یِیتتِینچِی مُقَدَّمات دَرسلَرِی/ شَرعِی مَنبَعلَردَگِی بِدعَتنِی مُختَصَر تَنِیب آلِیش.
شیخ ابو حمزه هورامی حفظه الله نی ااودیا تسمه سیدن یازیب آلینگن.
(6- قیسم)
مَنَه بوُندَی شَخصلَرگَه اَنَه بُو اِیشلَرنِی اَهلِی دِییِیلَه دِی وَ تا وَقتِیکِی اوُلَر اَنَه بُو اِیشلَرنِی اَهلِی بوُلَر اِیکَنلَر، بُو جِنایَتلَرِی سَبَبلِی قِیلگَن تَوبَه لَرِی قَبُول بوُلمَیدِی. اوُلَر مُسُلمانلَرنِی اوُرِینسِیز تَکفِیر قِیلِیشدَن قوُللَرِینِی تارتمَس اِیکَنلَر، بُو بارَه دَه قِیلگَن تَوبَه لَرِی قَبوُل بوُلمَیدِی، اوُلَر مَست قِیلوُچِی اِیچِیملِیکلَرنِی اِستِعمال قِیلِیشدَن اوُزلَرِینِی تِییمَس اِیکَنلَر، مِینگ مَرتَه تَوبَه قِیلدِیم دِیسَه لَر هَم، بُو بارَه دَه اوُلَرنِی تَوبَه لَرِی قَبوُل قِیلِینمَیدِی، بِیرِینچِی بوُلِیب اوُلَر قِیلَه یاتگَن جِنایَتلَرِینِی تَرک قِیلِیشلَرِی لازِم، اَنَه بوُندَن سُونگ بُو بارَه دَه اوُلَرنِی قِیلگَن تَوبَه سِی قَبوُل بوُلَه دِی، مادامِیکِی اوُلَر بُو گوُناهلَرنِی دَوام اِیتتِیرَر اِیکَنلَر بُو اوُرِینلَردَه قِیلگَن تَوبَه لَرِی قَبوُل قِیلِینمَیدِی.
بوُندَن تَشقَه رِی رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّم مَنَه بوُندَی جِنایَتچِیلَر وَ حَتَّی بُو جِنایَتچِیلَر بِدعَتلَرِینِی، جِنایَتلَرِینِی دَوام اِیتتِیرِیشلَرِی اوُچُون اوُلَرگَه پَناه بِیرَه دِیگَن، هَمدَه اوُلَرگَه یاردَم بِیرَه دِیگَن کِیمسَه لَر بارَه سِیدَه مَرحَمَت قِیلَه دِیلَرکِی: «مَن احدَثَ فِیهَا او آوی مُحدثا فَعَلَیه لَعْنَةُ اللَّهِ وَ الْمَلائِکَةِ و النَّاسِ اجْمَعِینَ»، بِدعَتنِی یوُلگَه قوُیگَن وَ بِدعَتچِیلَرگَه پَناه بِیرگَن کِیمسَه گَه اَلله نِی وَ فَرِیشتَه لَرنِی وَ بَرچَه اِنسانلَرنِی لَعنَتِی بوُلسِین. [1]
مَنَه بوُندَی حالَتدَه، اِمامِی مالِک رَحِمَهُ الله نِی سوُزِیگَه کوُرَه کِیمکِی اِسلامدَه یَحشِی بِدعَت بار، دِیب اِدَّعا قِیلسَه، اَلبَتَّه اوُ مُحَمَّد صَلّی الله عَلَیهِ وَسَلّم اوُزلَرِینِی رِسالَتلَرِیگَه خِیانَت قِیلِیبدِی،دِیب اِدَّعا قِیلگَن بوُلَه دِی، اوُ کِیشِی قوُیِیدَگِی آیَتنِی اِستِدلال قِیلِیب مَرحَمَت قِیلَه دِیلَرکِی: [2] «الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمُ الْإسْلامَ دِينًا»(مائده/3)، بوُگوُن