
Рахбарият дар дорул ислом.
Шайхул мужохид: Абу Хамза мухожир хўромий хафизахуллох
(9- қисмат)
Ахли суннат ва жамоат дар ин заминайи мамнуъияти вужуди ду рахбар дар ек замон, ду даста шуданд:
1-Аксарияти мутлақи ахли суннат ва жамоат ва баъзи аз мўътазила мегуяндки ба сурати мутлақ вужуди ду рахбари мамнуъ аст ва фарқи надорад сарзамини исломий ва дорул ислом то чи андоза густарда ва васиъ бошад. Ба андозайи тарафдорони ин дидгох зиёд ва мухолифи надоштки имоми Нававий чанин мепандошт тамоми уламо тарафдори чанин дидгохи хастанд ва бар чанин дидгохи иттифоқ дорандки жихати мустанад кардани суханони ин имомони бузургвор ба чанд дидгохи мазохиби мухталифи исломий ишора мекунем:[1]
Ханифия:
-Абу Юср Баздавий рохимахуллох (493 х) мегуяд: тамоми ахли қибла мегуянд: мужоз нест барои ду нафар имомат ва рахбарият баста шавад ( ё мужоз нест имомат барои ду нафар ақд шавад), ва агар ин имомат ва рахбарий ба ақди еки дар омад дигар мужоз нест ба ақди дигар дар ояд, хатто агар ба ақди еки дигар дар биёяд боз имом ва рахбар хамон аввали аст…… аммо Каромия мегуянд имомат ва рахбарият ба ақди ду нафар ё бештар дар меояд, аммо ахли суннат ва жамоат мегуянд: ин халофи ижмоъи сахоба, ва халофи ижмоъи уммат аст, ва ахли суннат бар интихоби ек рахбар ижмоъ доранд, чун ақди имомат ва рахбарий барои ек нафар жихати аз бейн бурдани даргирийхо ва хомуш кардани инқилобот ва шўришхо вожиб аст, ақди имомат барои ду нафар боиси ижоди даргирийхо ва тўлиди инқилобот ва шўришхо мешавад пас мужоз нест. [2]
Ибни Нажим рохимахуллох ( 970 хижрий) мегуяд: теъдоди имом дар аср ва замони вохид жоиз нест. .[3]
Моликия:
-Ибни Қаттон рохимахуллох ( 628 х) шайхул шуйухи моликийхойи ғарби исломий мегуяд: уламойи муслимин иттифоқ кардандки дар замони вохид дар тамоми замин набояд ду имом ва рахбар бо хам ё жудо аз хам дар ек макон ё дар маконхойи мухталифи бар муслимин хокимият дошта бошанд, ва мегуяд: муслимин ижмоъ карданд бар инки имом еки , халифа еки , амир еки ва қози еки бошад. .[4]
Шофеъия:
Имоми Шофеъий рохимахуллох ( 204 х) мегуяд: –
” وما أجمع المسلمون عليه: من أن يكونَ الخليفةً واحداً والقاضي ٌ واحد، والأمير ٌ واحد، والإمامُ”[5]
Ончи муслимин бар он ижмоъ доранд инки : бояд халифа еки ва қози еки, ва амир еки ва рахбар хам еки бошад. Шумо тасаввур кунидки дар ек шахр чанд қози бо чанд новъ хукм вужуд дошта бошад! Ек қози яхудий ва еки қози секуляри либирал демократ ва ек қози секуляр коммунист ва ……. ё хатто дар миёни ек дин ва мазхаб хам чанд новъ додгох ва чанд новъ вужуд дошта бошад шумо назди ек қози биравид ва тарафи шумо назди ек қозийи дигар ва хар кудом хукмхойи жудогонайи бидиханд ва ……. хеч каси дар хеч даъвойи ба хеч натижа шаръий намерасад ба хамин далил хатто дар пеймони Мадинаки дар он яхудийхо ва мушрикин хам хузур доштанд росулуллох саллаллоху алайхи васаллам маржаъ ва қози расидагий ба ихтилофот мешавад.
