سَوال: اَهِیر الله لا اکراه فی الدّین دِیمَگنمِی؟ شُوندَی اِیکَن نِیمَه اوُچُون سِیزلَرنِی دارُ الاِسلامِینگِیز سِکوُلارِیستلَرگه بُوندَی مُناسَبَتدَه بُولَسِیزلَر وَ سِکولار اَحزابلَر کوُنگِیللَرِی هاحلَگن  طَرزدَه  یَشَشلَرِی وَ سِیاسِی فَعالِیَت آلِیب بارِیشلَرِی اوُچُون اوُز حالِیگه قوُیمَیسِیزلَر؟ نِیمَه اوُچُون اوُزِینگِیزنِی قانُونلَرِینگِیزنِی سِکولار اَحزابلَرگه وَ اوُلَرنِی طَرَفدارلَرِیگه حَتَّی بِیطَرَف بُولگن سِکولارِیستلَرنِی زِیمَّه سِیگه یُوکلَیسِیزلَر؟

سَوال: اَهِیر الله لا اکراه فی الدّین دِیمَگنمِی؟ شُوندَی اِیکَن نِیمَه اوُچُون سِیزلَرنِی دارُ الاِسلامِینگِیز سِکوُلارِیستلَرگه بُوندَی مُناسَبَتدَه بُولَسِیزلَر وَ سِکولار اَحزابلَر کوُنگِیللَرِی هاحلَگن  طَرزدَه  یَشَشلَرِی وَ سِیاسِی فَعالِیَت آلِیب بارِیشلَرِی اوُچُون اوُز حالِیگه قوُیمَیسِیزلَر؟ نِیمَه اوُچُون اوُزِینگِیزنِی قانُونلَرِینگِیزنِی سِکولار اَحزابلَرگه وَ اوُلَرنِی طَرَفدارلَرِیگه حَتَّی بِیطَرَف بُولگن سِکولارِیستلَرنِی زِیمَّه سِیگه یُوکلَیسِیزلَر؟

(3-قیسم)

رَسُول الله صلی الله علیه وسلم هَم سِکولارِیستلَر حَقِیدَه مَرحَمَت قِیلَدِیلَرکِی:     أُمِرْتُ أنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حتَّى يَشْهَدُوا أنْ لا إلَهَ إلَّا اللَّهُ، وأنَّ مُحَمَّدًا رَسولُ اللَّهِ، ويُقِيمُوا الصَّلَاةَ، ويُؤْتُوا الزَّكَاةَ،  مِینگه (مُشرِک – سِکولار) بُولگن آدَملَر بِیلَن لا إلَهَ – إلَّا اللَّهُ، وأنَّ مُحَمَّدًا رَسولُ اللَّهِ نِی شَهادَت بِیرمَگوُنلَرِیچَه وَ نَمازنِی بَرپا قِیلِیب زَکاتنِی تاپشِیرمَگوُنلَرِیچَه جَنگ قِیلِیشگه بُویُورِیلدِیم.

فَإِذَا فَعَلُوا ذلكَ عَصَمُوا مِنِّي دِمَاءَهُمْ وأَمْوَالَهُمْ إلَّا بحَقِّ الإسْلَامِ، وحِسَابُهُمْ علَى اللَّهِ.^[1]

اَگر شوُ اِیشلَرنِی قِیلِیشسَه،(یَعنِی شَهادَت بِیرِیب، نَماز اوُقِیب، زَکاتنِی تاپشِیرِیب مُسُلمان بُولِیشسَه) اوُلَرنِی قانِی وَ مالِی مِین تامانِیمدَن مُحتَرَمدِیر. مَگر اِسلام اوُلَرنِی اوُلدِیرِیشگه وَ ماللَرِینِی اِیگللَب آلِیشگه حُکم چِیقَرگن بُولسَه! اوُلَرنِی حِسابِی الله نِی زِیمَّه سِیدَه دِیر.(مَثَلاً فَلانچِی اوُغِیرلِیک قِیلگن یا زِنا قِیلگن بُولسَه، اِسلام اوُنِی اوُلدِیرِیب مالِینِی تارتِیب آلِیشنِی مُباه قِیلَدِی.)

