Савол: жиходий гурухларнинг асосномаси,қонунлари борми? Агар мавжуд бўлса, бу қонунлар билан илгарилашганми? Бу қонунларни сийратга қанчалик татбиқ қилинган?
Жавоб: ахли суннатга нисбатланган турли –хил жамоатлар ва қуролли гурухларни орасида,уларнинг хадафларини,фикрларини, ақидаларини, режаларини баён қиладиган ёзилган қонунлар одатда мавжуд эмас.
Буларга қўшимча равишда мана бу жамоатларда секуляр ахзобларга ўхшаш тузилиш, ташкил бўлиш қонуни ва чегаралар,вазифалар,хуқуқлар ва аъзоларни таъйинлаш,ўзгартириш равиши ва қонунларни ислох қилиш,ўзгартириш шароитлари ва идорий ва молиявий хужжатларни эътиборини асослари ва молиявий манбаъларни таъйинлаш ва жамоатни тарқатиш равиши хақидаги умум одамлар фойдаланса бўладиган хужжатлар мавжуд эмас.
Лекин шунга қарамасдан ахли суннатни хамма жиходий гурухлари уламоларни тушунчасига кўра бўлган қуръон ва сахих суннатга эргашишади. Мана бу хам қувват нуқтаси ва хам уларни энг заъиф нуқталаридан бири бўлади, чунки мана бу заъиф нуқта аксаран тафарруқга,ички жангларга охирида эса душманларни мақсадлари йўлида хизмат қилишга сабаб бўлади.
Яъни улар ўзларини қуръон ва суннати сахихга тобеъ этганликлари ва шариатни иддао қилишлари қувват нуқтасидир, аммо мана шу қуръон ва суннатни ўзлари қабул қиладиган уламоларни тушунчаси бўйича қабул қилишликлари ва бошқа турли-хил тафсирларга эга бўлган уламоларнинг уларни хузурида хеч қандай жойгохга эга бўлмасликлари эса заъиф нуқта хисобланади, чунки буни оқибатида шайхлар,уламоларни сонига қараб гурухлар,дасталар вужудга келади ва тафарруқ,ички жанглар учун шароит мухайё бўлади.
Мана бу тарқоқ гурухлар мана бу йўлда қанчалик кўпроқ илгари юрсалар, тафарруқ ва ички жанглар ботқоғига хам ботиб боришади,оқибатда эса сустлик, муваффақиятсизлик, хорлик, нобуд бўлишга яқинлашишади.
Росулуллох саллаллоху алайхи васалламни сийратлари ва мусулмонларни ижмоъси очиқ-ойдин суратда бизларга шуни баён қиладики: мужохидларни вохид шўросини мажлиси, исломий изтирорий бадал хукумат ва нубувват манхажига асосланган хукумат фақат бир абзор бўлиб, аллохни нусратини нозил бўлишига ва мусулмонларни мана бу хорлик,пастликдан нажот топишларига ва аллох мусулмонлар учун назарга олган иззатга етиб боришларига сабаб бўлади. Мана бу “уч канал” ва “уч абзор” дан ташқари вохид жамоатни вужудга келтириш учун бошқа йўл мавжуд эмас.
Мағлубият ва хорлик йўлларидан юраётган мутафарриқ гурухлар хақида росулуллох саллаллоху алайхи васалламнинг сийратлари бизларга айтадики: мени (дин ва суннатимдан ) бошқа нарса билан бошқаларни хидоят қиладиган қавм келади, уларни баъзи ишлари маъруф ва баъзилари эса мункардир.
.قَوْمٌ يَهْدُونَ بِغَيْرِ هَدْيِي، تَعْرِفُ مِنْهُمْ وَتُنْكِرُ؛
Шунда айтдимки: мана бу яхшиликдан сўнг ёмонлик келадими? У киши мархамат қилдиларки: ха, жаханнамни дарвозаларига туриб олган ва жаханнам дарвозалари томон даъват қиладиган даъватчилар бўлади, уларни даъватини қабул қилган хар қандай кимсани жаханнамга ташланади; айтдимки: эй росулуллох, уларни бизларга сифатлаб берасизми? Мархамат қилдилар: улар бизларни жинсимиздан ва бизларни тилимиз билан гапиришади; айтдимки: агар мен уларни кўрсам,мени нимага буюрган бўлардингиз? Мархамат қилдилар: мусулмонларни жамоати ва имоми билан бирга бўлгин.
تَلْزَمُ جَمَاعَةَ الْمُسْلِمِينَ وَإِمَامَهُمْ .
айтдимки: агар мусулмонларни жамоати ва имоми бўлмасачи?
فَإِنْ لَمْ يَكُنْ لَهُمْ جَمَاعَةٌ وَلَا إِمَامٌ ،
мархамат қилдилар: унда хамма гурухлар ва фирқалардан узоқлаш ва ўлиминг етиб келгунича дарахтни танасини махкам ушлагин, мана шу холатда қолгин.
. قَالَ فَاعْتَزِلْ تِلْكَ الْفِرَقَ كُلَّهَا وَلَوْ أَنْ تَعَضَّ بِأَصْلِ شَجَرَةٍ حَتَّى يُدْرِكَكَ الْمَوْتُ وَأَنْتَ عَلَى ذَلِكَ (متفق علیه)