مُقَدَّمات دَرسلَرِی/ آلتِینچِی دَرس: نِیمَه قِیلِیش کِیرَک؟ آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَت.
شیخ ابو حمزه هورامی حفظه الله نی ااودیا تسمه سیدن یازیب آلینگن.
(45- قیسم)
بوُنِی بَرابَرِیدَه اَلله وَ رَسُولِیگه اِطاعَت قِیلَه دِیگن کِیشِیلَرگه وَعدَه بِیرَه دِیکِی: وَمَنْ يُطِعِ اللَّهَ وَالرَّسُولَ فَأُولَئِكَ مَعَ الَّذِينَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ مِنَ النَّبِيِّينَ وَالصِّدِّيقِينَ وَالشُّهَدَاءِ وَالصَّالِحِينَ وَحَسُنَ أُولَئِكَ رَفِيقًا .( النساء/ 70-69) کِیمدَه – کِیم اَلله وَ پَیغَمبَرگه اِطاعَت اِیتسَه، اَنَه اوُشَه لَر اَلله اِنعاملَرِیگه سَزاوار بوُلگن ذاتلَر – پَیغَمبَرلَر حَق – راست اِیمان اِیگه لَرِی، شَهِیدلَر وَ فَقشط یَحشِی عَمَللَر بِیلَن اوُتگن کِیشِیلَر بِیلَن بِیرگه بوُلوُرلَر. اوُلَر اِیسَه اِینگ یَحشِی هَمراهلَردِیر.
دِیمَک بُو هَزِیل اِیمَس، سِین اوُزِینگنِی قَرارِینگنِی قَبوُل قِیلِیشِینگ کِیرَک، یَعنِی سِین اَلله تَعالَی نَی دَعوَتِیگه مَنفِی جَواب بِیرِیش وَ اِطاعَت قِیلمَسلِیک بِیلَن اوُزِینگنِی «شَدِیدُ الْعِقَابِ» لَرنِی جُملَه سِیگه قوُشَه سَنمِی یاکِی اِطاعَت قِیلِیب اوُزِینگنِی «أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ» گه وَ اَلله اوُلَرگه نِعمَت بِیرگن هَمدَه سِین هَر کوُنِی نَمازلَرِینگدَه «الَّذِینَأَنْعَمْتَ عَلَیْهِمْ» بوُلگنلَرنِی یوُلِیگه وَ قَطارِیگه قوُشِیشلِیگِی دُعا قِیلِیب سُورَه یاتگن کِیشِیلَرگه شامِل قِیلَه سَنمِی؟ «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لِمَ تَقُولُونَ مَا لَا تَفْعَلُونَ» نِی جُملَه سِیگه شامِل بوُلِیب قالمَسلِیک اوُچُون اَیتَه یاتگن سوُزِینگ بِیلَن قِیلَه یاتگن اِیشِینگدَه صادِق بوُل وَ اوُزِینگنِی تَکلِیفِینگنِی رَوشَن قِیلِیب قوُی.
سِین آشکار شَرعِی دَلِیللَر بِیلَن آچِیق – آیدِین شُو نَرسَه نِی یَحشِی بِیلَه سَنکِی، اَلله تَعالَی عاددِی حالَتدَه شوُرا تامانِیدَن اِرایَه بِیرِیلگن قُرآن وَ سُنَّت،هَمدَه کوُندَه لِیک مَسَلَه لَردَگِی اِجتِهادنِی، اِستِنباطنِی قَبوُل قِیلَه دِی، شُخصلَرنِینگ یا توُرلِی- هِیل، تَرقاق اَحزابلَر وَ گوُرُوهلَرنِینگ یَککَه حالدَگِی اِجتِهادلَرِینِی قَبوُل قِیلمَیدِی، اَگرچِی مَنَه بُو شَخصلَر اوُزِینِی زَمانَه سِینِینگ اِینگ دانِیشمَند وَ اِینگ عالِم شَخصلَرِی بوُلگن تَقدِیردَه هَم بُو مُهِم اِیمَس، سِین اِیشانچ بِیلَن شُونِی یَحشِی بِیلَه سَنکِی، اَلله تَعالَی بِیز وَ سِیزلَرنِی واحِد شوُراگه وَ واحِد اِجماعگه وَ واحِد اوُمَّتگه وَ واحِد جَماعَتگه دَعوَت قِیلگن، مَنَه بوُ حالَتدَه سِین اوُزِینگنِی اوُرنِینگنِی اَنِیق وَ رَوشَن قِیلِیب قوُیِیشِینگ کِیرَک، شوُرا وَ وَحدَت، واحِد اوُمَّت وَ واحِد جَماعَت سَرِی قِیلِینگن حَرَکَت بوُلسِینمِی؟ یاکِی تَحکِیم قِیلِیش وَ اوُندَه دَوام اِیتِیش وَ حَتَّی فِرقَه یَسَش شِیرکِی وَ تَفَرُّقنِی، فَقِیرلِیکنِی دَوام اِیتِیشِی، آچلِیک وَ دُشمَنلَرنِینگ مُسُلمانلَردَن اوُستوُن کِیلِیشِینِی، مُسُلمانلَرنِینگ حُکوُمَتسِیز قالِیشِینِی وُجُودگه کِیلتِیرَه دِیگن باشقَه یوُلدَه بوُتوُن جَهان مُسُلمانلَرِینِینگ حَرَکَتِیگه کوُنگِیل باغلَه مَه گن حالدَه، شَخصلَر وَ گوُرُوهلَر وَ تَرقاق اَحزابلَرنِینگ یَککَه اِجتِهادلَرِیگه کوُنگِیل باغلَب حَرَکَت قِیلیَپسَنمِی؟
شُو یِیردَه اِیشارَه قِیلِینِیشِی لازِم بوُلگن نوُقطَه لَردَن بِیرِی شوُکِی، بِیزلَرنِی بَعضِی بِرادَرلَرِیمِیز بِیر حِزبنِی، جَماعَتنِی حَددِیدَگِی باشقَه رُوچَن شوُرالَرنِی وُجُودگه کِیلتِیرِیشگه مُوَفَّق بوُلِیشدِی وَ مَنَه شُو مَرحَلَه دَه توُرِیشِیبدِی وَ اوُلَرنِینگ اوُزلَرِی زَمانَه وِی مَذهَبگه اَیلَه نِیشدِی وَ بوُگوُنگِی کوُندَگِی اوُنلَب بَلکِی یوُزلَب حوُددِی شوُندَی وُجُودگه کِیلگن زَمانَه وِی مَذهَبلَرنِی قَطارِیدَن جای آلِیشدِی. مَنَه بُو زَمانَه وِی یوُزلَب مَذهَبلَرنِینگ اَهلِی سُنَّت دِیب مَعرُوف بوُلگن 4 مَذهَبدَن وَ تَشَیُّعنِینگ مَشهُور اوُچ مَذهَبِیدَن فَرقِی شوُندَه کِی، اوُلَر گاهِیدَه شُورا رَوِیشِی وَ اَکثَراً تَرتِیب بِیلَن اِدارَه قِیلِینَه دِی وَ مَنَه بوُ سُنَّتِی چِیگه رَه لَنگن بِیر نِیچَه مَذهَب مَرکَزلَشتِیرِیلمَه گن حالدَه اوُز حَیاتلَرِینِی دَوام اِیتتِیرِیشَه دِی، اَکثَر حاللَردَه مَنَه بوُ سُنَّتِی مَذهَبلَرنِینگ اِیختِلافلَرِی هَم جوُزئِی وَ شَخصِی فِقهِی اِیشلَردَه بوُلَه دِی، اَمّا اَنَه شوُ زَمانَه وِی مَذهَبلَرنِینگ اِیختِلافلَرِی اِیسَه اَکثَراً عَقِیدَه وِی وَ مَنهَجگه آئِد بوُلَه دِی.
بِیزلَر واحِد اوُلِی الاَمر شوُراسِینِی وَ واحِد اِجماعنِی قوُلگه کِیرِیتگوُنِیمِیزگه چَه بَرچَه سُنَّتِی وَ زَمانَه وِی مَذهَبلَردَگِی اِدارَه قِیلوُچِی حَیأَتلَرِینِینگ گوُروُهلَرنِی اِیچِیدَگِی مَیدَه مَسَلَه لَر بارَه سِیدَگِی قَرارلَرِینِی وَ گوُرُوهنِی اِیچِیدَگِی اِستِقلالِینِی قَرشِیسِیدَه رِعایَت قِیلگن حالدَه، کِیلِیشوُو بِیلَن مُناسَبَتدَه بوُلَه مِیز وَ بوُگوُنگِی زَبان بِیلَن اَیتگندَه اوُلَر حَقِیدَه اِسلامِی “کانفِیدِیرالِیزمنِی اَصلِیگه” گوُرَه عَمَل قِیلَه مِیز، اَمّا مَنَه شوُ باسقِیچدَه توُحتَب قالِیشنِی وَ قَرارلَرنِی بُویُوکراق شوُرا سَرِی وَ نِهایَت اِیسَه مُسُلمانلَرنِینگ بوُتوُن جَهان اوُلِی الاَمر شوُراسِی تامانگه هِدایَت قِیلمَسلِیکنِی غَیرِی شَرعِی دِیب حِسابلَیمِیز وَ مَنَه بُو وَحدَت، هَمدَه بُویُوکراق اِجماعنِی وُجُودگه کِیلتِیرِیش یوُلِیدَه بوُلمَه گن هَر قَندَی قَرارنِی مُسُلمانلَردِیگ هَمَّه سِیگه اوُرِیلگن ضَربَه دِیب بِیلَه مِیز.