سِیزلَرگَه دِینِینگِیزنِی کامِل قِیلدِیم، نِعمَتِیمنِی بِی نوُقصان، توُکِیس قِیلِیب بِیردِیم وَ سِیزلَر اوُچُون( فَقَط) اِسلامنِی دِین قِیلِیب تَنلَه دِیم. اِمامِی مالِک سوُزلَرِیدَه دَوام اِیتِیب اَیتَه دِیلَر: دِیمَک، اوُشَه زَماندَه دِین بوُلمَه گَن نَرسَه لَرنِی هَمَّه سِی بوُگوُنگِی کوُندَه هَم دِین بوُلَه آلمَیدِی.” [3]
بوُندَن تَشقَه رِی اِسلامدَه اِسلامنِی غَیرِی اِسلام بِیلَن قِیلِینگَن تَرکِیبِینِی قَبوُل قِیلِینمَیدِی: «أَلَا لِلَّهِ الدِّينُ الْخَالِصُ» (زمر/3)، شُو سَبَبلِی هَم، اِسلام دِینِی بِیر کِیشِینِینگ اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُن بِیلَن اَهلِی بِدعَتنِی آرَه سِیدَه اوُرتَه چِیلِیک قِیلِیشِینِی قَبُول قِیلمَیدِی یاکِی اوُرتَه چَه بوُلِیشنِی، مُعتَدِیل بوُلِیش یا شوُنگَه اوُحشَه گَن باشقَه نَرسَه لَرنِی، اِیککِی یوُلنِی اوُرتَه سِیدَه حَرَکَت قِیلِیشنِی وَ اوُرتَه دَه بِیر یوُلنِی وُجُودگَه کِیلتِیرِیشنِی قَبوُل قِیلمَیدِی.
شَخص یا آچِیق وَ آیدِین اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَر بِیلَن بِیرگَه بُولِیشِی کِیرَک یاکِی اَهلِی فِسق وَ بِدعَت بِیلَن بِیرگَه بوُلِیشِی کِیرَک. بِیزلَر شَرِیعَتدَه راست بِیلَن یالغاننِی اَرَه لَشمَه سِیگَه اِیگَه اِیمَسمِیز، یاکِی طَرَف راست بوُلَه دِی یاکِی یالغان. راست بِیلَن یالغاننِی وَ حَق بِیلَن باطِلنِی اوُرتَه سِیدَه حَرَکَت قِیلِیشلِیک عَینِی نِفاقنِی اوُزِی حِسابلَه نَه دِی. شوُنِینگ اوُچُون هَم اِمامِی اَوزاعِی رَحِمَهُ الله گَه بِیر کِیشِی اَهلِی سُنَّت بِیلَن اَهلِی بِدعَتنِی اوُرتَه سِیدَه اوُرتَه چِیلِیک قِیلماقچِی بوُلَه یاتگَه نِی حَقِیدَه خَبَر بِیرِیشگَن پَیتِیدَه، اوُ کِیشِی اَیتگَن اِیدِیلَر: “اوُندَن اِختِیاط بوُلِینگلَر.” مَنَه بُو اِختِیاط بوُلِیشلِیک اِیچکِی دُشمَنلَرگَه یاکِی اَنَه اوُشَه مُنافِق وَ سِکوُلارزَدَه لَرگَه تِیگِیشلِی اِیکَه نِینِی هَمَّه مِیز یَحشِی بِیلَه مِیز، اَلله تَعالَی اوُلَر حَقِیدَه مَرحَمَت قِیلَه دِیکِی: «هُمُ الْعَدُوُّ فَاحْذَرْهُمْ قَاتَلَهُمُ اللَّهُ أَنَّى یُؤْفَکُونَ» (منافقون/4)، اوُلَر دُشمَندوُرلَر. بَس، اوُلَردَن اِختِیاط بوُلِینگ! اوُلَرنِی اَلله لَعنَتلَه گَی! قَندَی اَدَشماقدَه لَر- اَ!
