
Баъзиларни эътиқоди бўйича, бугунги кунда жиход фитна бўлиб ундан узоқлашиш керак экан, сизни фикрингизча бизни асримизда жиход фарзини амалга ошириш фитна хисобланадими?
Жавоб: душманлар, кофир босқинчилар,махаллий хизматкорларга қарши жанг қилиш борасидаги аллохни ва росули саллаллоху алайхи васалламни буйруғини бажариш фитна эмас,балки аллохни ва росули саллаллоху алайхи васалламни буйруқларидан бош тортиш фитна хисобланади. Аллох таоло мархамат қилади:
« … فَلۡيَحۡذَرِ ٱلَّذِينَ يُخَالِفُونَ عَنۡ أَمۡرِهِۦٓ أَن تُصِيبَهُمۡ فِتۡنَةٌ أَوۡ يُصِيبَهُمۡ عَذَابٌ أَلِيمٌ » (النور :٦٣)
(пайғамбарнинг) амрига хилоф иш қиладиган кимсалар ўзларига бирон фитна-кулфат етиб қолишидан ёки аламли азоб етиб қолишидан хазир бўлсинлар!
Яъни: имоми Бухорий одатига кўра хадисларни мавзуларига асосан тақсимлаб чиққан, мана бу хадис фитналар китобини аввалида келтирилган:
« ألا وإنه يُجَاء برجال من أمتي فيؤخذ بهم ذات الشمال، فأقول: يا رب أصيحابي، فيقال: إنك لا تدري ما أحدثوا بعدك..» [الحديث].
Яъни: қиёмат кунида умматимдан бир қисмини олиб келишади,аммо уларни чап томондан узоқлаштиришади, шунда мен айтаманки: эй парвардигорим ёронларим. Менга айтишадики: улар сиздан кейин нималар қилганини билмайсиз……….
Мана бу хадис одамлар учун диндаги буйруқларни ноаниқ қилиш кўрсатиш ё алмаштириш ва аллох хамда росули саллаллоху алайхи васалламни фармонидан бош тортиш ,энг катта фитна ,ғалаён эканлигига ишора қиляпти, хатто ўтмишда хам хозирги пайтда хам фитнани илдизи бўлган деса бўлади. Бу ерда нихоятда хушёр бўлиш керак , хукуматлар томонидан ёлланган динфурушлар,секуляр ахзоблар,муртадларни айтишича, бугунги кунда намоз ва рўзага ўхшаш фарзи айнга айланган жиход фитнадир, аслида эса мана бу фарзи айндан бош тортиш ва уни амалда бажармаслик фитна бўлади. Аллох таоло мана бу хақида мархамат қиладики:
« وَمِنۡهُم مَّن يَقُولُ ٱئۡذَن لِّي وَلَا تَفۡتِنِّيٓۚ أَلَا فِي ٱلۡفِتۡنَةِ سَقَطُواْۗ……» (التوبة :٤٩)
Уларнинг орасида: “менга (жангдан қолиш учун) изн бергин, мени фитнага солмагин”, дейдиган кимсалар хам бордир. Огох бўлингизким, улар (жангдан қолиш сабабли) фитнанинг ўзига тушдилар.
Яъни: бунга қўшимча равишда жанг ва қуролли уруш фитнани ўртадан йўқотиш учун бир шаръий йўлдир. Аллох таоло мархамат қилади:
« وَقَٰتِلُوهُمۡ حَتَّىٰ لَا تَكُونَ فِتۡنَةٞ وَيَكُونَ ٱلدِّينُ لِلَّهِۖ فَإِنِ ٱنتَهَوۡاْ فَلَا عُدۡوَٰنَ إِلَّا عَلَى ٱلظَّٰلِمِينَ » (البقرة :١٩٣)
То фитна тугаб, бутун дин аллох учун бўлгунга қадар улар билан урушингиз! Энда агар тўхтасалар, у холда сизлар хам тўхтангиз! Зеро, фақат золимларга қарши душманлик қилиш мумкин.
Бошқа бир оятда мархамат қиладики:
« وَقَٰتِلُوهُمۡ حَتَّىٰ لَا تَكُونَ فِتۡنَة ، وَيَكُونَ ٱلدِّينُ كُلُّهُۥ لِلَّهِۚ فَإِنِ ٱنتَهَوۡاْ فَإِنَّ ٱللَّهَ بِمَا يَعۡمَلُونَ بَصِير» (الأنفال :٣٩)
То (дунёда) бирон фитна-алдов қолмай, бутун дин фақат аллох учун бўлгунга қадар улар билан жанг қилинглар! Энди агар (кофирликдан) тўхтасалар,бас, албатта аллох қилаётган амалларини кўргувчидир.
