یِیتتِینچِی مُقَدَّمات دَرسلَرِی/ شَرعِی مَنبَعلَردَگِی بِدعَتنِی مُختَصَر تَنِیب آلِیش.
شیخ ابو حمزه هورامی حفظه الله نی ااودیا تسمه سیدن یازیب آلینگن.
(12- قیسم)
حوُپ، اِیندِی دوُستلَر سَواللَرگَه نَوبَت کِیلدِی:
- اَلسَّلامُ عَلَیکُم بِرادَر، حَقِیقِی وَ قوُشِیمچَه بِدعَت قَندَی مَعنالَردَه کِیلگَن؟
مَنَه بُو اِصطِلاحلَرگَه اِیضاح بِیرِیشدَن آلدِین یَنَه بِیر بار قَیتَه رِیب اَیتَه مَن، بُو اِصطِلاحلَرنِی بَعضِی فُقَهالَر وُجُودگَه کِیلتِیرِیشگَن، اوُلَرگَه قُرآن وَ سُنَّتگَه قَرَگَندِیک نَظَر بِیلَن قَرَب بوُلمَیدِی، اَگَر بِیر کِیشِی بِیر نَرسَه دِیگَن بوُلسَه، اوُ مُطلَق نَرسَه حَقِیدَه گَه پِیرمَه گَن، اوُ اَیتگَن نَرسَه اوُشَه آدَمنِی اوُزِینِی سوُزِی خالاص. اِیندِی سِیزنِی سَوالِینگِیزگَه کِیلسَک:
حَقِیقِی بِدعَت یَعنِی: شَرِیعَتدَه اَصلِی بوُلمَه گَن بِدعَت، اوُ اِختِصار بوُیِیچَه هَم، تَفصِیلاتلَر بوُیِیچَه هَم مُعتَبَر دَلِیلگَه حَتَّی شِبهِ دَلِیلگَه هَم سوُیَنمَیدِی. نُبُوَّت مَنهَجِیگَه اَساسلَنگَن خِلافَتنِی اوُرنِیگَه شاهِیگَرلِیک بِدعَتِینِی کِیلتِیرِیش کَبِی، یاکِی اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَردَه هِیچ قَندَی اَصلگَه اِیگَه بوُلمَه گَن تَفَرُّق بِدعَتِی هَم مِثال بوُلَه آلَه دِی.
اَمّا قوُشِیمچَه بِدعَت یَعنِی: شَرِیعَتدَه اَصلِی بار، اَمّا سَبَبدَه،جِنسدَه، کَیفِیَتدَه، عَدَددَه، مِقداردَه،زَماندَه یا مَکاندَه اوُزگَرِیشلَر وَ اوُرِین اَلمَه شِیشلَر رُوی بِیرگَن بوُلِیشِی موُمکِین، شُو دَرسِیمِیزنِی اَوَّلِیدَه بوُنگَه اِیشارَه قِیلِیب اوُتدِیک.
- سَلام،آگاهانَه وَ اوُزِینِی اِیختِیارِی بِیلَن دِیماکرَتلَرنِی یاکِی اوُجَلاننِی گوُرُوهلَرِینِی مُسُلمانلَرگَه قَرشِی تَبلِیغِی یا حَتَّی مالِیَه وِی جِهَتدَن حِمایَه قِیلَه یاتگَن وَ آدَملَرنِی اوُلَرگَه یاردَم بِیرِیشگَه تَرغِیب قِیلَه یاتگَن بِدعَت اَهلِیدَن بوُلگَن سِکوُلار مُلّانِی آرتِیدَه توُرِیب نَماز اوُقِیشلِیک توُغرِی بوُلَه دِیمِی؟
مَنَه بوُندَی سِکوُلار وَ مُشرِک شَخص «دُعَاةٌ عَلَى أَبْوَابِ جَهَنَّمَ» وَ «أَئِمَّةُ المُضِلِّينَ» وَ اوُلَمایِی سُوء جُملَه سِیدَن بوُلگَن مُرتَد حِسابلَه نَه دِی، اوُنِی بِدعَت اَهلِی دِیب بوُلمَیدِی؛ بُو شَخص مُکَفَّرَه یا مُغَلِّظَه بِدعَتِیگَه دُوچار بُولِیبدِی، اوُنِی توُرت فِیلتِیردَن (1- جِنایَتنِی اِثبات قِیلِیش، 2- جِنایَتنِی اَلله وَ رَسُولِی تامانِیدَن تَصدِیقلَه نِیشِی، 3- تَکفِیرنِی شَرطلَرِی، 4- تَکفِیرنِی مانِعنلِیکلَرِی) اوُتکَه زِیلگَچ اوُنگَه اَهلِی بِدعَت اِیمَس، مُرتَد دِییِیلَه دِی. بوُندَی مُرتَدنِی آرتِیدَه نَماز اوُقِیشلِیک جائِز بوُلمَیدِی.