بوُ دِین کامِل بوُلگَن وَ اوُنگَه بِیر نَرسَه نِی قوُشِیشنِی کِیرَگِی یُوق، اوُ تا قِیامَت کوُنِیگَه چَه بَشَرِیَتنِی هَمَّه سِی اوُچُون یِیتَرلِی وَ مُناسِبدوُر، چوُنکِی خاتَمُ الاَنبِیا بوُلمِیش پَیغَمبَرِیمِیز صَلّی الله عَلَیهِ وَسَلَّم هَم تا قِیامَت کوُنِیگَه چَه هَمَّه آدَملَر اوُچُون یوُبارِیلگَن وَ اوُ کِیشِینِینگ مَنَه بُو قانوُنلَرِی هَم قِیامَت کوُنِیگَه چَه هَمَّه اوُچُون مُناسِب وَ کامِل قِیلِینگَن، اوُنِی باشقَه قانوُنگَه یا باشقَه پراگرَمَّه گَه اِیختِیاجِی یوُق، اَگَر بِیر کِیشِی “آگاهانَه وَ هِیچ قَندَی شَرعِی عُذرسِیز” بِدعَتنِی یوُلِیگَه قَدَم قوُیسَه، حَقِیقَتدَه اوُ شوُ اوُرِیندَه بِدعَتنِی اَلله وَ رَسُول الله صَلّی الله عَلَیهِ وَسَلَّمنِی اوُرنِیگَه اوُزِیگَه پِیشوا قِیلِیب آلگَن بوُلَه دِی وَ اوُ اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَرنِی، اَلله وَ رَسُولِینِی دَستوُرِینِی بِیر چِیتگَه سوُرِیب قوُیگَن، هَمدَه یَنگِی بِدعَت قانوُنِینِی وَ دَستوُرِینِی اوُنِی اوُرنِیگَه قوُیِیب آلگَن، مَنَه بوُندَی جِنایَتنِی اَلله تَعالَی هَرگِیز کِیچِیرمَیدِی وَ شَخصنِی قِیلگَن جِنایَتِیگَه یَرَشَه جَزالَیدِی.
اَمّا “مَوجُود وَضِیعیَتدَه” مُسُلمانلَرنِینگ کوُندَه لِیک،بِیرِینچِی دَرَجَه لِی اِیختِیاجلَرِیگَه مُناسِب حالدَه، اَلبَتَّه بَصِیرَت بِیلَن دَعوَت قِیلِیشدَن وَ مُسُلمانلَرگَه رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّمنِی رَوِیشلَرِیگَه کوُرَه یَحشِیلِیک قِیلِیشدَن تَشقَه رِی، فاسِق وَ اِیمانِی ناقِص مُسُلمانلَرنِینگ اِیمانِینِی اَندازَه سِی، دَرَجَه سِی بِیلَن اوُزِیمِیزنِی مَشغوُل قِیلِیشلِیک وَ اَهلِی بِدعَتنِینگ خَطالَرِینِی پَیدا قِیلِیش، هَمدَه اوُلَرنِینگ جَهَنَّم اَهلِی اِیکَه نِینِی وَ اوُلَرنِی جَهَنَّم آلاوِیدَه قَنچَه لِیک چوُقوُرراق باتِیب کِیتِیشلَرِینِی اِثبات قِیلِیش اوُچُون حَرَکَت قِیلِیشلِیک، بُو کوُپراق «أَدْعُو إِلَى اللَّهِ ۚ عَلَىٰ بَصِيرَةٍ» نِی وَ مُسُلمانلَرنِینگ بُوگوُنگِی کوُندَگِی مَوجُود وَضِیعیَتِینِی،اِیختِیاجلَرِینِی، اِیشلَرِینِی دَرَجَه سِینِی توُشوُنِیب یِیتگَن کِیشِیلَرنِی اِیمَس، بَلکِی بِیمار وَ تَفرَقَه سالوُچِی کِیمسَه لَرنِی، دُشمَننِی، اوُلَمایِی سُوء وَالرُّویبِیضَه نِی اِیشِیدوُر.
