مُقَدَّمات دَرسلَرِی/ آلتِینچِی دَرس: نِیمَه قِیلِیش کِیرَک؟ آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَت.
شیخ ابو حمزه هورامی حفظه الله نی ااودیا تسمه سیدن یازیب آلینگن.
(106- قیسم)
“اوُجَرلِیک” “آنگلِی،مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَت” اوُچُون یَنَه بِیر مانِعلِیکلَردَن وَ خَطَرلِی آفَتلَردَن بِیرِی حِسابلَه نَه دِی
“اوُجَرلِیک” تَکَبُّرنِینگ هَلاک قِیلوُچِی کَسَللِیگِیدَن باشلَه نَه دِی. اِنساندَه اوُچتَه نَفس بارلِیگِینِی یَحشِی بِیلَه مِیز،عِلم اَهلِی قُرآندَگِی آیَتلَرنِی حُجَّت کِیلتِیرگن حالدَه بوُنگه اِیشارَه قِیلِیشگن: لَوَّمَه نَفسِی یاکِی مَلامَت قِیلوُچِی، «وَلَا أُقْسِمُ بِالنَّفْسِ اللَّوَّامَةِ» نَفس شَخصنِینگ قَدر- قِیمَتلَرنِی زِدِّیگه قَدَم تَشلَه شِیگه رُحصَت بِیرمَیدِی. اَگر اِنسان مَلامَت قِیلوُچِی نَفسنِینگ مَلامَتلَرِینِی قَبوُل قِیلَه دِیگن بوُلسَه، مُطمَئِنَّه دَرَجَه سِیگه چِیقَه دِی: «يا أَيَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّةُ ارْجِعِي إِلى رَبِّكِ راضِيَةً مَرْضِيَّةً فَادْخُلِي فِي عِبادِي وَ ادْخُلِي جَنَّتِي» اَمّا اَگر قَبُول قِیلمَیدِیگن بوُلسَه اَمّارَه دَرَجَه سِیگه توُشِیب کِیتَه دِی، اوُ یامانلِیکلَر مَنفِی جِهَتلَرگه تارتِیب کِیتَه دِی. وَمَا أُبَرِّئُ نَفْسِي إِنَّ النَّفْسَلَأَمَّارَةٌ بِالسُّوءِإِلَّا مَا رَحِمَ رَبِّي إِنَّرَبِّي غَفُورٌ رَحِيمٌ .
مَنَه بُو َأَمَّارَةٌ بِالسُّوءِ نَفسِی شَخص اِیشانَه دِیگن حَقِیقَتلَرنِی سِتَمکارلِیک وَ تَکَبُّر بِیلَن اِنکار قِیلَه دِی، بوُنِینگ مُؤمِنلَرنِی اِیمَس، بَلکِی کافِرلَرنِی وَ مُنافِقلَرنِی صِیفَتلَرِیدَن اِیکَنلِیگِی اَنِیق نَرسَه، بُو اَلله تَعالَی مَرحَمَت قِیلگن کافِرلَرنِینگ صِیفَتلَرِیدَن سَنَلَه دِی: وَجَحَدُوا بِهَا وَاسْتَیْقَنَتْهَا أَنفُسُهُمْ ظُلْماً وَعُلُوّاً فَانظُرْ کَیْفَ کَانَ عَاقِبَةُ الْمُفْسِدِینَ (نمل/14) وَ اوُزلَرِینِی اَنِیق بِیلگن حاللَرِیدَه ظُلم وَ کِبر قِیلِیب، اوُ (مُؤجِیزَه لَرنِی) اِنکار اِیتدِیلَر. اِیندِی (اِی مُحَمَّد)، اوُ بوُزغوُنچِی کِیمسَه لَرنِینگ عاقِبَتِی قَندَی بوُلگه نِینِی کوُرِینگ.