Шайхул ислом Ибни Таймия курд рохимахуллох мархамат қиладики:
« الجهاد وإنفاق الأموال؛ قد تكون مضرة، لكن لما كانت مصلحته راجحة على مفسدته؛ أمر به الشارع » [مجموع الفتاوى 1/265].
Жиход ва молни сарфлаш зохирда зиёнли бўлиб кўриниши мумкин, аммо уни маслахати ва манфаъати фасодлар ва ёмонликлардан устун бўлгани боис, аллох ва росули саллаллоху алайхи васаллам уни бажаришга амр қилган.
« الجهاد؛ هو دفع فتنة الكفر، فيحصل فيها من المضرة ما هو دونها » [مجموع الفتاوى 20/52].
Яъни жиход қилиш куфр фитнасини дафъ қилишдан иборатдир, шу сабабли хам агар жиход қилинмаса ўртада шундай зарар барпо бўладики,буни мисолидаги зарар бошқа нарсаларда топилмайди.
Бошқа бир жойда мархамат қиладики:
« الشريعة تأمر بالمصالح الخالصة والراجحة، كالإيمان والجهاد، فإن الإيمان مصلحة محضة، والجهاد , وإن كان فيه قتل النفوس ء فمصلحته راجحة، وفتنة الكفر أعظم فسادا من القتل، كما قال تعالى: (وَالْفِتْنَةُ أَكْبَرُ مِنَ الْقَتْلِ) [البقرة: 217] » [مجموع الفتاوى 27/230].
Яъни шариат бажаришга буюрган нарсаларни барчасида маслахат ва манфаъат мавжуд, ёки бўлмасам уни манфаъати зиёнидан кўпроқ, иймон келтириш ва жиход қилиш хам шунга ўхшайди, иймон келтиришни хаммаси холис манфаъат бўлади, жиход эса агарчи унда одам ўлдириш бўлгани билан, уни манфаъати фасодларидан кўпроқ, яъни куфрни фитнаси қатл, одам ўлдиришдан кўра кўпроқдир, шунингдек аллох таоло мархамат қиладики:
« وَالْفِتْنَةُ أَكْبَرُ مِنَ الْقَتْلِ »
Аллох таоло мархамат қиладики:
« كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِتَالُ وَهُوَ كُرْهٌ لَكُمْ وَعَسَى أَنْ تَكْرَهُوا شَيْئًا وَهُوَ خَيْرٌ لَكُمْ…) [البقرة: 216]،
Сизларга ёқмасада, жанг қилишингиз фарз қилинди. (зотан) сизлар ўзингиз учун яхши бўлган нарсани ёқтирмаслигингиз ва сиз учун ёмон бўлган нарсани яхши кўришингиз мумкин. Аллох билур, сизлар билмассиз.
فأمر بالجهاد، وهو مكروه للنفوس، لكن مصلحته ومنفعته راجحة على ما يحصل للنفوس من ألمه، بمنزلة من يشرب الدواء الكريه لتحصل له العافية، فإن مصلحة حصول العافية له؛ راجحة على ألم شرب الدواء » [مجموع الفتاوى 24/279] .
Аллох таоло жиход қилишга буюрган, лекин инсонлар уни ёқтирмайдилар, аммо уни манфаъати,фойдаси инсонлар рўбарў бўладиган нохушликлардан кўпроқдир, бу шунга ўхшайдики бир киши саломатлигини қайтариш учун аччиқ,бемаза дорини ичади, бу ердаги жисмга қайтиб келадиган саломатлик дорини ичишдаги нохушликлар ёки касалликдаги оғриқлардан кўра кўпроқдир.
“الله سبحانه إنما حرم علينا الخبائث لما فيها من المضرة والفساد، وأمرنا بالأعمال الصالحة لما فيها من المنفعة والصلاح لنا، وقد لا تحصل هذه الأعمال إلا بمشقة كالجهاد والحج والأمر بالمعروف والنهي عن المنكر وطلب العلم فيحتمل تلك المشقة ويُثاب عليها، لما يعقبه من المنفعة”. [مجموع الفتاوى 25/282].
Яъни аллох таоло ифлос нарсаларни унда мавжуд бўлган зиён ва фасод сабабли бизларга харом қилди ва унда манфаъат,фойда бўлгани боис яхши ишларни қилишимизга буюрди; баъзи вақтларда мана бу ишларни бажариш нохушликларсиз ё машаққатсиз амалга ошмайди, жиход ва хажга ва яхшиликка буюриб ёмонликдан қайтаришга,илм олишга ўхшаш; буларда ўзига яраша нохушликлар мавжуд,аммо уларни кетидан келадиган фойдаси сабабли буни эвазига ажр берилади.
(давоми бор)