مُقَدَّمات دَرسلَرِی / سَککِیزِینچِی دَرس: فِطرِی اِیختِیاج صِیفَتِیدَگِی شادلِیک وَ اوُنِی قَندَی کانترال قِیلِیب باشقَه رِیش.
شیخ ابو حمزه هورامی حفظه الله نی ااودیا تسمه سیدن یازیب آلینگن.
(40- قیسم)
– مُسُلمانلَرنِینگ شادلِیگِینِی بوُزوُچِی وَ بَرباد قِیلوُچِی اِیککِینچِی عامِل، خِلافَتنِی قوُلَه شِی وَ شاهِیگَرلِیکنِی وُجُودگَه کِیلِیشِی بوُلگَن.
رَسُول الله صَلّی الله عَلَیهِ وَسَلّم الله تَعالَی دَن “اوُمَّتلَرِینِینگ” گوُمراهلِیککَه هَم نَظَر بوُلمَسلِیگِینِی زَمانَتِینِی آلگَن پَیتلَرِیدَه، «سَأَلْتُ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ أَنْ لَا يَجْمَعَ أُمَّتِي عَلَى ضَلَالَةٍ فَأَعْطَانِيهَا» وَ “اوُمَّتلَرِی” آچ قالمَسلِیگِینِی « إِنَّ اللَّهَ تَعَالَى قَدْ أَجَارَ لِي عَلَى أُمَّتِي مِنْ ثَلاثٍ لا يَجُوعُوا وَلا يَجْتَمِعُوا عَلَى ضَلالَةٍ وَلا يستباح بيضة المسلمين» وَ اوُمَّتلَرِینِی اوُستِیدَه دُشمَن حُکمرانلِیک قِیلمَسلِیگِینِی هَم، « وَسَأَلْتُ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ أَنْ لَا يُظْهِرَ عَلَيْهِمْ عَدُوًّا مِنْ غَيْرِهِمْ»[1] زَمانَتِینِی آلگَن پَیتلَرِیدَه، بوُنِی نَتِیجَه سِیدَه اِیسَه اَلله تَعالَی هَم مُسُلمانلَرنِی جَماعَتِی بِیلَن بِیرگَه بوُلِیشِینِی خوُشخَبَرِینِی بِیرگَن اِیدِیلَر. «فَعَلَيْكُمْ بِالْجَمَاعَةِ فَإِنَّ يَدَ اللهِ عَلَى الْجَمَاعَةِ»[2] یَعنِی شادلِیکنِی وُجُودگَه کِیلتِیرُوچِی چارَه لَرنِی آرَه سِیدَه «أَطْعَمَهُم مِّن جُوعٍ» وَ «آمَنَهُم مِّنْ خَوْفٍ » هَم بار، بُو اِیککاوِیدَن هَم مُهِمراغِی «فَلْیَعْبُدُوا رَبَّ هَذَا الْبَیْتِ» هَم بار، لِیکِن مُسُلمانلَر “اوُمَّتنِی” تَشکِیل قِیلِیش اوُچُون فَقَط اوُچ اَبزار مَوجُود اِیکَه نِینِی بِیلِیشسَه – یُو، اَمّا مَنَه بوُ اوُچ اَبزاردَن اوُزاقلَشِیشسَه وَ تَفَرُّق یوُلِیگَه یوُرِیب کِیتِیشسَه، اوُلَر نُبُوَّت مَنهَجِیگَه اَساسلَنگَن بوُیوُک اِسلامِی حُکوُمَتنِی قوُلدَن بای بِیرِیشَه دِی وَ بوُیُوک بِدعَت حِسابلَنگَن شاهِیگَرلِیکنِی اوُنِی اوُرنِیگَه کِیلتِیرِیشَه دِی، مَنَه بُو مُوصِیبَتنِی کِیتِیدَن اِیچکِی جَنگلَرنِی اِیجاد قِیلَه دِیگَن اوُرِینسِیز تَکفِیر قِیلِیشدَن وَ تَمغَه یاپِیشتِیرِیشدَن عِبارَت آشکار عَذابلَر کِیلَه دِی، بوُلَردَن سوُنگ اِیسَه کوُپ سانلِی مُسُلمانلَرنِینگ گوُمراهلِیگِی وَ سَرگَردانلِیگِی، فَقِیرلِیک وَ آچلِیکنِی رِواجلَه نِیشِی، اوُستِیمِیزدَه کافِرلَرنِینگ حُمکرانلِیک قِیلِیشلَرِی کَبِی عَذابلَرنِی هَم کوُتَه وِیرسَک بوُلَه دِی.
