги фикрлари муштаракдур.

Росулуллох саллаллоху алайхи васаллам умумий суратда имом ва рахбариятга итоат қилиш чегарасини мушаххас қилиб мархамат қиладиларки:

  ” لاَ طَاعَةَ فِى مَعْصِيَةِ اللَّهِ إِنَّمَا الطَّاعَةُ فِى الْمَعْرُوفِ “”

“Амир, рахбар, халифага аллохга осий бўлиш бўйича итоат қилинмайди, балки итоат фақат яхши ишларда бўлиши лозим.”

Ибни Умар розиаллоху анхума росулуллох саллаллоху алайхи васалламдан ривоят қилиб айтадики:

 عَلَى الْمَرْءِ الْمُسْلِمِ السَّمْعُ وَالطَّاعَةُ فِيمَا أَحَبَّ وَكَرِهَ إِلاَّ أَنْ يُؤْمَرَ بِمَعْصِيَةٍ فَإِنْ أُمِرَ بِمَعْصِيَةٍ فَلاَ سَمْعَ وَلاَ طَاعَةَ.

Абдуллох ибни Умардан ривоят қилинишича, росулуллох саллаллоху алайхи васаллам мархамат қилганларки:

“ Ўзларини устидаги  амирларини сўзига агар бу ишлар уларга ёқса ёки ёқмаса хам  қулоқ солишлари ва итоат қилишлари инсонларга вожибдур, тоинки у уларни гунохга буюрмас экан, агар у уларни гунохга хукм қиладиган бўлса, бу холатда уни сўзларига қулоқ хам солинмайди ва итоат хам қилинмайди.”

(давоми бор……..)

مُقَدَّمات دَرسلَرِی/ آلتِینچِی دَرس: نِیمَه قِیلِیش کِیرَک؟ آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَت.

شیخ ابو حمزه هورامی حفظه الله نی ااودیا تسمه سیدن یازیب آلینگن.

(8-قیسم)

شوُ سَبَبلِی هَم مُسُلمانلَرنِی اِمامِی،اَمِیرِی،رَهبَرِی یا خَلِیفَه سِی اَوَّلا شَرعِی مَنبَعلَر بوُیِیچَه، سوُنگرَه اِیسَه کوُندَه لِیک مَسَلَه لَر بوُیِیچَه عالِم بوُلِیشِی کِیرَک. حَه، بِیرِینچِی بوُلِیب کِیرَکلِی وَ کِفایَه قِیلوُچِی عِلمگه اِیگه بوُلِیشِی کِیرَک بوُلگن نَرسَه، شَرعِی اَحکاملَردوُر؛ چوُنکِی مُسُلمانلَرنِی رَهبَرِی اوُلِی الاَمر شوُراسِینِی نَظارَتِی آستِیدَه شَرعِی اَحکاملَرنِی تَطبِیق قِیلِیشگه مُکَلَّفدوُر وَ دَولَتنِی اوُستِیدَه شَرعِی حُدُودلَرگه مُوافِق رَوِیشدَه رَهبَرلِیک قِیلِیشِی لازِم، دِیمَک اَگر مَنَه بُو بوُلِیمدَه عُمُومِی عِلمگه اِیگه بوُلمَیدِیگن بوُلسَه، مَنَه بُو وَظِیفَه لَرنِی هَر قَندَی حالَتدَه عَدا قِیلَه آلمَیدِی وَ رَهبَر بُولِیشگه صَلاحِیَتِی هَم یوُق. حَتَّی بَعضِی فُقَهالَرنِی نَظَرِی بوُیِیچَه فَقَطگِینَه شَرعِی اَحکاملَر بوُیِیچَه تَقلِیدِی عِلمگه اِیگه بوُلِیشنِی اوُزِی خَلِیفَه اوُچُون یِیتَرلِی اِیمَس؛ چوُنکِی تَقلِید ( اوُلَرنِی نَظَرِی بوُیِیچَه ) حَقِیقَتدَه نوُقصان وَ کَمچِیلِیک حِسابلَه نَه دِی. شوُ سَبَبلِی هَم اِمامنِی عِلمِی اِجتِهاد قِیلَه دِیگن دَرَجَه دَه بوُلِیشِی کِیرَک دِیب حِسابلَه شَه دِی، اوُلَر بوُنگه قوُیِیدَگِیچَه دَلِیل کِیلتِیرِیشَه دِی، چوُنکِی رَهبَرِیَتنِی مَنصَبِی وَ مَقامِی اِینگ عالِی مَنصَب وَ مَقام بوُلَه دِی، دِیمَک اوُنِی بوُینِیگه آلگن شَخص هَم عِلم صِیفَتِی بُویِیچَه اِینگ کامِل اِنسان بوُلِیشِی کِیرَک. اَلبَتَّه کَم سانلِی اَهلِی سُنَّت فُقَهالَرِی یِیتَرلِی عِلمنِی شَرط دِیب سَنَشگن وَ اِمامنِی تَقلِید قِیلِیشِینِی جائِز دِییِیشگن وَ مُجتَهِد بُولِیشنِی ضَرُورِی سَنَشمَه گن.

اَهلِی سُنَّتنِی بَرچَه اوُلَمالَرِی اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَر بوُیِیچَه عالِم وَ فَقِیه بوُلگن رَهبَرنِی اِیککِی دَلِیلگه کوُرَه لازِم وَ ضَرُورِی دِیب بِیلِیشَه دِی:

• چوُنکِی اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَر تا قِیامَت کوُنِیگه چَه مُسُلمان جَمِیعیَتِینِی اَساسِی قانوُنلَرِیدوُر، مَنَه بوُ قانوُننِی تَنِیمَسدَن، فِقه قِیلمَسدَن توُرِیب اوُنِی توُغرِی تَطبِیق قِیلِیشنِی اِمکانِی یوُق.
• رَهبَرِیَت اِینگ کَتتَه اِجرا قِیلوُچِی کوُچدَگِی مَقام بوُلَه دِی، کامِل شَرعِی عِلمگه وَ فِقهگه اِیگه بوُلمَیدِیگن بوُلسَه، “مَوجُود وَضِیعیَتگه” مُناسِب رَوِیشدَه وَ “کوُندَه لِیک اِیختِیاجگه” کوُرَه شَرعِی مَنبَعلَر بوُیِیچَه کِیرَکلِی قَرارنِی قَبُول قِیلَه آلمَیدِی.

اوُزگه رُوچَن وَ وَقتِینچَه لِیک قانوُنلَر ضَرُورَتگه وَ اِیختِیاجلَرگه کوُرَه دِیوان قِیلِینَه دِی یاکِی حَربِی وَ اَمنِیَتِی وَ اِقتِصادِی وَ باشقَه اِیشلَر بارَه سِیدَه قَبُول قِیلِینَه دِیگن فَرمانلَر، قَرارلَرنِی هَمَّه سِی اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَرنِی چارچوُپِیدَه بوُلِیشِی وَعُمُومِی اوُصُوللَردَن وَ اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی ثابِت قانوُنلَردَن چِیتگه چِیقمَسلِیگِی کِیرَک. شَرِیعَت بوُیِیچَه فَقِیه وَ عالِم بوُلگن رَهبَر مَوجُود بوُلمَیدِیگن بُولسَه، بُو وَظِیفَه نِی بَجَه رِیشنِی اِمکانِی یوُق، چوُنکِی جَمِیعیَتنِی باشقَه رُووِیدَگِی مُتَخَصِّص فَقِیه، اِسلام شَرِیعَتِیدَگِی عُمُومِی اوُصُوللَرگه مُوافِق قَرارلَرنِی اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَرِیگه مُخالِف بوُلگن قَرارلَردَن اَجرَه تِیب تَشخِیص بِیرِیشگه قادِر بوُلِیشِی لازِم.  

اِلاهِی اَحکاملَرنِی اِجرا قِیلِیش وَ اِسلامِی قانوُنلَرنِی پِیادَه قِیلِیش، شوُرا سَیلَه گن فَقِیهنِی نَظارَتِیسِیز، هِدایَتِیسِیز موُمکِین اِیمَس، مَخصُوصاً جِهادگه وَ دِفاعگه، حُدُودلَرنِی اِجرا قِیلِیشگه، جَزالَرگه، اِسلامِی مالِیَه وِی اِیشلَرنِی قوُلگه آلِیش وَ تَرقَه تِیشگه، خارِیجِی دَولَتلَر بِیلَن سِیاسِی عَلاقَه لَرنِی تَرتِیبگه سالِیشگه، مَعرُوفگه اَمر قِیلِیش وَ مُنکَردَن نَهِی قِیلِیشنِی بِیر قِیسمِیگه آئِد اَحکاملَر فَقِیهنِی نَظارَتِیسِیز هَرگِیز موُمکِین بوُلمَیدِی، چوُنکِی مَنَه بوُ اوُرِینلَردَه اَحکاملَرنِی تَطبِیق قِیلِیش شوُنچَه لِیک نازِیک، ضَعِیف بوُلَه دِیکِی، اِسلامِی مُتَخَصِّصنِی باشقَه رُووِیسِیز وَ شَرعِی اِیشلَر بوُیِیچَه فَقِیه، عالِیم کِیشِیسِیز عَمَلگه آشمَیدِی.

6- قُرَیشلِیک بوُلِیشِی: رَهبَرنِینگ قُرَیشدَن وَ سَیِّد بوُلِیشِی بارَه سِیدَه اِیختِلاف مَوجُود، بَعضِیلَر بُو شَرطنِی بِیرِینچِی دَرَجَه لِی،اَفضَل دِیب بِیلِیشسَه، بَعضِیلَر اِیسَه اوُنِی اِنعِقاد شَرطِی دِییِیشَه دِی. بُو شَرطنِی لازِم اِیکَه نِیگه دَلِیل صِیفَتِیدَه رَسُول الله صلی الله علیه وَسَلَّمدَن کِیلتِیرِیلگن رِوایَتنِی اَیتِیشَه دِی:    ” إِنَّ هَذَا الْأَمْرَ فِي قُرَيْشٍ لَا يُعَادِيهِمْ أَحَدٌ إِلَّا كَبَّهُ اللَّهُ عَلَى وَجْهِهِ مَا أَقَامُوا الدِّينَ””[1] مَسَلمانلَردَگِی یِیتَکچِیلِیک تائِنکِی اوُلَر دِیننِی بَرپا قِیلَر اِیکَنلَر، قُرَیش اوُچُون مَخصُوصدِیر، اوُلَر بیلَن دُشمَنچِیلِیک قِیلگن هَر قَندَی کِیمسَه نِی اَلله یَکسان قِیلَه دِی. اِبنِ عُمَر رَضِیَ الله عَنهُ دَن بُخارِی کِیلتِیرگن رِوایَت قوُیِیدَگِیچَه دوُر:     لَا يَزَالُ هَذَا الْأَمْرُ فِي قُرَيْشٍ مَا بَقِيَ مِنْهُمْ اثْنَانِ  مَنَه [2] بُو یِیتَکچِیلِیک قُرَیش اوُچُون مَخصُوص بوُلِیب دَوام اِیتَه دِی، تائِنکِی اوُلَردَن اِیککِی شَخص قالگوُنِیچَه.”

