Савол: шу кунларда сурияда,ироқда, афғонистонда жуда кўп кишилар жаъфарий шиъаси бўлгани ё ваххобийлик жинояти сабабли ўлдириляпти, мана буларни ўлдирилиши ўзимизни мазхабимиз бўйича шаръий хисобланадими?
Жавоб: росулуллох саллаллоху алайхи васалламни сўзларига кўра,ислом барпо бўлган поялар ва арконлар:
بُنِیَ الإِسْلامُ عَلَى خَمْسٍ:
Ислом бешта рукнни устига бино қилинган:
شَهَادَهِ أَنْ لا إِلَهَ إِلا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ،
1-Аллохни ягона хақ илох эканига ва Мухаммад (саллаллоху алайхи васалламни) аллохни росули ва элчиси эканига гувохлик бераман.
وَإِقَامِ الصَّلاهِ،
2-Намозни барпо қилиш.
وَإِیتَاءِ الزَّکَاهِ،
3-Закотни бериш.
وَالْحَجِّ، (مَنِ اسْتَطَاعَ إِلَیْهِ سَبِیلاً (آل عمران/97))
4-Хажга бориш,агар йўлга қодир бўлса.
وَصَوْمِ رَمَضَانَ،
5-Рамазон рўзасини тутиш.[1]
Жаъфарий шиъалари,зайдийларни,наждийларни барчаси ва барча исломий мазхаблар мана бу беш ўринни қабул қилишмаганми? Албатта хаммалари қабул қилишади. Шундай бўлгач уларни хаммаси росулуллох саллаллоху алайхи васалламни хукми бўйича мусулмон хисобланишади.
Энди иймон арконлари хақида, жибрил мўъминлар учун таълим бериш мажлисида росулуллох саллаллоху алайхи васалламдан сўрадики:
أخبرنی عَنْ الْإِیمَانِ
Менга иймон хақида хабар беринг, росулуллох саллаллоху алайхи васаллам жавоб бердилар:
أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ،
Аллохга иймон келтиришинг,
وَمَلَائِکَتِهِ ،
Малоикаларга,
وَکُتُبِهِ،
Китобларига,
وَرُسُلِهِ ،
Пайғамбарларига,
وَالْیَوْمِ الْآخِرِ،
Охират кунига,
وَتُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ خَیْرِهِ وَشَرِّهِ
Тақдирни яхши ва ёмонлигига иймон келтиришинг.
قَالَ صَدَقْتَ.[2]
Жибрил айтдики: рост айтдинг.
Жаъфарий шиъалари,зайдийлар,барча наждийлар ва барча исломий мазхаблар мана бу олти ўринга иймон келтиришадими? Албатта иймон келтиришади. Шундай бўлгач уларни хаммаси “эй иймон келтирган кишилар” хитобига сазовор бўлишади ва ахли иймонни жумласига киради, магар жиходга ўхшаш шариат ахкомларини биридан узоқлашиш билан буни қаршисини собит қилса бундай бўлмайди.
Аллох таоло хам бақара сурасини бошида муттақин ва тўғри йўлдаги кишиларни мана бу сифатлар билан таништиради:
الَّذِینَ یُؤْمِنُونَ بِالْغَیْبِ،
Ўзлари кўрмаган дунёга ва ғайбга иймон келтирадиган кишилар,
وَیُقِیمُونَ الصَّلاةَ،
Намозни барпо қилишади,
وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ یُنفِقُونَ (بقره/3)
Уларга ризқ қилиб берган нарсаларимиздан инфоқ-эхсон қилишади.
والَّذِینَ یُؤْمِنُونَ بِمَا أُنزِلَ إِلَیْکَ وَمَا أُنزِلَ مِن قَبْلِکَ،
Сизга нозил бўлган нарсаларга ва сиздан олдинги нозил бўлган нарсаларга иймон келтирадиган кишилар,
وَبِالآخِرَةِ هُمْ یُوقِنُونَ (بقره/4)
Ва қиёмат кунига хам ишонишади.
Зайдий ва жаъфарий шиъалари ва наждийлар ва исломий мазхабларни барчаси мана бу ўринларга иймон келтириб ишонишмайдими? Иймон келтиришади. Энди аллох таоло мана бундай кишилар хақида мархамат қиладики:
أُوْلَئِکَ عَلَى هُدًى مِّن رَّبِّهِمْ وَأُوْلَئِکَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ (بقره/5)
Парвардигорлари тарафидан хидоят топганлар ана ўшалардир ва нажот топгувчилар хам уларнинг ўзидир.
Мана бу барча исломий мазхабларни жойгохи бўлади, модомики ишонч билан ва хеч қандай шак ва шубхасиз, такфир қилишни барча қоидаларига риоя қилган холда ва уларни “тўрт аслий филтердан” ўтказиб муртад эканлиги исбот қилинган бўлса.
Энди росулуллох саллаллоху алайхи васаллам мусулмонни қонини жойгохи хақида мархамат қиладиларки:
أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَشْهَدُوا أَنْ لا إِلَهَ إِلا اللَّهُ، وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ، وَيُقِيمُوا الصَّلاةَ، وَيُؤْتُوا الزَّكَاةَ، فَإِنْ فَعَلُوا ذَلِكَ عَصَمُوا مِنِّي دِمَاءَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ، إِلا بِحَقِّ الإِسْلامِ، وَحِسَابُهُمْ عَلَى اللَّهِ.[3]
Одамлар билан улар аллохдан ўзга бархақ илох йўқ эканига ва Мухаммад аллохни элчиси эканига гувохлик бермагунларича ва намозни барпо қилмагунларича ва закотни бермагунларича жанг қилишга буюрилдим. Энди мана буларни бажарган бўлсалар, қон ва молларини мендан химоя қилиб олишибди,магар ислом хаққи билан ва уларни хисоби аллохни зиммасидадир.