- اَلسَّلامُ عَلَیکُم بِرادَر، ساقالنِی تَگِیدَن قِیرِیب تَشلَه گَن کِیشِی اَهلِی بِدعَت سَنَه لِیب بِدعَتِی مُفَسِّقَه نِی قِیلگَن حِسابلَه نَه دِیمِی؟
اَگَر رَسُول الله صَلّی الله عَلَیهِ وَسَلَّمنِینگ ساقال بارَه سِیدَگِی حُکملَرِیدَن اِیشانچ وَ خاطِرجَمعلِیک بِیلَن خَبَردار بوُلسَه، اَمّا قَصددَن وَ اوُزِینِی اِیختِیارِیگَه کوُرَه، هِیچ قَندَی اِضطِرارِی حالَتگَه توُشمَسدَن وَ هِیچ قَندَی عُذرگَه اِیگَه بوُلمَسدَن توُرِیب ساقالِینِی قِیرِیب تَشلَسَه، سُنَّتگَه مُخالِف بوُلگَن فِسققَه وَ گوُناهگَه دوُچار بوُلگَن حِسابلَه نَه دِی، اَگَر اوُ مَنَه شُو شَرائِطدَه قالِیب اَنَه بُو جِنایَتِینِی،گوُناهِینِی دَوام اِیتتِیرَه دِیگَن بوُلسَه، اوُنگَه اَهلِی بِدعَت دِییِیلَه دِی. اَمّا اَگَر اِمامِی نَوَوِی رَحِمَهُ الله گَه اوُحشَب اِجتِهاد قِیلسَه، بوُ شَخص خَطاکار مُجتَهِدنِی حُکمِیگَه اوُتَه دِی وَ هَر قَندَی صُورَتدَه اَگَرچِی اوُنِینگ اِجتِهادِی خَطا بُولسَه هَم، اوُ اوُچُون بِیر ثَواب بار، اَگَر اوُ اِضطِرارِی حالَتدَه مَنَه بُو جِنایَتنِی قِیلَه دِیگَن بوُلسَه هَم، بَرِیبِیر اِضطِرارِی حالَت اوُرتَه دَن کوُتَه رِیلمَه گوُنچَه بوُ اِیش اوُنگَه مُباه بوُلِیب قالَه دِی.
- سپُوتنِیک کَنَللَرِیدَه بِدعَت حَقِیدَه صُحبَتلَه شِیلگَن پَیتدَه، نِیمَه اوُچُون شِیمنِی پاچَه سِی، ساقال وَ …….لَردَن مِثال کِیلتِیرِیلَه دِی وَ قالگَن شاهِیگَرلِیک حُکوُمَتلَرِی، تَفَرُّق وَ ……حَقِیدَه صُحبَت قِیلِیشمَیدِی؟
چوُنکِی، اَوَّلا اَنَه بُو شَخصلَر مَیدَه مَسَلَه لَر بوُیِیچَه مُتَخَصِّصدوُرلَر، اوُلَر اَنَه بُو مَیدَه مَسَلَه لَرنِی حَددَن تَشقَه رِی کَتتَه لَشتِیرِیب یوُبارِیشگَن، اِیندِی اَصلِیدَه مَیدَه مَسَلَه لَرنِی کَتتَه لَشتِیرِیش آرقَه لِی مُهِم مَسَلَه لَر اوُز- اوُزِیدَن مَیدَه،اَرزِیمَس بوُلِیب کوُرسَه تِیلَه دِی یا حَتَّی اوُلَرگَه اِعتِبار هَم بِیرِیلمَیدِی وَ کوُرمَسلِیککَه آلِینَه دِی. بوُندَن تَشقَه رِی اَنَه بُو شَخصلَر شَرعِی دَرَجَه لَرگَه اَجرَه تِیشنِی هَم بِیلِیشمَیدِی، شُو سَبَبلِی هَم جوُدَه آسان خَطالَرگَه دوُچار بوُلِیشَه دِی.