اِیندِی اَگر مَنَه شوُندَی عالِم، فَقِیه رَهبَر مُسُلمانلَرنِینگ رِیاسَتِینِی بوُینِیگه آلگچ، بوُنِی بَرابَرِیدَه مُسُلمانلَرنِینگ اوُنِی اوُستِیدَه حَقلَرِی هَم بار، بُو اوُلَرنِی مالِیَه وِی جِهَتدَن تَعمِینلَش وَ نَصِیحَت قِیلِیشدِیر، اِمامنِینگ آدَملَرنِی اوُستِیدَگِی اَساسِی حَققِی اِیشِیتِیش وَ اِطاعَت قِیلِیشدَن عِبارَت، بوُلِیب هَم بُو اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَرنِی چارچوُپِیدَه بوُلِیشِی کِیرَک.

حَه، هَمَّه اِنسانلَرنِی اوُرتَه سِیدَه اِجماع حالدَه کِیلِیشِیلگن نَرسَه شوُکِی، دَولَت وَ حُکوُمَت توُشوُنچَه سِی اِیککِیتَه اَصلِی تَرکِیبِی قِیسمدَن عِبارَت؛ اوُلَردَن بِیرِی “حُکم” وَ باشقَه سِی “اِطاعَت” دوُر. بَرچَه مُسُلمان وَ غَیرِی مُسُلمان اِنسانلَر اوُزاق اوُتمِیشدَن تا حاضِرگِی کوُنگه چَه حُکوُمَت حَقِیدَه صُحبَت قِیلِیشگن پَیتِیدَه، اوُلَرنِینگ اِیککِی توُشوُنچَه یَعنِی حُکم وَ اِطاعَت بارَه سِیدَگِی فِکرلَرِی مُشتَرَکدوُر.

رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّم عُمُومِی صُورَتدَه اِمام وَ رَهبَرِیَتگه اِطاعَت قِیلِیش چِیگه رَه سِینِی مُشَخَّص قِیلِیب مَرحَمَت قِیلَه دِیلَرکِی:    ” لاَ طَاعَةَ فِى مَعْصِيَةِ اللَّهِ إِنَّمَا الطَّاعَةُ فِى الْمَعْرُوفِ “[3]”  “اَمِیر، رَهبَر، خَلِیفَه گه اَلله  گه عاصِی بوُلِیش بُویِیچَه اِطاعَت قِیلِینمَیدِی، بَلکِی اِطاعَت فَقَط یَحشِی اِیشلَردَه بوُلِیشِی لازِم.”

اِبنِ عُمَر رَضِیَ الله عَنهُما رَسُول الله صلی الله علیه وَسَلَّمدَن رِوایَت قِیلِیب اَیتَه دِیکِی:    عَلَى الْمَرْءِ الْمُسْلِمِ السَّمْعُ وَالطَّاعَةُ فِيمَا أَحَبَّ وَكَرِهَ إِلاَّ أَنْ يُؤْمَرَ بِمَعْصِيَةٍ فَإِنْ أُمِرَ بِمَعْصِيَةٍ فَلاَ سَمْعَ وَلاَ طَاعَةَ. [4]عَبدُ الله اِبنِ عُمَردَن رِوایَت قِیلِینِیشِیچَه، رَسُول الله صلی الله علیه وَسَلَّم مَرحَمَت قِیلگنلَرکِی: “اوُزلَرِینِی اوُستِیدَگِی اَمِیرلَرِینِی سوُزِیگه اَگر بُو اِیشلَر اوُلَرگه یاقسَه یاکِی یاقمَه سَه هَم قوُلاق سالِیشلَرِی وَ اِطاعَت قِیلِیشلَرِی اِنسانلَرگه واجِبدوُر، تائِنکِی اوُ اوُلَرنِی گوُناهگه بوُیوُرمَس اِیکَن، اَگر اوُ اوُلَرنِی گوُناهگه حُکم قِیلَه دِیگن بوُلسَه، بُو حالَتدَه اوُنِی سوُزلَرِیگه قوُلاق هَم سالِینمَیدِی وَ اِطاعَت هَم قِیلِینمَیدِی.”

(دوامی بار…….)

---

[1] صحيح البخارى ج9 ص12 

[2] صحيح البخارى ت ج9ص13

[3] متفق عليه 

[4] متفق عليه 

درسهای مقدماتی/درس ششم:  چه باید کرد؟ وحدت آگاهانه، هدفمند و حرکتی

 پیاده شده از نوار صوتی شیخ ابوحمزه المهاجر هورامی حفظه الله

(8-قسمت)

بر این اساس امام، امیر، رهبر یا خلیفه ی مسلمین باید ابتداء عالم به منابع شرعی و به دنبال آن عالم به مسائل روز باشد.  بله اولین چیزی كه باید  به آن علم وافر وكافی داشته باشد، احكام شرعی است؛ چون رهبر مسلمین مكلف است تحت نظارت شورای اولی الامر احكام شرعی را تطبیق کند و دولت را مطابق حدود شرعی رهبری كند، پس اگر دراین بخش علم جامع نداشته باشد، این وظیفه را  به هیچ صورتی نمی تواند ادا کند و صلاحیت رهبر شدن را ندارد. حتی بعضی از فقها براین نظرهستند كه تنها علم داشتن به احكام شرعی به شكل تقلید برای خلیفه كافی نیست؛ چون تقلید (از نظر آنها) درحقیقت یك نوع نقص وكمبود به حساب می آید.  به همین دلیل لازم می دانند كه باید علم امام درحد اجتهاد باشد و چنین استدلال می كنند كه چون منصب و مقام رهبریت برترین منصب و مقام است پس باید متصدی آن كاملترین شخص درتمام صفات علمی باشد. البته عده ی کمی از فقهای اهل سنت هم هستند که علم كافی را شرط دانسته ومقلد بودن امام را جایز می دانند وضرورتی به لزوم مجتهد بودن نمی بینند. 

تمام علمای اهل سنت وجود رهبری عالم و فقیه به قانون شریعت الله را به دو دلیل لازم و ضروری می دانند :

• چون قانون شریعت الله تا روز قیامت قانون اساسی جامعه ی مسلمین است، بدون شناخت و بدون تفقه در این قانون، امکان تطبیق صحیح آن نیست .
• رهبریت بزرگترین مقام قوه ی مجریه ست و تا علم و فقه کامل شرعی نداشته باشد نمی تواند متناسب با «وضع موجود» و «نیازهای روز» تصمیمات لازم را از منابع شرعی بگیرد.

قوانین متغیر و موقت که بر اساس ضرورت ها و نیازها تدوین می شوند، یا فرمانها و تصمیماتی که در امور نظامی و امنیتی و اقتصادی و غیره گرفته می شوند همگی باید در چهار چوب قوانین شریعت الله باشند و هرگز نباید از اصول کلی و قوانین ثابت شریعت الله بیرون باشند. بدون حضور رهبری که در شریعت فقیه و عالم شده باشد انجام این وظایف امکان پذیر نیست، چون فقیه متخصص در مدیریت جامعه است که می تواند مقررات موافق با اصول کلی  شریعت اسلام و مخالف با قانون شریعت الله را از هم تشخیص دهد.

اجرای احکام الهی، و پیاده کردن نظام اسلامی، بدون هدایت و نظارت فقیه منتخب شورا، امکان پذیر نیست، خصوصاً احکام مربوط به جهاد و دفاع، اجرای حدود و تعزیرات، اخذ وتوزيع امور مالي اسلامي، و تنظیم روابط سیاسی با دولت های خارجی، و بخشی از امر به معروف و نهی از منکر، هرگز بدون نظارت فقیه، امکان پذیر نمیشود، چون تطبیق احکام در این موارد آن چنان حساس و آسیب پذیر استکه بدون سرپرستی یک متخصص اسلامی و بدون وجود یک فقیه و عالم در امور شرعی انجام نمی گیرند

     6 – قریشی بودن : قریشی و سید بودن رهبر مورد اختلاف است، برخی ها این شرط را شرط اولویت وبهتری می دانند، وتعدادی هم شرط انعقاد می دانند . از دلایل لزوم این شرط احادیثی است که از رسول الله صلی الله علیه وسلم روایت شده است مثل: ” إِنَّ هَذَا الْأَمْرَ فِي قُرَيْشٍ لَا يُعَادِيهِمْ أَحَدٌ إِلَّا كَبَّهُ اللَّهُ عَلَى وَجْهِهِ مَا أَقَامُوا الدِّينَ”[1]” زمامداری مسلمانان مخصوص قریش می باشد تا زمانیكه دین را برپا می دارند، وهركه با آنها دشمنی كند، خداوند اورا سرنگون خواهد نمود “.وروایت دیگربخاری از ابن عمر رضی الله عنهما چنین است : لَا يَزَالُ هَذَا الْأَمْرُ فِي قُرَيْشٍ مَا بَقِيَ مِنْهُمْ اثْنَانِ[2]همواره این امر(زعامت مسلمانان) مخصوص قریش است تا زمانیكه دوشخصی از آنها باقی باشند”.

 حالا اگر چنین رهبر عالم و فقیهی سرپرستی و ولایت مسلمین را بر عهده گرفت در برابر مسئولیتهائی که دارد بر مسلمین هم حقوقی دارد که علاوه بر تأمین امور مالی و نصیحت شدن، اساسی ترین حق امام برمردم، سمع واطاعتی است که در همان چارچوبه ی قانون شریعت الله باشد . 

بله، چیزی که بین همه ی انسانها اجماع وجود دارد این است که  مفهوم دولت و حکومت دو تا مؤلفه اصلی دارد؛ یکی «حکم»است و دیگری «اطاعت»است. تمام انسانهای مسلمان و غیر مسلمان از گذشته های دور تا به امروز وقتی راجع به حکومت صحبت می‌کنند، اشتراک آنها در دو مفهوم حکم و اطاعت حتماً  وجود دارد .

رسول الله صلی الله علیه وسلم به صورت کلی  حدود اطاعت از امام و رهبریت را مشخص می کند و می فرماید :” لاَ طَاعَةَ فِى مَعْصِيَةِ اللَّهِ إِنَّمَا الطَّاعَةُ فِى الْمَعْرُوفِ “[3]“اطاعت از امير و رهبر و خلیفه و غیره درمعصیت الله نیست، بلكه اطاعت فقط دركارهای نیك می باشد”.

  ابْنِ عُمَرَ رضی الله عنهما از رسول الله صلی الله علیه وسلم روایت می کند که : عَلَى الْمَرْءِ الْمُسْلِمِ السَّمْعُ وَالطَّاعَةُ فِيمَا أَحَبَّ وَكَرِهَ إِلاَّ أَنْ يُؤْمَرَ بِمَعْصِيَةٍ فَإِنْ أُمِرَ بِمَعْصِيَةٍ فَلاَ سَمْعَ وَلاَ طَاعَةَ.[4]از عبد الله بن عمر روایت است كه رسول الله فرمود:” برانسان مسلمان واجب است كه سخن امیر خود را بشنود واز او اطاعت كند در كار هایی كه مورد پسند او است وكارهایی كه مورد پسندش نیست، تا وقتیكه او را به گناه دستور  ندهد، اگر او را به گناه حكم می كند، در این صورت نه اطاعت وی واجب است ونه شنیدن سخنان وی”.

