شَرِیعَت قانوُنِینِینگ اَصلِی حاکِیمِیَتِی. (14 بوُلِیم)
(3-قیسم)
بِیر شَخص اوُغِیرلِیکدَه مُتَّحَم بُولگن بُولسَه اوُنِی جِنایَتِینِی اِثبات قِیلِیش اوُچُون قَضاوَت بُویِیچَه تَشکِیلات لازِم بُولمَیدِیمِی؟ اِیندِی اَگر اوُنِی جِنایَتِی اِثبات بوُلگن تَقدِیردَه هَم، مَنَه بُو اوُغرِینِی قوُلِینِی کِیم کِیسَدِی؟ هَر قَندَی شَخص یا گوُرُوه مَنَه بُو اِیشنِی قِیلَه آلمَیدِی؟ اَلبَتَّه یوُق. مَنَه بُو اِیشنِی فَقَط حُکوُمَت قُدرَتِینِی وَ اوُنگه تِیگِیشلِی قَضاوَت قِیلوُچِی اِجرائِی تَشکِیلاتلَرنِی قوُلِیدَن کِیلَدِی.
- یاکِی اَلله تَعالَی قَراقچِیلَر حَقِیدَه مَرحَمَت قِیلَدِیکِی: إِنَّمَا جَزَاءُ الَّذِينَ يُحَارِبُونَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَيَسْعَوْنَ فِي الْأَرْضِ فَسَادًا أَنْ يُقَتَّلُوا أَوْ يُصَلَّبُوا أَوْ تُقَطَّعَ أَيْدِيهِمْ وَأَرْجُلُهُمْ مِنْ خِلَافٍ أَوْ يُنْفَوْا مِنَ الْأَرْضِ، ذَلِكَ لَهُمْ خِزْيٌ فِي الدُّنْيَا وَلَهُمْ فِي الْآخِرَةِ عَذَابٌ عَظِيمٌ (مائده/33) اَلبَتَّه، اَلله وَ پَیغَمبَرِیگه قَرشِی اوُرِیشَدِیگن وَ یِیردَه بوُزغوُنچِیلِیک قِیلِیش حَرَکَتِیدَه یوُرَدِیگن کِیمسَه لَرنِینگ جَزاسِی اوُلدِیرِیلِیش یا دارگه آسِیلِیش، یاکِی آیاق – قوُللَرِی تِیسکَرِیسِیگه ( یَعنِی اوُنگ قوُل وَ چَپ آیاق یاکِی چَپ قوُل وَ اوُنگ آیاق) کِیسِیلِیشِی ، یاهوُد اوُز یِیرلَرِیدَن سُورگوُن قِیلِینِیشلَرِیدِیر. بُو جَزا اوُلَر اوُچُون بُو دُنیادَه رَسوالِیک- شَرمَندَه لِیک بوُلوُر. آخِیرَتدَه اِیسَه اوُلَر اوُچُون اوُلوُغ عَذاب باردِیر.
سِیزنِی نَظَرِینگِیزدَه مَنَه بوُندَی شَخصلَر بِیلَن جَنگ قِیلِیش یا اوُلَرنِی قوُلگه آلِیش وَ بُو جِنایَتچِیلَرنِی اوُستِیدَه حُکملَرنِی اِجرا قِیلِیش عاددِی شَخصلَرنِی یا گوُرُوهلَرنِی قوُلِیدَن کِیلَدِیمِی؟ اَلبَتَّه یُوق. مَنَه بُو فَقَط شَخص وَ گوُرُوهلَردَن یوُقارِیدَه جایلَشگن حُکوُمَت قُدرَتِینِی قوُلِیدَن کِیلَدِیگن اِیشدِیر.
- یاکِی اَلله تَعالَی بَغِی اَهلِی حَقِیدَه مَرحَمَت قِیلَدِیکِی: وَإِن طَائِفَتَانِ مِنَ الْمُؤْمِنِینَ اقْتَتَلُوا فَأَصْلِحُوا بَیْنَهُمَا فَإِن بَغَتْ إِحْدَاهُمَا عَلَى الْأُخْرَى فَقَاتِلُوا الَّتِی تَبْغِی حَتَّى تَفِیءَ إِلَى أَمْرِ اللَّهِ (حجرات/9) (اِی مُؤمِنلَر)، اَگر مُؤمِنلَردَن بُولگن اِیککِی طائِفَه (بِیر- بِیرلَرِی) بِیلَن اوُرِیشِیب قالسَه لَر دَرحال اوُلَرنِینگ اوُرتَسِینِی اوُنگلَب قوُیِینگلَر! اِیندِی اَگر اوُلَردَن بِیراوِی اِیککِینچِیسِینِینگ اوُستِیگه تَجاوُز قِیلسَه، بَس تا (تَجاوُزکار طائِفَه ) اَلله نِینگ اَمرِیگه قَیتگوُنِیچَه سِیزلَر تَجاوُز قِیلگن (طائِفَه) بِیلَن اوُرِیشِینگلَر!
حُکوُمَت قُدرَتِیدَن تَشقَرِی شَخصلَر یا گوُرُوهلَر اَهلِی بَغِی بِیلَن جَنگ قِیلَه آلَدِیمِی؟ اَلبَتَّه یوُق. فَقَطگِینَه حُکوُمَت قُدرَتِی بِیلَن اَهلِی بَغِیگه قَرشِی جَنگ قِیلسَه بوُلَدِی حالاص. شافِیعِی مَذهَبِیدَگِی ماوَردِی رَحِمَهُ الله اَیتَدِیکِی: مَنَه بُو اَهلِی بَغِیگه قَرشِی جَنگدَه فایدَلَنسَه بوُلَدِیگن اَصلِی آیَتدِیر. اِبنِ عابِدِین حَنَفِی هَم اَیتَدِیکِی: اَهلِی بَغِی شوُندَی کِیشِیلَرکِی خَطا تَعوِیل سَبَبلِی عَدالَت اَهلِیگه قَرشِی قوُزغَلان قِیلگن کِیشِیلَر بُولِیشَدِی، اَگر اوُرتَدَه تَعوِیل مَسَلَه سِی بوُلمَگندَه اوُلَر تَعوِیل قِیلِیشمَگندَه، مَنَه بُو حالَتدَه اوُلَر قَراقچِی، یوُلتوُسَر حِسابلَنِیشگن بُولَردِی. اَهلِی بَغِی اَمِیر المُؤمِنِین عَلِی اِبنِ اَبِی طالِب رَضِیَ الله عَنهُ اوُلَر حَقِیدَه قوُیِیدَگِی سُوزلَرنِی اَیتگن خَوارِیجلَرگه یا اَهلِی جَمَلگه اوُحشَگن کِیشِیلَردِیر:[1] إخْوَانُنَا بَغَوْا عَلَيْنَا.[2] یاکِی صَفَّین اَهلِیگه اوُحشَگنلَردِیر.
(دوامی بار…..)
[1]قال الماوردي : هذه الآية هي أصل ما ورد في قتال أهل البغي. العلامة ابن عابدين رحمه الله من الحنفية: والبغاة هم -كما في الفتح- قوم مسلمون خرجوا على إمام العدل ولم يستبيحوا ما استباحه الخوارج من دماء المسلمين وسبي ذراريهم، والمراد خرجوا بتأويل، وإلا فهم قُطَّاع. وفي الاختيار: أهل البغي كل فئة لهم منعة يتغلبون ويجتمعون ويقاتلون أهل العدل بتأويل، يقولون: الحق معنا ويدّعون الولاية. اه
[2]البداية والنهاية 7/300