بُو یِیردَه مَنَه بُو بَحث بارَه سِیدَه یَنَه بِیر باشقَه نوُقطَه هَم بار، اوُ سَلطَنَت اوُلَمالَرِیگَه، سوُلطانلَرنِینگ مَعرُوضَه چِیلَرِیگَه،اوُلَمایِی سُوءگَه بارِیب تَقَلَه دِی، اَنَه بُو اَیتِیب اوُتِیلگَن مُسُلمانلَر رَسمِی صُورَتدَه سَلطَنَت اوُلَمالَرِینِی نَظارَت آستِیدَه دُورلَر.
بِیر شَخص آلِ سَعوُدگَه اوُحشَه گَن پادشاهلِیکنِی فاسِد رِیجِیمِیگَه حاکِم بوُلگَن اَپپَه رَتدَه مُفتِی مَنصَبِینِی بوُیوُک اوُلَمالَرنِی هَیئَتِینِی کوُرسِیسِینِی اِیگَللَه گَن یاکِی مَنَه بُو رِیجِیمگَه تِیگِیشلِی بوُلگَن سپُوتنِیک کَنَللَرِیدَن بِیرِینِی اِدارَه قِیلَه دِی یاکِی مَسجِدلَردَن بِیرِینِی مِنبَرِینِی باشقَه رَه دِی؛ سِیز مَنَه شوُندَی شَخص کِیلِیب مَثَلاً شاهِیگَرلِیک بِدعَتِی حَقِیدَه صُحبَتلَه شِیشِینِی کوُتیَپسِیزلَرمِی؟ یوُق، اوُ کِیشِی بُو اِیشنِی اوُرنِیگَه حاجَتگَه اوُنگ آیاق بِیلَن کِیرِیشلِیک بِدعَت، دِییدِی وَ بوُنِی تاماشَه بِینلَر اوُچُون شوُ دَرَجَه دَه کَتتَه لَشتِیرِیب تَشلَیدِی، بِیزلَر بوُندَن باشقَه اوُرِینلَرگَه هَم گوُواه بوُلگَنمِیز.
- اَلسَّلامُ عَلَیکُم، اَهلِی بِدعَتنِی تَرک قِیلِینِیشِی وَ اوُلَردَن اوُزاقلَه شِیش کِیرَکمِی؟
رَسُول الله صَلّی الله عَلَیهِ وَسَلَّم مَرحَمَت قِیلَه دِیلَر: «لا يَحِلُّ لِمُسْلِمٍ أَنْ يَهْجُرَ أَخَاهُ فَوْقَ ثَلَاثِ لَيَالٍ»،[1] مُسُلمان شَخص اوُزِینِی بِرادَرِیدَن اوُچ کوُندَن آرتِیق یوُز اوُگِیرِیب یوُرِیشلِیگِی حَلال بوُلمَیدِی. اِیندِی اَگَر بِیر شَخص بُو سوُزگَه قوُلاق سالمَسدَن اوُچ کوُندَن آرتِیق یوُز اوُگِیرِیب یوُرَه دِیگَن بوُلسَه، بُو کِیشِی بِدعَتگَه دوُچار بوُلِیبدِی، اَگَر اوُ بُو اِیشِینِی دَوام اِیتتِیرَه دِیگَن بوُلسَه، جَهَنَّمگَه مُستَحَق بوُلَه دِی. چوُنکِی اوُ اَهلِی بِدعَت بوُلگَن وَ بُو بِدعَتِینِی دَوام اِیتتِیرگَن. رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّم بُو بارَه دَه بِیر نَرسَه نِی تَعیِین قِیلِیب اَیتگَنلَر، اوُ اِیسَه باشقَه نَرسَه نِی قِیلگَن وَ بوُ اِیشِینِی دَوام اِیتتِیرگَن، اَلبَتَّه اوُ جَهَنَّمگَه مُستَحَق بوُلَه دِی.
رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّم مَرحَمَت قِیلَه دِیلَر: «لَا يَحِلُّ لِمُسْلِمٍ أَنْ يَهْجُرَ أَخَاهُ فَوْقَ ثَلَاثٍ، فَمَنْ هَجَرَ فَوْقَ ثَلَاثٍ فَمَاتَ دَخَلَ النَّارَ»،[2] اَگَر اوُ اوُچ کوُندَن آرتِیق یُوز اوُگِیرِیب یوُرسَه وَ مَنَه شُو حالَتِیدَه اوُلسَه، جَهَنَّمگَه توُشَه دِی. یَعنِی اوُ اَهلِی بِدعَتنِی حَددِیدَگِی گوُناهنِی قِیلِیبدِی، و کُلُّ بِدعَةٍ ضَلالَةٌ، وَ کُلَّ ضَلالَةٍ فی النّارِ. بِیز اوُنگَه اَهلِی بِدعَت دِییَه آلَه مِیز، چوُنکِی اوُ اوُچ کوُندَن آرتِیق یوُز اوُگِیرگَن وَ مَنَه بوُ اِیشدَه دَوام اِیتگَن وَ شوُ حالِیدَه اوُلگَن.