مَنَه بُو حالَتدَه آچِیق- آیدِین کوُرِینِیب توُرگه نِیدِیک، اوُزلَرِینِی حَق دِیب بِیلگن وَ دِیللَرِیدَه اِیشانچ وَ خاطِرجَملِیککَه اِیگه بُولگن تَرِیخدَه اوُتگن فَسادچِی وَ بوُزغوُنچِی کِیمسَه لَرنِی یوُلِینِی دَوام اِیتتِیرِیش، اَصلِیدَه تَکَبُّر وَ اوُجَرلِیک دائِرَه سِیگه قَدَم قوُیِیش دِیمَکدِیر: تَکَبُّر اوُزِی بِیلَن بِیرگه هِیچ قَچان آرامِیش وَ صُلحنِی کِیلتِیرمَیدِی، بَلکِی اوُ تَکَبُّردَن جوُدا بوُلمَیدِیگن دُشمَنچِیلِیک جُملَه سِیگه کِیرَه دِی، تَکَبُّر قَنچَه لِیک کوُپ بوُلسَه مَوَدَّه شوُنچَه لِیک کَمَیَه دِی وَ جَنگ طَلَب قِیلِیش وَ مُسُلمانلَرنِی باستِیرِیش هَم کوُپَیَه دِی. بوُندَن آلدِینگِی دُشمَنلَرنِی شَرعِی دَرَجَه لَرگه اَجرَه تِیش دَرسِیمِیزدَه هَم اَیتِیب اوُتگه نِیمِیزدِیک، اَلله تَعالَی نَصارالَرنِی پَستراق دَگِی دَرَجَه لَرگه قوُیگه نِینِی عِللَتِی، اوُلَردَگِی مَوَدَّه نِی بارلِیگِی وَ تَکَبُّرنِی یوُقلِیگِیدوُر.
لَتَجِدَنَّ أَشَدَّ النَّاسِ عَدَاوَةً لِّلَّذِینَ آمَنُواْ الْیَهُودَ وَالَّذِینَ أَشْرَکُواْ وَلَتَجِدَنَّ أَقْرَبَهُمْ مَّوَدَّةً لِّلَّذِینَ آمَنُواْ الَّذِینَ قَالُوَاْ إِنَّا نَصَارَى ذَلِکَ بِأَنَّ مِنْهُمْ قِسِّیسِینَ وَرُهْبَاناً وَأَنَّهُمْ لاَ یَسْتَکْبِرُونَ(مائده/82) اِیمان کِیلتِیرگن کِیمسَه لَرگه اِینگ قَتتِیق عَداوَت قِیلگوُچِی آدَملَر یَهُودِیلَر وَ مُشرِک بوُلگن کِیمسَه لَر اِیکَه نِینِی کوُرَه سِیز. اِیمان کِیلتِیرگن ذاتلَرگه اِینگ یَقِین دوُست بوُلگوُچِیلَر اِیسَه: “بِیز نَصرانِیلَرمِیز”،دِیگن کِیشِیلَر اِیکَه نِینِی کوُرَه سِیز. بُونگه سَبَب اوُلَرنِینگ آرَه سِیدَه عالِملَر وَ راهِبلَر بار اِیکَنلِیگِی وَ اوُلَرنِینگ کِبر- هَوا قِیلمَسلِیکلَرِیدوُر.
