دار الاِسلامنِی دارُ الکُفر بِیلَن بُولگن عَلاقَه لَرِیگه حاکِم بُولگن اوُصُوللَر. ( 12- بُولِیم)
(3-قیسم)
دارُ الاِسلام وَ اِسلامِی دَولَت توُرت عُنصُوردَن جَمِیعیَت، دِیار، حُکوُمَت، حاکِمِیَتدَن تَرکِیب تاپگن، مَنَه بُو اوُچ اَساس وَ مُشَخَّص اِینفرَه توُزِیلمَه لَر بِیلَن، مَخصُوصاً اوُزاق مُددَتلِی وَ نَهائِی، اِینگ چوُققِیدَگِی مَقصَدلَرِی بِیلَن دارُ الکُفردَن جُودا بُولَدِی.
بُو یِیردَه اِیشارَه قِیلِینِیشِی لازِم بُولگن نوُقطَه شوُکِی، دَولَت بِیلَن حُکوُمَت اوُرتَسِیدَگِی فَرقدِیر. حُکوُمَتلَر دَولَتنِی اوُصُوللَرِینِی، یُونَلِیشلَرِینِی پِیادَه قِیلِیش اوُچُون اَبزار، اَپپَه رَت حِسابلَنَدِی، پوُدرَتچِی وَ مَشِینَه گه اوُحشَگن جایگاهِی بار بُولِیب، اوُ اوُزگرُوچَن وَ عُمرِی چِیگرَه لَنگن بوُلَدِی، اَمّا دَولَتلَرنِی عُمرِی ثابِت، اوُتمِیشگه اِیگه عُمرِی هَم اوُزاق بُولَدِی.
مَثَلاً اَبُو بَکر صِدِّیقنِی، عُمَر اِبنِ خَطّابنِی وَ عُثمان اِبنِ عَفّاننِی اِدارِی اَپپَه رَتِینِی صِیفَتلَش اوُچُون دَولَت اِیمَس، “حُکوُمَت” اِسطِلاحِیدَن فایدَلَنَمِیز. مَنَه بُو بُویُوک کِیشِیلَرنِی حُکوُمَتِی اوُتَدِی؛ اَمّا اِسلامِی دَولَت عَلِی اِبنِ اَبِی طالِب وَ حَسَن اِبنِ عَلِینِینگ حُکوُمَتِینِی آستِیدَه اوُزِینِی حَیاتِینِی دَوام اِیتتِیرَدِی.
دارُ الاِسلامنِینگ دَولَت حاکِیمِیَتِی هَم حُکوُمَتلَر طَرَفِیدَن اوُزگروُچَن بُولِیب، اوُنِی ماسلَشوُچَن تَشکِیلاتلَرِی یِیر یوُزِیدَه پِیادَه بُولَدِی وَ اوُ اِیککِی اِیچکِی تَشقِی قِیررَه لَرگه اِیگه:
– اِیچکِی حاکِمِیَت: یَعنِی دارُ الاِسلامنِی اِیچِیدَه اِسلامِی دَولَتدَن یوُقارِیدَه توُرَدِیگن اِنسانِی قُدرَت مَنبَع سِی تاپِیلمَیدِی وَ دارُ الاِسلامنِی اَعضالَرِی اوُزِینِی اِسلامِی دَولَتگه قَرشِی، هِیچ قَندَی اِنسانِی اِقتِدارگه اِیگه مَنبَع گه شِکایَت قِیلَه آلِیشمَیدِی.
– تَشقِی حاکِمِیَت یا اِستِقلال: بُو مَنَه شُو مَعنانِی بِیلدِیرَدِیکِی، اِسلامِی دَولَت دارُ الاِسلامدَگِی آدَملَرنِی نَمایَندَه سِی بوُلَدِی وَ حَلقَرا مَیداندَه دارُ الاِسلامدَگِی ساکِن بوُلگن آدَملَر تامانِیدَن سوُزلَیدِی یا بِیر عَمَلنِی بَجَرَه آلَدِی.
تَشقِی حاکِمِیَتدَه وَ حَلقَرا عَلاقَه لَر بُویِیچَه بِیزلَر بِیرِینچِی بُولِیب دُوچ کِیلَدِیگن اِصطِلاح، دِیپلامَتِیکَه یا تَشقِی سِیاسَتنِی اِدارَه قِیلِیش فَنِی یا تَشقِی سِیاسَتلَرنِی تَنظِیم قِیلِیشدَن عِبارَت بوُلِیب، اوُ تَشقِی عَلاقَه لَرنِی نَظارَت قِیلَدِی وَ بُو اوُچتَه عُمُومِی مَقصَدنِی کوُزلَب اِیش قِیلَدِی.
- دارُ الاِسلامنِی وَ اِسلامِی بارلِیقنِی حِفظ قِیلِیش.
- دارُ الاِسلامنِی مَنفَعَتلَرِینِی حِفظ قِیلِیش.
- مُواظَنتنِی مُسُلمانلَر تامانگه اوُزگرتِیرِیش وَ کافِرلَر باسِیب آلگن دِیارلَرنِی آزاد قِیلِیش.
مَنَه بُو اوُچ مُهِم مَقصَدگه یِیتِیش اوُچُون مُسُلمانلَر دِپلامَه تِیکَه سِی وَ تَشقِی سِیاسَتینِینگ هَنَرِینِی اوُستِیدَه اوُصُوللَر حاکِمدِیر، مَنَه بُو اوُصُوللَر گاهِیدَه دارُ الاِسلامنِی آلِیب بارُوچِیلَرنِی مُذاکَرَه گه ، بِیر- بِیرِینِی توُشوُنِیشگه ،صُلحگه یَقِینلَشتِیرَدِی وَ گاهِیدَه قوُراللِی جَنگگه یِیتَکلَیدِی.
اَلبَتَّه اوُرِینلَر بُویِیچَه جُودَه کوُپ آیَتلَر،حَدِیثلَرگه اِیشارَه قِیلِیشنِی عِلاجِی بُولسَه هَم، اَمّا “مَوضُوع” جِهَتِیدَن وَ بِیتتَه عُمُومِی اوُصُول وَ چِیزِیقلَر بُویِیچَه اِسلامدَگِی عُمُومِی دِپلامَه تِیکَه نِی، تَشقِی سِیاسِی رَفتارنِی 7 تَه عُمُومِی اَصل بِیلَن بَیان قِیلسَه بُولَدِی:
- تَوحِید وَ دَعوَتنِی اَصلی.
- اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَر حاکِیمِیَتِینِی اَصلِی.
- 3- اوُزَرا اِیککِی تامانلَمَه حُرمَتنِی رِعایَه قِیلِیش وَ حَلقَرا نَزاکَتنِی اَصلیِ.
- 4- اوُزَرا مُناسَبَتلَردَگِی اَصل.
- 5- عَهدگه وَفا قِیلِیشنِی وَ قَراردادلَرنِی، پَیمانلَرنِی حُرمَت قِیلِیشنِی اَصلِی.
- 6- نَفِییِ سَبِیلنِی، اِسلامِی عَززَتنِی وَ سِیادَتنِی اَصلِی.
- 7- حَوفسِیزلِیکنِی تَعمِینلَشنِی اَصلِی.
(دوامی بار…….)