مَنَه اِیندِی آچِیق- آیدِین کوُرِینِیب تُورِیبدِیکِی، سِکولارِیستلَر( مُشرِکلَر) اوُچُون فَقَط اِیککِی یُول مَوجُود، یا جَنگ قِیلِیش وَ اوُلِیم یاکِی اِسلامنِی قَبوُل قِیلِیش؛ مُرتَدلَر هَم یِیر یُوزِیدَن سُوپُورِیلِیب کِیتِیش وَ یَنگِیدَن اِسلامگه قَیتِیشنِی اوُرتَسِیدَه اِختِیارگه اِیگه دِیرلَر، لِیکِن اوُچِینچِی یُول مَوجُود اِیمَس.

مَنَه بُو کافِرلَرنِینگ دَستَه سِینِی بُو دُنیادَگِی تَکلِیفِی بُولَدِی؛ اَمّا قِیامَتدَه هَم اوُلَرنِی تَشلَب قوُیِیلمَیدِی وَ اوُلَر اَلله تَعالی نِی غَضَبِی، قَهرِیدَن قاچِیب قوُتوُلَه آلِیشمَیدِی. اوُلَرنِی جَهَنَّمدَه اَبَدِی قالِیش وَ اَلله تَعالی جَهَنَّمدَه کافِرلَر اوُچُون تَییارلَب قوُیگن عَذابلَرِی کوُتِیب توُرِیبدِی. اَگر مَنَه شُو آیَتنِی دَوامِیگه دِققَت قِیلَدِیگن بُولسَنگِیز ، اَلله تَعالی تِیزلِیک بِیلَن اَهلِی کِتابنِینگ، اَهلِی زِمَّه نِینگ، اَهلِی جِزیَه نِینگ کافِرلَرِینِی وَ بَرچَه کافِرلَرنِی عُمُومِی صُورَتدَه تَهدِید قِیلِیب مَرحَمَت قِیلَدِیکِی: 

لاَ إِکْرَاهَ فِی الدِّینِ قَد تَّبَیَّنَ الرُّشْدُ مِنَ الْغَیِّ فَمَنْ یَکْفُرْ بِالطَّاغُوتِ وَیُؤْمِن بِاللّهِ فَقَدِ اسْتَمْسَکَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقَىَ لاَ انفِصَامَ لَهَا وَاللّهُ سَمِیعٌ عَلِیمٌ ‏(بقره/256)

دِینگه زُورلَب (کِیرِیتِیش) یُوقدِیر. (زِیرا) حَق یوُل ضَلالَتدَن اَجرَب بُولَدِی. بَس، کِیم شَیطاندَن یُوز اوُگِیرِیب، اَلله گه اِیمان کِیلتِیرسَه، اوُ هِیچ اَجرَب کِیتمَیدِیگن مُستَحکَم حَلقَه نِی اوُشلَبدِی، اَلله اِیشِیتگوُچِی، بِیلگوُچِیدِیر. مَنَه بُونِی کِیتِیدَن الله تعالی عُمُومِی صُورَتدَه مَرحَمَت قِیلَدِیکِی:

اللّهُ وَلِیُّ الَّذِینَ آمَنُواْ یُخْرِجُهُم مِّنَ الظُّلُمَاتِ إِلَى النُّوُرِ وَالَّذِینَ کَفَرُواْ أَوْلِیَآؤُهُمُ الطَّاغُوتُ یُخْرِجُونَهُم مِّنَ النُّورِ إِلَى الظُّلُمَاتِ أُوْلَئِکَ أَصْحَابُ النَّارِ هُمْ فِیهَا خَالِدُونَ ‏‏(بقره/257)

الله مُؤمِنلَرنِی دُوستِیدِیر. اوُلَرنِی قارانغُو ظُلمَتلَردَن یارُوغلِیک – نوُرگه چِیقَرَدِی. کافِرلَرنِینگ دُوستلَرِی اِیسَه شَیطاندِیر. اوُلَر کافِرلَرنِی یارُوغلِیک – نُوردَن قارانغُو- ظُلمَتلَرگه چِیقَرَدِیلَر. اَنَه اوُشَه لَر جَهَنَّم اِیگه لَرِیدِیر وَ اوُندَه اَبَدِی قالَجَکلَر.