(ادامه دارد……)

---

[1] صحيح البخارى ج9 ص12 

[2] صحيح البخارى ت ج9ص13

[3] متفق عليه 

[4] متفق عليه 

Дарсхойи муқаддамотий/ дарси шишум : чи бояд кард? Вахдати огохона, хадафманд ва харакатий.

Пиёда шуда аз навори совтийи шайх мужохид : Абу Хамза мухожир  хўромий.

(44- қисмат)

Нобуд шудани хукумати шўро ва руйи кор омадани хукумати салтанатий умматун вахидах ва жамоати вохидро монанди галла гургзадайи кардки ба анвоъ ва ашколи гуногуни тафарруқ гирифтор шуд. Хар чанд дар тули чохордах қарни торихи ислом, мужохидони бузург кушидандки дўврони хукуматхойи ғейри исломий ва бадили изтирорий исломро хотима бидиханд ва хукумати исломий ала минхажин нубувватро дубора таъсис кунанд. Хар чанд талоши ин родмардон мужиб шуда астки билахара харакати озодхохи исломий батури куллий мутаваққиф нашавад, аммо мутаъассифона то кунун, баилали мухталиф аммо мушаххас ва ровшан аксарияти қотиъи ин қиёмхо ба натижайи комил нарасида аст, ва се чохор мовриди хамки дар қарни ахир дидаем бадилхойи изтирорий хукумати исломий ала минхажин нубувват буданд. Бале натижайи хатмий ва амалий вужуди салтанат ва диктотури мунжар ба тўлиди ижтиходоти мутафарриқ ва тақсими уммат ба фирқахойи мазхабий ва инхидоми шўро ба табаъи он инхидоми вахдат дар жомеъа шуд.

Бародарон ва хохарони мо ба хуби бояд диққат дошта бошандки танхо уммат ва жамоати вохид астки бар масири залолат ва саргардони харакат намекунад, ва аллох таоло хам танхо бо жамоати астки аз ин уммат ба вужуд омада аст. Холо мухим нест ин уммати бошад муташаккил аз миллионхо ва балки миллиярдхо нафар ё ин уммат танхо ек нафар бошад мисли саййидина Иброхимки танхо мўъмини он бурхайи замони буд:

:«إِنَّ إِبْرَاهِيمَ كَانَ أُمَّةً قَانِتًا لِلَّهِ حَنِيفًا وَلَمْ يَكُ مِنَ الْمُشْرِكِينَ» (نحل/120)

Иброхим уммати буд мутиъ ва хақгероий ва у аз зумраи мушрикин набуда аст.

Дар мовқеиятхойи чун саййидина Иброхим астки гуфтайи ибни Масъуд ёдимон меояд:

«الْجَمَاعَةُ مَا وَافَقَ طَاعَةَ اللَّهِ وَإِنْ كُنْتَ وَحْدَكَ»  ё « الْجَمَاعَةُ مَا وَافَقَ الحق و لو كُنْتَ وَحْدَكَ»[1]

Жамоат он астки мувофиқи хақ бошад, агар чи танхо худит боши.

Дар инжо мухим ин астки аз “ мажмуъи тамоми мўъминини он замон” бояд “ уммат” вужуд дошта бошадки аз он “ жамоати “ вохид ба вужуд меояд ва аллох аз ин жамоат химоят мекунад. Дар хеч жойи шариат аз умматхо ва жамоатхойи мухталиф ва мутафарриқ сухбат нашуда аст ва аллох таоло дар хеч жо ғейри аз тахдид, ваъдайи хейри ба инсонхойи мутафарриқ надода аст.

Бале уммат астки харгиз саргардон намешавад ва бар гумрохий ва масири золлинки мунофиқин ва секулярзадахо хастанд харакат намекунад. Яъни замоники шумо ибтидоъ дар намозитон таъаххуди

« إِیَّاکَ نَعْبُدُ وإِیَّاکَ نَسْتَعِینُ ‏»

ро медихид ва баъди аз ин таъаххуд дархоститонро матрах мекунид ва мегуйид:

 «اِهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقیمَ»

яъни манро ба рохи

« الَّذِینَ أَنعَمتَ عَلَیهِمْ »

Яъни рохи умматики ба жамоат мунтахий мешавад рохнамоий ва хидоят кунад. На рохи куффор

«غَیرِ المَغضُوبِ عَلَیهِمْ»

Ва на рохи мунофиқин ва секулярзадахо

«وَلاَ الضَّالِّینَ»

ки ба саргардоний ва сардаргумий мунтахий мешавад. Росулуллох саллаллоху алайхи васаллам мефармояд:

-1 إِنَّ اللَّهَ لَا يَجْمَعُ أُمَّتِي – أَوْ قَالَ: أُمَّةَ مُحَمَّدٍ – عَلَى ضَلَالَةٍ، وَيَدُ اللَّهِ مَعَ الجَمَاعَةِ، وَمَنْ شَذَّ شَذَّ إِلَى النَّارِ[2]

Хамоно худованд уммати маро – ё фармуд: уммати Мухаммадро – бар гумрохий жамъ намегардонад. Дасти худо хамрохи жамоат аст ва хар каси мунфарид шавад, ва касики аз жамоат кинорагири кунад, дар оташи жаханнам ворид мешавад: хамин ривоят бо алфози чун

«لَا يَجْمَعُ اللَّهُ أُمَّتِي عَلَى الضَّلَالَةِ أَبَدًا» ва  «مَا كَانَ اللَّهُ لِيَجْمَعَ هَذِهِ الأُمَّةَ عَلَى الضَّلالَةِ أَبَدًا وَيَدُ اللَّهِ عَلَى الجماعة» ва: «لَنْ تَجْتَمِعَ أُمَّتِي عَلَى الضَّلَالَةِ أَبَدًا، فَعَلَيْكُمْ بِالْجَمَاعَةِ فَإِنَّ يَدَ اللهِ عَلَى الْجَمَاعَةِ[3]

Аз ибни Умар ва дигарон ривоят шуда аст.

1-    سَأَلْتُ رَبِّي عَزَّ وَجَلَّ أَرْبَعًا فَأَعْطَانِي ثَلَاثًا وَمَنَعَنِي وَاحِدَةً: سَأَلْتُ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ أَنْ لَا يَجْمَعَ أُمَّتِي عَلَى ضَلَالَةٍ فَأَعْطَانِيهَا، وَسَأَلْتُ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ أَنْ لَا يُظْهِرَ عَلَيْهِمْ عَدُوًّا مِنْ غَيْرِهِمْ، وَسَأَلْتُ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ أَنْ لَا يُهْلِكَهُمْ بِالسِّنِينَ كَمَا أَهْلَكَ الْأُمَمَ قَبْلَهُمْ فَأَعْطَانِيهَا، وَسَأَلْتُ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ أَنْ لَا يَلْبِسَهُمْ شِيَعًا وَيُذِيقَ بَعْضَهُمْ بَأْسَ بَعْضٍ فَمَنَعَنِيهَا “[4]

2-    إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ وَعَدَنِي فِي أُمَّتِي وَأَجَارَهُمْ مِنْ ثَلَاثٍ: لَا يَعُمُّهُمْ بِسَنَةٍ، وَلَا يَسْتَأْصِلُهُمْ عَدُوٌّ، وَلَا يَجْمَعُهُمْ عَلَى ضَلَالَةٍ “[5]“”

3-    عَنْ كَعْبِ بْنِ عَاصِمٍ قَالَ: سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ: “إِنَّ اللَّهَ تَعَالَى قَدْ أَجَارَ لِي عَلَى أُمَّتِي مِنْ ثَلاثٍ لا يَجُوعُوا وَلا يَجْتَمِعُوا عَلَى ضَلالَةٍ وَلا يستباح بيضة المسلمين

Дар тамоми ин ривоятхо росулуллох саллаллоху алайхи васаллам мефармояд: аллох таоло бо онки замонат накарда астки “ умматам” мутафарриқ нашаванд аммо замонат ва ваъдайи се чизро дар мовриди “ умматам” ба ман дода аст, еки инки “ умматам” бар гумрохи хамраъй намешаванд, дувум инки “ умматам” гурсна намемонанд ва севуми инки душман бар “ умматам” чира намешавад. Бале “ уммат” астки бар гумрохи ва залолат ва саргардони екраъй ва мужтамаъ намешаванд, агар “ уммат” набуд чи? Инхамма саргардоний ва гумрохийи фирақ ва тафосир ва гуруххойи мухталифро магар дар торих надидем? Ё хамин алъон хам намебинем?

(идома дорад……..)

---

[1] به روایت ابن عساكر با سند صحيح از ابن مسعود

[2] أخرج الترمذي في جامعه عن ابن عمر رضي ا الله عنهما . رقم الحديث 2167/ وللحديث شواهد عند الحاكم (1/115-116) و عند ابن أبي عاصم في كتابه السنة(85,84,83,82,80) وذكره ابن ماجة في سننه من حديث أنس (3950) وذكره السيوطي في الجامع الصغير (1818)وقال حديث حسن وصححه الشيخ الألباني في الجامع الصغير (1844) وللحديث شاهد عند الامام أحمد في المسند (5/145)وفي سنن الدارمي(1/29) وعند أبي داود 4/452 وانظر كذلك مجمع الزوائد للهيثمي 1/177 باب في الاجماعقال أبو محمد بن حزم في الاحكام4/131 وقد روي أنه قال:(لاتجتمع أمتي على ضلالة )وهذاو ان لم يصح لفظه ولا سنده فمعناه صحيح

[3] في المعجم الكبير للطبراني (٢١٧١، ٣٤٤٠، ١٣٦٢٣): صححه الشيخ الألباني بهذا اللفظ في ظلال الجنة (٨٠).

[4] في مسند الإمام أحمد (٢٧٢٢٤  ( عَنْ أَبِي بَصْرَةَ الْغِفَارِيِّ صَاحِبِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

[5] سنن الدارمي (٥٥(

Дарсхойи муқаддамотий/ дарси шишум : чи бояд кард? Вахдати огохона, хадафманд ва харакатий.

Пиёда шуда аз навори совтийи шайх мужохид : Абу Хамза мухожир  хўромий.

(43- қисмат)

 Хамонтурики арз шуд инхо хастандки намояндахойи ижроий ва дигар қувваро мушаххас ва интихоб мекунад. Шўро астки тасмим мегирадки чи каси амир ва рахбар бишавад, на хеч шахс ва ё мақоми, хар чандки интихоб кунанда ё интихоб шаванда солихтарин афроди мовжуд дар жомеъа замони худишон бошанд.

Али ибни Аби Толиб дар номаш ба Муовия менависад: хамоно бо ман байъат карданд он мардумики байъат карданд бо Абу Бакр ва Умар ва Усмон бар сари он шароитики бо ишон байъат карда буданд. Пас каси хақ надорад раъйи ишон ( бузургони шўро)ро напазирад ва жузъ ин нестки шўройи таъйин кунанда имом, вазифайи хаққи мухожирин ва ансор аст, пас агар бар марди иттифоқ назар карда ва уро имом номиданд мужиби ризойи худо гардида аст.