–-Имоми Мовардий рохимахуллох ( 450 х) мегуяд:
” وَإِذَا عُقِدَتِ الْإِمَامَةُ لِإِمَامَيْنِ فِي بَلَدَيْنِ لَمْ تَنْعَقِدْ إمَامَتُهُمَا؛ لِأَنَّهُ لَا يَجُوزُ أَنْ يَكُونَ لِلْأُمَّةِ إمَامَانِ فِي وَقْتٍ وَاحِدٍ “[6]
Агар рахбарият дар ду сарзамин барои ду рахбар баста шавад имомати ин ду мунъақид баста намешавад; чун мужоз нестки дар ек замон барои ” уммат” ду рахбар вужуд дошта бошад.
Ишон тўвзих медихадки ончи фуқахо ва мухаққиқин бар он хастанд ин астки рахбарият ” байъатан ва ақдан” аст мисли валий дар амри никохи зан, агар ин занро ба ақди да нафар дар биёварад никох барои он екики зудтар ба ақдиш дар омад мунъақид ва баста мешавад, ва агар дар ек замон зани барои ду нафар ақд шавад ақди хар ду нафар фосид аст, ва чанин ақди дуруст нест. Масалайи рахбарият хам ба хамин шикл аст дар ек замони вохид барои ду рахбар, рахбарияти дорул ислом дода намешавад.
(идома дорад……)
[1] شرح صحيح مسلم . للنووي (12/233).
[2] 31 البزدوي، أبو اليسر محمد، أصول الدین، ت: هانز بيتر لنس، ط1 ،المكتبة الأزهرية للتراث، القاهرة،2003م، ص 195 / :” قال عامة أهل القبلة: لا يجوز أن تعقدلاثنين الإمامة لو عقد لواحد لا يجوز أن يعقد لآخر، ولو عقد لآخر يكون الأول هو الإمام دون الثاني إلا أن يغلب الثاني فيصير إماماً بالغلبة عند عامة أهل السنة والجماعة على ما نبين. والكرامية قالوا: لا بأس أن تعقد الإمامة لاثنين ولأكثر، فهم يعتبرون بالقضاء أنه يجوزعقد القضاء لأناس، ولكن عامة أهل السنة والجماعة قالوا: إن هذا خلاف إجماع الصحابة،وخلاف إجماع الأمة، فإنهم أجمعوا على خليفة واحد، ولأن عقد الخلافة كان واجباً لقطع المنازعات وإطفاء الثوائر، وعقد الإمامة لإمامين سبب لإحداث المنازعات وإيراد الثوائر فلا یجوز ذلک .
[3] ابن نجيم، زين الدين بن إبراهيم بن محمد : ،الأشباه النظائر علی مذهب ابی حنیفه النعمان ، زكريا عميرات، ط1 ،دار الكتب العلمية، بيروت، 1999م، 1 /325 / ولا يجوز تعدده- الإمام- في عصر واحد
[4] ابن القطان، علي بن محمد بن عبد الملك، الأقناع فی مسائل الاجماع، ت: حسن فوزي الصعيدي، ط1 ،مكتبة الفاروق الحديثة، القاهرة، 2004م، 1 /60 ./ :” واتفقوا أنه لا يجوز أن يكون على المسلمين في وقت واحد في جميع (أقطار الأرض) إمامان متفقان ولا مفترقان، ولا في مكانين ولا في مكان واحد” وقال:” وأجمع المسلمون على أن الإمام واحد، والخليفة واحد، والأمير واحد، والقاضي واحد / الدسوقي، محمد بن أحمد بن عرفة، حاشیة الدسوقی علی الشرح الکبیر، بدون ط، دار الفكر، بيروت، بدون ت، 4 /134 ،135؛ والخرشي، محمد بن عبد االله، شرح مختصر خلیل ، بدون ط، دار الفكر، بيروت، بدون ت، 7 /144 / در حاشیه ی الدسوقي آمده است :” أشعر ما ذكره المصنف من جواز تعدد القاضي بمنع تعدد الإمام الأعظم وهو كذلك ولو تباعدت الأقطار جداً لإمكان النيابة
[5] الشافعي، محمد بن إدريس بن العباس بن عثمان بن شافع، الرساله، ت: أحمد شاكر، ط1 ،مكتبة الحلبي، القاهرة، 1940م، 1/418
[6] . الماوردی، احکام السلطانیه ،29 /1