مُقَدَّمات دَرسلَرِی/ آلتِینچِی دَرس: نِیمَه قِیلِیش کِیرَک؟ آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَت.
شیخ ابو حمزه هورامی حفظه الله نی ااودیا تسمه سیدن یازیب آلینگن.
(103- قیسم)
مَنَه بُو بِرادَرلَرِیمِیزنِی یانِیدَه شوُندَی کِیشِیلَر هَم بارکِی، مَثَلاً اوُلَر اَفغانِستاندَگِی، عِراقدَگِی، سوُرِیَه دَگِی، یَمَندَگِی وَ حَتَّی سُومالِیدَگِی ،مالِیدَگِی، چِیچِیندَگِی جِهاد بارَه سِیدَه جوُدَه یَحشِی بِیلِیمگه اِیگه وَ حَتَّی اوُلَر مَنَه بُو مِنطَقَه لَردَگِی مُجاهِدلَرنِی آرَه سِیدَه ساکِن بوُلِیب یَشَشگن، اَمّا اوُزلَرِینِینگ جَمِیعیَتِی حَقِیدَگِی مَعلوُماتلَرِی تَحمِیناً نال دَرَجَه دَه، اوُلَر اوُشَه دَولَتدَگِی کَسَللِیکنِی دَرمان قِیلِیش اوُچُون فایدَه لَه نِیلگن دارِی بِیلَن اوُزلَرِینِی مِنطَقَه سِیدَگِی کَسَللِیکنِی هَم دَرمان قِیلِیشنِی هاحلَه شَه دِی، بُولِیب هَم اوُلَرنِی دَولَتِیدَگِی کَسَللِیکلَر – اَگرچِی سِکوُلار کافِرلَر حاکِمِیَتِی وَ مَحَلِّی مُرتَدلَر وَ توُرلِی- هِیل فَقِیرلِیکلَرنِی رِواجلَه نِیشِی وَ ناتِینچلِیکلَر،عَقِیدَه وِی وَ رفتارِی بوُلغَه نِیشلَرگه اوُحشَه گن مُشتَرَک نوُقطَه لَرگه اِیگه بوُلسَه هَم – باشقَه دَولَتلَردَن فَرق قِیلَه دِی، اوُلَرنِینگ دَولَتِیدَگِی آدَملَر توُرلِی- هِیل اوُرِینلَردَه باشقَه دَولَتلَر بِیلَن آچِیق فَرقلَرگه وَ اوُلَردَن کوُرَه فَرق قِیلَه دِیگن اِیحتِیاجلَرگه وَ حَتَّی توُرلِی- هِیل دَرَجَه لَرگه اِیگه بوُلَه دِی، اَمّا بِیزلَرنِینگ مَنَه بُو بِرادَرلَرِیمِیز اوُزلَرِینِینگ یوُرتِیدَه بوُزِیلِیب قالگن مَشِینَه نِی تَعمِیرلَش اوُچُون باشقَه دَولَتدَگِی مَشِینَه نِی بوُلَکلَرِیدَن فایدَه لَنماقچِی بوُلِیشَه دِی، لِیکِن اوُلَر باشقَه دَولَتدَگِی مَشِینَه نِی بوُلَکلَرِی اوُلَردَگِی مَشِینَه گه توُغرِی کِیلمَسلِیگِینِی یا فَرق قِیلِیشِینِی توُشوُنِیب یِیتِیشمَه یَپتِی؛ بُو یِیردَه تَشقِی باسقِینچِیلَردَن وَ مُرتَدلَردَن تَشقَه رِی نَماز اوُقِیش، مُسُلمانلَرنِینگ جَماعَت نَمازِیگه بارِیشِی، سِکوُلارِیزم دِینِیگه تامان اِرتِداد، قُرآننِی یاقِیش، اَلله وَ پَیغَمبَرنِی حَقارَت قِیلِیشنِی اوُزِی اِیمَس، بَلکِم بُو یِیردَگِی مُشکِلات قَوم پَرَستلِیک، نَسِیانالِیزم وَ باشقَه نَرسَه لَرنِی اوُستِیدَه دوُر. لِیکِن کوُردِستاندَگِی مُشکِلاتنِی اَصلِی آدَملَرنِینگ سِکوُلارِیزم دِینِی تامانگه قِیلِینگن عُمُومِی اِرتِدادِیگه، نَماز اوُقِیمَسلِیک، جَماعَت نَمازِیگه وَ حَتَّی قُرآن یاقِیشلَر،قُرآننِی وَ اَلله نِی وَ پَیغَمبَرنِی وَ اِسلامنِی حَقارَت قِیلِیش اِیسَه اوُنِی ثَمَرَه سِی حِسابلَه نَه دِی.
بُو یِیردَه اوُلَرنِینگ عَیبلَرِیدَن تَشقَه رِی مَشِینَه لَرِیدَگِی عَیبلَر هَم بِیر- بِیرِیدَن فَرق قِیلَه دِی، اوُلَرنِینگ حَرَکَت واسِیطَه سِینِی باشِیدَه حَنَفِی دِیُوبَندِی ماترُودِی یاکِی اَشعَرِی فِکرِیگه اِیگه بِیر مُلّا بوُلسَه، سِیزلَرنِینگ مَشِینَنگِیزنِی حَرَکَتِینِی باشِیدَه شوُرا توُرگن بوُلِیشِی موُمکِین. بوُندَی حالَتدَه ترَکتارنِی کرَنگ مِیلِی بِیلَن اَوتابوُسنِی یا پایِیزدنِی کرَنگ مِیلِینِی تَعمِیرلَب اوُنِی حَرَکَتگه کِیلتِیرِیب بوُلمَیدِی.
