Дорул исломни дорул куфр билан бўлган алоқаларига хоким бўлган усуллар. (12 бўлим)
(2-қисм)
Мана бу холатда “хукумат” тартибли,бирлашган қудрат бўлиб, мана бу қолибларни бирини ўзига танлаб олади ва ўзини ақидасига муносиб хос қонунларни хам мана бу қолибга қуяди ва ўзини ихтиёрида бўлган хилма-хил ташкилотлар тадбирини қилади ва сиёсатини,йўлини мушаххас қилади ва ижтимоъий рафторларни йўлга солади ва бу рафторларни назорат қилиб боради ва жамиятга хоким бўлган қонунларга мутобиқ амр ва нахий қилади.
Бу ердаги энг мухим ва асосий нуқта шуки, барча хукуматларни мохияти хам итоатга,буйинсунишга асослангандир, бу хукумат қудрати ва қонун,дастурлардан кейинги динни учинчи маъноси,мафхуми бўлади. Энди агар одамлар қонунга итоат қилишмаса, хукумат ўзини ихтиёридаги хукумат қудрати ва харбий қудрат билан одамларни жазолайди ва уларни аслахани кучи билан жамиятни асосий қонунларида таъйинланган йўлдан харакат қилишга мажбур қилади. Мана бу динни тўртинчи маъно ва мафхуми яъни жазолаш ва мукофот беришдир.
Дорул исломдаги исломий давлатни мана бу хокимияти,ўзини ихтиёридаги хукуматни каналлари, ижтиходни қабул қиладиган ўзгарувчан ташкилотлари орқали ўзини замон ва маконни эхтиёжларига муносиб татбиқ бера олади, бу жамиятда учта асосий йўналишга эга:
أَطْعَمَهُمْ مِنْ جُوعٍ-1
(Очликни йўқотиш ва дорул исломда иқтисодий фаровонликни таъминлаш). Мана бу исломий давлатни собит иқтисодий вазифаси бўлиб, одатда у холатга даражама-даража етиб боради, аммо энди “кундалик эхтиёжларга” ва “мавжуд вазиятга” муносиб равишда қайси система билан мана бу асос пиёда қилиниши ўзгарувчандир, хамиша ва хамма жойда ягона қолибни,шаклни, тузилишни таклиф қилиб бўлмайди. Бу ерда уни мухтавосини эмас, масалан хукумат қолибларини,системани қолибларини, иқтисодий равишларни бир-бири билан муқояса қилса бўлади. Зеро мана бу системаларга қуйиладиган мухтаво, жамиятда хоким бўлган қонунлардан ва хокимият мақсадларидан жудо бўлмайди.
وَآمَنَهُمْ مِنْ خَوْفٍ-2
(қўрқувни йўқотиш ва дорул исломни аъзоларини хавфсизлигини таъминлаш) мана бу хам исломий давлатни собит хавфсизлик вазифаси бўлиб, инқилобий суратда ўзини кўрсатади, аммо энди “хозирги мавжуд вазиятда” ва “кундалик эхтиёжлар” асосида қандай ва қайси абзорлар билан дорул исломдаги хавфсизликни катта шаклида уни таъминланиши ўзгарувчан,мослашувчандир.
فَلْيَعْبُدُوا رَبَّ هَذَا الْبَيْتِ-3
(дорул исломни аъзолари учун “аллох таолони ибодатларини” бажариш бўйича комилан озод шароитларни енгиллаштириш ва заминани мухайё қилиш)
« أَطْعَمَهُمْ مِنْ جُوعٍ »« وَآمَنَهُمْ مِنْ خَوْفٍ »
Дорул исломда шароит яратиш,йўқ-йўриқлар учун ўрта муддатли мақсадларни, барча қирраларда аллох таолони ибодатларини озод холда бажариш учундир. Ибодат яъни аллох таоло унга рози бўладиган ички ва зохирий нарсалар бўлиб, эътиқодий ибодатлар ( аллохга,малоикаларга, олдинги китобларга, қуръонга, аллохни шариатидаги қонунларга, қиёматга,қазо ва қадарга иймон келтиришдир), қалбий ( қўрқув, рижоъ – хавотир, умид- қўрқув, яхши кўриш, буғз, кина ва…..) ,забонга оид (дуо, даъват, тасбех, маъруфга буюриб мункардан нахий қилиш….) баданга оид ( намоз, хижрат, жиход, рўза, ишлар, хаж, аллохни худудларини татбиқ қилиш ва…..) молиявий ( закот,инфоқ ва……)дан иборат. Бу ерда
«فَلْيَعْبُدُوا رَبَّ هَذَا الْبَيْتِ»
Дорул исломдаги узоқ муддатли, нахоий,энг чўққидаги мақсад хисобланади, иқтисодий ва хавфсизлик масалалари эса дунёда мана бу нахоий мақсадга етиш учун бир абзор бўлиб, инсон ва жинни яратилишидан бўлган мақсад хам шудир:
وَمَا خَلَقْتُ الْجِنَّ وَالْإِنسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ (ذاریات/56)
Мен инсон ва жинни фақат ўзимга ибодат қилишлари учун яратдим.
(давоми бор……)