سَوال: نِیمَه اوُچُون اِیران اَمِیرِکَه وَ اِسرائِلگَه قَرشِی دُشمَنچِیلِیک قِیلَدِی؟ اوُزِینِی یَقِینِیدَگِی دُشمَنلَرنِی کوُرمَیدِیمِی؟ مَنَه شُو یَقِیندَگِی حِزبلَر حَتّی اَهلِی سُنَّتنِی خانَدَانلَرِینِی هَم بُولغَگن.
جَواب: اِنسانلَرنِی آرَسِیدَه مُؤمِنلَرنِی دُشمَنلَرِی اوُچ دَستَه گه تَقسِیم بُولَدِی:
- مُرتَدلَردَن تَشقَرِی آشکار کافِرلَر بِیش قِیسمگه بُولِینَدِی: الَّذِينَ هَادُوا وَالصَّابِئِينَ وَالنَّصَارَىٰ وَالْمَجُوسَ وَالَّذِينَ أَشْرَكُوا(حج/17) یَهُودِیلَر، صابِئِنلَر، نَصارَی، مَجُوس وَ مَشرِکلَر.
- اِیچکِی یَشِیرِین کافِرلَر یاکِی مُنافِقلَر، اوُلَر اوُزلَرِی اوُچُون مُسُلمانلَردَن عِبارَت توُدَه نِی اَطرافلَرِیگه جَملَب آلِیشگن وَ بُو بِیلَن اوُزلَرِینِی یَشِیرِیب آلِیشگن، اوُلَرنِی اَلدَنگن مُسُلمانلَردَن اَجرَتِیب تَشخِیص بِیرِیش مُومکِین اِیمَس.
- جِنایَتچِی مُؤمِنلَر بَعضِی دَلِیللَرگه کوُرَه باشقَه مُؤمِنلَر بِیلَن دُشمَنچِیلِیک قِیلِیشِی مُومکِین. وَإِنْ طَائِفَتَانِ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ اقْتَتَلُوا فَأَصْلِحُوا بَيْنَهُمَا ۖ (حجرات/9)
کافِرلَر دَرَجَه لَرگه بُولِینِیشسَه هَم، عُمُومِی صُورَتدَه مُسُلمانلَرگه قَرشِی یَگانَه جِبهَه نِی تَشکِیل قِیلِیشَدِی. بِیزلَر کافِرلَرنِی دُنیاسِیگه بِیتتَه مَجمُوعَه صِیفَتِیدَه قَرَیمِیز، اَمّا اوُلَرنِی حَل بُولِیشلَرِی بِیزلَرنِی فایدَمِیزگه دِیر، چوُنکِی سِکولارِیستلَرنِی هَمَّه سِی بِیرلَشِیب بِیزلَرگه قَرشِی جَنگ قِیلِیشَدِی. « وَقَاتِلُوا الْمُشْرِكِينَ كَافَّةً كَمَا يُقَاتِلُونَكُمْ كَافَّةً» شُونِینگدِیک عُمُوم کافِرلَر بِیر- بِیرلَرِیگه دُوست – هَمکاردِیرلَر « وَ الَّذِينَ كَفَرُوا بَعْضُهُمْ أَوْلِياءُ بَعْضٍ» شُوندَی بُولگچ بِیزلَر هَم مَنَه شُو کَلِیدگَه اِعتِبارنِی قَرَتَمِیز وَ اوُزِیمِیزدَگِی قُدرَتگه مُناسِب رَوِیشدَه: اوُلَرنِی قَیسِی بِیرِینِی بِیزلَرگه ضَرَرِی، خَطَرِی کوُپراق وَ اِیلاننِی باشِی قَیِیردَه؟ قَندَی قِیلِیب اِینگ کوُپ نِکایَه وَ ضَرَرنِی مَنَه بُو کَلِیدگَه یِیتکَزَه آلَمِیز؟
اِیندِی “اوُچ اَبزارنِی” صَلاحِیَتلِی مَرجَعلَرِی اوُزِینِی اِیختِیارِیدَگِی مُتَخَصِّصلَرِی بِیلَن دُنیادَه حاکِم بُولگن مَوجُود وَضِیعَتدَه مُناسِب حالدَه قَیسِی دُشمَننِینگ “ضَرَر وَ خَطَرِی” کوُپراق اِیکَنِینِی یَحشِی بِیلَدِی وَ اوُزِیدَگِی “قُدرَتگه” مُناسِب رَوِیشدَه یُومشاق وَ قوُراللِی جَنگلَردَه اِینگ کوُپ “نِکایَه” نِی قَندَی قِیلِیب جَهاندَگِی کُفر دُنیاسِیگه، مَحَلِّی مُرتَدلَرگه، مُنافِقلَرنِی توُدَه سِیگه، سِکولارزادَه لَرگه یِیتکَزِیشنِی بِیلَدِی.
رَسُول الله صلی الله علیه وسلم اوُزلَرِیدَگِی حَربِی قُدرَتگه مُناسِب رَوِیشدَه یَقِینراقدَه بُولگن، اَمّا “ضَرَر وَ خَطَرِی” کَمراق بُولگن کافِر قَبِیلَه لَرنِی اوُز حالِیگه قوُیَردِیلَر وَ اوُزاقراقدَگِی “ضَرَر وَ خَطَرِی” کوُپراق بُولگن قَبِیلَه لَرگه اِعتِبارنِی قَرَتَردِیلَر. کُفر دُنیاسِینِی تَنَه سِیگه قَندَی قِیلِیب اِینگ کوُپ “نِکایَه” نِی یِیتکَزَه آلِیش حَقِیدَه فِکرلَردِیلَر، اَگر بُو جَرَیانلَرنِی کوُرِیب چِیقَدِیگن بوُلسَک شَرِیعَتنِی مَقصَدلَرِیدَن آگاه بُولَمِیز، بُو نَرسَه لَر فِقه اوُصُوللَرِیدَن آگاه بوُلگن کِیشِیلَرگه مَعلوُم وَ آشکاردِیر.
شُوندَی اِیکَن کِینگ مِقیاسدَه اِسلامِی دِیارلَردَه اَمِیرِکَه گه نِسبَتاً اَصلِی دُشمَن وَ باشقَه کافِرلَرنِینگ بَیراقدارِی صِیفَتِیدَه اِعتِبار بِیرِیلسَه وَ مَوجُودِیَتلَرِی مَنَه بُو اَصلِی دُشمَنگه باغلِیق بُولگن مَحَلِّی سِکولارزاده لَرگه کَمراق اَهَمِیَت بِیرِیلَدِیگن بُولسَه، بُونِی سَبَبِی «إذا سقطَ الأصلُ سقطَ الفرعُ» اَصلِی عِلَّت اوُرتَدَن یُوقاتِیلِیشِی سَبَبلِی اوُنِی اَطرافِیدَگِی مَیدَه قِیسمَتلَر هَم یُوقالَدِی.