سَوال: بَعضِی بِیر کِیشِیلَرنِی اَیتِیشِیچَه اِنسانِیَت مُهِم بُولِیب، دِین وَ مَذهَبنِی اوُنچَه لِیک کوُپ اَهَمِیَتِی یُوق اِیکَن. دِین وَ مَذهَبدَن مُهِمراق بوُلِیب قالگن مَنَه بُو اِنسانِیَت اوُزِی نِیمَه؟
جَواب: “اِنسانِیَت” اَصلِیدَه غَربدَه گِی سِکولار کافِرلَرنِی نَظَرِیدَگِی آمانِیزم (Humanizm) اِصطِلاحِینِی تَرجِیمَه سِی بُولَدِی وَ اوُ لاتِین تِیلِیدَگِی humanitas سُوزِیدَن آلِینگن، بُو سوُزنِی قَدِیمگِی رُوم سِکولارِیستلَرِی (مُشرِکلَرِی) اِیشلَتِیشگن. یَهُودِیَت وَ نَصرانِیَت شَرِیعَتلَرِی کِیلگندَن سُونگ اِیسَه اوُنِیتِیلِیب کِیتگن،لِیکِن 19 عَصردَه یَنگِی سِکولار مُشرِکلَر تامانِیدَن اَنگلِیَه نِی لوُغَتنامَه سِیگه کِیرِیتِیلدِی.
اَلبَتَّه مُسُلمانلَر اوُرتَسِیدَه هِیچ قَندَی اوُتمِیشگه اِیگه اِیمَس، اوُنِی عُمرِی آخِیرگِی عَصرلَردَگِی تَشقِی سِکولارِیستلَر وَ مَحَلِّی مُرتَدلَرگه باغلِیق حالاص، یَعنِی اوُنِی عُمرِی قِیسقَه بُولِیب فَقَطگِینَه بِیزنِی عَصرِیمِیزدَگِی بَدبَخت نَسل یِوراپَه سِکولارِیستلَرِیگه تَقلِید قِیلگن حالدَه اوُندَن فایدَلَنِیب یاتِیبدِی، اوُلَر بِیزنِی جَمِیعَتِیمِیزدَه مُشرِکلَرنِینگ مَدَنِیَتِینِی، قانوُنلَرِینِی، جاهِلانَه قَدِیمگِی خُرافاتلَرنِی رِواجلَنتِیرِیب هَمَّه مِیزنِی 14 عَصر آلدِینگِی دَورگه قَیتَرِیشماقچِی.
“اِنسانِیَت” یاکِی آمانِیزم (Humanizm )اِنسانپَروَرلِیک مَعناسِیدَه بُولِیب، اِنسانگه اِیشانِیلَدِی وَ هَمَّه اَرزِیشلَر وَ فَضِیلَتلَرنِی، حَق وَ حَقپَروَرلِیکنِی مِعزانِی اِنسان بوُلِیب قالَدِی، اِنساننِی طَبِیعَتِیدَگِی عَلاقَه لَرنِی بَرچَه نَرسَه گه مِعزان قِیلِیب قوُیَه دِی.
اَصلِینِی آلگندَه اِنسانپَروَرلِیک اَلله پَروَرلِیکنِی اوُرنِیگه سِکولارِیستلَر طَرَفِیدَن قوُیِیلگن نَرسَه، اوُندَه قُرآن یاکِی اَلله نازِل قِیلگن باشقَه شَرِیعَتلَر اِیمَس، بَلکِی اِنساننِی هَوا وَ هَوَس، اِیستَکلَرِی یَحشِیلِیک وَ یامانلِیکنِی تَشخِیص بِیرِیشدَه مِعیارگه اَیلَنگن.
آمانِیزم یا اِنسانپَروَرلِیک خُداپَرَست بُولِیشنِی اوُرنِیگه سِکولارِیزم دِینِی وَ سِکولارِیستِیک مَدَنِیَت تامانِیدَن مَکر وَ خِیلَه بِیلَن اوُزِینِی عَقِیدَه لَرِینِی کَنَلِی آرقَلِی مُسُلمانلَرنِی اوُرتَه سِیدَه اوُرنَشتِیرماقچِی بُولَیاتگن نَرسَه دِیر.
اِسلامِی عَقِیدَه نِی اَساسِی خُداپَرَستلِیک وَ بَرچَه اِیشلَردَه اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَرگه اِیرگشِیشدَن عِبارَت، اِنسان اَلبَتَّه اَلله نِی بُویرُوقلَرِیگه تابِع بُولِیشِی لازِم، اَمّا سِکولارِیزمدَه اِیشلَر مَنَه بُونِی قَرَمَه – قَرشِیسِیدِیر،شوُ سَبَبلِی هَم سِکولارِیستلَر (مُشرِکلَر) وَ سِکولارزادَه لَر (مُنافِقلَر توُدَه سِی) مَنَه شوُ شُبهَه نِی تَرقَتِیشدِی، یَعنِی اَلله نِی دِینِی اِیمَس،بَلکِی اِنسان مُهِم دِییِیشَدِی.
سِیزنِی نَظَرِینگِیزدَه اَلله پَروَر بوُلِیش وَ اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَر مُهِممِی یاکِی بِیز کوُرِیب توُرگن اِنساننِی هَوا هَوَسِیگه اِیرگشِیشمِی؟