چِیتلَب اوُتِیب بُولمَیدِیگن اِسلامِی “اِتِّحاد” جَرَیانِی، بوُگوُنگِی کوُندَگِی تَفَرُّقدَن اِسلامِی “وَحدَت”گه اوُتِیش دَورِیدِیر. ( 1)

چِیتلَب اوُتِیب بُولمَیدِیگن اِسلامِی “اِتِّحاد” جَرَیانِی، بوُگوُنگِی کوُندَگِی تَفَرُّقدَن اِسلامِی “وَحدَت”گه اوُتِیش دَورِیدِیر. ( 1)

( 1 –قیسم)

بِسمِ الله وَالحَمدُلله

اَمّا بَعَد: اَلسَّلامُ عَلَیکُم وَ رَحمُةُ الله وَ بَراکاتُه

رَسُول الله صلی الله علیه وسلم مَرحَمَت قِیلَدِیلَرکِی:  «الوَحدةُ خيرٌ مِن جليسِ السُّوءِ، و الجَليسُ الصالِحُ خيرٌ مِنَ الوَحدةِ»[1]  “یامان هَمراهدَن کوُرَه یالغِیزلِیک یَحشِیراقدِیر، صالِح هَمراه اِیسَه یالغِیزلِیکدَن یَحشِیراق.”

 یاکِی مَرحَمَت قِیلَدِیلَرکِی:   لَوْ يَعْلَمُ النَّاسُ مَا فِي الْوَحْدَةِ، ما سار راكبٌ بليلٍ أبدًا [2] یا « مَا سَارَ رَاكِبٌ بِلَيْلٍ وَحْدَهُ»[3]  ” اَگر آدَملَر یالغِیز سَفَرگه چِیقِیشنِی خَطَرلَرِینِی بِیلِیشگندَه، هِیچ کِیم کِیچَه سِی یالغِیز سَفَرگه چِیقمَس اِیدِی.”

شُوندَی بُولگچ “وَحدَت” واحِد مَعناسِیدَگِی مَصدَردِیر، یالغِیز وَ یَککَه بُولِیش؛ اِصطِلاحدَه اِیسَه “وَحدَت” اِیککِی یاکِی بِیر نِیچَه اِیش وَ توُرلِی- هِیل طَرَفلَر بُویِیچَه بِیرلَشِیش وَ اِیختِلافلِی بَرچَه اوُرِینلَرنِی پاک قِیلِیشدِیر. اَلله تَعالی مُؤمِنلَرگه قَرَتَه مَرحَمَت قِیلَدِیکِی:

وَاعْتَصِمُواْ بِحَبْلِ اللّهِ جَمِیعاً وَلاَ تَفَرَّقُواْ وَاذْکُرُواْ نِعْمَتَ اللّهِ عَلَیْکُمْ إِذْ کُنتُمْ أَعْدَاء فَأَلَّفَ بَیْنَ قُلُوبِکُمْ فَأَصْبَحْتُم بِنِعْمَتِهِ إِخْوَاناً (آل عمران/103)  وَ بَرچَنگِیز اَلله نِینگ اَرقانِیگه (قُرآنگه) باغلَنِینگِیز وَ بوُلِینمَنگِیز! هَمدَه اَلله نِینگ سِیزلَرگه بِیرگن نِعمَتِینِی اِیسلَنگ: بِیر- بِیرِینگِیزگه دُشمَن بوُلگن پَیتلَرِینگِیزدَه دِیللَرِینگِیزنِی آشنا قِیلِیب قوُیَدِی- یُو، سِیزلَر اوُنِینگ نِعمَتِی سَبَب بِرادَرگه اَیلَندِینگِیز.

رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّم مَرحَمَت قِیلَدِیلَرکِی:  الْمُؤْمِنُ مَأْلَفَةٌ وَلا خَيْرَ فِيمَنْ لا يَأْلَفُ وَلا يُؤْلَفُ.[4]  مُؤمِن کِیشِی مُنِیسدِیر ( اوُلفَت بوُلَدِی) وَ سِیز دوُست بوُلَه آلمَیدِیگن وَ دُوست بُولِینمَیدِیگن کِیشِیدَه یَحشِیلِیک یُوقدِیر.

