سَوال: جِهادِی گوُرُوهلَرنِینگ اَساسنامَه سِی، قانُونلَرِی بارمِی؟ اَگر مَوجُود بُولسَه، بُو قانُونلَر بِیلَن اِیلگرِیلَشگَنمِی؟ بُو قانوُنلَرنِی سِیرَتگه قَنچَه لِیک طَتبِیق قِیلِینگن؟
جَواب: اَهلِی سُنَّتگه نِسبَتلَنگن توُرلِی- هِیل جَماعَتلَر وَ قوُرَاللِی گوُرُوهلَرنِی آرَسِیدَه،اوُلَرنِینگ هَدَفلَرِینِی،فِکرلَرِینِی، عَقِیدَه لَرِینِی، رِیجَه لَرِینِی بَیان قِیلَدِیگن یازِیلگن قانوُنلَر عادَتدَه مَوجُود اِیمَس.
بوُلَرگه قوُشِیمچَه رَوِیشدَه مَنَه بُو جَماعَتلَردَه سِکوُلار اَحزابلَرگه اوُحشَش توُزِیلِیش، تَشکِیل بوُلِیش قانوُنِی وَ چِیگَرَه لَر، وَظِیفَه لَر، حُقُوقلَر وَ اَعضاء لَرنِی تَأیِینلَش، اوُزگرتِیرِیش رَوِیشِی وَ قانوُنلَرنِی اِصلاح قِیلِیش، اوُزگَرتِیرِیش شَرائِطلَرِی وَ اِدارِی وَ مالِیَه وِی حُجَّتلَرنِی اِعتِبارِینِی اَساسلَرِی وَ مالِیَه وِی مَنبَعلَرنِی تَأیِینلَش وَ جَماعَتنِی تَرقَتِیش رَوِیشِی حَقِیدَه گِی عُمُوم آدَملَر فایدَلَنسَه بُولَدِیگن حُجَّتلَر مَوجُود اِیمَس.
لِیکِن شوُنگَه قَرَمَسدَن اَهلِی سُنَّتنِی هَمَّه جِهادِی گوُرُوهلَرِی اوُلامالَرنِی توُشُونچَه سِیگَه کوُرَه بُولگن قُرآن وَ صَحِیح سُنَّتگه اِیرگشِیشَدِی. مَنَه بُو هَم قُوَّت نُوقتَه سِی وَ هَم اوُلَرنِی اِینگ ضَعِیف نوُقتَه لَرِیدَن بِیرِی بُولَدِی، چُونکِی مَنَه بُو ضَعِیف نوُقتَه اَکثَراً تَفَرُّقگه، اِیچکِی جَنگلَرگه آخِیرِیدَه اِیسَه دُشمَنلَرنِی مَقصَدلَرِی یُولِیدَه حِذمَت قِیلِیشگه سَبَب بُولَدِی.
یَعنِی اوُلَر اوُزلَرِینِی قُرآن وَ سُنَّتِی صَحِیحگَه تابِع اِیتگَنلِیگلَرِی وَ شَرِیعَتنِی اِدَّعا قِیلِیشلَرِی قُوَّت نوُقتَه سِیدِیر، اَمّا مَنَه شُو قُرآن وَ سُنَّتنِی اوُزلَرِی قَبوُل قِیلَدِیگَن اوُلامالَرنِی توُشُونچَه سِی بُویِیچَه قَبُول قِیلِیشلِیکلَرِی وَ باشقَه توُرلِی- هِیل تَفسِیرلَرگه اِیگه بُولگن اوُلامالَرنِینگ اوُلَرنِی حُضوُرِیدَه هِیچ قَندَی جایگاهگَه اِیگه بُولمَسلِیکلَرِی اِیسَه ضَعِیف نوُقتَه حِسابلَنَدِی، چُونکِی بُونِی عاقِبَتِیدَه شَیخلَر، اوُلامالَرنِی سانِیگه قَرَب گوُرُوهلَر، دَستَه لَر وُجُودگه کِیلَدِی وَ تَفَرُّق، اِیچکِی جَنگلَر اوُچُون شَرائِط مُهَیّا بُولَدِی.
مَنَه بُو تَرقاق گوُرُوهلَر مَنَه بُو یُولدَه قَنچَه لِیک کوُپراق اِیلگَرِی یُورسَه لَر، تَفَرُّق وَ اِیچکِی جَنگلَر باتقاغِیگه هَم باتِیب بارِیشَدِی، عاقِبَتدَه اِیسَه سُوستلِیک، مُوَفَّقِیَتسِیزلِیک، حارلِیک، نابوُد بُولِیشگه یَقِینلَشِیشَدِی.
