مُقَدَّمات دَرسلَرِی/ آلتِینچِی دَرس: نِیمَه قِیلِیش کِیرَک؟ آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَت.
شیخ ابو حمزه هورامی حفظه الله نی ااودیا تسمه سیدن یازیب آلینگن.
(107- قیسم)
رَحم – شَوقَت شوُندَی بِیر اِیشکِی، ضَرُورَت وَ اِیختِیاج پَیتِیدَه وُجُودگه کِیلَه دِی وَ بِیر تامانلَمَه بوُلَه دِی. مَثَلاً آنَه نِی بالَه سِیگه نِسبَتاً رَحم- شَوقَتِی، اَگر شوُ رَحم- شَوقَت بوُلمَه گه نِیدَه اِنساننِی حَیاتِی دَوام اِیتمَسدِی. رَحم – شَوقَت هَم عَمَلدَگِی بِیر اِیش بوُلِیب، فَقَط اوُنِی فَرقِی شوُکِی،اِیحتِیاج پَیدا بوُلگن مَرحَلَه دَه اوُزِینِی نَمایان قِیلَه دِی. مَخصُوصاً عَیال یا اِیرکَک کَسَللِیککَه یا مُشکِلاتگه یا قَرِیچِیلِیککَه اوُحشَه گن شَرائِطلَردَه مُختاج بوُلِیب قالگندَه کوُرِینَه دِی.
رَحم- شَوقَتنِینگ اِینگ مُهِم خُصُوصِیَتلَرِی شوُندَه کِی، اوُ بِیر تامانلَمَه وَ بِی غَرَض بوُلَه دِی، مَثَلاً عائِلَه وِی حَیاتدَه اَگر اِیرکَک یا عَیالنِی هَر قَیسِی بِیرِی بِیر- بِیرِینِی مَقابِیلِیدَه بِیر عَمَلنِی یا حِذمَتنِی قِیلگن بوُلسَه لَر، قَرشِیسِیدَگِی تاماندَن بوُنِی عِوَضِیگه بِیر نَرسَه نِی کوُتمَیدِی. اَلله تَعالَی رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّم حَقِیدَه مَرحَمَت قِیلَه دِیکِی: وَمَا أرسَلنَاکَ إلاّ رَحمَه لِلعَالَمِین. یَعنِی رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّمنِینگ رَحمَت یِیتکَه زِیش اِیشلَرِی بِیر طَرَفلَمَه وَ بوُنِی عِوَضِیگه هِیچ نَرسَه نِی اوُمِید قِیلمَه گن حالدَه بوُلگن اِیدِی، شُو سَبَبلِی هَم آچِیق – آیدِین مَرحَمَت قِیلَه دِیکِی: وَمَا أَسْأَلُکُمْ عَلَیْهِ مِنْ أَجْرٍ إِنْ أَجْرِیَ إِلَّا عَلَى رَبِّ الْعَالَمِینَ (شعراء/109) مِین سِیزلَردَن بُو (دَعوَتِیم) اوُچُون اَجر- مُکافات سوُرَه مَیمَن. مِینِینگ اَجر- مُکافاتِیم فَقَط بَرچَه عالِملَرنِینگ پَروَردِیگارِی اَلله نِینگ زِمَّه سِیدَه دِیر.
بُو یِیردَه بِیزلَر نَصارالَردَن کوُتَه یاتگن وَ اوُلَرنِی مُسُلمانلَرگه یَقِینلَشتِیرگن نَرسَه رَحم- شَوقَت اِیمَس مَوَدَّهدوُر، اَمّا هَمَّه نَرسَه نِی بوُزِیب تَشلَیدِیگن نَرسَه تَکَبَر بوُلَه دِی. تَکَبُّر هَمَّه اوُچُون خَطَرلِی بِیر آفَتدوُر. تَکَبُّر وَ اوُنگه تِیگِیشلِی بُولگن اوُجَرلِیک هَر قَندَی سَطحدَه بوُلِیشِیدَن قَطعِی نَظَر، فَقَطگِینَه رَحم – شَوقَتنِی اِیمَس، بَلکِی یَحشِی کوُرِیش، آرامِیش،مُحَبَّت، مَوَدَّه نِی اوُزِی بِیلَن بِیرگه آلِیب کِیتَه دِی.
