حاضِرگِی یَنگِی عَصردَگِی دارُ الاِسلامنِی نَمُونَه لَرِی (1) ( 25 بوُلِیم)
شیخ ابو حمزه هورامی حفظه الله نی ااودیا تسمه سیدن یازیب آلینگن.
(6- قیسم)
دارُ الاِسلامگه حاکِم بُولگن هِیلمَه – هِیل قالِیبلَر بارَسِیدَه هَم مَنَه بُو حُکوُمَت قالِیبلَرِینِی بِیر- بِیرِی بِیلَن سالِیشتِیرگن پَیتِیمِیزدَه، مَنَه بُو قالِبلَرنِی اِیچِیگه قوُیِیلگن عَقِیدَه نِی، مَذهَبنِی اِیمَس، بَلکِی فَقَط اِیککِی قالِیبنِی، اَبزارنِی سالِیشتِیرَیاتگنِیمِیزنِی توُشوُنِیب یِیتِیشِیمِیز کِیرَک. یَعنِی “شَرقِی توُرکِستاننِی اِسلامِی جُمهُورِینِی”نگ قالِیبِی بِیلَن اُمَوِی یا عَبّاسِی یا عُثمانِیلَرنِینگ مِعراثِی شاهِیگرلِیک اِمارَتِینِینگ قالِیبِینِی یا سُمالِیدَگِی شَباب اِمارَتِینِی یا اِسلامِی اَزوَدنِی یا “اِیران اِسلامِی جُمهُورِینِی” قالِیبِینِی سالِیشتِیرگن پَیتِیمِیزدَه، اَصلِیدَه مَنَه بُو قالِیبلَرگه،دارُ الاِسلاملَرگه حاکِم بُولگن مَذهَبلَرنِی اِیمَس فَقَطگِینَه بِیر نِیچَه قالِیبنِی، اَبزارنِی سالِیشتِیرگن بُولَه مِیز، اَگر بُو یِیردَه فَلانچِی قالِب نُبُوَّت مَنهَجِی اَساسِیدَگِی خِلافَتگه یَقِینراق بُولگن بوُلسَه، دِیمَک مَنَه بُو قالِبنِی، اَبزارنِی باشقَه سِیگه یَقِینلِیگِی بارَسِیدَه صُحبَت قِیلِینگن بُولَدِی، اوُندَگِی آدَملَر، مَذهَبلَر بارَسِیدَه گپ تِیلگه آلِینمَه گن. بَعضِی بِیر دوُستلَرِیمِیز مَنَه بُو مُهِم اِیشگه یَنَدَه یَحشِیراق دِققَت قِیلِیشَدِی وَ مُنافِقلَر توُدَه سِی اوُلَرنِی قوُغِیرچاق قِیلِیب اوُینَشلَرِیگه یُول قوُیِیشمَیدِی، دِیگن اوُمِیددَه مَن.
“قالِب” عادَتدَه دَعوَت وَ شَرِیعَتدَگِی مَعرُوفگه بُویُورِیش اِیشلَرِیدَه وَ شَرِیعَت تَنِیشتِیرگن مُنکَردَن قَیتَرِیشدَه، مَخصُوصاً جِهاد اِیشلَرِیدَه هَمِیشَه مَوجُود، شَخص یاکِی مَنَه بُو “قالِب”نِی اِیچِیدَه یائِنکِی مَنَه بُو “قالِب”نِی مَخصُولاتلَرِیدَن دَعوَت وَ جِهاد اِیشلَرِیدَه بِیر اَبزار، نَقشَه صِیفَتِیدَه فایدَه لَنِیلَدِی. رَسُول الله صلی الله علیه وسلم مَرحَمَت قِیلَدِیلَرکِی: مَنْ رَأَى مِنْكُمْ مُنْكَرًا فَلْيُغَيِّرْهُ بِيَدِهِ، سِیزلَردَن بِیرارتَنگِیز مُنکَر اِیشنِی کوُرسَه، اوُنِی عَمَلدَه قوُلِی بِیلَن اوُزگرتِیرسِین، فَإِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ فَبِلِسَانِهِ، اَگر قوُلِیدَن کِیلمَسَه، تِیلِی بِیلَن اوُزگرتِیرسِین، فَإِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ فَبِقَلْبِهِ، وَ اَگر بُو هَم قوُلِیدَن کِیلمَسَه قَلبِی بِیلَن اوُنِی اوُزگرتِیرِیشگه حَرَکَت قِیلسِین ( یَعنِی مَنفِی مُبارَزَه آلِیب بارسِین، مَثَلاً فَلان مَکانگه بارمَسلِیک یاکِی فَلان مَخصُولاتنِی ساتِیب آلمَسلِیک یاکِی فَلانچِی سپُوتنِیک کَنَللَرِینِی کوُرمَسلِیک وَ ……..) وَذَلِكَ أَضْعَفُ الْإِيمَانِ[1]. وَ مَنَه بُو ( قَلب بِیلَن مَنفِی مُبارَزَه قِیلِیشلِیک) اِیماننِی اِینگ کَم دَرَجَه سِیدِیر.
