Янги асрдаги дорул исломни намуналари (7) ( шарқий туркистонни исломий жумхурияти) ( 30 бўлим)
Шайх Абу Хамза хўромий хафизахуллохни аудио тасмасидан ёзиб олинган
(2- қисм)
Мана бу диёрларни озод қилиниши худди бошқа диёрларга ўхшаб ақидани бу диёрларда сокин бўлганларга мажбурлаб қабул қилдирилади, деган маънода бўлган эмас, балки одамларни золим,зўравон хокимларни ва дин косибларини, тижоратчиларини қўлидан озод қилиш маъносида бўлган, одамлар озодона ё мусулмон бўлишарди ёки осмоний шариатлардан бирига эргаша олишарди. Шу сабабли хам мавароуннахрда ва туркларни ўртасида исломни қабул қилиш даражама-даража, ихтиёрий холатда амалга ошган. Секулярлар бир диёрни устида хукмрон бўлган пайтларида аслахани кучи билан секуляризм қонунларини мана бу жамиятни устида пиёда қилишади ва хаммани ўзларини қонунларини қабул қилишга мажбур қилишади,аммо исломда бундай бўлган эмас.
312 шамсий йилда Игурни хокими “Сатотурк Бургархон” рохимахуллох (мусулмон бўлгач исмини “Абдулкарим Сатотурк қўйган) мусулмон бўлгач ислом дини комил шаклда туркистонни барча нуқталарида тарқалди. У мусулмон бўлгач мана бу минтақалардаги туркманлар, ўрта осиё ахолиси мусулмон бўлишди, шунингдек 334 шамсий йилда вафот топган Қашқарни подшохи “Буғрохон” рохимахуллох биринчилардан бўлиб ўзини хокимияти остидаги қабилаларни,минқаталарни исломни қабул қилишга тарғиб қилган ва уларни мусулмон бўлишларига сабаб бўлган эди. Мана шу тартибда туркистонни хаммаси аста-секинлик билан дорул исломга айланади, уни халқи ўзини ихтиёри билан исломни қабул қилишарди, шу шаклда мавароуннахр буюк хуросондаги осиё бўйича ислом марказларидан бўлмиш бир марказга айланади, мана бу маданият умавийларни,аббосийларнинг исломий изтирорий бадал хукумати ва қорахонийлар имтераторлиги билан 321 шамсий йилда шаклланди ва 543 шамсий йилгача давом этди ва бундан бошқа бир неча дорул исломлар билан бирга хитойлик, россиялик секуляр кофирлар томонидан ишғол қилингунича давом этади. [1]
Хитой ва россиянинг секуляр давлатлари мана бу минтақадаги мусулмонлар иқлимини энг катта душманларидан хисобланади, туркистон россия секуляристларининг ғайри мустақим ишғоли остидадир, шарқий туркистонни эса хитой мустақим равишда ўзини ишғолига олган. Бугунги кунда туркистон ғарбий ва шарқий икки қисматга бўлинган.
Шарқий туркистон давлати масофаси бугунги кундаги Эронни андозасига тўғри келади, яъни франция давлатини масофасидан кўра уч баробар кўпроқ, бу давлат уйғурлар, қозоқлар, туркманлар,татарлар, тожиклар ва бошқа кичик қавмдаги мусулмон жамиятидан ташкил топган, ундаги ахолини сони арабистон,ироқ, сурияни ахолисидан кўра кўпроқ, пойтахти Урумчи бўлиб у бутун тарих давомида жуда кўп мустақил хукуматларни кўрган, ўзини холича хитойнинг ислом дунёси билан боғлайдиган ўртадаги кўприк вазифасини бажарган.
Шарқий туркистон давлати хитойнинг нефтга бўлган эхтиёжини 80 фоизини таъминлайди, баъзи мутахассислар бу минтақадаги нефтни захираларини арабистоннинг нефт захираларига тенглаштиришади. Ўтказилган тадқиқотларни натижасига кўра хитой секуляр давлатини ихтиёридаги урониюм маъданларини 90 фоизи – бўлиб хам бу урониюм бутун жахон бўйича энг марғуб урониюм хисобланади – шу минтақада жойлашган. Энг катта кўмир манбаъси хам 118 хил маъдан моддалари жумладан тилла, кристал, туз, темир билан бирга ишғол қилинган шарқий туркистон давлатидан хитойлик босқинчи секуляр кофирлар томонидан чиқариб олинади, бундан ташқари мана бу давлатдаги 50000 квадрат километрдан ошиқ хосилдор ерлар хам дехқончилик учун фойдаланилади, хитой секуляр давлати “экин экишни ислох қилиш” шиори остида бу ерларни мусодара қилган ва ўтган ўн йиллар мобайнида мархалама – мархала “шарқий туркистонни хитойлик қилиш” деб қўйилган сиёсатга эргашган холда оч бўрилардек бу минтақага бостириб келаётган хитойлик мухожирларга тақсимлаб беряпти. [2]
(давоми бор…….)
[1] دكتر غلامرضا ورهرام، تاريخ آسياي مركزي در دوران اسلامي، انتشارات بنياد پژوهشهاي اسلامي، سال چاپ 1372 ص 86
