Муқаддамот дарслари / олтинчи дарс: нима қилиш керак? Онгли,мақсадли ва харакатланувчи вахдат.
Шайх Абу Хамза хўромий хафизахуллохнинг аудио тасмасидан ёзиб олинган.
(80-қисм)
Бугунги кундаги ақидавий ва жанговар онгни равожлантиришнинг нотекис ва муқобил йўлида, хамда мусулмонларнинг ақидавий ва жанговар онгини ўстиришни йўлида, мусулмонларнинг хар бир тоифаси, аллох уларга берган кўламга муносиб равишда ва ўзлари касб қилган тажрибаларга муносиб холда, ўзи эга бўлган билимига кўра бугунги кунни жиходи ва муборазаси хақида фарқли тушунчага эга бўлиши керак. Аммо ўтган бир неча ўн йиллик мобайнида бизлар мана бу турли-хил жамоатларни ва шўроларни ўртасида мана бу табиий хақиқатни дарк қилмаслик бўйича хомликларга ва бахтсиз ходисаларга гувох бўлиб турибмиз.
Бизларнинг мана бу пишмаган,хом биродарларимиз ўзларининг хамма нарсани хохлайдиган тафаккуротлари билан ўзлари эга бўлган фахмни,даркни бошқаларга мажбурлаб юкламоқчи бўлишади ва бошқаларни икки йўлни ўртасига қўйиб қўйишади ва уларни ўзларини назарларидан воз кечишликка, ёки кичик жамоат ва кичик шўро ва кичик умматдан чиқиб кетишликка мажбур қилишади.
Озодлиги мусодара қилинган ва мавжуд нарсага кўра гапира олмайдиган ва амал қила олмайдиган, хамда илгари харакат қила олмайдиган ва агар хато қилса исломий равиш билан ислох қилиниши керак бўлган мусулмон шахс, оёғини остида мана шунча чекловларни кўргач, ўзи хохласа ва хохламаса хам ўз-ўзини давомли равишда цензура қилиш хатарини ва нихоят ўчириб ташлашлик, бир жойда қотиб қолишлик, ривожланмаслик ёки кўп холларда халокатли сургун қилиш, ички кўр- кўрона тозалаш ё бўлиниш ва тафарруқ касалликларига дучор бўлишади.
Мусулмонларнинг табиий холатига тўғри келмайдиган мана бу мажбурий шартлар цензура қилувчи аъзога ё ўчириб ташланган кишига шундай босим ўтказадики, баъзи ўринларда мана бу ташкилотларнинг, жамоатларнинг аъзолари ўзларининг озод назарларини кўрсатиш учун ташкилот ё жамоатнинг рахбариятини муқобилида ночор холда “қиём” қилишади ва улар тафарруқ сари етаклаб кетилади. Мана бу ишлар шўрога ва вохид ижмоъга тегишли бўлган амниятга ва катта сиёсатларни ишлаб чиқаришга боғлиқ масала эмас, фақатгина улил амрни ижмоъси хақиқатни аниқлаши мумкин ва бу ерда унга тобеъ бўлиш вожиб бўлади:
وَإِذَا جَاءَهُمْ أَمْرٌ مِّنَ الْأَمْنِ أَوِ الْخَوْفِ أَذَاعُوا بِهِ ۖ وَلَوْ رَدُّوهُ إِلَى الرَّسُولِ وَإِلَىٰ أُولِي الْأَمْرِ مِنْهُمْ لَعَلِمَهُ الَّذِينَ يَسْتَنبِطُونَهُ مِنْهُمْ ۗ(نساء/83)
Балки бу ишлар комилан шахсий рафторий ва хатто ақидавий бўлиб, шахс бошқаларга тақлид қилмаган холда даражама- даража суратда хатоларни енгиб ўтиш орқали босиб ўтиши керак, мана бу такомуллашиш йўлини озодона ва шаръий чорчўпни чегарасида босиб ўтишлик ва илгари харакат қилишлик унинг шаръий хаққи хисобланади, мана бу “уч абзор” ўзининг йўлидаги хамрохларига қайтариб бериши лозим бўлган ва жохилият улардан ўғирлаб олган хақни ўзидур.