مَنَه بُو اِسلام دِینِیگه کِیرِیش پَیتِیدَگِی اِختِیار بِیرِیشلِیک وَ مَجبُور قِیلمَسلِیک، هَلِی اِسلام دِینِیگه کِیرمَگن زِمَّه اَهلِینِی غَیرِی مُسُلمانلَرِی اوُچُون بِیر عَقِیدَه وَ قانوُنگه اوُحشَش، مُسُلمانلَرنِینگ دارُ الاِسلامِیگه کِیرِیشلَرِی وَ مُسُلمانلَرنِینگ حاکِمِیَتِینِی قَبُول قِیلِیشِی مَعناسِیدَه اِیمَس، چوُنکِی اوُلَر اوُرتَدَه توُزِیلگن پَیمانلَرگه کوُرَه دارُ الاِسلامنِی حاکِمِیَتِینِی قَبُول قِیلِیشگن وَ پَیمانگه کوُرَه اوُزلَرِینِی اِطاعَتلَرِینِی مُسُلمانلَرنِی دارُ الاِسلامِیگه بِیرِیشگن؛ شوُندَی بُولگچ «لاَ إِکْرَاهَ فِی الدِّینِ» اَهلِی کِتابنِی کافِرلَرِی هَم آزاد بُولِیشَدِی، کوُنگِیللَرِی قَندَی هاحلَسَه شوُندَی حاکِمِیَتنِی یِیر یوُزِیدَه بَرقَرار قِیلِیشَدِی، دِیگن مَعنادَه اِیمَس، بَلکِی اَلله تَعالی اوُلَر حَقِیدَه مَرحَمَت قِیلَدِیکِی:

قَاتِلُوا الَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَلَا بِالْيَوْمِ الْآخِرِ وَلَا يُحَرِّمُونَ مَا حَرَّمَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ وَلَا يَدِينُونَ دِينَ الْحَقِّ مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ حَتَّىٰ يُعْطُوا الْجِزْيَةَ عَن يَدٍ وَهُمْ صَاغِرُونَ (توبه/29)

اَلله گه وَ آخِیرَت کوُنِیگه اِیشانمَیدِیگن، الله وَ اوُنِینگ پَیغَمبَرِی حَرام دِیگن نَرسَه نِی حَرام دِیب بِیلمَیدِیگن، حَق( یَعنِی اِسلام) دِینِیگه اِعتِقاد قِیلمَیدِیگن اَهلِی کِتابلَردَن عِبارَت بُولگن کِیمسَه لَرگه قَرشِی تا اوُلَر خارلَنگن ( مَغلوُب) حاللَرِیدَه اوُز قوُللَرِی بِیلَن ( زِمَّه لَرِیدَگِی) سالِیقنِی توُلَمَگوُنلَرِیچَه جَنگ قِیلِینگِیز!

اِیندِی اَگر بِیر کِیشِی دِینِی اِسلامگه حوُدِّی عَقِیدَه، قانُون، پراگرَمَّه دِیک قَبُول قِیلِیب کِیرگن بُولسَه، بُو صُورَتدَه اوُندَه اِختِیار قالمَیدِی، بُو شَخص اوُزِینِی اِطاعَتِی، اِختِیارِینِی اَلله تَعالی نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانُولَرگه تاپشِیرِیشِی لازِم بُولَدِی، شوُنِینگدِیک اَگر بُو شَخص قانوُنلَرگه قَرشِی عَمَل قِیلَدِیگن بوُلسَه، اوُنگه نِسبَتاً جِنایَتچِیگه قِیلِینگندِیک مُناسَبَتدَه بُولِینَدِی، اوُ مَنَه شُو دُنیادَه قِیلگن جِنایَتِینِی جَزاسِینِی آلَدِی، اَلبَتَّه بُو قِیامَتدَه گِیسِیدَن تَشقَرِیدِیر.

