جاهلیت. (3)
عُمُومِی حالتده بیز جَمِیعَتلرنی اِیکّی دَسته گه اِسلامی جَمِیعَتلر یا دار الاِسلام و جاهِلی جَمیعَتلر یا دار الکفرگه تقسیم قیله آله میز. دار الاِسلامده جَمِیعَتنینگ اَساسی قانونلری الله نی شَریعَتیگه، دِینی اِسلامگه مُوافق رَویشده بُولیشی یاکی اِسلامی مَذهَبلردَن بیرینی حاکِیمِیَتی آستیده بُولیشی لازِم، اَگر اوُنی اَکثرِ اَهالیسی حاضِر مُسُلمان اِیمَس،لیکن آلدینگی دَورلرده دار الاِسلام دِیارلری جُومله سیگه کیرگن. اِیندی جَمیعَتنینگ اَساسی قانونلری الله نینگ شَریعَتینی قانونلریگه کوُره اِیش الیب بارمَسَه، اوُنی اَکثر اَهالیسی مُسُلمان بُولگن تقدیرده هَم دار الکفر حِسابله نَدی. بُو ییرده گی حاکِم بُولگن حُکم او مِنطقه نی اَهالیسیگه باغلیق اِیمَس. یَعنی دار الکفر دِییلگن ییرلرنی اَلبتّه اَهالیسی هَم کافِر بُولیشی شَرط اِیمَس،یاکی شُونگه اوُحشَش دار الاِسلامنی بَرچه اَهالیسی مُسُلمان بُولیشی هَم شَرط اِیمَس.
الله نی شَریعَتینی قانونلردَن اوُزاقلشیب قالیش و جاهِل جَمیعَتلرنی یُوزَگه چیقیشینی اوُزی جُوده کوُپ عِصیانلر،جِنایاتلر، مُرَکّب وَضِیعَتلر، حُکم و ناحَق حُکوُمَت، اِلاهِی قانونلرگه قرشی هَوا و هَوَسگه اَساسلنگن رَفتار، اِلاهِی دَستوُرَاتلردَن یُوز اوُگیریش، اِلاهی وَعدَه لرگه اَهَمِیَت بیرمَسلیک، خُداوَندنی اِیشلری حَقیده یامان فِکرلرگه باریش، نااوُرین اِیستکلرده قیسَرلیک بیلن توُریب آلیش، تعَصُّب و باطِل اَندیشه و عَقیده لردَن دَلیلسیز طرَفدارلیک قیلیش، شَرعِی دَلیلسیز نَجاد پَرَستلیک قیلیش و قوم، قبیله نی اوُستونلیگینی دَعوا قیلیش، بُولرنی هَمّه سی اَخلاقی فسادلرگه جَنگ و تلانچیلیک قیلیشگه هَمده اَکثریت تنزّولّرگه،مِلّتلر و بَشَرِی جَمیعَتلرنی آرقه ده قالیب کیتیشیگه سَبَب بُوله دی.
جاهِلِیَت کلیمه سی بیرینچی مَرته الله طرَفیدَن بَعثتدَن آلدینگی دَورِگه نِسبَتاً اِیشله تیلگن، قرآننینگ عَرَبلرنی جاهِلِیَت اَهلی دیب نامله گنلیگیگه سَبَب، اوُلرنینگ هَوایی- نفسگه، ماییلّیکلرگه اَساسلنگن حُکوُمَتنی الله نینگ حُکوُمَتینی اوُرنیگه قوُییب آلگنلیکلریده اِیدی.
مَنه بُولرنی هَمّه سینی جَمله ب قوُییده گی حُلاصَه گه کیلسه بُوله دی، هَر قندَی زَمان و مَکانده نفسانی حاهیش و اِیستکلر الله نی اوُرنیگه حُکوُمَت قیله دیگن بُولسه، اَنه اوُشه زَمان و مَکان جاهِلِیَت زَمانی و مَکانی حِسابله نَدی. بُو اِسلامدَن آلدینگی عَرَبِستان ییرله ریده بُوله دِیمی یا دُنیانی باشقه نُوقته سیده بُوله دیمی یا بُولمَسَم 21 عَصرده بُوله دیمی فرقی یُوق.
حاضِرگی پَیتده “سکولاریسم دِینی و اوُنی توُرلی- هیل مَذهَبلری” تامانیدَن وُجُودگه کیلتیریلگن زَمانَوِی جاهِلِیَت، قدیمده گی جاهِلیَتلرنی حُلاصَه سی حالاص! چُونکی بُو جاهِلِیَتنی اِیچیگه یُونان، رُوم،حِتای،هِند، عَرَب جاهِلِیَتی، اوُرته عَصرده سکولار مُتفکّرلری تامانیدَن اِیشلب چیقیلگن مَحصُولاتلرنی زیرَه وار صِفتیده قوشیب یُوباریلگن. بیز بُوگونگی کوُنده کوُریب توُرگن و جَمیعَتگه حاکم بُولیب توُرگن جاهِلِیَت اوُتگن تاریخ دَوامیده بَشَرِیَت کوُرگن جاهِلِیَتگه نِسبَتاً قوُپال، حُوشُونَتگه توُله و تشکیلاتچیراق بُولیب ییتیلگن.