بِیر جایدَه توُحتَب قالَه دِیگن وَ اوُزلَرِینِی شوُرالَرِینِی زَمانَه وِی مَذهَبلَرگه اوُحشَه تِیب آلَه دِیگن وَ کَتتَه راق شوُرالَرنِی اِیچِیدَه حَل بوُلِیب کِیتِیشلَرِیگه رُحصَت بِیرمَیدِیگن کِیشِیلَر، اِینگ کَمِیدَه یَنگِی شِیوَه دَگِی فِرقَه گرالِیک وَ مَذهَب یَسَشلِیک وَ تَفَرُّق شِیرکِیگه دوُچار بوُلِیشَه دِی وَ اَستَه – سِیکِینلِیک بِیلَن اوُزلَرِینِینگ شوُرالَرِی، جَماعَتلَرِی، حِزبلَرِی، تَشکِلاتلَرِینِی جوُدَه هَم بوُیُوک وَ کِینگ – کوُلَملِی جاهِلِیَتنِی، بوُتوُن جَهان وَ مِنطَقَه دَگِی طاغوُتلَرنِی، اوُزلَرِیگه مُخالِف بوُلگن مُسُلمانلَرنِی قَرشِیسِیدَه بِی پَناه وَ تَنها بوُلِیب قالِیشلَرِی بائِث بوُلِیشَه دِی، آخِیر اوُلَر اوُنِی شوُ دَرَجَه گه آلِیب کِیلگوُنلَرِیچَه قَنچَه زَحمَت چِیکِیشگن اِیدِی.
اوُلَر هَرگِیز کِیرَکلِی وَ ضَرُور اوُرِینلَردَه مُستَقِیل وَ زَمانَه وِی مَذهَبلَرنِی شَکلِیگه اوُتگن، هَمدَه هَر بِیرِی تَرقاق حالدَه اوُزِینِی یوُلِینِی دَوام اِیتتِیرَه یاتگن باشقَه شوُرالَرنِینگ کوُچِیدَن فایدَه لَنَه آلمَیدِی وَ اوُلَردَن یاردَم آلِیشگه هَم قادِر بوُلمَیدِی. مَنَه بوُ اَنَه اوُشَه یِیتِیلمَه گن شوُرالَرنِینگ کامِل بوُلمَسدَن توُرِیب نابوُد بوُلِیش زَمانِیدوُر، اوُلَر مَوجُود جاهِلِیَتنِی وَ حاکِم بوُلِیب توُرگن طاغوُتلَرنِی بَرابَرِیدَه اَنَه اوُشَنچَه اِیمتِیازلَر بِیرِیشگه مَجبُور بوُلِیشَه دِی، بوُ نَرسَه اوُلَرنِینگ جاهِلِیَتگه وَ طاغوُتلَرگه تَسلِیم بوُلگن دِیگن مَعنانِی بِیلدِیرَه دِی، مَنَه بُو اوُشَه بالِیغ بوُلمَه گن شوُرالَرنِینگ اِنکار قِیلِیب بوُلمَیدِیگن آشکارَه اوُلِیمِی وَ اَدهَ شِیشِی حِسابلَه نَه دِی، بِیر تاماندَن اَنَه اوُشَنچَه مُتَعَهِّد، فِداکار اَعضالَرنِینگ تَلَف بوُلِیشلَرِیگه سَبَب بوُلسَه، باشقَه تاماندَن طاغوُتلَرگه تَسلِیم بوُلِیشلَرِیگه وَ مُسُلمانلَرنِینگ کِینگ – قَمراولِی وَحدَتِی، هَمدَه کَتتَه راق شوُرالَرنِی تَشکِیل بوُلِیشِی وَ نِهایَت اَلله تَعالَی نِینگ اَمرِی وَ دَعوَتِی بوُلگن اوُلِی الاَمر شوُراسِینِی تَشکِیل بوُلِیشِی یوُلِیدَه توُسِیق، مانِع بوُلِیشیگه بائِث بوُلِیشَه دِی. بُو مُصِیبَتلَرنِی هَمَّه سِی اوُلَرنِینگ هَوایِی نَفسگه یا قَلبگه تابِع بوُلِیشلَرِی سَبَبلِی باشلَنگن وَ اوُلَرنِی مَنَه شوُ مَرحَلَه گه یِیتکَزگن.
(دوامی بار……)