رَسُول الله صلی الله علیه وسلمنِی سِیرَتلَرِی وَ مُسُلمانلَرنِی اِجماعسِی آچِیق- آیدِین صُورَتدَه بِیزلَرگه شوُنِی بَیان قِیلَدِیکِی: مُجاهِدلَرنِی واحِد شوُراسِینِی مَجلِیسِی، اِسلامِی اِضطِرارِی بَدَل حُکوُمَت وَ نُبُوَّت مَنهَجِیگه اَساسلَنگن حُکوُمَت فَقَط بِیر اَبزار بُولِیب، اَلله نِی نُصرَتِینِی نازِل بُولِیشِیگه وَ مُسُلمانلَرنِی مَنَه بُو حارلِیک،پَستلِیکدَن نَجات تاپِیشلَرِیگه وَ اَلله مُسُلمانلَر اوُچُون نَظَرگه آلگن عِزَّتگه یِیتِیب بارِیشلَرِیگه سَبَب بوُلَدِی. مَنَه بُو “اوُچ کَنَل” وَ “اوُچ اَبزار” دَن تَشقَرِی واحِد جَماعَتنِی وُجُودگه کِیلتِیرِیش اوُچُون باشقَه یُول مَوجُود اِیمَس.
مَغلُوبِیَت وَ حارلِیک یُوللَرِیدَن یُورَیاتگَن مُتَفَرِّق گوُرُوهلَر حَقِیدَه رَسُول الله صلی الله علیه وسلمنِینگ سِیرَتلَرِی بِیزلَرگه اَیتَدِیکِی: مِینِی( دِین وَ سُنَّتِیمدَن) باشقَه نَرسَه بِیلَن باشقَه لَرنِی هِدایَت قِیلَدِیگن قَوم کِیلَدِی، اوُلَرنِی بَعضِی اِیشلَرِی مَعرُوف وَ بَعضِیلَرِی اِیسَه مُنکَردِیر. قَوْمٌ يَهْدُونَ بِغَيْرِ هَدْيِي، تَعْرِفُ مِنْهُمْ وَتُنْكِرُ؛ شُوندَه اَیتدِیمکِی: مَنَه بُو یَحشِیلِیکدَن سُونگ یامانلِیک کِیلَدِیمِی؟ اوُ کِیشِی مَرحَمَت قِیلدِیلَرکِی: حَه، جَهَنَّمنِی دَروازَه لَرِیگه توُرِیب آلگَن وَ جَهَنَّم دَروازَه لَرِی تامان دَعوَت قِیلَدِیگن دَعوَتچِیلَر بُولَدِی، اوُلَرنِی دَعوَتِینِی قَبُول قِیلگن هَر قَندَی کِیمسَه نِی جَهَنَّمگه تَشلَنَدِی؛ اَیتدِیمکِی: اِی رَسُول الله، اوُلَرنِی بِیزلَرگه صِیفَتلَب بِیرَسِیزمِی؟ مَرحَمَت قِیلدِیلَر: اوُلَر بِیزلَرنِی جِنسِیمِیزدَن وَ بِیزلَرنِی تِیلِیمِیز بِیلَن گَپِیرِیشَدِی؛ اَیتدِیمکِی: اَگر مِین اوُلَرنِی کوُرسَم، مِینِی نِیمَه گه بُویُورگن بُولَردِینگِیز؟ مَرحَمَت قِیلدِیلَر: مُسُلمانلَر جَماعَتِی وَ اِمامِی بِیلَن بِیرگه بُولگِین. تَلْزَمُ جَمَاعَةَ الْمُسْلِمِينَ وَإِمَامَهُمْ . ایتدیمکی: اَگر مُسُلمانلَرنِی جَماعَتِی یا اِمامِی بُولمَسَچِی؟ فَإِنْ لَمْ يَكُنْ لَهُمْ جَمَاعَةٌ وَلَا إِمَامٌ ، مَرحَمَت قِیلدِیلَر: اوُندهَ هَمَّه گوُرُوهلَر وَ فِرقَه لَردَن اوُزاقلَش وَ اوُلِیمِینگ یِیتِیب کِیلگوُنِیچَه دَرَحتنِی تَنَه سِینِی مَحکَم اوُشلَگِین، مَنَه شُو حالَتدَه قالگِین. قَالَ فَاعْتَزِلْ تِلْكَ الْفِرَقَ كُلَّهَا وَلَوْ أَنْ تَعَضَّ بِأَصْلِ شَجَرَةٍ حَتَّى يُدْرِكَكَ الْمَوْتُ وَأَنْتَ عَلَى ذَلِكَ (متفق علیه)