Савол: бир муддатдан буён эрондан ва афғонистондан ва бошқа минтақалардан рохат иқтисодий хаётни хохлаб баъзилар қочиб кетишяпти. Мусулмонларнинг мана бу ишлари тўғрими?
Жавоб: дорул исломий эрон ва афғонистондан ташқари европа ё америка ва бошқа довлатлар секуляристик қонунларга эга бўлиб дорул куфр хисобланади. Хеч ким биринчи пайғамбарни замонидан буён то қиёмат кунигача секуляристлар (ғарб тилидаги мушриклар) ни хокимиятини остидаги диёрларда аллохни шариатидаги қонунларни барчасига “комил исломга” амал қилишга қодир бўлмаган ва қодир бўлмайди хам. Шубхасиз агар бир шахс секуляристларни орасида яшашни хохласа, албатта динида фитнага учрайди, бу шахс дини исломни ва аллохни шариатидаги қонунларни катта қисмини секуляристларнинг ва секуляристик қонунларнинг фойдасига бекор қилишига тўғри келади. Агар бу шахс секуляристларни орасида секуляристик қонунларга қарши равишда аллохни шариатидаги қонунларга амал қилиб яшайдиган бўлса, албатта уни озодлиги,хаёти хатарга тушиши аниқ нарса. Шу сабабли хам барча исломий мазхаблар бундай диёрлардан дорул исломга хижрат қилишни вожиб дейишади.
Имоми Шофеъий рохимахуллохни айтишича, бир шахс ўзи ислом келтирган диёрда динида фитналарга учрайдиган бўлса ва аллохни шариатида буюурилган қонунларга озод холда, комил хавфсизлик остида амал қила олмайдиган бўлса бу шахсга хижрат қилишлик фарз бўлади:
وَدَلَّتْ سُنَّةُ رَسُولِ اللَّهِ عَلَى أَنَّ فَرْضَ الْهِجْرَةِ عَلَى مَنْ أَطَاقَهَا، إنَّمَا هُوَ عَلَى مَنْ فُتِنَ عَنْ دِينِهِ بِالْبَلَدِ الَّذِي يُسْلِمُ بِهَا .
Шубхасиз секуляр хокимларнинг ва секуляристик қонунларнинг хукмронлиги сабабли мусулмонларга етказиладиган зарар – мусулмонларни динидаги катта фитна бўлиб – дунёвий, моддий, жисмий зарарларга нисбатан бир неча баробар каттароқ хисобналади. Аллох таоло мархамат қиладики:
«وَالْفِتْنَةُ أَشَدُّ مِنْ الْقَتْلِ» « وَالْفِتْنَةُ أَكْبَرُ مِنْ الْقَتْلِ»
Мана бу холатда катта фасодни кичик фасодларга сабр- тоқат қилиш орқали дафъ қилишимиз лозим бўлади яъни:
« الضّرر الأشدُّ يُزال بالضّرر الأخفّ»
Катта зарар ва зиёнларни кичик зарар,зиёнларнинг ( дорул исломдаги фақирликка ўхшаш нарсалар, Аби Толибни шаъбидаги мухосаралар ёки ахзоблар томонидан харбий мухосарага тушиш ёки ахли китоб ва ички мунофиқларнинг секуляр кофирлар билан хамкорлик қилишларига ўхшаш) воситаси билан орадан йўқотилади. Дин ва қиёматдаги зарар ва зиён кўрилишдан кўра каттароқ зиён топилмайди.
Шундай бўлгач иқтисодий ва дунёвий далилларга кўра дорул исломдан дорул куфрга қочиб кетиш эмас, балки дорул куфрдан дорул исломга хижрат қилиш керак бўлади. Фақатгина хоинлар ва мунофиқларни тўдасигина ўзларини ихтиёрлари, хохишлари билан дорул куфрларга хатто дорул харбларга қочиб кетишади. Аллох таоло мархамат қиладики:
وَالَّذِینَ آمَنُواْ وَلَمْ یُهَاجِرُواْ مَا لَکُم مِّن وَلاَیَتِهِم مِّن شَیْءٍ حَتَّى یُهَاجِرُواْ (انفال/72)
Иймон келтирган, аммо хижрат қилмаган (яъни хали -хануз маккада яшаб турган) кишилар эса то хижрат қилмагунларича сизлар уларга дўстлик қила олмайсизлар.
فَلاَ تَتَّخِذُواْ مِنْهُمْ أَوْلِیَاء حَتَّىَ یُهَاجِرُواْ فِی سَبِیلِ اللّهِ
Бас, сизлар то аллох йўлида хижрат қилмагунларича уларни дўст тутманглар! (нисо / 89)
Ўзларини мусулмон эканликларини иддао қилаётган кишилар огох ва қодир бўладиган бўлса-ю,лекин дорул исломга хижрат қилмаса, бу мунофиқларни аломатларидан бири хисобланади. Мана бу қочиб кетаётган кишилар европага боришлари мумкин, аммо мадинанинг дорул исломидаги ахли суфани мисолига ўхшаш иқтисодий қийинчиликларга ва ахзоб жангига ўхшаш мушкилотларга рўбарў бўлмаслик учун улар хижрат қилишмайди. Улар ўзларига қилаётган зулмлари сабабли қуйидаги жойгохлар томонга харакат қилишяпти:
إِنَّ الَّذِينَ تَوَفَّاهُمُ الْمَلَائِكَةُ ظَالِمِي أَنْفُسِهِمْ قَالُوا فِيمَ كُنْتُمْ قَالُوا كُنَّا مُسْتَضْعَفِينَ فِي الْأَرْضِ قَالُوا أَلَمْ تَكُنْ أَرْضُ اللَّهِ وَاسِعَةً فَتُهَاجِرُوا فِيهَا فَأُولَئِكَ مَأْوَاهُمْ جَهَنَّمُ وَسَاءَتْ مَصِيرًا (نساء/97)
Албатта мусулмонлар билан хижрат қилмасдан кофирлар қўл остида яшашга рози бўлиш билан ўз жонларига жабр қилган кимсаларнинг жонларини олиш чоғида фаришталар уларга: “қандай холда яшадингиз?”- деганларида:” биз бу ерда чорасиз бечоралар эдик”, дедилар. (шунда фаришталар):”хижрат қилсанглар аллохнинг ери кенг эди-ку?! ( нега дину иймонларингиз йўлида бу юртдан хижрат қилмадингиз?) дейишади. Бундайларнинг жойи жаханнамдир. Қандай ёмон жойдир у!