سَوال: شُو کوُنلَردَه سُورِیَه دَه، عِراقدَه، اَفغانِستاندَه جُودَه کوُپ کِیشِیلَر جَعفَرِی شِیعَه سِی بوُلگنِی یا وَهّابِیلِیک جِنایَتِی سَبَبلِی اوُلدِیرِیلیَپتِی، مَنَه بوُلَرنِی اوُلدِیرِیلِیشِی اوُزِیمِیزنِی مَذهَبِیمِیز بُویِیچَه شَرعِی حِسابلَنَدِیمِی؟
جَواب: رَسُول الله صلی الله علیه وسلمنی سُوزلَرِیگه کوُرَه، اِسلام بَرپا بوُلگن پایَه لَر وَ اَرکانلَر:
بُنِیَ الإِسْلامُ عَلَى خَمْسٍ: اِسلام بِیشتَه رُکننِی اوُستِیگه بِینا قِیلِینگن:
- شَهَادَهِ أَنْ لا إِلَهَ إِلا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ، اَلله نِی یَگانَه حَق اِلاه اِیکَنِیگه وَ محمد (صلی الله علیه وسلمنی) اَلله نِی رَسُولِی وَ اِیلچِسِی اِیکَنِیگه گوُواهلِیک بِیرَمَن.
- وَإِقَامِ الصَّلاهِ، نَمازنِی بَرپا قِیلِیش.
- وَإِیتَاءِ الزَّکَاهِ، زَکاتنِی بِیرِیش.
- وَالْحَجِّ، (مَنِ اسْتَطَاعَ إِلَیْهِ سَبِیلاً (آل عمران/97)) حَجگه بارِیش، اَگر یوُلگه قادِر بُولسَه.
- وَصَوْمِ رَمَضَانَ، رَمَضاننِی روُزَه سِینِی توُتِیش. [1]
جَعفَرِی شِیعَه لَرِی، زَیدِیلَرنِی، نَجدِیلَرنِی بَرچَه سِی وَ بَرچَه اِسلامِی مَذهَبلَر مَنَه بُو بِیش اوُرِیننِی قَبُول قِیلِیشمَگنمِی؟ اَلبَتَّه هَمَّه لَرِی قَبوُل قِیلِیشَدِی. شوُندَی بوُلگچ اوُلَرنِی هَمَّه سِی رَسُول الله صلی الله علیه وسلمنِی حُکمِی بُویِیچَه مُسُلمان حِسابلَنِیشَدِی.
اِیندِی اِیمان اَرکانلَرِی حَقِیدَه، جِبرِیل مُؤمِنلَر اوُچُون تَعلِیم بِیرِیش مَجلِیسِیدَه رَسُول الله صلی الله علیه وسلمدَن سُورَدِیکِی: أخبرنی عَنْ الْإِیمَانِ مِینگه اِیمان حَقِیدَه خَبَر بِیرِینگ، رَسُول الله صلی الله علیه وسلم جَواب بِیردِیلَر: أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ، اَلله گه ایمان کیلتیریشینگ، وَمَلَائِکَتِهِ ، ملائکه لرگه، وَکُتُبِهِ، کتابلریگه، وَرُسُلِهِ ، پیغمبرلریگه، وَالْیَوْمِ الْآخِرِ، آخیرت کونیگه، وَتُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ خَیْرِهِ وَشَرِّهِ ، تَقدِیرنِی یَحشِی وَ یامانلِیگِیگه اِیمان کِیلتِیرِیشِینگ. قَالَ صَدَقْتَ.[2] جِبرِیل اَیتَدِیکِی: راست اَیتدِینگ.
جَعفَرِی شِیعَه لَر، زَیدِیلَر، بَرچَه نَجدِیلَر وَ بَرچَه اِسلامِی مَذهَبلَر مَنَه بُو آلتِی اوُرِینگه اِیمان کِیلتِیرِیشَدِیمِی؟ اَلبَتَّه اِیمان کِیلتِیرِیشَدِی. شوُندَی بوُلگچ اوُلَرنِی هَمَّه سِی “اِی اِیمان کِیلتِیرگن کِیشِیلَر” خِطابِیگه سَزاوار بُولِیشَدِی وَ اَهلِی اِیماننِی جُملَه سِیگه کِیرَدِی، مَگر جِهادگه اوُحشَش شَرِیعَت اَحکاملَرِینِی بِیرِیدَن اوُزاقلَشِیش بِیلَن بُونِی قَرشِیسِینِی ثابِت قِیلسَه بوُندَی بوُلمَیدِی.
اَلله تَعالی هَم بَقَرَه سُورَه سِینِی باشِیدَه مُتَّقِین وَ توُغرِی یُولدَگِی کِیشِیلَرنِی مَنَه بُو صِیفَتلَر بِیلَن تَنِیشتِیرَدِی: الَّذِینَ یُؤْمِنُونَ بِالْغَیْبِ، اوُزلَرِی کوُرمَگن دُنیاگه وَ غَیبگه اِیمان کِیلتِیرَدِیگن کِیشِیلَر،
وَیُقِیمُونَ الصَّلاةَ، نَمازنِی بَرپا قِیلِیشَدِی، وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ یُنفِقُونَ (بقره/3) اوُلَرگه رِزق قِیلِیب بِیرگن نَرسَه لَرِیمِیزدَن اِنفاق – اِحسان قِیلِیشَدِی.
والَّذِینَ یُؤْمِنُونَ بِمَا أُنزِلَ إِلَیْکَ وَمَا أُنزِلَ مِن قَبْلِکَ، سِیزگه نازِل بوُلگن نَرسَه لَرگه وَ سِیزدَن آلدِینگِی نازِل بُولگن نَرسَه لَرگه اِیمان کِیلتِیرَدِیگن کِیشِیلَر، وَبِالآخِرَةِ هُمْ یُوقِنُونَ (بقره/4) وَ قِیامَت کوُنِیگه هَم اِیشانِیشَدِی.
(دوامی بار……)
[1] بخاری16
[2] بخاری ۵۰ ومسلم ۸ .