« فَعَلَيْكُمْ بِالْجَمَاعَةِ»، دِیب اَمر قِیلِینگَن پَیتدَه، اَگَر شَخص جَماعَتنِی یوُلِیدَه حَرَکَت قِیلمَیدِیگَن بوُلسَه، دَرحَقِیقَت اوُ عَذاب یوُلِیدَن یوُرگَن بوُلَه دِی، «الْجَمَاعَةُ رَحْمَةٌ، وَالْفُرْقَةُ عَذَابٌ» جَماعَتدَن اوُزاقلَه شِیب تَفَرُّق سَرِی حَرَکَت قِیلِیش، یَعنِی شادلِیکنِی مُوصِیبَتگَه اَلمَشتِیرِیش دِیمَکدِیر، بوُ اَلله تَعالَی مُؤمِنلَرنِینگ طَبِیعِی حَققِی دِیب بِیلگَن شادلِیکنِی نابوُد قِیلِیش بوُلَه دِی.
مُسُلمانلَر تَفَرُّق وَ اوُرِینسِیز،یامان، مَنفِی شادلِیکنِی ساتِیب آلِیش آرقَه لِی اَنَه اوُشَه تَفَرُّققَه کوُنگِیل باغلَه گَچ وَ اوُزلَرِینِی حِزب، گوُرُوه،مَذهَب وَ فِرقَه لَرِیدَگِی نَرسَه لَرگَه کوُنگِیل قوُیِیب راضِی بوُلِیشگَچ وَ اوُچ اَبزاردَن اوُزاقلَه شِیشگَچ، عَصرلَردَن بوُیان مُسُلمانلَرنِی باشِیگَه کِیلَه یاتگَن فاجِیعَه لَرگَه گوُواه بوُلِیشَه دِی- دَه، بوُ یِیردَه ناراضِی بوُلِیشگَه، داد- فَریاد اوُرِیشگَه وَ عَجَبلَه نِیشگَه اوُرِین هَم قالمَیدِی. بُو کِیشِیلَر رَسُول الله صَلّی الله عَلَیهِ وَسَلّم رَهبَرلِیک قِیلگَن وَ سابِقوُنَ الاَوَّلوُن بوُلگَن اُحُد جَنگِینِی اِیشتِراکچِیلَرِیدَن عَزِیزراق اِیمَسلَر، اوُلَر نِیمَه نِی اِیککَن بوُلِیشسَه، اوُشَه نِی خاصِیلِینِی هَم قوُلگَه کِیرِیتِیشَه دِی.