مَنَه بُو حالَتدَه مُنکَر اِیشلَرنِی اوُزگرتِیرِیش وَ اوُزگرتِیرِیشگه حَرَکَت قِیلِیش واجِب اَمر حِسابلَنَدِی، بُو شَخصنِینگ اِیمانِینِی دَرَجَه سِیگه هَم باغلِیق بوُلِیب اوُنِی شَخصِی قِیررَه سِی هَم وَ گوُرُوهِی قِیررَه سِی هَم مَوجُود؛ اوُنِی گوُرُوهِی قِیررَه سِیدَه “اوُمَّتنِی” قالِیبِیدَه بُو وَظِیفَه نِی عَمَلگه آشِیرِیش کِیرَک. اَلله تَعالَی مَرحَمَت قِیلَدِیکِی: وَلْتَكُن مِّنكُمْ أُمَّةٌ يَدْعُونَ إِلَى الْخَيْرِ وَيَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنكَرِ ۚ وَأُولَٰئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ (آل عمران/104) آرَلَرِینگِیزدَن یَحشِیلِیککَه ( اِسلامگه) دَعوَت قِیلَدِیگن، عِبادَت- اِطاعَتگه بُویُورَدِیگن وَ عِصیان- گوُناهدَن قَیتَه رَدِیگن بِیر جَماعَت بوُلسِین. اَنَه اوُشَه لَر نَجات تاپگوُچِیلَردِیر.
اِیندِی یَحشِیلِیککَه دَعوَت قِیلِیش هَم جُودَه کوُپدِیر( شَرِیعَت تَصدِیقلَگن عُمُومِی عَمَللَرنِی وَ هَم اَخلاقنِی وَ شوُ بِیلَن بِیرگه عَقِیدَه وِی عَمَللَرنِی، اَخلاقنِی هَم اوُز اِیچِیگه آلَدِی) وَ “اوُمَّت” حالَتِیدَه عَمَلگه آشِیرِیلِیشِی کِیرَک، وَ اَگر مَعرُوفگه بُویُورِیشلَر( یَعنِی اَلله تَعالَی نِی شَرِیعَتِیدَه تَنِیشتِیرِیلگن، تَنِیلگن اِیشلَر هَم بُویُورِیلگن صُورَتدَه بَجَرِیلِیشِی لازِم) هَم وَ مُنکَردَن قَیتَه رِیشلَر هَم – اَلبَتَّه یامان اِیشلَر هَم اَلله تَعالِینِی شَرِیعَتِیدَگِی تَنِیقلِی- “اوُمَّت” صُورَتِیدَه بَجَرِیلِیشِی کِیرَک وَ اوُنِی شوُراگه،حِلفگه، سِیندِیکا گه، اَنجُومَنگه ، حَلق اوُیُوشمَه لَرِیگه، اِینجِی اوُلَرگه اِیختِیاجِی بار وَ مَنَه بُو اَبزارلَرسِیز، قالِیبلَرسِیز یَحشِیلِیککَه بُویُورِیش، مَعرُوفگه اَمر قِیلِیش وَ مُنکَردَن نَهِی قِیلِیش رُویابگه چِیقمَیدِی، مَنَه بُو حالَتدَه بُو قالِیبلَرنِی، اَبزارلَرنِی تَشکِیل قِیلِیش واجِب بوُلِیب قالَدِی وَ حَتّی اَگر قالِیبلَرنِی، اَبزارلَرنِی تَنلَش بُویِیچَه اوُلَرنِی وُجُودگه کِیلتِیرگن یا تَکاموُللَشتِیرگن کِیشِیلَرنِینگ مُسُلمان اِیکَنِی یا اِیمَسلِیگِیگه اَهَمِیَت بِیرِیلمَیدِی، بَلکِی بَشَرنِینگ عِلمِی تَجرِیبَه لَرِیدَن مَنَه بُو یُولدَه فایدَلَنِیلَدِی.
(دوامی بار……)
[1] مسلم 49