اِبن قَیِّم جَوزِی هِدایَتُ الحَیاری کِتابِیدَه یَهُود وَ نَصاریلَرگه بِیرگن رَدِّیَه سِیدَه اَیتَدِیکِی: بِیر کِیشِینِی مَجبُورلَب مُسُلمان قِیلِیب بُولمَیدِی، قانِع بُولِیشلِیکدَه مَجبُورِیَت یُوق، بَلکِی بُو یِیردَه کوُچ بِیلَن بَجَرِیلَدِیگن نَرسَه، شَخصلَرنِی ظاهِرِی کوُرِینِیشِیدَگِی عَمَللَرِی بُولَدِی، چوُنکِی بُو شَخصلَر اِسلامِی جَمِیعَتدَه یَشَشنِی قَبُول قِیلِیشگن، شوُنِینگ اوُچُون هَم دُنیاوِی حَیاتدَه اِسلامنِینگ حُکمِی اوُلَرنِی اوُستِیدَه اِجرا قِیلِینِیشِی لازِم؛ حُودِّی شُونگه اوُحشَش اَگر هَر قَندَی دَولَتگه کِیرَدِیگن بُولسَنگ، بُو دَولَتنِی اوُزِیگه خاص مَخصُوص قانُونلَرِی بار، سِین بُو قانُونلَرگه قَرشِی عَمَل قِیلِیشگه حَقِّینگ یُوق، اَگر قَرشِی عَمَل قِیلسَنگ جَزالَنَسَن، اِسلام شَرِیعَتِی هَم مُسُلمانلَرنِینگ دِیارِیدَگِی قانوُن حِسابلَنَدِی، بُو دِیاردَه ساکِن بُولِیب یَشَیاتگن کِیشِیلَر اِسلام شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَرگه اِطاعَت قِیلِیشلَرِی کِیرَک. بُو اوُلوُغوار کِیشِینِی سُوزلَرِی شوُ یِیردَه تَمام بُولگن.

اَلبَتَّه مَنَه بُولَرنِی هَمَّه سِی فَقَطگِینَه اِسلام دِینِیگه تِیگِیشلِی اِیمَس، بَلکِی سپارت جَماعَه سِیدَن تارتِیب حِزب، گوُرُوه، دَستَه، دَولَتگه چَه مَنَه شوُ قائِدَه گه عَمَل قِیلَدِی. سِینِی فُتبالنِی فَلانچِی جَماعَه سِیگه یاکِی وَلِیبالنِی گوُرُوهِیگه کِیرِیشدَه هِیچ کِیم مَجبُورلَمَیدِی، اَمّا اَگر اوُنگه کِیرَدِیگن بُولسَنگ، اوُندَگِی قانُونلَرنِی آیاق- آستِی قِیلَه آلمَیسَن، اوُنِی قانوُنلَرِیگه اِطاعَت قِیلِیشگه مَجبُورسَن. اَگر اوُندَگِی قانوُنلَرگه قَرشِی عَمَل قِیلَدِیگن بُولسَنگ، اَلبَتَّه جَرِیمَه بُولَسَن یاکِی اوُ یِیردَن حَیدَلَه سَن. شوُنِینگدِیک اَحزابلَر هَم سِینِی اوُنگه کِیرِیشدَه مَجبُورلَمَیدِی، اَمّا اوُزِینگنِی اِختِیارِینگ بِیلَن اوُنگه کِیرَدِیگن بُولسَنگ، اوُندَگِی قانُونلَرگه اِطاعَت قِیلِیشِینگ لازِم. شوُنگه اوُحشَش سِکولار دَولَتلَرنِی هَمَّه سِی یاکِی سِکولار بُولمَگن دَولَتلَر هَم، اوُزلَرِینِی دَولَتلَرِیگه کِیرِیشدَه سِینِی مَجبُورلَمَیدِی، اَمّا اوُنِی اِیچِیگه کِرَدِیگن بُولسَنگ وَ اوُلَرنِی فوُقارَالِیگِینِی قَبُول قِیلسَنگ، بُو دَولَتدَگِی قانُونلَرگه اِطاعَت قِیلِیشگه مَجبُورسَن، هَر قَندَی اوُرِیندَه قانُوننِی بُوزَدِیگن بُولسَنگ، جَرِیمَه قِیلِینَسَن یاکِی جَزالَنَه سَن.

(دوامی بار……)

[1] بخاری25