مُقَدَّمات دَرسلَرِی/ آلتِینچِی دَرس: نِیمَه قِیلِیش کِیرَک؟ آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَت.
شیخ ابو حمزه هورامی حفظه الله نی ااودیا تسمه سیدن یازیب آلینگن.
(70- قیسم)
بَعضِیلَر قِیلَه یاتگن خَطا مَسَلَه لَردَن بِیرِی شوُکِی، اوُلَرگه قَرشِی جَنگ قِیلَه یاتگن کِیشِیلَرنِی، اَلبَتَّه کافِر یا مُرتَد یا خَوارِج یا صَخَوات یا ساتقِین دِیب اوُیلَه شَه دِی. اَصلِیدَه اِیسَه بوُندَی اِیمَس، اوُلَر بَغِیلِیککَه اوُحشَه گن باشقَه دَلِیللَر سَبَبلِی سِیزلَرگه قَرشِی جَنگ قِیلِیشگندوُر، یاکِی خَطا اِجتِهاد قِیلگن بوُلِیشلَرِی وَ اِیمان، اِسلام سَبَبلِی سِیز بِیلَن جَنگ قِیلمَه گن بوُلِیشلَرِی مُومکِین، هَر قَندَی حالَتدَه هَم مَنَه بُو جَنگ، سِیز اوُلَردَن اِیمان وَ اِسلام صِیفَتِینِی تارتِیب آلِیشِینگِیزگه باعِث بوُلَه آلمَیدِی: وَإِنْ طَائِفَتَانِ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ اقْتَتَلُوا فَأَصْلِحُوا بَيْنَهُمَا (حجرات/9) (اِی مُؤمِنلَر)، اَگر مُؤمِنلَردَن بوُلگن اِیککِی طائِفَه ( بِیر- بِیرلَرِی بِیلَن) اوُرُوشِیب قالسَه لَر دَرحال اوُلَرنِینگ اوُرتَه سِینِی اوُنگلَب قوُیِینگلَر!
هَر قَندَی حالَتدَه هَم، اَهلِی قِبلَه گه نِسبَتاً مُعامَلَه قِیلِیش وَ مُناسَبَت بِیلدِیرِیشنِی شَرعِی رَوِیشِی، آنگلِی وَ مَقصَدلِی، حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَتنِی مُقَدَّماتلَرِیدَن وَ آلدِی زَمِینَه لَرِیدَن بِیرِی حِسابلَه نَه دِی، اوُلَرنِی حوُددِی باشقَه مُقَدَّماتلَر وَ آلدِی زَمِینَه لَر سِینگه رِی فِرقَه یِی ناجِیَه نِی مُجاهِدلَرِی تامانِیدَن رِعایَت قِیلِینِیشِی کِیرَک بوُلَه دِی.
آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَتنِی آلدِی شَرطلَرِیدَن یَنَه بِیرِی “شوُرا اِرادَه سِی” دُور. “شوُرا اِرادَه سِی” نِی مَعناسِی رَعیلَرنِی، خوُلاصَه لَرنِی، شوُرانِی اِیچِیدَگِی تَفسِیرلَرنِی هِیلمَه – هِیللِیگِینِی قَبوُل قِیلِیش وَ شوُرانِی واحِد رَعیِیگه تَسلِیم بوُلِیشلِیگِیدوُر.