اَصلِی کافِرنِی هَم دَعوَت مَرحَلَه سِیدَه تَشلَب کِیتِیشلِیک هَم غَیرِی شَرعِی حِسابلَه نَه دِی؛ اَمّا شَخص مُنافِقلَرنِی وَ سِکوُلارزَدَه لَرنِی توُدَه سِیگَه قوُشِیلگَن بُولسَه، اوُندَن “اِیختِیاط” بوُلِیش کِیرَک، یَعنِی خوُشیار بوُلِیشِیمِیز کِیرَک، اوُندَن اِیختِیاط بوُلَه مِیز، اَگَر فاسِق مُسُلمان شَخصدَن اوُزاقلَه شِیشلِیک شَرعِی اَساسگَه یا شَرعِی مَصلَحَتگَه کوُرَه قِیلِینَه دِیگَن بوُلسَه، اوُندَه جائِز بوُلَه دِی.
سَواللَر جوُدَه کوُپ، شوُ یِیردَه یِیتتِینچِی مُقَدَّمات دَرسِیمِیزنِی نِهایَه سِیگَه یِیتکَه زَه مِیز وَ اَلله تَعالَی دَن هَمَّه مِیزگَه تَوفِیق بِیرِیشِینِی وَ بِدعَت تَعرِیفِینِی هَم باشقَه اوُرِینلَر کَبِی اِسلامِی قِیلِیشِیمِیزنِی طِیلَب قالَه مِیز، وَ اَلله تَعالَی دَن کوُزلَه گَن مَقصَدلَرِیمِیزنِی یَعنِی اَهلِی قِبلَه گَه نِسبَتاً دِیپلا مَتِیکَه مِیزنِی اِصلاح قِیلِیشنِی، هَمدَه بوُلغَنگَن وَ بوُلغَنمَه گَن مُسُلمان آپَه – سِینگِیللَرِیمِیز وَ بِرادَرلَرِیمِیزگَه یَحشِیلِیکنِی یِیتکَه زِیشدَه بِیزلَرگَه یاردَم بِیرِیشِینِی،مِعزانسِیز بِرادَرلَرِیمِیزنِینگ اَهلِی قِبلَه گَه نِسبَتاً رائِج بوُلگَن هُجوُملَرِیدَن،حَملَه لَرِیدَن،حَقارَتلَرِیدَن اَهلِی قِبلَه نِی پاک وَ اوُزاق قِیلِیشِینِی سوُرَیمِیز.
اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ الجَنَّة وَمَا قَرَّبَ إِلَيْهَا مِنْ قَوْلٍ وَعَمَلٍ، وَأَعُوذُ بِكَ مَنَ النَّارِ وَمَا قَرَّبَ إِلَيْهَا مِنْ قَوْلٍ وَعَمَلٍ.
رَبَّنَا أَعِزَّنَا بِالإِسْلامِ، وَأَعِزَّ بِنَا الإسْلامَ، اللَّهُمَّ أَعْلِ بِنَا كَلِمَةَ الإسْلاَمِ، وَارْفَعْ بِنَا رَايَةَ القُرْآنِ.
سُبْحَانَكَ اللَّهُمَّ وَبِحَمْدِكَ، لاَ إِلَهَ إِلاَّ أَنْتَ، أَسْتَغْفِرُكَ وَأَتُوبُ إِلَيْكَ
والسلام علیکم و رحمة الله و برکاته[3]
[1]– البخاري (۵۷۲۷) ، ومسلم (۲۵۶۰) از أبي أيوب الأنصاري رضي الله عنه روایت کرده اند.
[2]– أخرجه أَبُو دَاوُد من حَدِيث أبي هُرَيْرَة بِإِسْنَاد صَحِيح. وقال النووي رحمه الله في «رياض الصالحين» (ص ۴۳۳)؛ رواه أَبُو داود بإسناد عَلَى شرط البخاري ومسلم.وكذا صححه الألباني رحمه الله في «صحيح أبي داود»
[3] پیاده شده از نوار صوتی شیخ ابوحمزه المهاجر هورامی حفظه الله