إِنَّمَا الشُّورَى لِلْمُهَاجِرِينَ وَ الْأَنْصَارِفَإِنِ اجْتَمَعُوا عَلَى رَجُلٍ وَ سَمَّوْهُ إِمَاماً كَانَ ذَلِكَ لِلَّهِ رِضًا[1]

Ба ин шева шўро пас аз росулуллох саллаллоху алайхи васаллам барои замонати хифзи вахдат ва жамоат вазоифи худишро дар камоли сихат ва саломат анжом медод ва хилофат ва хукумати исломий ала минхажин нубувват ба масири худиш идома медод то инки балойи вайронгар ва “ бидъати” ғейри исломий ва зидди исломий домангири муслимин шуд, ва он пейдо шудани хукумати мурисий ва хонуводаги ба жойи хукумат ва хилафату ала минхажин нубувват.

Аз ин замон то кунун мо шохиди хукуматхойи бадили изтирорийи ин хукумати ала минхажин нубуввват хастем, аз ин замон то кунун системи шўройи вохид ва ижмоъи вохид ва уммати вохид ва жамоати вохид жойи худишро дод ба системи салтанатий ва мурисий ва ижмоъхойи мутаъаддид ва умматхойи мутаъаддид ва жамоатхойи мутаъаддид. Ва ба хамин содаги хукумати салтанати бо нобуди хукумати исломий ала минхажин нубувват ва бо нобуди шўройи вохид ва ижмоъи вохид ва жамоати вохид бони ва омили аслийи тафарруқ хам шуд.

Бале, шўро маркази барои ижтимоъи сохиби назарон ва мутахассисин аст, то бо баррасийи масоилики тахассус доранд ек рохи халли дуруст ва вохидро дар қолиби ижмоъ арза кунанд. Замоники ин васила ва абзори мухим аз бейн биравад ниёзхойи жомеъа ба ижтиходоти рузки аз бейн намеравад, барои хамин мужтахидин ва сохиби назаронки жойи барои ирояйи ижмоъи вохид надоранд мажбур мешаванд ба ниёзхойи рузи жомеъа жавоб бидиханд ва дидгох ва ижтиходоти фардий худишонро ба жомеъа арза кунанд, дар жомеъа хам табиий астки хар гурухи аз еки аз назароти ин сохиб назарони мутафарриқ ва аз еки аз ин ижтиходоти фардийи табъият кунанд, чун ниёз доранд ва бояд ба ниёзхойи рузишон посух дода шавад.

Ин ихтилофот дар назархо дар шўро зотан мусбат аст ва омили пешрафт ва хамоханг шудан бо ниёзхойи руз астки шўро бо ижмоъи вохид ин дидгоххойи мухталифро бо ирояйи бехтарин дидгох созмондехи мекунад, ин шўроики аз ижтимоъи  улил амр бавужуд омада боиси арза шудани оройи мухталиф ва тафосири мухталиф ва ижтиходоти мухталиф аст. Хамин шўро тамоми адилла ва ижтиходоти мухталифро баррасий мекунад, ва дар нихоят бо ижмоъи вохид бехтарин ва мунтабиқтарин онхо бо мавозини аслийро ба уммати вохид ва жамоати вохиди муслимин арза мекунад, ва бақияйи ороъ ва тафосир ва ижтиходотики дар назари у заиф ва ғейри мустадил хастандро мардуд ва матруд мекунад. Аммо замоники ин шўро барои табодули ороъ ва расидан ба бехтарин назар ва ороъйи ижмоъи вохид вужуд надошта бошад хамин назароти мутаъаддид хох нохох ба чанд дастаги ва тафарруқ мунжар мешавад. Дар қуруни гузашта набуди шўройи вохид ва ижмоъи вохид бони ва боиси инхамма тафарруқ  буда аст. Баъди аз хилофати Хусайн ибни Али розиаллоху анхума ва инхидоми шўройи улил амр тавассути салотин пас аз он ва жойгузини низоми шохигари ба жойи хукумати исломий ала минхажин нубувват, мардум ба сурати жудогона ва мутафарриқ дар умури фардий, хонуводаги ё ижтимоий ва иқтисодий ва ғейрих суъолоти худишонро аз уламо ва донишмандони замони худишон мепурсиданд. Интури будки дар макон ва замони донишмандон медидандки хилофат ва хукумати исломий ала минхажин нубувват  мунхадим шуда аст, шўро хам аз бейн рафта аст, улил амр хам намонда аст, ирояйи ижтиходоти фардий ба жомеъа хам мунжар ба тафарруқ мешавад, агар баён хам накунем чизхойи балад хастемки агар бигуем китмон аст ва хиёнат ва зарурий хам хастанд, ва мажбур аст, ва ниёзи жомеъа хам иқтизо ба ровшангари дорад, тамоми ин маворид ин уламоро ночор ва мажбур мекардки хар кудом батури жудогона ба истинботи ахком аз манобеъи шаръий иқдом кунанд ва ижтиходоти фардий худишонро ироя бидиханд. Ба хамин рохати  вахдати уммат, аз хам пўшида ва уммати вохиди пулодин, ва жамоати вохиди муслимин ба тадриж ва бо мурури солхо ва солхо муталоший шуд, ва ба жойи умматхойи мутаъаддид ва жамоатхойи мутаъаддид руйиданд ва жомеъа ба даххо шоха ва гурух ва мазхаби мухталиф тақсим шуд.

Дар ин сурат возих ва ровшан астки мазхаб яъни истинбот ва ижтиходи афрод бажойи шўройи вохид ва ижмоъи вохид. Ошкоро мебинемки мазохиб дар замони хукумати исломий ала минхажин нубувват вужуд надоштанд ва шўройи вохид ва ижмоъи вохид дар панохи чанин хукумати зомини вахдат ва хофизи уммати исломий буд, дар баробар, набуди хукумати исломий ала минхажин нубувват ва инхидоми шўройи вохид ва ижмоъи вохид боиси пейдоиши мазохиби мухталиф ва хамин тафосир ва мазохиб тавассути пейравони мазохиб аз авомили тафарруқ шуданд, ва лизо хамчунонки шўро зомини вахдати уммат аст, тафосири мутафарриқ аз асбобхойи тафарруқи он гардиданд.

(идома дорад…….)

---

[1]نهج البلاغه فيض الاسلام جلد 5 صفحه 831 مكتوب ششم

Муқаддамот дарслари / олтинчи дарс: нима қилиш керак? Онгли,мақсадли ва харакатланувчи вахдат

Шайх Абу Хамза хўромий хафизахуллохнинг аудио тасмасидан ёзиб олинган.

(7-қисм)

Мана бу янги шароитда уммул мўъминин Оиша розиаллоху анхо ахли маккани ё бошқа дорул ислом  минтақаларини  хижрати хақида айтадиларки: 

انْقَطَعَتْ الْهِجْرَةُ مُنْذُ فَتَحَ اللَّهُ عَلَى نَبِيِّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَكَّةَ.

Чунки макка ўша замондаги араб ярим оролини пойтахти бўлган эди, у фатх бўлгач бошқа минтақалар хам тўда-тўда ва гурух-гурух бўлиб мусулмон бўлишади. Аллох таоло хатто пойтахтни фатхидан олдинги ёрдамларни фатхдан кейинги ёрдамлар билан баробар деб хисобламайди:

 لَا یَسْتَوِی مِنکُم مَّنْ أَنفَقَ مِن قَبْلِ الْفَتْحِ وَقَاتَلَ أُوْلَئِکَ أَعْظَمُ دَرَجَةً مِّنَ الَّذِینَ أَنفَقُوا مِن بَعْدُ وَقَاتَلُوا وَکُلّاً وَعَدَ اللَّهُ الْحُسْنَى وَاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِیرٌ ‏(الحديد/10)

Сизлардан (макка) фатх бўлишидан илгари инфоқ-эхсон қилган ва (росулуллох саллаллоху алайхи васаллам билан бирга кофирларга қарши) урушган кишилар (макка фатхидан кейин инфоқ- эхсон қилган ва урушган кишилар билан) баробар бўлмас. улар кейин инфоқ-эхсон қилган ва урушган кишилардан улуғроқ мартабададирлар. Барчаларига аллох гўзал (оқибат- жаннат) ваъда қилгандир. Аллох қилаётган амалларингиздан хабардордир.

Бу ерда яна бир бор ишора қилиниши керак бўлган нуқта шуки, хар бир диёр фатх бўлмагунча унда хижратни жойгохи сақланиб қолади ва  бу диёрни фатхидан олдинги молиявий ёрдамларни қадри ва жойгохи хам фатхдан кейинги ёрдамлар билан баробар бўла олмайди. Энди агар шахс хижратга қодир бўлиб туриб узрга эга бўлмаган холда хижрат қилмаган бўлса, нима бўлади?

Бу дунёдаги буйруқ шуки:

 الَّذِینَ آمَنُواْ وَلَمْ یُهَاجِرُواْ مَا لَکُم مِّن وَلاَیَتِهِم مِّن شَیْءٍ حَتَّى یُهَاجِرُواْ وَإِنِ اسْتَنصَرُوکُمْ فِی الدِّینِ فَعَلَیْکُمُ النَّصْرُ إِلاَّ عَلَى قَوْمٍ بَیْنَکُمْ وَبَیْنَهُم مِّیثَاقٌ وَاللّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِیرٌ‏(انفال/72)

Албатта, иймон келтирган, хижрат қилган ва молу жонлари билан аллох йўлида курашган зотлар ва (маккадан хижрат қилиб келган мухожирларга) уй-жой бериб, ёрдам қилган зотлар- ана ўшалар бир-бирларига дўстдирлар. (Яъни тириклари бир-бирларига хамкор, ўрталарида ўлим бўлса, бир-бирларига меъросхўрдирлар). Иймон келтирган,аммо хижрат қилмаган (яъни хали-хануз маккада яшаб турган) кишилар эса то хижрат қилмагунларича сизлар уларга дўстлик қила олмайсизлар (яъни, бир-бирингизга хамкор,меросхўр бўла олмайсизлар). Агар улар дин йўлида сизлардан ёрдам сўрасалар, ёрдам қилиш зиммангиздадир. Магар уларга ўрталарингизда (урушмаслик хақида ) ахд-паймон бўлган қавмга зарар етказиш билан ёрдам қилмайсизлар. Аллох қилаётган амалларингизни кўргувчидир.