یَعنِی مُسُلمانلَرنِی شوُراسِی شوُ نَرسَه نِی قَبوُل قِیلِیشِی کِیرَککِی، شوُرا اَعضالَرِینِی آرَه سِیدَه اِیختِلافلِی نَظَرگه اِیگه بوُلِینِیشِی وَ خُولاصَه لَرنِینگ هِیلمَه – هِیللِیگِی، اِنسانلَرنِینگ نِسبِی عِلمِی وَ فِکرِی رِواجلَه نِیشلَرِیگه مُناسِب حالدَه دائِمِی رِواجلَه نِیش، هَمدَه تَرَقِّیات اوُچُون کِیرَکلِی نَرسَه، شوُرا اوُزِینِی واحِد اِجماعسِی بِیلَن اوُزِینِی رَعیِینِی صادِر قِیلگن پَیتِیدَه شوُ نَرسَه نِی قَبوُل قِیلِیشلَرِی کِیرَککِی، اَگرچِی بُو رَعی اوُلَرنِینگ رَعیلَرِیگه مُخالِف بوُلگن تَقدِیردَه هَم، رَهبَرِیَت وَ اِمِیرنِینگ کَنَلِی آرقَه لِی کِیلگن شوُرانِی واحِد رَعیِیگه تابِع بوُلِیشلَرِی لازِم. مَنَه بُو جِهادِی وَ مُبارِیزاتِی رَوِیشنِی اِیلگه رِی سوُرِیش بِیلَنگِینَه اِیککِی کَسَللِیکدَن یَعنِی کوُر- کوُرانَه حَذف قِیلِیشلِیک وَ جاهِلانَه چِیکلَشلِیک وَ نِهایَت تَفرَقَه وَ اَهلِی قِبلَه نِینگ مَقصَدلِی وَحدَتِینِی نابوُد بوُلِیشِینِی آلدِینِی آلسَه بوُلَه دِی. ” شوُرا اِرادَه سِی” گه تَسلِیم بوُلِیشلِیک، بوُ آنگلِی وَ مَقصَدلِی، حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَتنِی آلدِی شَرطلَرِیدَن، اِیختِیاجلَرِیدَن بِیرِی حِسالَه نَه دِی.
شَرعِی دُشمَنشوُناسِی وَ دُشمَنلَرنِی دَرَجَه لَرگه اجره تیش باره سیدگی اوتگن درسیمیزده عرض قیلگه نیمیزدیک، الله تعالی بیزلر تنیدیگن آشکار دشمنلر و پینهان بولگن بیزلر تنیمیدیگ دشمنلر حیقده امر قیله دیکی: وَأَعِدُّواْ لَهُم مَّا اسْتَطَعْتُم مِّن قُوَّةٍ وَمِن رِّبَاطِ الْخَیْلِ تُرْهِبُونَ بِهِ عَدْوَّ اللّهِ وَعَدُوَّکُمْ وَآخَرِینَ مِن دُونِهِمْ لاَ تَعْلَمُونَهُمُ اللّهُ یَعْلَمُهُمْ (انفال/60) ( اِی مُؤمِنلَر)، اوُلَر اوُچُون اِمکانِینگِیز بارِیچَه کوُچ وَ اِیگرلَنگن آتلَرنِی تَیّارلَب قوُیِینگِیزکِی، بُو بِیلَن اَلله نِینگ وَ اوُزلَرِینگِیزنِی دُشمَنلَرِینگِیزنِی هَمدَه اوُلَردَن تَشقَه رِی سِیزلَر بِیلمَیدِیگن – اَلله بِیلَه دِیگن باشقَه بِیراولَرنِی هَم قوُرقوُوگه سالوُرسِیزلَر.
مُنافِق وَ سِکوُلارزَدَه لَرنِی تَنِیب آلِیش دَرسِیدَه عَرض قِیلگه نِیمِیزدِیک، “قُدرَت” نِی عامِلِی بِیزلَر تَنِیمَیدِیگن وَ فَقَط اَلله اوُلَرنِی تَنِیدِیگن مَنَه بُو اِیچکِی پِینهان کافِرلَرگه نِسبَتاً مُناسَبَت بِیلدِیرِیش بوُیِیچَه اَساسِی نَقشنِی اوُینَیدِی، اِیندِی اَلله تَعالَی آشکارَه وَ آچِیق – آیدِین بَیان قِیلَه دِیکِی، آشکار کافِرلَرنِی نَظارَت قِیلَه دِیگن وَ آشکار کافِرلَرنِی بَرابَرِیدَه اَصلِی توُسِیق حُکمِیدَه بوُلگن نَرسَه هَم، “قُدرَت” بوُلَه دِی. قوُلِیمِیزدَن کِیلگه نِیچَه اوُزِیمِیزنِی مَنَه بُو “قُدرَت” نِی تَیّارلَش بِیلَن مَشغوُل قِیلِیشگه اَمر قِیلَه دِی، تاکِی مَنَه بوُ “قُدرَت” بِیلَن آشکار تَنِیقلِی دُشمَنلَرنِی وَ فَقَط اَلله تَنِیدِیگن پِینهان دُشمَنلَرنِی قوُرقِیتِیشگه قادِر بوُلَه مِیز.
