سَوال: اَگر بِیر کِیشِی بِیر شَخصگه بَیعَت بِیرگن بُولسَه وَ اَهلِی بَغِی،قوُزغَلانچِیلَرِی جَنگِیدَه اوُنگه یاردَم بِیرمَسَه وَ مَنَه بُو فِتنَه لِی جَنگدَه اِیشتِراک اِیتمَسَه، بُو کِیشِینِی قِیلگن اِیشِی حَطا حِسابلَنَدِیمِی؟ بُو یِیردَگِی مَنضُورِیم شوُکِی، اَگر سَیِّیدِیمِیز عَلِی رَضِیَ الله عَنهُ وَ اَمِیر مُعاوِیَه نِی اوُرتَسِیدَگِی جَنگدَگِی اِبنِ عُمَر رَضِیَ الله عَنهُ نِینگ اوُرنِینِی توُتَه دِیگن بوُلسَه، بُو کِیشِینِی اِیشِی حَطا بُولَدِیمِی؟
( 2 – قیسم)
رَسُول الله صلی الله علیه وسلم مَنَه بُو فَسادنِی آنَه سِی حَقِیدَه مَرحَمَت قِیلَدِیلَرکِی:
لَتُنْقَضَنَّ عُرَى الْإِسْلَامِ عُرْوَةً عُرْوَةً، فَكُلَّمَا انْتَقَضَتْ عُرْوَةٌ تَشَبَّثَ النَّاسُ بِالَّتِي تَلِيهَا، فَأَوَّلُهُنَّ نَقْضًا الْحُكْمُ ، وَآخِرُهُنَّ الصَّلَاةُ.[1] اِسلام دَستَه لَرِی بِیتتَه –بِیتتَه سِیندِیرِیلَدِی، قَچانکِی بِیر دَستَه نابُود بُولسَه، آدَملَر اوُنگه یَقِینراق بوُلگنِیگه چَنگ سالِیشَدِی، اوُلَرنِی بِیرِینچِیسِی حُکمنِی سِیندِیرِیلِیشِیدِیر ( اَلله نِی قانوُنِی اَساسِیدَه حُکم قِیلِیشنِی چِیتگه سُورِیب قوُیِیشَدِی) وَ اوُلَرنِی آخِیرِی نَمازدِیر( نَمازنِی تَرک قِیلِیشَدِی).
حَنَفِیلَر اوُشلَب قالوُچِی عامِل وَ تَعذِیر صِیفَتِیدَه بُوندَی دِیب اوُیلَشَدِی، عادِل اِمامگه وَ مُسُلمانلَرنِی جَماعَتِیگه قَرشِی ناحَق بَغِیلِیک قِیلگن شَخص اَگر مَنَه بُو حالَتِیدَه اوُلَدِیگن بوُلسَه، اوُنِی غُسل قِیلِینمَیدِی؛ حَنَفِی مَذهَبِیدَگِی اِمامِی اَبُو بَکر کاسانِی عَمّارنِی داستانِینِی اِستِناد قِیلگن حالدَه بَیان قِیلَدِیکِی، بَغِیلَرگه قَرشِی جَنگدَه اوُلدِیرِیلگن کِیشِیلَر شَهِیددِیر، اَلبَتَّه شافِعِی مَذهَبِیدَگِی فُقَهالَر هَم اَهلِی بَغِیگه قَرشِی جَنگدَه اوُلدِیرِیلگنلَر حَقِیدَه مَنَه شوُندَی نَظَرگه اِیگه. [2][3][4]
مَنَه بُو اِیچکِی بوُزغوُنچِی وَیرانگر آفَتنِی قَرَمَه- قَرشِیسِیدَه، اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَر اَساسِیدَه ظالِم حاکِمگه قَرشِی توُرگنلَر وَ اَمر مَعرُوف وَ نَهِی اَز مُنکَر یوُلِیدَه، حاکِمِیَتنِی تَکاموُلَّه شِیشِی یوُلِیدَه حَرَکَت قِیلَیاتگن هَم مَوجُود، یَزِیدنِی شاهِیگرلِیگِینِی قَرشِیسِیدَه قِیام قِیلگن سَیِّیدِیمِیز حُسَین اِبنِ عَلِیگه اوُحشَگن کِیشِیلَر بوُنگه مِثال بُولَه آلَدِی، بوُندَی کِیشِیلَر اَهلِی بَغِی بوُلمَیدِی، بَلکِی اوُلَر “اوُچ اَبزارنِی” تَکاموُلّه شِیش یوُلِیدَه شَرعِی حَرَکَت قِیلگن کِیشِیلَردِیر.