Улар қиёматда хам жуда хам ёмон вазиятда бўладилар: Аллох таоло мархамат қиладики:

إِنَّ الَّذِينَ تَوَفَّاهُمُ الْمَلائِكَةُ ظَالِمِي أَنْفُسِهِمْ قَالُوا فِيمَ كُنْتُمْ قَالُوا كُنَّا مُسْتَضْعَفِينَ فِي الْأَرْضِ قَالُوا أَلَمْ تَكُنْ أَرْضُ اللَّهِ وَاسِعَةً فَتُهَاجِرُوا فِيهَا فَأُولَئِكَ مَأْوَاهُمْ جَهَنَّمُ وَسَاءَتْ مَصِيراً *  إِلاَّ الْمُسْتَضْعَفِينَ مِنَ الرِّجَالِ وَالنِّسَاء وَالْوِلْدَانِ لاَ يَسْتَطِيعُونَ حِيلَةً وَلاَ يَهْتَدُونَ سَبِيلاً * فَأُوْلَئِكَ عَسَى اللّهُ أَن يَعْفُوَ عَنْهُمْ وَكَانَ اللّهُ عَفُوًّا غَفُورًا (نساء/97-99)

Албатта мусулмонлар билан бирга хижрат қилмасдан кофирлар қўл остида яшашга рози бўлиш билан ўз жонларига жабр қилган кимсаларнинг жонларини олиш чоғида фаришталар уларга: “қандай холда яшадингиз?”- деганларида: “ биз бу ерда чорасиз бечоралар эдик”, дедилар. (Шунда фаришталар): “хижрат қилсанглар аллохнинг ери кенг эди-ку?! (нега дину иймонларингиз йўлида бу юртдан хижрат қилмадинглар?) – дейишди.  Бундайларнинг жойлари жаханнамдир. Қандай ёмон жойдир у! *** Фақат бирон чора топишга қодир бўлмай, хижрат йўлини истаб топа олмай чорасиз қолган кишилар, аёллар ва болалар борки, бундайларни шояд аллох авф этса. Зотан, аллох авф этгувчи, мағфират қилгувчи бўлган зотдир.

Хозирги пайтда ўзларининг назарларидаги дорул исломдан чиқиб англияга,канадага, америкага, иорданияга, россияга ва бошқа дорул куфр, дорул харбга кетаётган баъзи кишилар қандай вазиятга эга бўлишлари мумкин, улар бу дунёда бизларни наздимизда қандай жойгохга эга бўладилар? Махсусан ўзларини олим деб хисоблайдиган ва ўша дорул харб бўлган дорул куфрда жойлашиб олиб қуролли муридларини йўллаб турадиган ва муридларини дини,жони, номуси, аёли, фарзандлари, ота-онаси,моли, ватани билан ўйнашадиган ва хатто муомала қиладиган  дастадаги кишиларни холи қандай бўлади?    

3-Бу ерда ишора қилиниши керак бўлган учинчи нуқта, мусулмонларни жамиятидаги рахбариятни эшитиш ва итоат қилиш орқали дорул исломни химоя қилишликдур.

Ахли суннат деб маъруф бўлган фирқалар ва мазхаблар жамиятни рахбариятига эга бўладиган киши учун баъзи шарт ва белгиларни лозим деб санашади, масалан:

1-Ислом: чунки  

وَلَن يَجْعَلَ اللّهُ لِلْكَافِرِينَ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ سَبِيلاً ( نساء/ 141).

Ва аллох харгиз кофирлар учун мўъминлар устига йўл бермагай.

Демак,кофир инсон мусулмонларни устида волий,раис бўлиши раво кўрилмайди. У зот мархамат қиладики:

 يَاأَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنْ تُطِيعُوا الَّذِينَ كَفَرُوا يَرُدُّوكُمْ عَلَى أَعْقَابِكُمْ فَتَنْقَلِبُوا خَاسِرِينَ ( آل عمران/ 149).

Эй мўъминлар, агар кофирларга итоат қилсангиз, сизларни кетингизга (куфрга) қайтарадилар. Бас, зиён кўргувчиларга айланиб қоласизлар.

2-Эркак киши бўлиши: Умар ибни Хаттоб розиаллоху анху айтадики: “бизлар жохилиятда аёлларни хеч нарса деб хисоблардик, аммо ислом келгач, худо уларни (аёлларни) қуръонда зикр қилди, бизларни устимизда уларни хақлари борлигини тушуниб етдик, фақат уларни ишларимизга  (мамлакатни идорий ва ижроий ишларига) аралаштирмаймиз. “ 

3-Адолат: рахбарни шахсиятида адолатни мавжуд бўлиши энг мухим шартлардан хисобланади, демак рахбарнинг фосиқ, фожир бўлиши тўғри бўлмайди, адолат рахбар сайланаётган пайтидаги энг керакли шарт саналади, магар изтирорий холатдагина фожир шахсга  маълум жойгача сабр- тоқат қилиниши мумкин.

4-Иқтидор ва қобилият: аллохни шариатидаги қонунлар асосида адолатни ижро қилиш учун мусулмон шахс керакли  иқтидор ва қобилиятга эга бўлиши керак, бу нарсаларни энг мухими аллохни шариатидаги қонунлар ва кундалик масалалар бўйича илмдур.

(давоми бор…….)

مُقَدَّمات دَرسلَرِی/ آلتِینچِی دَرس: نِیمَه قِیلِیش کِیرَک؟ آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَت.

شیخ ابو حمزه هورامی حفظه الله نی ااودیا تسمه سیدن یازیب آلینگن.

(7-قیسم)

مَنَه بُو یَنگِی شَرائِطدَه اوُمُّ المُؤمِنِین عایِشَه رَضِیَ الله عَنها اَهلِی مَککَه نِی یا باشقَه دارُ الاِسلام مِنطَقَه لَرِینِی هِجرَتِی حَقِیدَه اَیتَه دِیلَرکِی:   انْقَطَعَتْ الْهِجْرَةُ مُنْذُ فَتَحَ اللَّهُ عَلَى نَبِيِّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَكَّةَ. [1].  چوُنکِی مَککَه اوُشَه زَماندَگِی عَرَب یَرِیم آرالِینِی پایتَختِی بوُلگن اِیدِی، اوُ فَتح بوُلگچ باشقَه مِنطَقَه لَر هَم توُدَه – توُدَه وَ گوُرُوه- گوُرُوه بوُلِیب مُسُلمان بوُلِیشَه دِی. اَلله تَعالَی حَتَّی پایتَختنِی فَتحِیدَن آلدِینگِی یاردَملَرنِی فَتحدَن کِییِینگِی یاردَملَر بِیلَن بَرابَر دِیب حِسابلَه مَیدِی:    لَا یَسْتَوِی مِنکُم مَّنْ أَنفَقَ مِن قَبْلِ الْفَتْحِ وَقَاتَلَ أُوْلَئِکَ أَعْظَمُ دَرَجَةً مِّنَ الَّذِینَ أَنفَقُوا مِن بَعْدُ وَقَاتَلُوا وَکُلّاً وَعَدَ اللَّهُ الْحُسْنَى وَاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِیرٌ ‏(الحديد/10)  سِیزلَردَن (مَککَه) فَتح بوُلِیشِیدَن اِیلگه رِی اِنفاق – اِحسان قِیلگن وَ ( رَسُول الله صلی الله عَلَیهِ وَسَلَّم بِیلَن بِیرگه کافِرلَرگه قَرشِی) اوُرُوشگن کِیشِیلَر (مَککَه فَتحِیدَن کِییِین اِنفاق- اِحسان قِیلگن وَ اوُرُوشگن کِیشِیلَر بِیلَن) بَرابَر بوُلمَس. اوُلَر کِییِین اِنفاق – اِحسان قِیلگن وَ اوُرُوشگن کِیشِیلَردَن اوُلوُغراق مَرتَبَه دَه دوُرلَر. بَرچَه لَرِیگه اَلله گوُزَل (عاقِبَت- جَنَّت) وَعدَه قِیلگندِیر. اَلله قِیلَه یاتگن عَمَللَرِینگِیزدَن خَبَرداردِیر.

بُو یِیردَه یَنَه بِیر بار اِیشارَه قِیلِینِیشِی کِیرَک بوُلگن نوُقطَه شوُکِی، هَر بِیر دِیار فَتح بوُلمَه گوُنچَه اوُندَه هِجرَتنِی جایگاهِی سَقلَه نِیب قالَه دِی وَ بوُ دِیارنِی فَتحِیدَن آلدِینگِی مالِیَه وِی یاردَملَرنِی قَدرِی وَ جایگاهِی وَ هَم فَتحدَن کِییِینگِی یاردَملَر بِیلَن بَرابَر بوُلَه  آلمَیدِی. اِیندِی اَگر شَخص هِجرَتگه قادِر بوُلِیب توُرِیب عُذرگه اِیگه بوُلمَه گن حالدَه هِجرَت قِیلمَه گن بُولسَه،  نِیمَه بوُلَه دِی؟

بُو دُنیادَگِی بوُیرُوق شوُکِی:     الَّذِینَ آمَنُواْ وَلَمْ یُهَاجِرُواْ مَا لَکُم مِّن وَلاَیَتِهِم مِّن شَیْءٍ حَتَّى یُهَاجِرُواْ وَإِنِ اسْتَنصَرُوکُمْ فِی الدِّینِ فَعَلَیْکُمُ النَّصْرُ إِلاَّ عَلَى قَوْمٍ بَیْنَکُمْ وَبَیْنَهُم مِّیثَاقٌ وَاللّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِیرٌ‏(انفال/72) اَلبَتَّه، اِیمان کِیلتِیرگن، هِجرَت قِیلگن وَ مالوُ- جانلَرِی بِیلَن اَلله یوُلِیدَه کوُرَشگن ذاتلَر وَ (مَککَه دَن هِجرَت قِیلِیب کِیلگن مُهاجِرلَرگه) اوُی- جای بِیرِیب، یاردَم قِیلگن ذاتلَر- اَنَه اوُشَه لَر بِیر- بِیرلَرِیگه دوُستدِیرلَر. ( یَعنِی تِیرِیکلَرِی بِیر- بِیرلَرِیگه هَمکار، اوُرتَه لَرِیدَه اوُلِیم بوُلسَه، بِیر- بِیرلَرِیگه مِعراثخوُردِیرلَر). اِیمان کِیلتِیرگن، اَمّا هِجرَت قِیلمَه گن ( یَعنِی هَلِی- هَنوُز مَککَه دَه یَشَب توُرگن) کِیشِیلَر اِیسَه تا هِجرَت قِیلمَه گوُنلَرِیچَه سِیزلَر اوُلَرگه دوُستلِیک قِیلَه آلمَیسِیزلَر ( یَعنِی، بِیر- بِیرِینگِیزگه هَمکار، مِعراثخوُر بوُلَه آلمَیسِیزلَر). اَگر اوُلَر دِین یوُلِیدَه سِیزلَردَن یاردَم سُورَه سَه لَر، یاردَم قِیلِیش ذِمَّنگِیزدَه دِیر. مَگر اوُلَرگه اوُرتَه لَرِینگِیزدَه ( اوُرُوشمَسلِیک حَقِیدَه) عَهد – پَیمان بوُلگن قَومگه ضَرَر یِیتکَه زِیش بِیلَن یاردَم قِیلمَیسِیزلَر. الله قِیلَه یاتگن عَمَللَرِینگِیزنِی کوُرگوُچِیدِیر.