اَلله تَعالَی نُبُوَّت مَنهَجِیگَه اَساسلَنگَن شوُراوِی حُکوُمَتنِیگِینَه تَن آلَه دِی، اوُندَگِی اوُلِی الاَمر شوُراسِی اوُزِینِی واحِد اِجماعسِی بِیلَن واحِد اُمَّتنِی وَ واحِد جَماعَتنِی وُجُودگَه کِیلتِیرَه دِی، مَنَه بُو مُسُلمانلَر قوُلگَه کِیرِیتِیشِی موُمکِین بوُلگَن دُنیاوِی نِعمَتنِینگ اِینگ کَتتَه سِی حِسالَه نَه دِی، اَمّا مَنَه بُو شَرعِی قالِبنِی اوُرنِیگَه شاهِیگَرلِیک حُکوُمَتِی یاکِی هَر قَندَی باشقَه بِدعِی نَوعدَگِی قالِیب قوُیِیلَه دِیگَن بوُلسَه، شوُندَی بِیر اُمُّ الفَساد وُجُودگَه کِیلَه دِیکِی، اوُ اوُزِی بِیلَن بِیرگَه باشقَه بَرچَه فَسادلَرگَه دَروازَه نِی آچِیب بِیرَه دِی. اوُ اوُلِی الاَمر شوُراسِینِی اوُرتَه دَن کِیتِیشِیدَن تارتِیب واحِد اوُمَّتنِی وَ واحِد اِجماعنِی کِیتِیشِیگَه چَه وَ توُرلِی- هِیل مَذهَبلَرنِی، رَنگا- رَنگ تَفسِیرلَرنِی، آشکار تَفَرُّقنِی، اوُمَّتنِی سَرگَردانلِیگِینِی، فَقِیرلِیکنِی رِواجلَه نِیشِینِی، آچلِیکنِی، مُسُلمانلَرنِی اوُستِیدَه دُشمَننِی حُکمران بوُلِیشِینِی…………پَیدا بوُلِیشِیگَه چَه یِیتِیب بارَه دِی: لتُنْقَضَنَّ عُرَى الْإِسْلَامِ،عُرْوَةً عُرْوَةً، فَكُلَّمَا انْتَقَضَتْ عُرْوَةٌ، تَشَبَّثَ النَّاسُ بِالَّتِي تَلِيهَا، وَأَوَّلُهُنّ نَقْضًا الْحُكْمُ، وَآخِرُهُنَّ الصَّلَاةُ….
اِسلام دَستَگلَرِی بِیرمَه – بِیر سِیندِیرِیلَه دِی، دَستَگلَردَن بِیرِی نابوُد بوُلگَن پَیتِیدَه آدَملَر اوُنگَه یَقِینراق بوُلگَه نِیگَه چَنگ سالِیشَه دِی، اوُلَرنِی بِیرِینچِی بوُلِیب سِیندِیرِیلگَه نِی حُکمدوُر ( نُبُوَّت مَنهَجِیگَه اَساسلَنگَن حُکمنِی تَرک قِیلِیشَه دِی) وَ اوُلَرنِی آخِیرگِیسِی نَمازدوُر( نَمازنِی تَرک قِیلِیشَه دِی).
اَلله تَعالَی نازِیل قِیلگَن نَرسَه گَه اَساسلَنگَن حُکوُمَتنِی تَرک قِیلِیشنِی نَتِیجَه سِی قوُیِیدَگِیچَه بوُلَه دِی: وَمَا لَمْ تَحْكُمْ أَئِمَّتُهُمْ بِكِتَابِ اللَّهِ، وَيَتَخَيَّرُوا مِمَّا أَنْزَلَ اللَّهُ إِلَّا جَعَلَ اللَّهُ بَأْسَهُمْ بَيْنَهُمْ[3] اَگَر هَر قَندَی قَومنِی پِیشوالَرِی اَلله نازِیل قِیلگَن نَرسَه بِیلَن حُکم قِیلِیشمَسَه یاکِی خُدانِی اَحکاملَرِینِی آرَه سِیدَن یَحشِی کوُرگَنلَرِینِی تَنلَب آلِیب عَمَل قِیلِیشسَه یاکِی یاقتِیرمَه گَن نَرسَه لَرِیگَه عَمَل قِیلمَی تَشلَب قوُیِیشسَه، اَلله تَعالَی اوُلَرنِی آرَه سِیگَه دُشمَنچِیلِیک وَ عَداوَتنِی سالِیب قوُیَه دِی. بُو یِیردَه رَسُول الله صَلّی الله عَلَیهِ وَسَلّم هَر بِیر قَومنِینگ اوُلِی الاَمر شوُراسِی بارَه سِیدَه صُحبَت قِیلگَنلَر، چُونکِی هَر بِیر قَومنِی حاکِمِی یا پِیشواسِی دِیمَه گَنلَر، بَلکِی هَر بِیر قَومنِی پِیشوالَرِی دِیب مَرحَمَت قِیلگَنلَر، یَعنِی أَئِمَّتُهُمْ.