اَصلِیدَه کافِرلَرگه تِیگِیشلِی بوُلگن، اَمّا بَعضِی مُسُلمانلَر هَم اوُنگه چَه لِینگن اوُجَرلِیک،تَکَبُّر وَ حَقدَن قاچِیشلِیک، کافِرلَرنِی حُصُوصِیَتلَرِیدَن بوُلِیب، مَوَدَّهنِی،صُلحنِی،وَحدَتنِی یوُقاتِیش اوُچُون اِینگ کَتتَه عامِل وَ اِینگ کَتتَه مانِع سَنَلَه دِی وَ اِیچکِی جَنگلَرنِی وُجُودگه کِیلتِیرِیشنِی اَصل عامِلِی حِسابلَه نَه دِی. یَنَه بِیر مَرتَه قَیتَه رِیب اَیتَه مَن، تَکَبُّر بار جایدَه آرامِیش، صُلحگه اوُرِین قالمَیدِی.
کافِرلَر وَ مَحَلِّی مُرتَدلَر اِیگه بوُلگن مَنَه بُو تَکَبُّر وَ اوُجَرلِیک اوُچُون بِیر نَمُونَه نِی دوُستلَرِیمِیزگه اَیتِیب بِیرماقچِیمَن، بُو نَمُونَه اوُتگن بِیر نِیچَه کوُن دَوامِیدَه بِیزلَرنِی هَمَّه مِیز وَ دوُستلَرِیمِیزنِی حَفَه قِیلگن وَ بَرچَه مِیز مَنَه بُو آشکار دُشمَننِی دَفع قِیلِیشگه چارَه قِیدِیرگن اِیدِیک. بِیزلَر وَطَننِی یَحشِی کوُرِیش دِیگن نَرسَه بارلِیگِینِی وَ بُو بِیر حِسِّیات اِیکَه نِینِی یَحشِی بِیلَه مِیز، اَمّا بوُنِی قَرشِیسِیدَه نَسِیانالِیزم دِیگن نَرسَه هَم بار، لِیکِن بوُ نَرسَه سِکوُلارِیستلَرنِی اوُرتَه سِیدَه فَقَطگِینَه بِیر حِسّیات اِیمَس، بَلکِی بِیر قانوُن،دَستوُر وَعَقِیدَه هَمدَه شَخصِیَتنِی تَصدِیقلَیدِیگن بِیر عامِل هَم حِسابلَه نَه دِی. سِیزلَر مَنَه بُو نَسِیانالِیزمنِی توُرلِی- هِیل مِللَتلَرنِی اوُرتَه سِیدَه فارس، عَرَب، توُرک، پَشتوُن وَ باشقَه لَرنِی مِثالِیدَه کوُرَه آلَه سِیز، کوُردلَرنِی اوُرتَه سِیدَه – سِکوُلار کوُردلَرنِینگ اوُزلَرِینِی سوُزِی بِیلَن اَیتگندَه – کوُردایَه تِی دِییِیلَه دِی.
ناسِیانالِیست ناملِی مَوجُودات بار جَایدَه آسایِیش هَم یوُقالَه دِی وَ اوُنِی اوُرنِینِی جَنگ،ظُلم اِیگللَیدِی، اِیندِی اَگر قوُلِیدَن کِیلسَه مَنَه شوُ جَنگ وَ ظُلمنِی اَسلَحَه آرقَه لِی اوُزِینِی مُخالِفلَرِیگه یوُکلَیدِی، حوُددِی شوُ اِیشنِی سِکوُلار گِیتلِیر یِیوراپَه دَه یا سِکوُلار مُصطَفَی کَمال پاشا توُرکِیَه دَه یا سِکوُلار حُسَین صَدَّم عِراقدَه قِیلگن اِیدِی، یاکِی حاضِردَه عِراقنِینگ کوُردِستان اِیقلِیمِیدَه وَ سُورِیَه نِی کوُردِستانِیدَه سِکوُلارلَرگه نَوکَر بُولگن کِیمسَه لَر حاضِرگِی پَیتدَه قِیلَه یاتگن اِیشگه اوُحشَیدِی. اَگر اوُلَر اَسلَحَه وَ جَنگ بِیلن بِیر نَرسَه گه قادِر بوُلِیشمَسَه؛ بُو اِیشنِی ساوُوق وَ یُومشاق،روُحِی جَنگ بِیلَن عَمَلگه آشِیرِیشَه دِی، مَنَه بُو نَجادنِینگ باشقَه نَجادلَرگه نِسبَتاً آدابسِیزلِیگِیدَن، حَقارَت قِیلِیشِیدَن باشلَه نِیب مُخالِفلَرِینِینگ دِینِینِی تَحقِیر قِیلِیش وَ حَقارَت قِیلِیشگه چَه بارَه دِی.
(دوامی بار……)