اوُلَر قِیامَتدَه هَم جوُدَه یامان وَضِیعیَتدَه بوُلَه دِیلَر: اَلله تَعالَی مَرحَمَت قِیلَه دِیکِی:    إِنَّ الَّذِينَ تَوَفَّاهُمُ الْمَلائِكَةُ ظَالِمِي أَنْفُسِهِمْ قَالُوا فِيمَ كُنْتُمْ قَالُوا كُنَّا مُسْتَضْعَفِينَ فِي الْأَرْضِ قَالُوا أَلَمْ تَكُنْ أَرْضُ اللَّهِ وَاسِعَةً فَتُهَاجِرُوا فِيهَا فَأُولَئِكَ مَأْوَاهُمْ جَهَنَّمُ وَسَاءَتْ مَصِيراً *  إِلاَّ الْمُسْتَضْعَفِينَ مِنَ الرِّجَالِ وَالنِّسَاء وَالْوِلْدَانِ لاَ يَسْتَطِيعُونَ حِيلَةً وَلاَ يَهْتَدُونَ سَبِيلاً * فَأُوْلَئِكَ عَسَى اللّهُ أَن يَعْفُوَ عَنْهُمْ وَكَانَ اللّهُ عَفُوًّا غَفُورًا (نساء/97-99) اَلبَتَّه مُسُلمانلَر بِیلَن بِیرگه هِجرَت قِیلمَسدَن کافِرلَر قوُل آستِیدَه یَشَشگه راضِی بوُلِیش بِیلَن اوُز جانلَرِیگه جَبر قِیلگن کِیمسَه لَرنِینگ جانلَرِینِی آلِیش چاغِیدَه فَرِیشتَه لَر اوُلَرگه : ” قَندَی حالدَه یَشَه دِینگِیز؟” – دِیگنلَرِیدَه : ” بِیز بُو یِیردَه چارَه سِیز بِیچارَه لَر اِیدِیک”، دِیدِیلَر. ( شوُندَه فَرِیشتَه لَر): “هِجرَت قِیلسَنگلَر اَلله نِینگ یِیرِی کِینگ اِیدِی- کوُ؟! ( نِیگه دِینُو اِیمانِینگِیز یوُلِیدَه بُو یوُرتدَن هِجرَت قِیلمَه دِینگلَر؟) – دِییِیشدِی. بوُندَیلَرنِینگ جایلَرِی جَهَنَّمدِیر. قَندَی یامان جایدِیر اوُ! *** فَقَط بِیران چارَه تاپِیشگه قادِر بوُلمَی، هِجرَت یوُلِینِی اِیستَب تاپَه آلمَی چارَه سِیز قالگن کِیشِیلَر، عَیاللَر وَ بالَه لَر بارکِی، بوُندَیلَرنِی شایَد اَلله عَوف اِیتسَه. ذاتاً، اَلله عَوف اِیتگوُچِی، مَغفِرَت قِیلگوُچِی بوُلگن ذاتدِیر. [2]

حاضِرگِی پَیتدَه اوُزلَرِینِینگ نَظَرلَرِیدَگِی دارُ الاِسلامدَن چِیقِیب اَنگلِیَه گه، کَنَدَه گه، اَمِیرِکَه گه، اِیَردَه نِیَه گه، راسسِیَه گه وَ باشقَه دارُ الکُفر، دارُالحَربگه کِیتَه یاتگن بَعضِی کِیشِیلَر قَندَی وَضِیعیَتگه اِیگه بوُلِیشلَرِی موُمکِین، اوُلَر بُو دُنیادَه بِیزلَرنِی نَزدِیمِیزدَه قَندَی جایگاهگه اِیگه بوُلَه دِیلَر؟ مَخصُوصاً اوُزلَرِینِی عالِم دِیب حِسابلَیدِیگن وَ اوُشَه دارُ الحَرب بوُلگن دارُ الکُفردَه جایلَه شِیب آلِیب قوُراللِی مُرِیدلَرِینِی یوُللَب توُرَه دِیگن وَ مِرِیدلَرِینِی دِینِی، جانِی، نامُوسِی، عَیالِی، فَرزَندلَرِی، آتَه – آنَه سِی، مالِی، وَطَنِی بِیلَن اوُینَه شَه دِیگن وَ حَتَّی مُعامَلَه قِیلَه دِیگن دَستَه دَگِی کِیشِیلَرنِی حالِی قَندَی بوُلَه دِی؟    

3- بُو یِیردَه اِیشارَه قِیلِینِیشِی کِیرَک بوُلگن اوُچِینچِی نوُقطَه، مُسُلمانلَرنِی جَمِیعیَتِیدَگِی رَهبَرِیَتنِی اِیشِیتِیش وَ اِطاعَت قِیلِیش آرقَه لِی دارُ الاِسلامنِی حِمایَه قِیلِیشلِیکدوُر.

اَهلِی سُنَّت دِیب مَعرُوف بوُلگن فِرقَه لَر وَ مَذهَبلَر جَمِیعیَتنِی رَهبَرِیَتِیگه اِیگه بوُلَه دِیگن کِیشِی اوُچُون بَعضِی شَرط وَ بِیلگِیلَرنِی لازِم دِیب سَنَشَه دِی، مَثَلا:

1- اِسلام: چوُنکِی  وَلَن يَجْعَلَ اللّهُ لِلْكَافِرِينَ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ سَبِيلاً ( نساء/ 141) وَ اَلله هَرگِیز کافِرلَر اوُچُون مُؤمِنلَر اوُستِیگه یوُل بِیرمَه گی. دِیمَک، کافِر اِنسان مُسُلمانلَرنِی اوُستِیدَه والِی،رَئِیس بوُلِیشِی رَوا کوُرِیلمَیدِی. اوُ ذات مَرحَمَت قِیلَه دِیکِی:   يَاأَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنْ تُطِيعُوا الَّذِينَ كَفَرُوا يَرُدُّوكُمْ عَلَى أَعْقَابِكُمْ فَتَنْقَلِبُوا خَاسِرِينَ ( آل عمران/ 149). اِی مُؤمِنلَر، اَگر کافِرلَرگه اِطاعَت قِیلسَنگِیز، سِیزلَرنِی کِیتِینگِیزگه (کُفرگه) قَیتَه رَه دِیلَر. بَس، زِیان کوُرگوُچِیلَرگه اَیلَه نِیب قالَه سِیزلَر.

2- اِیرکَک کِیشِی بوُلِیشِی: عُمَر اِبنِ خَطّاب رَضِیَ الله عَنهُ اَیتَه دِیکِی: “بِیزلَر جاهِلِیَتدَه عَیاللَرنِی هِیچ نَرسَه دِیب حِسابلَردِیک، اَمّا اِسلام کِیلگچ، خُدا اوُلَرنِی (عَیاللَرنِی) قُرآندَه ذِکر قِیلدِی، بِیزلَرنِی اوُستِیمِیزدَه اوُلَرنِی حَقلَرِی بارلِیگِینِی توُشوُنِیب یِیتدِیک، فَقَط اوُلَرنِی اِیشلَرِیمِیزگه ( مَملَه کَتنِی اِدارِی وَ اِجرائِی اِیشلَرِیگه ) اَرَه لَشتِیرمَیمِیز. [3]

3- عَدالَت: رَهبَرنِی شَخصِیَتِیدَه عَدالَتنِی مَوجُود بوُلِیشِی اِینگ مُهِم شَرطلَردَن حِسابلَه نَه دِی، دِیمَک رَهبَرنِینگ فاسِق، فاجِر بوُلِیشِی توُغرِی بُولمَیدِی، عَدالَت رَهبَر سَیلَه نَه یاتگن پَیتِیدَگِی اِینگ کِیرَکلِی شَرط سَنَلَه دِی، مَگر اِضطِرارِی حالَتدَه گِینَه فاجِر شَخصگه مَعلوُم جایگه چَه صَبر- طاقَت قِیلِینِیشِی موُمکِین.

4- اِقتِدار وَ قابِیلِیَت: اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَر اَساسِیدَه عَدالَتنِی اِجرا قِیلِیش اوُچُون مُسُلمان شَخص کِیرَکلِی اِقتِدار وَ قابِیلِیَتگه اِیگه بوُلِیشِی کِیرَک، بُو نَرسَه لَرنِی اِینگ مُهِمِی اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَر وَ کوُندَه لِیک مَسَلَه لَر بُویِیچَه عِلمِیدوُر.

(دوامی بار…….)

---

[1]صحيح البخارى

[2] در جلسه ی اول از درس ششممان در مورد وحدت آگاهانه، هدفمند و حرکتی، عرض کردیم که  تقویت کردن و پشتیبانی مومنین توسط همدیگردراین  بُنْيَانِ الْمَرْصُوصِ يَشُدُّ بَعْضُهُ بَعْضًاساختمان سربی یا به قول ما پولادین كه يك قسمت آن، قسمت ديگر را محكم نگه مى دارد تنها زبانی و روی نقشه نیست، بلکه این ساختمان سازی و محافظت از آن پس از ساخته شدن نشانه هایی دارد و باید اعمالی انجام بشود که نشان بدهد طرف در ادعایش چقدر صادق و پایبند است که به دو مورد آن اشاره کردیم … در این جلسه مان هم سعی می کنیم با ذکر دو مورد کلی دیگردرسمان راادامه بدهیم . ان شاء الله . 

[3] رواه البخاري

درسهای مقدماتی/درس ششم:  چه باید کرد؟ وحدت آگاهانه، هدفمند و حرکتی

 پیاده شده از نوار صوتی شیخ ابوحمزه المهاجر هورامی حفظه الله

(7-قسمت)

در این شرایط جدید است که ام المومنین عایشه رضی الله عنها در مورد هجرت اهل مکه یا سایر سرزمینهای دارالاسلام می گوید: انْقَطَعَتْ الْهِجْرَةُ مُنْذُ فَتَحَ اللَّهُ عَلَى نَبِيِّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَكَّةَ[1].  چون مکه پایتخت آن زمان شبه جزیره بود که با فتح آن سایر مناطق هم فوج فوج و گروه گروه مسلمان شدند .  الله تعالی حتی کمکهای مالی قبل از فتح پایتخت را با کمکهای مالی پس از فتح آن یکی نمی داند: لَا یَسْتَوِی مِنکُم مَّنْ أَنفَقَ مِن قَبْلِ الْفَتْحِ وَقَاتَلَ أُوْلَئِکَ أَعْظَمُ دَرَجَةً مِّنَ الَّذِینَ أَنفَقُوا مِن بَعْدُ وَقَاتَلُوا وَکُلّاً وَعَدَ اللَّهُ الْحُسْنَى وَاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِیرٌ ‏(الحديد/10) کسانی از شما که پیش از فتح (مکّر، به سپاه اسلام کمک کرده‌اند و ازاموال خود)بخشیده‌اند و (در راه خدا) جنگیده‌اند، (با دیگران) برابر و یکسان نیستند . آنان درجه و مقامشان فراتر و برتر از درجه و مقام کسانی است که بعد از فتح (مکه، در راه اسلام) بذل و بخشش نموده‌اند و جنگیده‌اند اما به هر حال، خداوند به همه، وعده پاداش نیکو می‌دهد، و او آگاه از هر آن چیزی است که می‌کنید. 

