اصول حاکم بر روابط بین دارالاسلام با دارالکفر (بخش 12)
(4-قسمت)
اصل و استراتژی توحید و دعوت
در روابط خارجی اسلام و سیرۀ رسول خاتم صلی الله علیه وسلم اصل دعوت با محوریت توحید یکی از اصول اساسی مورد تأکید و زیر بنائی و یکی از استراتژی های اساسی منهج اسلامی و یکی از مبانی روابط خارجی دارالاسلام و دولت و حکومت اسلامی است . «دعوت» یعنی درخواست پذیرش اسلام از غیر مسلمان.
الله تعالی به عنوان یک امر وجوبی امر می کند:
- ادْعُ إِلَى سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ مردمان را با سخنان استوار و بجا و حکیمانه و مستدلاّنه و آگاهانه و پندهای نیکو و زیبا به راه پروردگارت فراخوان،وَجَادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ و با ایشان به شیوه هرچه نیکوتر و بهتر گفتگو و مجادله کن؛ إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعْلَمُ بِمَنْ ضَلَّ عَنْ سَبِيلِهِ وَهُوَ أَعْلَمُ بِالْمُهْتَدِينَ ( نحل/ ۱۲۵) ( ای پیغمبر ! ) چرا که بیگمان پروردگارت آگاهتر به حال کسانی است که از راه او منحرف و گمراه میشوند و آگاهتر به حال کسانی است که رهنمود و راهیاب میگردند .
- قُلْ هَذِهِ سَبِيلِي أَدْعُو إِلَى اللَّهِ عَلَى بَصِيرَةٍ أَنَا وَمَنِ اتَّبَعَنِي بگو : اين راه من است كه من (مردمان را) با آگاهي و بينش و بصیرت به سوي خدا ميخوانم و پيروان من هم (چنين ميباشند)، وَسُبْحَانَ اللَّهِ وَمَا أَنَا مِنَ الْمُشْرِكِينَ (یوسف/ ۱۰۸) و خدا را پاک و منزّه ميدانم، و من از زمرهي سکولاریستها (یا به زبان عربی = مشركان) نميباشم.
- فَلِذَلِكَ فَادْعُ وَاسْتَقِمْ كَمَا أُمِرْتَ تو نیز مردمان را به سوی آن (اسلام دعوت کن) و آن گونه که به تو فرمان داده شده است ایستادگی کن و استقامت داشته باش وَلَا تَتَّبِعْ أَهْوَاءَهُمْ (شوری/ 15) [1] و از خواستها و هوسهای ایشان پیروی مکن.
بر این اساس رسول الله صلی الله علیه وسلم به فرماندهان خود سفارش می کرد« اغْزُوا باسْمِ الله في سَبيلِ الله، قَاتِلُوا مَنْ كَفَرَ بِالله،» به نام خدا در راه خدا بجنگید و با کسانی که (با رد آخرین شریعتش) به الله کفر کرده اند بجنگید، … در ادامه ی حدیث آمده است بعد از روبرو شدن با دشمنان ابتدا: ادْعُهُمْ إِلَى الإِسْلاَمِ فَإِنْ أَجَابُوكَ فَاقْبَلْ مِنْهُمْ وَكُفَّ عَنْهُمْ [2] آنـان را بــه پذيرش اسلام فرا خوان. اگر به تو پاسخ مثبت دادند از ايشان بپذير و دست از ايشـان بـدار.
از علی بن ابی طالب رضی الله عنه هم نقل شده که فرمود:«پیامبر مرا به یمن فرستاد و فرمود: یا علی با هیچ کس جنگ مکن، مگر این که اول او را به اسلام دعوت کرده باشی».[3]
زمانی که رسول الله صلی الله علیه وسلم «دعوت» را به عنوان استراتژی ارائه می دهد از کجا شروع می کرد؟ از کفر به طاغوت (لا اله) و ایمان به الله (الا الله) آنهم از کانال «محمد رسول الله»صلی الله علیه وسلم. و این یعنی توحید. حالا اگر در این مسیر مسلمین مثل بچه ای که تازه زبان باز کرده دچار اشتباهاتی هم شوند به تدریج اصلاح می شود. مهم این است که به این شکل شخص وارد دایره ی اسلام و توحید شده است و این اسلام خودش را هم با برپای داشتن نماز و دادن زکات در ظاهر نشان می دهد. أُمِرْتُ أَن أُقاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَشْهَدُوا أَن لا إِلهَ إِلاَّ اللَّه وأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ، ويُقِيمُوا الصَّلاةَ، وَيُؤْتُوا الزَّكاةَ، فَإِذا فَعَلوا ذلكَ، عَصَمُوا مِنِّي دِمَاءَهُمْ وأَمْوَالَهم إِلاَّ بحَقِّ الإِسلامِ، وحِسابُهُمْ عَلى اللَّهِ [4] به من امر شده است که با مردم بجنگم تا اینکه شهادت بدهند به وحدانیت خداوند« لا إِلهَ إِلاَّ اللَّه »، و رسالت پیغمبر « مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ »، و نماز به پا دارند، و زکات را بپردازند. پس هر گاه چنین کردند، خون و مالشان از ناحیه من محترم و محافظت شده است. مگر اینکه کاری انجام بدهند که اسلام، کشته شدن و تصاحب اموالش را حق دانسته باشد(مثلاً مرتکب قتل یا دزدی یا ارتداد و… شوند) و حساب این ها با خداست.
)ادامه دارد…….)
[1] و آیات مشابه دیگر ( آیاتی چون : فرقان / ۵۲؛ مائده/۹۹؛ نمل /۳۵؛ نور/۵۴؛ عنکبوت/۱۸؛ یاسین/ ۱۷ و …)
[2] أخرجه مسلم (1731)، والترمذي (1617)، والنسائي في ((السنن الكبرى)) (8765)، وابن ماجه (2858) واللفظ له، وأحمد (23030) ابی داود 2612
[3] حسینعلی منتظری ، فقه الدولة الاسلامیه ، قم، دارالفکر، 1411 ،ص ۷۱۱٫
[4] البخاري (1399)، ومسلم (20)