آچِیق کوُرِینِیب توُرگه نِیدِیک، مَوَدَّه تَکَبُّر وَ دُشمَنچِیلِیکنِی قَرشِیسِیدَه تُورِیبدِی وَ اوُلَر بِیر- بِیرِی بِیلَن قَرَمَه – قَرشِی عَلاقَه گه اِیگه. مَوَدَّه هَر قَنچَه کوُپراق بوُلسَه تَکَبُّر وَ دُشمَنچِیلِیک کَمَه یَه دِی وَ تَکَبُّر قَنچَه لِیک کوُپَیسَه، مَوَدَّه کَمَه یَه دِی وَ دُشمَنچِیلِیک کوُپَه یَه دِی. اِیندِی مَنَه بُو مَوَدَّه اوُزِی نِیمَه؟ عُمُومِی قِیررَه لَرگه اِیگه بوُلگن مِثال بِیلَن آلدِینگه حَرَکَت قِیلَه مِیز: اَلله تَعالَی مَرحَمَت قِیلَه دِیکِی: وَمِنْ آیَاتِهِ أَنْ خَلَقَ لَکُم مِّنْ أَنفُسِکُمْ أَزْوَاجاً لِّتَسْکُنُوا إِلَیْهَا وَجَعَلَ بَیْنَکُم مَّوَدَّةً وَرَحْمَةً إِنَّ فِی ذَلِکَ لَآیَاتٍ لِّقَوْمٍ یَتَفَکَّرُونَ (روم/21) اوُنِینگ آیَتلَرِیدَن ( یَنَه بِیرِی) – اوُ ذات سِیزلَر هَمدَم بوُلِیشلَرِینگِیز اوُچُون اوُزلَرِینگِیزدَن جُفتلَر یَرَه تِیشِی وَ اوُرتَه لَرِینگِیزدَن آشنالِیک وَ مِهر- مُحَبَّت پَیدا قِیلِیشِیدِیر. اَلبَتَّه بوُندَه تَفَکُّر قِیلَه دِیگن قَوم اوُچُون آیَت- عِبرَت باردِیر.
دِیمَک آرامِیش، صُلح وَ آسایِیش، هَمدَه تَرتِیبسِیزلِیکدَن، تَرقاقلِیکدَن، رُوحِی وَ حِسِّی نِزالَردَن خَلاص بوُلِیش نِکاهنِینگ اَساسِی مَقصَدلَرِیدَن حِسابلَه نَه دِی. مِهر،باغلَه نِیش بِیرِینچِی نَوبَتدَه هَر بِیر اِیر- حاطِیننِینگ قَلبِیدَه وُجُودگه کِیلَه دِی وَ شَکللَه نَه دِی، اِیندِی مَنَه بوُلَرنِی مَوَدَّه وَ رَحم – شَوقَت بِیلَن اِیختِیاط قِیلِینِیشِی وَ سَقلَه نِیشِی کِیرَک. مَوَدَّه آرقَه لِی اوُلَرنِی دِیللَرِیدَه اوُرنَه شِیب یوُکسَه لَه دِی وَ ضَرُورَت،مُشکِلات وَ قِییِینچِیلِیکلَردَه رَحم – شَوقَت بِیلَن نَمایان بوُلَه دِی.
مِهر وَ مُحَبَّت باشلَنغِیچ نوُقطَه وَ کِیرَکلِی شَرط سَنَلَه دِی، اَمّا اوُلَرنِی یالغِیز اوُزِی کِفایَه قِیلمَیدِی. مَنَه بُو مِهر بِیر تامانلَمَه بوُلِیشِی موُمکِین یا حَتَّی یالغان وَ حُوجَه کوُرسِینگه بوُلِیشِی یا اوُتکِینچِی بوُلِیشِی موُمکِین یاکِی بوُلمَسَم فَقَط آغِیزدَگِی نَرسَه بوُلِیشِی هَم موُمکِین. اَمّا مَوَدَّه،مُحَبَّت وَ یَحشِی کوُرِیشنِی بِیر طوُرِی بوُلِیب، اوُ هَر اِیککِی تاماننِی ظاهِرِیدَه،عَمَلِیدَه اوُزِینِی کوُرسَه تَه دِی، اوُ هَر اِیککِی تاماندَه بوُلَه دِی وَ هَر اِیککِی تامان عَمَلدَه اوُزلَرِینِی یَحشِی کوُرِیشِی وَ مُحَبَّتِی بِیلَن اوُنِی بِیر- بِیرلَرِیگه کوُرسَه تِیشَه دِی.
(دوامی بار……..)