نکته ای که لازم است باز به آن اشاره بشود این است که جایگاه هجرت در هر سرزمینی تا زمانی حفظ می شود که آن سرزمین تصرف نشده باشد و جایگاه و ارزش کمکهای مالی هم متناسب با زمان فتح این پایتخت یا قبل از این فتح ارزشگذاری می شود.  حالا اگر کسی توانائی هجرت داشت و جزو معذورین نبود و هجرت نکرد چه؟

در دنیا امر این است:  الَّذِینَ آمَنُواْ وَلَمْ یُهَاجِرُواْ مَا لَکُم مِّن وَلاَیَتِهِم مِّن شَیْءٍ حَتَّى یُهَاجِرُواْ وَإِنِ اسْتَنصَرُوکُمْ فِی الدِّینِ فَعَلَیْکُمُ النَّصْرُ إِلاَّ عَلَى قَوْمٍ بَیْنَکُمْ وَبَیْنَهُم مِّیثَاقٌ وَاللّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِیرٌ‏(انفال/72) امّا کسانی که ایمان آورده‌اند اما (با وجود توانائی)مهاجرت نکرده اند (هیچ گونه تعهّد و مسؤولیّت و) ولایتی در برابر آنان ندارید تا آن گاه که مهاجرت می‌کنند . اگر به سبب دینشان از شما کمک و یاری خواستند، کمک و یاری بر شما واجب است، مگر زمانی که مخالفان آنان گروهی باشند که میان شما و ایشان پیمان باشد. (در این صورت رعایت عهد و پیمان، از رعایت حال چنین مؤمنان بی‌حالی لازم‌تر است . به هر حال ) خداوند می‌بیند آنچه را که می‌کنید.‏

و درقیامت هم وضع بسیار بدی دارند: الله سبحانه مي فرمايد: إِنَّ الَّذِينَ تَوَفَّاهُمُ الْمَلائِكَةُ ظَالِمِي أَنْفُسِهِمْ قَالُوا فِيمَ كُنْتُمْ قَالُوا كُنَّا مُسْتَضْعَفِينَ فِي الْأَرْضِ قَالُوا أَلَمْ تَكُنْ أَرْضُ اللَّهِ وَاسِعَةً فَتُهَاجِرُوا فِيهَا فَأُولَئِكَ مَأْوَاهُمْ جَهَنَّمُ وَسَاءَتْ مَصِيراً *  إِلاَّ الْمُسْتَضْعَفِينَ مِنَ الرِّجَالِ وَالنِّسَاء وَالْوِلْدَانِ لاَ يَسْتَطِيعُونَ حِيلَةً وَلاَ يَهْتَدُونَ سَبِيلاً * فَأُوْلَئِكَ عَسَى اللّهُ أَن يَعْفُوَ عَنْهُمْ وَكَانَ اللّهُ عَفُوًّا غَفُورًا (نساء/97-99)بیگمان کسانی که فرشتگان ( برای قبض روح) به سراغشان می‌روند و (می‌بینند که به سبب ماندن با کفّار در کفرستان، و هجرت نکردن به سرزمین ایمان) بر خود ستم کرده‌اند ، بدیشان می‌گویند: کجا بوده‌ایدکه اینک چنین بی‌دین و توشه مرده‌اید و بدبخت شده‌اید؟ عذرخواهان ) گویند : ما بیچارگانی در سرزمین (کفر) بودیم .گویند : مگر زمین خدا وسیع نبود تا در آن کوچ کنید ؟ جایگاه آنان دوزخ است، و چه بد جایگاهی و چه بد سرانجامی !‏مگر بیچارگانی از مردان و زنان و کودکانی که کاری از آنان ساخته نیست و راه چاره‌ای نمی‌دانند.‏ پس امید است که خداوند از آنان درگذرد (چون قدرت هجرت نداشته‌اند) و خداوند بس عفوکننده و آمرزنده است .‏

الان آن عده ای که از دارالاسلام مورد نظر خودشان هم به دارالکفر و دارالحربی چون انگلیس و کانادا و آمریکا و اردن و روسیه و غیره می روند باید چه وضعیتی داشته باشند و باید چه جایگاهی نزد ما در دنیا داشته باشند؟ بخصوص آن دسته ای که خودشان را هم عالم می دانند و از آن دارالکفرهای دارالحرب برای مریدان مسلحشان خط و نشان تعیین می کنند و با دین، جان، ناموس، زن، فرزند، پدر، مادر، مال و وطن مریدانشان بازی و حتی معامله می کنند.[2] 

• مورد سومی که در اینجا بهآن اشاره می کنیم پشتیبانی از دارالاسلام با سمع و طاعه برای رهبریت جامعه ی مسلمین است

فرق و مذاهب معروف به اهل سنت برای کسی که باید رهبریت جامعه را در اختیار داشته باشد شروط و ویژگی هایی را لازم دانسته اند مثل :

1-    اسلام: چون وَلَن يَجْعَلَ اللّهُ لِلْكَافِرِينَ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ سَبِيلاً ( نساء/ 141). هرگز خداوند كافران را بر مؤمنان چيره نخواهد ساخت پس روا نيست انسان كافر، والى و رئيس مسلمانان شود. و مى فرمايد: يَاأَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنْ تُطِيعُوا الَّذِينَ كَفَرُوا يَرُدُّوكُمْ عَلَى أَعْقَابِكُمْ فَتَنْقَلِبُوا خَاسِرِينَ ( آل عمران/ 149). اي كساني كه ايمان آورده‌ايد ! اگر از كافران، فرمانبرداري كنيد، شما را به كفر برمي‌گردانند و زيان ديده (از سوي دين و ايمان به سوي كفر و حرمان) برمي‌گرديد . 

  2  – مرد بودن : عمر بن خطاب رضی الله عنه می گويد: «ما در جاهليت زنان را چيزى به حساب نمى آورديم اما زمانيكه اسلام آمد و خداوند آنان (زنان) را در قرآن ذكر نمود، دريافتيم كه آنان حقوقى برگردن ما دارند، جز اينكه آنان را وارد امورمان (امورادارى و اجرايى مملكت) ننماييم.»[3]

3- عدالت : وجود عدالت در شخصیت رهبر شرط مهمی بحساب می آید، پس درست نیست كه، رهبر شخص فاسق و فاجری باشد، وعدالت شرط لازمی در انعقاد رهبریت می باشد، مگر در حالت اضطرار که تا رفع اضطرار شخص فاجر تا جاهایی تحمل می شود .

     4- كفایت و توانائی : برای اجرای عدالت بر اساس قانون شریعت الله شخص مسلمان لازم است از كفایت وتوانائی هایی برخوردار باشد، که مهمترین آنها  علم به قانون شریعت الله و مسائل روزاست . 

(ادامه دارد……)

---

[1]صحيح البخارى

[2] در جلسه ی اول از درس ششممان در مورد وحدت آگاهانه، هدفمند و حرکتی، عرض کردیم که  تقویت کردن و پشتیبانی مومنین توسط همدیگردراین  بُنْيَانِ الْمَرْصُوصِ يَشُدُّ بَعْضُهُ بَعْضًاساختمان سربی یا به قول ما پولادین كه يك قسمت آن، قسمت ديگر را محكم نگه مى دارد تنها زبانی و روی نقشه نیست، بلکه این ساختمان سازی و محافظت از آن پس از ساخته شدن نشانه هایی دارد و باید اعمالی انجام بشود که نشان بدهد طرف در ادعایش چقدر صادق و پایبند است که به دو مورد آن اشاره کردیم … در این جلسه مان هم سعی می کنیم با ذکر دو مورد کلی دیگردرسمان راادامه بدهیم . ان شاء الله . 

[3] رواه البخاري

Дарсхойи муқаддамотий/ дарси шишум : чи бояд кард? Вахдати огохона, хадафманд ва харакатий.

Пиёда шуда аз навори совтийи шайх мужохид : Абу Хамза мухожир  хўромий.

(42- қисмат)

1-хукми дигар хукми будки бо кўмаки ёрон ва шўро онро барои шароит ва мовқеиятхойи замони ва макони хосси ва ниёзхойи руз истинбот мекард ва онро басурати вохид дар миёни мусалмонон эълом мекард.

وَشَاوِرْهُمْ فِی الأَمْرِ فَإِذَا عَزَمْتَ فَتَوَکَّلْ عَلَى اللّهِ إِنَّ اللّهَ یُحِبُّ الْمُتَوَکِّلِینَ ‏ (آل عمران/159)

Ва дар корхо бо онон машварат ва ройзани кун. Ва хенгомики ( пас аз шур ва табодули ороъ) тасмим ба анжоми кори гирифти ( қотиъона даст ба кор шу ва ) бар худо таваккул кун; чироки худо таваккул кунандагонро дуст медорад. Мисли тағйири макон дар жанги бадр ё берун рафтан барои жанги ухуд ё кандани хандақ дар жанги ахзоб.

Холо баъди аз вафоти росулуллох саллаллоху алайхи васаллам, хам қуръон хастки тавассути худи қуръон ин ахком ровшан шуда аст ва ижтиход бар он ворид нест ва харфи намемонад ва хам суннати сахих хаст, аммо татбиқи қавонини қуръон ва суннати сахих дар зуруфи хос ва дар масоили ва ниёзхойи руз ва жадидки бо истефода аз қуръон ва суннат бояд ихтиходоти жадид сурат бигирад ва инсон қудрати ижтиход дар онхоро дорад.

Ин маворидики ижтиход пазиранд куллиётиш басурати маъодини ғаний дар қуръон ва суннат баён шуда аст ва хайат ва шўройи улил амр дар хар замони мутаносиб бо масоили руз ва тахаввулоти жадид он жузъиётишро баён мекунад, хамчун девони замони Умар жихати татбиқи атъамахум мин жуъ ё жам овари қуръон мисли замоники эълом мешавад ва амрухум шўро байнахум тасмим гирифта мешавад шўро аз тариқи ек мажлис бошад ё ду мажлис ё чанд мажлис? Ё замоники амр мешавад:

:  اعْدِلُوا هُوَ أَقْرَبُ لِلتَّقْوى‌ …

Ё амр мешавад:

وَإِذَا حَكَمْتُمْ بَيْنَ النَّاسِ أَنْ تَحْكُمُوا بِالْعَدْلِ:

Аслий тағйир нопазир ва қонуни куллий астки дар хар замон ва макони амал ба он лозим ва зарурий аст аммо роххо, васоили ижройи адолат нисбат ба тараққий замони ва макони мутағаййир аст: масалан ек додгох ё ду додгох, ё аслан шева додраси ба чи шевайи бехтар ва рохаттар анжом мешавад. Ва мавориди интурики мисли маъдани охан мемондки ба замин нозил шуда аст ва инсонхо мутаносиб бо ниёзхойи рузишон чизхойи жадиди аз он мегиранд ва ба ниёзхойи рузишон посух медиханд. Маъдани он собит аст аммо чизхоики дар замонхо ва маконхойи мухталиф аз он тўлид мешавад мухталиф хастанд.