Мана бу хақ шахсга қайтариб берилган пайтда, бу шахс ўзининг парчаланиб кетишига,хамда “хаммани” убухати, қудрати йўқолишига, сустлашишига боис бўладиган бир четга чиқишга,тафарруққа аслан эхтиёж йўқлигини тушуниб етади, балки уни иймонини ривожланиши ва қувватланиши учун дарвозалар, хамда андишалари ва фойдали назарлари жамоатини убухатини ва қудратини сақлаб қолган холда, аста-секинлик билан кундан- кунга ўсиши учун дарвозалар чекланмаган суратда очиб қўйилганини кўради, хеч ким уни ва жамоатини тараққиётига, ривожланишига монеълик қила олмайди, у ва унинг жамоати кундан – кунга униб- ўсаётганини, тараққиётга эришаётганини, янгиланаётганини хис қилади ва вахдатга, бирдамликка, вахдатга эга бўлган жамоатни қудрати янада кўпайиб боради.
Фақатгина “уч абзорни” канали орқали мана бундай очиқ фазо вужудга келади, унда буйруқ маркази ва дастур вахдати мавжуд, шўро ва тартиб-интизом мавжуд, озодлик ва ирода вахдати мавжуд, хамда фикр хотиржамлиги ва шахсий халлоқият мавжуд.
Бу ана ўша ислом мусулмон шахсларни ва жамоатларни ривожланиши учун пиёда қилиш бўйича ўзига ахд берган ошкор вазифа хисобланади, мана бу эса исломий жамиятнинг харгиз сокин бўлиб бир жойда харакатсиз бўлмаслигига, балки у хамиша харакатда, ривожланишда бўлиши борасидаги унинг тасдиқловчи мухридур, ундан хам мухимроғи харгиз гумрох бўлмайди. Нима учун? Чунки “уч абзорни” канали орқали шаклланган вохид уммат ва жамоат харгиз гумрох бўлмайди, буни аллох таоло замонат қилган ва росулуллох саллаллоху алайхи васаллам очиқ-ойдин баён қилганлар:
سَأَلْتُ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ أَنْ لَايَجْمَعَ أُمَّتِي عَلَى ضَلَالَةٍ فَأَعْطَانِيهَا.
Уч абзордан бирини канали орқали вужудга келган вохид улил амр шўросини йўлидаги вохид уммат ва вохид жамоат, турли-хил тафсирларни хаммасини хуқуқларини баробар риоят қилган холда ўзидан жой беради. мана бу шўрода салафиятга, ихвонийларга, мактабул қуръонга ўхшаган суннатий ва хатто замонавий мазхаблар хам йиллар давомида ўзларини хаётларини давом эттиришлари мумкин, уларнинг хаёти шўро томонидан содир қилинган вохид раъйни ва вохид ижмоъни ироя бериш орқали ёки мусулмонларнинг мана бу вохид раъйга тобеъ бўлишлари сабабли зиддиятга дучор бўлмайди. Шўродаги турли- туман раъйларни мавжудлиги ва турли-хил раъйларни шўрода ироя берилиши харакатнинг омили бўлади ва хаётбахш сувнинг сокин бўлиб туриб қолишига, айнишига монеълик қилади, ва шўронинг вохид раъйига пойбанд бўлиш билан эса шўронинг ичидаги мана бу турли- туман раъйлар шўродан ва вахдатдан қочишга боис бўлмайди,балки шўрони ва вахдатни қувватланишига,мустахкамроқ бўлишига сабаб бўлади.
Бизлар мана бу вахдатни хифз қилишлик учун намозларимизда кунига мажбурий ахд берамиз, яъни аллохни шариатидаги қонунларга мутлақо тобеъ бўлишга ахд берамиз,чунки аллохни шариатидаги қонунларнинг энг мухими вахдат ва унга пойбанд бўлишдан иборат.
إِیَّاکَ نَعْبُدُ
яъни хамма ибодатларим фақат ва фақат аллох учун бўлади,деганидур, бу маънони қуйидаги оят хам беради:
قُلْ إِنَّ صَلاَتِي وَنُسُكِي وَمَحْيَايَ وَمَمَاتِي لِلّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ* لاَ شَرِيكَ لَهُ وَبِذَلِكَ أُمِرْتُ وَأَنَا أَوَّلُ الْمُسْلِمِينَ(انعام/162-163)
(давоми бор……..)