اِیندِی اَگَر مَنَه بُو پِیشوالَر وَ شوُرادَگِی مُتَخَصِّصلَر اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَر اَساسِیدَه حُکم قِیلِیشمَسَه، شُبهَه سِیز اوُلَرنِی اوُرتَه سِیدَه دُشمَنچِیلِیک، عَداوَت، جَنگ، کوُرَشلَر وُجُودگَه کِیلَه دِی وَ دوُستلَر جَماعَه سِیدَن تارتِیب خانَدانلَر، طائِفَه لَر، قَوملَر،زَبانلَر، مَذهَبلَرگَه چَه بوُلَرنِی هَمَّه سِی بِیر- بِیرلَرِیگَه قوُپاللِیک، زوُرَوانلِیک بِیلَن مُعامَلَه قِیلِیشَه دِی. بُو یَعنِی شادلِیکنِی بَرباد قِیلِیش وَ مُسُلمانلَرنِی اوُرتَه سِیدَه شادلِیکنِی بوُیوُک اَسبابلَرِینِی یوُقاتِیش دِیمَکدِیر.
– مُسُلمانلَرنِی اوُرتَه سِیدَه شادلِیکنِی بَرباد قِیلوُچِی عامِللَردَن یَنَه بِیرِی، دُشمَنشوُناسِینِی بِیلمَسلِیک وَ دُشمَنلَرنِی شَرعِی دَرَجَه لَرگَه اَجرَه تِیشنِی بوُزِیب تَشلَشلِیکدوُر.
اَلله تَعالَی “لا اله الّا الله”گَه وَ طاغوُتگَه کُفر کِیلتِیرِیشگَه بُویوُرِیش آرقَه لِی، حَج وَ زَکات، حُدوُدلَرگَه تِیگِیشلِی اَحکاملَرنِی نازِیل قِیلِیشدَن آلدِین، مُسُلمانلَرگَه دُشمَنلَرنِی دَرَجَه لَرگَه اَجرَه تِیشنِی تَعلِیم بِیرگَن………. اِیندِی فَلانچِی جاهِل وَ ظالِم حالِیدَه، کافِرلَرنِینگ یَهوُد، مَجوُس، صابِیعِی، نَصرانِیلَردَن عِبارَت جَمِیعیَتِینِی مُشرِک دِییدِی، مَنَه بُو شَخص مَثَلاً نَصرانِیلَرنِی مُشرِکلَر جُملَه سِیدَن دِیب حِسابلَه گَن پَیتِیدَه، بِیر قَنچَه موُصِیبَتلَرگَه قوُشِیمچَه رَوِیشدَه بِیرِینچِی قَدَمِیدَه مُسُلمانلَردَن رُوم سُورَه سِیدَگِی شادلِیکنِی تارتِیب آلَه دِی، اوُ مُسُلمانلَردَن تَشقَه رِی بَرچَه اَهلِی کِتاب وَ شُبهَه اَهلِی کِتابنِی هَم غَم – اَندوُهگَه تَشلَب قوُیَه دِی.
(دوامی بار….)
[1] في مسند الإمام أحمد (٢٧٢٢٤ ( عَنْ أَبِي بَصْرَةَ الْغِفَارِيِّ صَاحِبِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
[2] في المعجم الكبير للطبراني (٢١٧١، ٣٤٤٠، ١٣٦٢٣): صححه الشيخ الألباني بهذا اللفظ في ظلال الجنة (٨٠).
[3] سنن ابن ماجة القزويني (4019) الحاكم النيسابوري 4/540 / مسند البزار/ سليمان بن أحمد الطبراني 360/ السنن الواردة في الفتن للداني / شعب الإيمان للبيهقي ابن عبد البر القرطبي 463/ أبو نعيم الأصبهاني 430 /