Дар ингуна маворид ижтиход пазир бояд шўройи улил амр тасмим бигирад, ва бо тавассул ба шўро ва бо ек раъйи вохид ва иттифоқи назар, умури жадид бар муслимин эълом бишавад, ва мухолифин хам тобеъи раъйи шўро ва намоянда қуввайи мужрия яъни рахбар ва амири муслимин бишаванд.

Возих астки асли хукм дар ингуна маворид собит аст аммо шевахойи ижройи ин ахком дар замонхо ва маконхойи мухталиф мутаносиб бо ниёзхойи муслимин ва мутаносиб бо тараққиёти мужтамиъи муслимин мутағаййир аст, исрор ва пофишорий бар бардошти қадимий ва ижтиходи қадимийки ба дарди замони худиш хурда аст, аммо алъон наметавонад жавобгуйи вазъи мовжуд ва ниёзхойи рузи муслимин бошад,ба нахви бархалофи дастуроти шариат амал кардан ва жойгузин кардани кўхна ба жойи нов астки , илова бар садама задан бар жомеъайи муслимин, дар сурати огохи ва амдий будан, садамоти зиёдийро ба иймони шахс ворид мекунад.

Дар ин сурат, дар холати оддий ва табиий, ғейри аз китоб ва суннати сахих ва раъйи вохиди шўро чизи дигари барои муслимин хужжат нест ва раъйи носавоб, аммо самимонайи шўройи мақбул, бар савоби шахс, дар умури ижроий марбут ба харакати исломий ва хукумати исломий аржахият дорад. Хамчунонки росулуллох саллаллоху алайхи васаллам дар шўройи тасмимгири барои хуруж аз Мадина дар жанги ухуд бар халофи раъйи худиш таслими раъйи носавоби шўро шуд.

Шўройи улил амр ва раъйи вохиди он ижтиходий аст аз манобеъи дин ва қонуни шариати аллох, аммо ижтиходи вохид ва ижмоъи вохид барои жамоати вохид. Ва замоники аллох таоло ваъдайи хилофати бар заминро ба мустазъафин медихад ва бар он таъкид дорад:

وَعَدَ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا مِنكُمْ وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَيَسْتَخْلِفَنَّهُمْ فِي الْأَرْضِ كَمَا اسْتَخْلَفَ الَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ وَلَيُمَكِّنَنَّ لَهُمْ دِينَهُمُ الَّذِي ارْتَضَىٰ لَهُمْ وَلَيُبَدِّلَنَّهُم مِّن بَعْدِ خَوْفِهِمْ أَمْنًا ۚ (نور/55)

Ба хуби ва ошкоро барои мо ровшан ва ошкоро астки амали солихики дар заминаи касби қудрати хукумати бояд анжомиш бидихем ва танхо зомини ижройи қонуни шариати аллох мешавад фақат ва фақат шўрост ва дигар хеч. Дар ислом фақат шўростки ба расмият шинохта шуда , шўро астки намояндагони ижроий ё рахбар/ амир ва халифаро мушаххас мекунад, ва дар кул танхо шўро астки амриш вожибул итоат ва хам сатхи қонуни худо ва суннати росулуллох саллаллоху алайхи васаллам аст.

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواأَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الأَمْرِ مِنْكُمْ .

Шўройи улил амр илова бар онки бо ижмоъи вохидиш зомин ва омили ташкили жамоати вохид ва боиси хамбастаги ва вахдати комил миёни муслимин аст, бузургтарин монеъи ташкили хукуматхойи фардий ва мурисий хам хаст. Улил амри минкум жамъ аст ва ба маъни ек фард дар ек  замон нест, балки донишмандон ва огохони ба масоил ва мушкилот ва ниёзхойи жомеъаро дарбар мегирадки , мутахассис дар амри хастандки дар он амри тахассус доранд ва барои ин амр интихоб шуданд.

(идома дорад…….)

Дарсхойи муқаддамотий/ дарси шишум : чи бояд кард? Вахдати огохона, хадафманд ва харакатий.

Пиёда шуда аз навори совтийи шайх мужохид : Абу Хамза мухожир  хўромий.

(41- қисмат)

Бале,шўройи улил амр дар хар замони мутаносиби бо шароити хос ва ниёзхойи рузи муслимин ва кейфият ва чигунаги татбиқи қонуни шариати аллохро бо ек раъйи вохид баён мекунад. Ба унвони мисол медонемки шевайи идорайи жомеъа бояд бар асоси шўро бошад, холо ин шўрохо аз сақифа то кунун мутаносиб бо ниёзхойи рузи муслимин пичидатар шуданд, ва ниёз ба созмондехи ва танзимоти хосси марбут ба хамон замонро пейдо мекунанд, ва гарна наметавонанд посухгуйи ниёзхойи рузи муслимин бошанд.

Кейфият ва чигунаги татбиқ ва ижройи шаръий ва сахихи стротежихойи калон

«أَطْعَمَهُمْ مِنْ جُوعٍ» وَ «آَمَنَهُمْ مِنْ خَوْفٍ»

Хам тамоман тобеъи шароити замони ва макони хосси худишонанд. Ба унвони мисол мудирияти иқтисодий жомеъа илм аст, ва ин илм руз ба руз мутаносиб бо ниёзхойи мардум ва шароити жомеъа дар холи тағйир ва тахаввул аст. Барои хамин астки мумкин аст чигунаги, шева ва равиши татбиқ ва ижройи чанин ахкомики комилан жанбайи хукумати ва ижроий ва идорий доранд аз ек замони нисбат ба замони дигари тағйироти дар он дода бишавад ва барои шароит бахусус хамон замон дар назар гирифта шуда бошанд. Барои хамин астки равиши ижроий ва чигунагийи татбиқи ахком тавассути мужриёни қаблий барои  мужриёни баъдий хужжат нестанд.

Ба унвони мисол росулуллох саллаллоху алайхи васаллам заминахойи хайбарро дар бейни фотихин тақсим кард, аммо Умар ибни Хаттоб мутаносиб бо вазъи мовжуди замони худиш заминахойи Ироқро тақсим накард. Каси хам то алъон онро мухолифи қуръон ва бахусус суннати росулуллох  надониста ва нахохад донист. Ва ё росулуллох саллаллоху алайхи васаллам фармуда шутири овораро вилиш кунид, Усмон ибни Афвон гуфт: фурухта бишавад ва пулиш ба сохибиш бирасад. Али ибни Аби Толиб маслахат дидки шутир ва говхойи овора нигахдори бишаванд ва то пейдо шудани сохибиш аз тариқи байтул мол тағзия бишаванд ва хазинашро байтул мол бидихад. [1]

Росулуллох саллаллоху алайхи васаллам дар қатли хато ва ғейри амд фармудандки оқила ( хешовандони мард) дияро бипардозанд( чун хешовандони мард унвони ёри диханда ва мусоидат кунандайи мард буданд) аммо дар ахди Умар ибни Хаттоб, оқила ахли девон шуданд ва тағйир пейдо кард. Қуръон мефармояд:

: وَأَعِدُّوا لَهُمْ مَا اسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّةٍ وَمِنْ رِبَاطِ الْخَيْلِ تُرْهِبُونَ بِهِ عَدُوَّ اللَّهِ وَعَدُوَّكُمْ وَآخَرِينَ مِنْ دُونِهِمْ لَا تَعْلَمُونَهُمُ اللَّهُ يَعْلَمُهُمْ ۚ(انفال/60) 

Барои ( мубориза бо) онон то онжоки метавонид нируйи низомий ва асбхойи варзида омада созид, то ба василайи он душмани худо ва душмани хувишро битарсонид, ва касони дигари жуз ононро хам ба харрос андозидки онхоро намешносид ва худо ононро мешносад.

Асби замони мо хамин мошинхойи мутахаррик ва тонкхо ва соири тасхилоти модерни имрузий хастанд, аходис дар боби фазилати тирандози, тир ва камон хам бояд бо зеботарин шева бо модернтарин техноложий низомий мовжуд татбиқ дода бишаванд. Дар тамоми ин маворид ва мавориди мушобихи танхо васоили татбиқ бо хам фарқ мекунанд аммо хадаф еки аст ва собит.

Дидемки ижтиход ва ижмоъи хар шўро танхо барои замони худиш хужжат аст на барои замонхойи дигар. Ин масири табиийи харакати жомеъа ва равиши сабиқунал аввалуни будки ба табъият ба эхсон аз онон сифориш шудаем:

وَالسَّابِقُونَ الأَوَّلُونَ مِنَ الْمُهَاجِرِينَ وَالأَنْصَارِ وَالَّذِينَ اتَّبَعُوهُمْ بِإِحْسَانٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ وَرَضُوا عَنْهُ وَأَعَدَّ لَهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي تَحْتَهَا الأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا أَبَدًا ذَلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ (توبه/100)

Пешгомони нухустин мухожирон ва ансор ва касоники ба ники равиши ононро дар пеш гирифтанд ва рохи ишонро ба хуби пеймуданд, худованд аз онон хушнуд аст ва ишон хам аз худо хушнуданд, ва худованд барои онон бехиштро омада сохта астки дар зери ( дарахтон ва коххойи) он рудхонахо жори аст ва жовдона дар онжо мемонанд. Ин аст пирузи ва ростгори бузург.

Ончи дар ин даста аз мавориди ижтиходийи марбут ба шўро матрах мешуд, ва ончи хадаф ва мақсад калом аст, шевайи табъияти сабиқунал аввалун бо суннати хукуматий ва ижроий росулуллох саллаллоху алайхи васаллам ва табъияти шойистаий шўрохойи мо аз онхост.

Бо ин тўвзихи мухтасари мо ба анвоъи ахком ва жойгохи ижтиходоти вохиди шўро мерасем. Медонемки росулуллох саллаллоху алайхи васаллам се хукмро ба мардум ироя медихад:

1-хукмики мустақиман аз қуръон гирифта ва ба мардум иблоғ мекунад.

2-хукмики табайюн ва тафсири хосси худи ишон аст аз қуръон,то харжи ва маржи ба вужуд наёяд, ва дар ин табайюн каси ғейри аз росулуллох саллаллоху алайхи васаллам ба он пей намебарадки мо ба он мегуем суннати собит.

Мисли чигунаги намоз ва соири мавориди инчунини.

وَمَن یُشَاقِقِ الرَّسُولَ مِن بَعْدِ مَا تَبَیَّنَ لَهُ الْهُدَى وَیَتَّبِعْ غَیْرَ سَبِیلِ الْمُؤْمِنِینَ نُوَلِّهِ مَا تَوَلَّى وَنُصْلِهِ جَهَنَّمَ وَسَاءتْ مَصِیراً ‏(نساء/115)

Касики бо пайғамбар душманонаги кунад, баъди аз онки ( рохи) хидоят ( аз рохи залолат барои у) ровшан шуда аст,ва ( рохи) жуз рохи мўъминон дар пеш гирад, уро ба хамон жихатики( ба дўзах мунтахи мешавад ва ) дустиш дошта аст рохнамуд мегардонем ва ба дўзахиш дохил мегардонем ва бо он месузонем, ва дўзах чи бад жойгохи аст !

(идома дорад…….)

---

[1]المؤطا هم بيان كرده است