بوُندَن کِیلِیب چِیقَدِیگن بوُلسَه، مُؤمِنلَرنِی یَکدِیل، بِیردَم قِیلَدِیگن عامِل عَقِیدَه نِعمَتِی وَ اِسلامِی واحِد قانوُنلَر بُولَدِی، اوُ بَرچَه غَیرِی شَرعِی فِکرلَرنِی، سوُزلَرنِی، رَفتارلَرنِی خَذف قِیلِیب قَلبلَرنِی بِیرلَشتِیرَدِی، مُونِیس قِیلَدِی وَ مَنَه بُو واحِد قَلب واحِد دَستوُر وَ واحِد حُکم بِیلَن بَدَننِی باشقَه اَعضالَرِینِی وَ مُؤمِنلَرنِینگ جَمِیعَتِینِی اِجتِمائِی بِیناسِینِی باشقَرَدِی.

شُو سَبَبلِی هَم گاهِیدَه رَسُول الله صلی الله علیه وسلم مُؤمِنلَرنِی واحِد جِسمگه  یا واحِد بِیناگه اوُحشَتِیب مَرحَمَت قِیلگنلَرکِی:   مَثَلُ الْمُؤْمِنِينَ فِي تَوَادِّهِمْ وَتَرَاحُمِهِمْ وَتَعَاطُفِهِمْ مَثَلُ الْجَسَدِ إِذَا اشْتَكَى مِنْهُ عُضْوٌ تَدَاعَى لَهُ سَائِرُ الْجَسَدِ بِالسَّهَرِ وَالْحُمَّى ^[5]  مُؤمِنلَرنِی شَفقَتدَگِی ، دُوستلِیکدَگِی، مِهرِبانلِیکدَگِی مِثالِی بِیر تَنَه دَگِی اَعضالَرگه اوُحشَیدِی، اوُلَردَن بِیر اَعضا دَرد تارتسَه باشقَه اَعضالَر هَم بِی قَرار بوُلَدِی وَ حَرارَتِی  کوُتَرِیلَدِی وَ اوُزلَرِینِی هَمدَردلِیکلَرِینِی اِظهار قِیلِیشَدِی.

المؤمنونَ (یا در لفظ دیگری: الْمُسْلِمُونَ) كَرَجُلٍ واحِدٍ، إِنِ اشْتَكَى عَيْنُهُ اشْتَكَى كُلُّهُ وَإِنِ اشْتَكَى رَأْسُهُ اشْتَكَى كُلُّهُ.^[6]  مُسُلمانلَرنِی جَمِیعَتِی یا مُسُلمانلَر بِیر اِنساننِی بَدَنِیگه اوُحشَیدِی، اوُنِی کوُزِی آغرِیگن پَیتِیدَه بُوتُون بَدَن دَرد تارتَدِی وَ باشِی آغرِیگن وَقتِیدَه هَم بُوتوُن بَدَن دَرد تارتَدِی.  الْمُؤْمِنُ لِلْمُؤْمِنِ كَالْبُنْيَانِ يَشُدُّ بَعْضُهُ بَعْضًا ثُمَّ شَبَّکَ بَینَ اَصابِعِهِ …^[7]  مُؤمِن کِیشِی باشقَه مُؤمِنگه نِسبَتاً مُستَحکَم بِیر بِینانِی بوُلَکلَرِیگه اوُحشَیدِی، اوُنِی بُولَکلَرِی وَ تُورلِی- هِیل قِیسمَتلَرِی بِیر- بِیرِی آرقَلِی مَحکَم بُولَه آلَدِی وَ اِیککِی قوُللَرِینِی بَرماقلَرِینِی بِیر- بِیرِیگه کِیرگِیزدِیلَر.

(دوامی بار…..)

[1] السيوطي: الجامع الصغير 9647

[2] صحيح ابن حبان2704

[3] بخاری 2998

[4] رواه أحمد (2/400) (9187) والحاكم (1/73) والبيهقي (10/236) (21627) و الهيثمي في مجمع الزوائد (10/276)

[5] مسلم(2586)، والبخاري (6011)

[6] بخاري (6011) مسلم (2586) أحمد (18417) أبو نعيم ، حلية الأولياء4/137

[7] بخاری :6027