Росулуллох саллаллоху алайхи васаллам мархамат қиладиларки:
لا يَحِلُّ دَمُ امْرِئٍ مُسْلِمٍ، يَشْهَدُ أنْ لا إلَهَ إلَّا اللَّهُ وأَنِّي رَسولُ اللَّهِ، إلَّا بإحْدَى ثَلاثٍ:
Аллохдан ўзга бархақ илох йўқлигига ва мен аллохни элчиси эканимга гувохли бераётган мусулмон шахсни қонини тўкишлик халол эмас, магар қуйидаги уч ўрин билан мумкин:
النَّفْسُ بالنَّفْسِ،
Қасддан бир нафсни ўлдирган киши.
والثَّيِّبُ الزَّانِي،
Турмуш қурган эркак ё аёл зино қиладиган бўлса.
والمارِقُ مِنَ الدِّينِ التَّارِكُ لِلْجَماعَةِ.[4]
Динини ташлаб кетиб мусулмонларни жамоатидан чиқиб кетган киши.
Қани энди сиз мархамат қилиб айтингчи жаъфарий ё зайдий шиъалар ё наждийлар ё шофеъийлар, ханафийлар, ханбалийлар, моликийлар,ихвонийлар ва мактабийларни қайси бири айтиб ўтилган жиноятларни қилганки бу гунох билан уларни қони мубох бўладиган бўлса?
Наждийлар жамоати бўлмиш довла бошқа наждийларга ўхшаш баъзи масалаларда мушрик ва мушрикларни таъвилида ва мусулмонларга шаръий мўътабар узрларни келтиришда ва душманшиносийда ва шаръий душманларни даражаларга ажратишда хатога дучор бўлишган, худди шунга ўхшаш бошқа мазхаблар хам баъзи фиқхий ўринларда хатога гирифтор бўлишганидек, аммо ибни Таймияни сўзига кўра- баъзилар агар хохлайдиган бўлишса баъзи ўринларда унга истинод қилишади:
فَلَيْسَ كُلُّ مُخْطِئٍ وَلَا مُبْتَدَعٍ وَلَا جَاهِلٍ وَلَا ضَالٍّ يَكُونُ كَافِرًا؛ بَلْ وَلَا فَاسِقًا بَلْ وَلَا عَاصِيًا.[5]
Хар қандай хатокор,бидъатчи, жохил ва гумрох шахс кофир эмас, балки фосиқ хам осий хам эмас.
Баъзи бир кишиларни ўзларича қилган таъвиллари бўйича ” хатокор,бидъатчи,жохил,адашган” деб номланган жаъфарий шиълари, суфийлар ё наждийлар ва бошқа мусулмонлар уларга мухолиф бўлган мазхаблар томонидан қайси гунохлари сабабли ўлдирилди ва хозирда хам ўлдириляпти?
Мана бу нохақ қон тўкишлик, инсонларни хаққига қилинаётган энг катта ошкор жиноятлардан биридир, уни наждиятга эргашганлар томонидан қилиниши ё бошқа исломий мазхаблар томонидан қилиниши мухим эмас, росулуллох саллаллоху алайхи васаллам мархамат қиладиларки:
كُلُّ ذَنْبٍ عَسَى اللَّهُ أَنْ يَغْفِرَهُ إِلاَّ مَنْ مَاتَ مُشْرِكًا أَوْ مُؤْمِنٌ قَتَلَ مُؤْمِنًا مُتَعَمِّدًا.[6]
Аллох барча гунохларни кечириши мумкин; фақат секуляр (мушрик) холда ўлган кишини ёки бошқа мўъминни қасддан ўлдирган мўъминни кечирмайди.
سُبْحَانَكَ اللَّهُمَّ وَبِحَمْدِكَ، لاَ إِلَهَ إِلاَّ أَنْتَ، أَسْتَغْفِرُكَ وَأَتُوبُ إِلَيْكَ
[1] بخاری16
[2] بخاری ۵۰ ومسلم ۸ .
[3] بخاری 25
[4] بخاری6878/ ملا علي قاري ، شرح مسند أبي حنيفة 359
[5] مجموع الفتاوی، ج: 12 صص: 180-181./ فَالتَّكْفِيرُ يَخْتَلِفُ بِحَسَبِ اخْتِلَافِ حَالِ الشَّخْصِ فَلَيْسَ كُلُّ مُخْطِئٍ وَلَا مُبْتَدَعٍ وَلَا جَاهِلٍ وَلَا ضَالٍّ يَكُونُ كَافِرًا؛ بَلْ وَلَا فَاسِقًا بَلْ وَلَا عَاصِيًا لَا سِيَّمَا فِي مِثْلِ ” مَسْأَلَةِ الْقُرْآنِ ” وَقَدْ غَلِطَ فِيهَا خَلْقٌ مِنْ أَئِمَّةِ الطَّوَائِفِ الْمَعْرُوفِينَ عِنْدَ النَّاسِ بِالْعِلْمِ وَالدِّينِ . وَغَالِبُهُمْ يَقْصِدُ وَجْهًا مِنْ الْحَقِّ فَيَتَّبِعُهُ وَيَعْزُبُ عَنْهُ وَجْهٌ آخَرُ لَا يُحَقِّقُهُ فَيَبْقَى عَارِفًا بِبَعْضِ الْحَقِّ جَاهِلًا بِبَعْضِهِ؛ بَلْ مُنْكِرًا لَهُ
[6] سنن ابی داوود 4272