بَیعَت مَسَلَه سِیدَه هَم، بَیعَت بِیرِیلَیاتگن کِیشِینِی کِیم اِیکَنلِیگِی جُودَه مُهِم. صافَّین جَنگِی عَلِی وَ مُعاوِیَه ناملِی اِیککِی کِیشِینِی اوُرتَسِیدَگِی جَنگ بوُلمَگن، بَلکِی بُو جَنگ دارُ الاِسلامنِی رَهبَرِیَتِی یَعنِی مُسُلمانلَرنِی لَشکَرِینِی قوُزغَلانچِیلَر دَستَه سِی اَهلِی بَغِیگه قَرشِی جَنگِی بُولگن، مُعاوِیَه مَنَه بُو اَهلِی بَغِیگه رَهبَرلِیک قِیلگن، 110 کوُن دَوام اِیتگن جَنگدَه 70000گه یَقِین مُسُلمان هَر اِیککِی طَرَفدَن اوُلدِیرِیلگن، بُو رَقَم اَمِیرِکَه گه مُتَّحِد بوُلگن دَولَتلَرنِینگ وَ اَمِیرِکَه نِینگ 20 یِیل مابَینِیدَه اَفغانِستاندَه اوُلدِیرِیلگن مُسُلمانلَرنِی سانِیدَن هَم کوُپراق، اِمامِی حاکِمنِی سوُزِیگه کوُرَه، دارُ الاِسلامنِی لَشکَرِینِی صَفِیدَه بَدر غَزاتِیدَه قَتنَشگن 70 دَن آشِیق کِیشِیلَر مَوجُود اِیدِی، بُوندَن تَشقَرِی بَیعَتِی رِضواندَه اِیشتِراک اِیتگنلَردَن 150 کِیشِی هَم شُو لَشکَرنِی اِیچِیدَه بوُلگن. [5]
(دوامی بار…..)
[1] السيوطي، الجامع الصغير7214/ الألباني، صحيح الموارد216
[2] الفقه علی المذاهب الأربعة، جزیری، داراحیاءالتراث، ج1، ص109./ الحنفیة قالوا: یشترط فی تغسیل المیت المسلم أن لایكون باغیا؛ والبغاة عند الحنفیة هم الخارجون عن طاعة الإمام العادل وجماعة المسلمین لیقلبوا النظم الإجتماعیة طبقا لشهواتهم، فكل جماعة لهم قوّة یتغلبون بها ویقاتلون أهل العدل، هم البغات عند الحنفیة.
[3] بدائع الصنائع، ابو بكر كاسانی حنفی، دارالكتاب العربی، ج1، ص323./ … كسی كه در جنگ با اهل بغی به قتل رسیده باشد، شهید است. دلیل ما مطلبی است كه از عمار یاسر نقل شده كه وی هنگامی كه در صفین در زیر پرچم امیرالمؤمنین علی در معرض شهادت قرار گرفت، گفت: «خونی را كه از من بر بدن و لباسم ریخته میشود، نشویید و لباسهایم را از تنم بیرون نیاورید؛ چرا كه من و معاویه، یكدیگر را در پل صراط ملاقات خواهیم كرد».و عمار، كشته شده اهل بغی بود؛ زیرا رسول الله صلی الله علیه وسلم به عمار فرموده بود: «تو را گروه طغیانگر(باغی) به قتل خواهند رساند».
[4] مغنی المحتاج، خطیب شربینی، داراحیاءالتراث، ج4، ص123./ تلخیص الحبیر، ج4، ص44.
[5] حاکم نیشابوری، المستدرک، ج3، ص112