اَمّا قَیسِی “قُدرَت” اوُلَرنِی قوُرقِیتَه دِی؟ عِلمِی قُدرَتمِی؟ مَدَنِی قُدرَتمِی؟ اِقتِصادِی قُدرَتمِی؟ یا……؟ شُو یِیردَه بُو سَوالگه رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّم جَواب بِیرِیشلَرِیگه رُحصَت بِیرسَنگِیزلَر: رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّم بَعضِی بِیر رُوَیبِیضَه وَ اوُلَمایِی سُوء کِیلِیب آیَتدَه کِیلتِیرِیلگن قُوَّتنِی، کوُچنِی مَعناسِینِی باشقَه نَرسَه گه تَفسِیر وَ تَعوِیل قِیلمَسلِیکلَرِی اوُچُون مَرحَمَت قِیلگنلَرکِی: “أَلا إِنَّ الْقُوَّةَ الرَّمْيُ،أَلا إِنَّالْقُوَّةَ الرَّمْيُ، أَلا إِنَّ الْقُوَّةَالرَّمْيُ[1] آگاه بُولِینگلَرکِی، قُوَّتدَن مَقصَد اوُق آتِیشدوُر. آگاه بوُلِینگِیزکِیم، قُوَّتدَن مَقصَد اوُق آتِیشدوُر، آگاه بوُلِینگِیزکِیم، قُوَّتدَن مَقصَد اوُق آتِیشدوُر.
مَنَه بُو حالَتدَه اَلله نِینگ وَ اوُزِیمِیزنِینگ آشکار وَ پِینهان دُشمَنِیمِیزنِی فَقَطگِینَه اَسلَحَه نِی قُدرَتِی بِیلَن قوُرقِیتسَه بوُلَه دِی، حوُپ، بِیزلَرنِی رُوبَرُویِیمِیزدَگِی قُدرَت بِیلَن قوُرقِیتِیلِیشِی کِیرَک بوُلگن مَنَه بُو دُشمَن بِیر شَخصمِی؟ یاکِی خاص بِیر گوُرُوه وَ جَماعَتنِی قُدرَتِی بِیلَن قوُرقِیتِیلِیشِی لازِم بوُلگن خاص بِیر جَماعَت وَ گوُرُوهمِی؟ یاکِی حُکوُمَتمِی؟ اَگر بِیر حُکوُمَت اِیمَس، بَلکِی کوُپ حُکوُمَتلَر بوُلَه دِیگن بُولسَه، بُولَرنِی قوُراللِی شَخص یا قوُراللَنگن گوُرُوهنِی قُدرَتِی بِیلَن اِیمَس، فَقَط وَ فَقَط حُکوُمَت قُدرَتِی بِیلَنگِینَه قوُرقِیتسَه بوُلَه دِی خالاص.
مَنَه بُو حُکوُمَتِی قُدرَتگه یِیتِیشنِی یوُلِی هَم، شَهَردَگِی وَ قِیشلاقدَگِی، مَحَلَّه دَگِی حَلفُ الفُضُولنِی تَشکِیل قِیلِیش اوُچُون اِتِّحاد وَ وَحدَتدَن باشلَه نَه دِی، تائِنکِی جَماعَتگه یِیتِیب بارِیلَه دِی، بوُندَن سُونگ مُجاهِدلَر شوُراسِینِی قوُلگه کِیرِیتِیلَه دِی، وَ نِهایَت اِیسَه اِسلامِی حُکوُمَتنِی قُدرَتِینِی قوُلگه کِیرِیتِیلَه دِی. بوُندَن مَقصَد شوُکِی، فَقَطگِینَه حُکوُمَت قُدرَتِی بِیلَن اَلله نِینگ وَ اوُزِیمِیزنِینگ دُشمَنلَرِیمِیزنِی قُدرَتِینِی، حَتَّی مُنافِقلَر،سِکوُلارزَدَه لَرنِی وَ مِعزانسِیز، مُواظَنتسِیز غَلَیانچِی مُسُلمانلَرنِی قُدرَتِینِی قَرشِیسِیدَه توُرِیب بِیرِیشگه قادِر بوُلَه مِیز.
(دوامی بار……)
[1]رواه مسلم