یو واحد أمت له یوه واحد قانون او برنامې سره.
رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمایی:
«الوَحدةُ خيرٌ مِن جليسِ السُّوءِ، و الجَليسُ الصالِحُ خيرٌ مِنَ الوَحدةِ»[1]
له بد ملګري یواځې توب غوره دی
او ښه ملګري له یواځې توب څخه بهتره دی. او یا فرمایی : لَوْ يَعْلَمُ النَّاسُ مَا فِي الْوَحْدَةِ،ما سار راكبٌ بليلٍ أبدًا [2]
یا « مَا سَارَ رَاكِبٌ بِلَيْلٍ وَحْدَهُ»[3]
که خلک د یوازې سفر په خطرونو پوهیدلي، هیچا به د شپې یواځې
مسافرت ( سفر) نه کاوه.
نو “وحدت” مصدر دی په معنا د واحد، تنهائی، او يوالي؛ او “وحدت” په اصطلاح کې یعنې [ د ټولو اختلافي مسلو په لرې کولو او له منځه وړلو سره] د یووالي معنی لري،الله تبارک وتعالی مؤمنانو ته په خطاب کې فرمایی: وَاعْتَصِمُواْ بِحَبْلِ اللّهِ جَمِیعاً وَلاَ تَفَرَّقُواْ وَاذْکُرُواْ نِعْمَتَ اللّهِ عَلَیْکُمْ إِذْ کُنتُمْ أَعْدَاء فَأَلَّفَ بَیْنَ قُلُوبِکُمْ فَأَصْبَحْتُم بِنِعْمَتِهِ إِخْوَاناً»[سُوۡرَةُ آل عِمرَان : 103]«ټول يو ځاى شئ، د الله رسۍ كلكه ونيسئ او تيت و پرك کېږئ مه. د الله هغه پېرزوېنه در ياده کړئ چي پر تاسي یې کړېده: تاسي يو د بل دښمنان وئ، هغه ستاسي په زړونو کښي مينه واچوله او د هغه په مهربانۍ او لورېنه تاسي سره وروڼه وروڼه شواست….»
او رسول الله ﷺ فرمایی:الْمُؤْمِنُ مَأْلَفَةٌ وَلا خَيْرَ فِيمَنْ لا يَأْلَفُ وَلا يُؤْلَفُ.[4]
مؤمن مؤنس دی (د انس او و الفت وړ دی ) او په هغه کې هیڅ خیر نشته چې انس ونه مني او انس ته ونه رسیږي.
په دې صورت کې د مؤمنانو د يووالي او يووالي عامل د اسلامي عقايدو او احکامو برکت دی چې د ټولو غير شرعي افکارو، کلمو، قوانينو او چلندونو له منځه وړل او له منځه وړل دي.
هغه زړونه سره متحد کړي دي او همدا زړه د بدن نورې برخې او د مؤمنانو د ټولنې ټولنیز جوړښت په یوه حکم او فرمان سره اداره کوي. له همدې امله رسول الله صلی الله علیه وسلم کله کله مؤمنان له یوه بدن او یوې ودانۍ سره پرتله کوي او فرمايي:
• مَثَلُ الْمُؤْمِنِينَ فِي تَوَادِّهِمْ وَتَرَاحُمِهِمْ وَتَعَاطُفِهِمْ مَثَلُ الْجَسَدِ
( د مؤمنانو مثال په شفقت، دوستي، او مهرباني کې لکه د یوه جسم غړي دي )
إِذَا اشْتَكَى مِنْهُ عُضْوٌ تَدَاعَى لَهُ سَائِرُ الْجَسَدِ بِالسَّهَرِ وَالْحُمَّى[5]
کله چې د هغه (جسم ) یو غړی په درد راشی نور غړي هم بی قرار کیږی تبه کوي او د همدردي اظهار کوي
• المؤمنونَ (یا په بل لفظ کې: الْمُسْلِمُونَ) كَرَجُلٍ واحِدٍ،( د مؤمنانو یامسلمانانو ټولنه لکه د یوه انسان د بدن غوندې ده چې ) إِنِ اشْتَكَى عَيْنُهُ اشْتَكَى كُلُّهُ وَإِنِ اشْتَكَى رَأْسُهُ اشْتَكَى كُلُّهُ.[6]
کله چې د هغه سترګه په درد راشی ټول بدن یې په درد راځي او کله یې چې سر په درد راشی، ټول بدن یې په درد راځي.
ادامه خواندن یو واحد أمت له یوه واحد قانون او برنامې سره.
