اِسلامِی حُکوُمَتنِی تَشکِیل قِیلِینِیشِیگه حُجَّت بارمِی؟ اَگر بُولسَه نِیمَه گه کوُرمَگنلِیکگه آلِینَدِی؟ جِهادِی تَشکِیلاتلَر مَنَه بُو سُوزلَرگه قَنچَه لِیک هَمجِهَت بوُلِیشگن؟ (1)
تِیکشِیرِیب کوُرِیلگندَه قُرآننِی کوُز- قَرَشِی بُویِیچَه حُکوُمَتنِی شَرعِی کِیلِیب چِیقِیشِی؛ قُرآندَگِی آچِیق بِیر نِیچَه آیَتلَر شوُنِی کوُرسَتَدِیکِی، قُرآنِی کَرِیم قانُون چِیقَرِیش وَ حُکمرانلِیکنِی اَلله تَعالَی نِینگ مَخصُوص صِیفَتلَرِیدَن ،دِیب بِیلَدِی: – إِنِ الْحُكْمُ إِلَّا لِلَّهِ يَقُصُّ الْحَقَّ وَهُوَ خَيْرُ الْفَاصِلِينَ. ( انعام/ 57). حُکم قِیلِیش فَقَط اَلله نِینگ اوُزِیگه خاصدِیر. اوُ فَقَط حَقنِی سُویلَر. اوُ (حَق بِیلَن ناحَقنِی) اَجرَتگوُچِیلَرنِینگ اِینگ یَحشِیسِیدِیر.
– وَهُوَ اللَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ لَهُ الْحَمْدُ فِي الْأُولَى وَالْآخِرَةِ وَلَهُ الْحُكْمُ وَإِلَيْهِ تُرْجَعُونَ. ( قصص/ 70) اوُ (یالغِیز) اَلله دِیر. هِیچ قَندَی اِلاه یُوق، مَگر اوُنِینگ اوُزِیگِینَه باردِیر. اَوَّلوُ- آخِیردَه (یَعنِی دُنیایِی آخِیرَتدَه) هَمدُو- سَنا (یالغِیز) اوُنِینگ اوُچُوندِیر. حُکم اوُنِینگ (حُکمِیدِیر). وَ (بَرچَه لَرِینگِیز) یالغِیز اوُنگه قَیتَرِیلوُرسِیزلَر.
– أَلَا لَهُ الْحُكْمُ وَهُوَ أَسْرَعُ الْحَاسِبِينَ.( انعام /62) آگاه بُولِینگِیزکِیم، حُکم قِیلِیش اوُنِینگ اوُزِیگه گِینَه خاصدِیر وَ اوُ جُودَه تِیز حِساب- کِتاب قِیلگوُچِیدِیر.
– إِنِ الْحُكْمُ إِلَّا لِلَّهِ أَمَرَ أَلَّا تَعْبُدُوا إِلَّا إِيَّاهُ ذَلِكَ الدِّينُ الْقَيِّمُ وَلَكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُونَ. (یوسف/ 40) حُکم- حاکِملِیک فَقَط اَلله نِیکِیدِیر. اوُ ذات سِیزلَرنِی فَقَط اوُزِیگه گِینَه عِبادَت قِیلِیشگه بُویُورگَندِیر. اِینگ توُغرِی دِین مَنَه شُودِیر. لِیکِن آدَملَرنِینگ کوُپلَرِی بُونِی بِیلمَیدِیلَر.
– لَهُ مُعَقِّبَاتٌ مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ وَمِنْ خَلْفِهِ يَحْفَظُونَهُ مِنْ أَمْرِ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ لَا يُغَيِّرُ مَا بِقَوْمٍ حَتَّى يُغَيِّرُوا مَا بِأَنْفُسِهِمْ وَإِذَا أَرَادَ اللَّهُ بِقَوْمٍ سُوءًا فَلَا مَرَدَّ لَهُ وَمَا لَهُمْ مِنْ دُونِهِ مِنْ وَالٍ. (رعد/11) اوُنِینگ (یَعنِی هَر بِیر اِنساننِینگ) آلدِیدَه هَم، آرتِیدَه هَم تَعقِیب قِیلگوُچِی( فَرِیشتَه لَر) بُولِیب، اوُلَر اَلله نِینگ اَمرِی بِیلَن اوُنِی سَقلَب- مُخافَظَه قِیلِیب توُرُورلَر. اَنِیقکِی، تا بِیران قَوم اوُزلَرِینِی اوُزگَرتِیرمَگوُنلَرِیچَه اَلله اوُلَرنِینگ اَحواللَرِینِی اوُزگَرتیِرمَس. قَچان اَلله بِیران قَومگه یامانلِیک – بَلانِی یُوبارِیشنِی اِرادَه قِیلسَه، بَس، اوُنِی قَیتَرِیب بوُلمَس. وَ اوُلَر اوُچُون اوُندَن اوُزگه حاکِم یُوقدِیر.
مَنَه بُو آیَتدَه خُداوَند حُکم وَ حُکمرانلِیکنِی فَقَط اوُزِیگه مَخصُوص قِیلِیب تَأیِینلَگَن، قَیصَرگه اوُحشَش کِیمسَه لَردَن بُونِی نَفِی قِیلگن، حُکم وَ قانوُن چِیقَرِیش اَلله نِیکِی، حُکُومَتنِی باشقَرِیش اِیسَه اِنسان طَرَفِیدَندِیر.