مَنَه بُو حالَتدَه بِیزلَرنِینگ بِرادَرلَرِیمِیز اوُزلَرِینِینگ دَولَتِیدَگِی کَسَللِیکنِی دَردِیگه یِیمَیدِیگن باشقَه دَولَتنِینگ دَرمانِینِی اِرایَه بِیرِیش یاکِی اوُزلَرِینِی دَولَتِیدَگِی مَشِینَه نِی عَیبِینِی حَل قِیلمَیدِیگن بوُلَکنِی اِرایَه بِیرِیش آرقَه لِی، مُناسِب دارِینِی یا مُناسِب بوُلَکنِی تاپِیش یوُلِیدَه توُسِیق بوُلِیشدَن تَشقَه رِی مُسُلمانلَرنِینگ آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَتِینِی قَرشِیسِیدَه هَم آشکارَه مانِع،توُسِیق صِیفَتِیدَه عَمَل قِیلِیشیَپتِی وَ اوُزلَرِینِینگ جاهِلانَه عَمَللَرِی بِیلَن حَلقنِی هَم اَلله نِی شَرِیعَیتِیدَگِی قانوُنلَرگه قَرشِی قِیلِیب قوُیِیشیَپتِی.
جَمِیعیَتنِی وَ جَمِیعیَتدَگِی شَخصلَرنِی یَحشِی تَنِیشلِیک، مُناسِب دَرماننِی وَ مُناسِب بوُلَکنِی اِرایَه بِیرِیش بوُیِیچَه کَسَللِیکلَرنِی، عَیبلَرنِی، نوُقصانلَرنِی بَرطَرَف قِیلِیش اوُچُون اِینگ یَحشِی یاردَم بوُلَه آلَه دِی. بوُنِی جُملَه سِیگه بَعضِی کِیشِیلَرنِینگ حَلقنِی اوُرتَه سِیدَه بَعضِی اِجتِهادِی مَسَلَه لَرنِی آچمَسلِیگِی هَم کِیرَه دِی، اِمامِی اَحمَد حَدِیثلَرنِی اَیتِیشنِی یَحشِی کوُرمَه گن اِیدِیلَر، چوُنکِی اوُ کِیشِی ظالِم وَ اَهلِی بِدعَت بوُلگن حاکِمگه قَرشِی چِیقِیشنِی، قِیامنِی جائِز دِیب بِیلگنلَر، اَمّا عُمُوم حَلق اوُچُون مَنَه بُو قِیامنِی زَمانِی وَ مَکانِیگه شَرائِط مُهَیّا بوُلمَه گن اِیدِی.
قُرآننِی حَلق قِیلِینگه نِی مَسَلَه سِینِی حِمایَه قِیلَه دِیگن اِسلامِی اِضطِرارِی بَدَل حُکوُمَتگه قَرشِی قوُراللِی جَنگگه رُحصَت بِیرَه دِیگن رِوایَتلَرنِی اَیتِیشمَیدِی، چوُنکِی اوُلَر بُو رِوایَتلَرنِی مُسُلمانلَرنِینگ اوُشَه زَمانِی وَ مَکانِی، هَمدَه حَلقَرا مِنطَقَه نِی شَرائِطِی اوُچُون مُناسِب دِیب بِیلِیشمَسدِی، اوُلَر مَنَه بُو اِضطِرارِی شَرائِطدَه مَوجُود وَضِیعیَتگه ماس، مُناسِب مُناسَبَتنِی بِیلدِیرِیشگن. حوُددِی شوُنگه اوُحشَش بَعضِی صَحابَه لَر یَزِیدنِی حُکوُمَتِی فاسِد بُولگه نِیگه قَرَمَسدَن، بُو شَرائِطدَه قِیامنِی مُناسِب دِیب بِیلمَه گنلَر، یاکِی اَبُو حَنِیفَه کوُفَه اَهلِیگه اِعتِماد قِیلمَه گنلَر وَ نَفَس زَکِیَه نِی حَرَکَتِیدَه هَم اِیشتِراک اِیتمَه گنلَر، لِیکِن اوُنگه تَبلِغات وَ پوُل جِهَتِیدَن یاردَم بِیرگنلَر. هَر قَندَی صُورَتدَه هَم جَمِیعیَتدَه اوُزِیگه خاص شَرائِطلَر وُجُودگه کِیلَه دِیکِی، بَعضِی حَلقلَر اوُچُون هَم نَه بِیر حُکمنِی بَیان قِیلِیشنِی عِلاجِی بوُلَه دِی وَ نَه بُو حَرَکَتلَردَه اِیشتِراک اِیتِیشنِی عِلاجِی بوُلَه دِی، بَلکِی بُو نَرسَه لَرنِی اوُشَه جَمِیعیَت اوُچُون مُناسِب زَمِینَه وَ مُناسِب زَمان مُهَیّا بوُلگوُنِیچَه آشکار قِیلمَسدَن توُرِیش لازِم.
(دوامی بار…….)