مَنَه بُو اَهلِی بِدعَت، هَر قَندَی حالَتدَه هَم مُسُلمان جامِیعَه نِی جُملَه سِیدَن حِسابلَه نَه دِی وَ بِیزلَرنِی اوُلَرگَه نِسبَتاً وَظِیفَه مِیز بار، بوُ نَرسَه لَرنِی بِیزلَرنِینگ جوُدَه کوُپ بِرادَرلَرِیمِیز وَ آپَه – سِینگِیللَرِیمِیز اوُنوُتِیب قوُیِیشگَن. بَرچَه بِدعَتلَرنِی، عَمَلِی وَ رَفتارِی فَسادلَرنِی نابوُد قِیلِیش اوُچُون حاضِرگِی پَیتدَگِی بِیزلَرنِینگ اِینگ کَتتَه وَظِیفَه مِیز، اوُلِی الاَمر شُورا سِینِی یوُلِیگَه کوُرَه واحِد اوُمَّتنِی وَ واحِد جَماعَتنِی تَشکِیل قِیلِیشگَه حَرَکَت قِیلِیشدَن عِبارَت، چوُنکِی فَقَط وَ فَقَط اوُنِی واسِیطَه سِیدَه “اوُچ اَبزار ” وُجُودگَه کِیلَه دِی.
بُو بِیزلَرنِینگ اَساسِی وَظِیفَه مِیز، بُو بِیزلَرنِینگ اَساسِی وَ بِیرِینچِی دَرَجَه لِی وَظِیفَه مِیز حِسابلَه نَه دِی،اَگَر بُو وَظِیفَه نِی عَمَلگَه آشِیرِیلسَه، باشقَه مِینگلَب بوُلغَه نِیشلَر نابوُد بوُلِیب کِیتَه دِی، حوُددِی شوُنگَه اوُحشَب نُبُوَّت مَنهَجِیگَه اَساسلَنگَن اِسلامِی خِلافَتنِی قوُلدَن بای بِیرِیلگَندَن سُونگ، مُسُلمانلَرگَه مِینگلَب بوُلغَه نِیشلَر،فَسادلَر کِیلِیب قوُشِیلدِی، اِیندِی اِسلامِی اِضطِرارِی بَدَل حُکوُمَتنِی هَم قوُلدَن بای بِیرِیلگَندَن سُونگ اِیسَه، دِیارلَردَه اَنَه بُو بوُلغَه نِیشلَر یَنَدَه کوُپَیدِی، اِسلامِی شوُرانِینگ واحِد مَجلِیسِی هَم قوُلدَن کِیتگَچ اِیسَه، اَنَه اوُشَه بوُلغَه نِیشلَر یَنَدَه کوُپَیِیب کِیتدِی.
مَنَه بُو بوُلغَه نِیشلَر نِی یوُقاتِیش اوُچُون حاضِرگِی پَیتدَگِی اَساسِی وَ بِیرِینچِی دَرَجَه لِی وَظِیفَه مِیز، “اوُچ اَبزاردَن” بِیرِینِی تَشکِیل قِیلِیشدَن عِبارَت. اوُزِینِینگ واحِد اِجماعسِی بِیلَن قاضِیلِیک رالِینِی بَجَرَه دِیگَن واحِد اوُمَّتنِی وَ واحِد اوُلِی الاَمر شوُراسِینِی تَشکِیل قِیلِیش کِیرَک،اوُنِی حُکمِی اِینگ آخِیرگِی حُکم سَنَلَه دِی، اوُنِی اِجماعسِی اِینگ آخِیرگِی حُکمدِیر وَ اوُ اوُزِینِی اَنَه اوُشَه واحِد اِجماعسِی بِیلَن واحِد جَماعَتنِی وُجُودگَه کِیلتِیرَه دِی وَ حاضِرگِی کوُندَه بِیز کوُرِیب توُرگَن تَرقاق اوُمَّتلَر وَ تَرقاق جَماعَتلَر هَم اوُرتَه دَن یوُقاتِیلَه دِی.
(دوامی بار…….)
[1]– بخاری و مسلم و دیگران آن را روایت کردهاند و حدیث متواتر و عام است؛ فتح الباری، ج ۱۳، ص ۲۸۱
[2]– نَقَلَ ذَلِكَ الْعَلَّامَةُ الشَّاطِبِيُّ فِي عِدَّةِ مَوَاضِعَ مِنْ كِتَابِ الِاعْتِصَامِ، ص 167، ج 1و 198، ج 2
[3]– الاعتصام ـ للشاطبى، ج 1، ص 49؛الإحكام في أصول الأحكام لابن حزم الأندلسي، ج 6، ص 791