شَیخ اَبُو حَمزَه مُهاجِر هوُرامِی : مَقَدَّمات دَرسلَرِی/ بِیشِینچِی دَرس: شَرعِی دُشمَنشُوناسِی (4) شَرعِی اَدَبِیاتدَگِی مُرتَدلَرنِی اَنِیقلَش وَ مُرتَدلَرگه، مُرتَدلَرنِی جِبهَه سِیگه قَندَی مُناسَبَتدَه بوُلِیش.

 شَیخ اَبُو حَمزَه مُهاجِر هوُرامِی : مَقَدَّمات دَرسلَرِی/ بِیشِینچِی دَرس: شَرعِی دُشمَنشُوناسِی (4) شَرعِی اَدَبِیاتدَگِی مُرتَدلَرنِی اَنِیقلَش وَ مُرتَدلَرگه، مُرتَدلَرنِی جِبهَه سِیگه قَندَی مُناسَبَتدَه بوُلِیش.

شَیخ اَبُو حَمزَه مُهاجِر هوُرامِی حَفِظَهُ الله نِی اَاوُدِیا تَسمَه سِیدَن یازِیب آلِینگن

(31- قیسم)

عَقِیدَه لَرِی هَم شَک وَ گوُمانگه اَساسلَنگن وَ شَککَه، گوُمانگه اِیرگه شَیاتگن سِکوُلارِیستلَرنِی وَ مُشرِکلَرنِی اَلله تَعالَی مَسخَرَه قِیلگه نِینِی کوُرگنمِیز؛ لِیکِن اَلله تَعالَی اِنساننِی اِیختِیارِیگه بِیرگن اَبزارنیی واسِیطَه سِیدَه اوُنگه هَر قَندَی بِیکارچِی نَرسَه لَرنِی قَبوُل قِیلِیشِیگه رُحصَت بِیرمَیدِی،  ” وَلَا تَقفُ مَا لَیسَ لَکَ بِهِ عِلمٌ إنَّ الْسَّمْعَ وَالبْصَرَ وَالفْؤادَ کل اولئک عنه مسئولا “، شُو سَبَبلِی هَم اوُزِی بِیرگن اوُچ نَرسَه نِی زِمَّه سِیگه مَسئُولِیَتلَرنِی تَعیِین قِیلِیب قوُیگن وَ اِسلام عَقِیدَه مَسَلَه سِیدَه شَک، گوُمان وَ تَقلِیدنِی قَبوُل قِیلمَیدِی. سِیندَه عِلمِی مَوجُود بُولمَه گن نَرسَه نِی قَبوُل قِیلِیشِینگنِی هَم قَبوُل قِیلمَیدِی. عَقِیدَه دَه تَقلِید جائِز اِیمَس.

فَلانچِی اَیتگنلِیگِی اوُچُون بِیر نَرسَه نِی قِیلِیشِینگ تَقلِید دِییِیلَه دِی. حَقنِی اوُزِیگه اِیشانگه نِینگ اوُچُون اِیمَس، بَلکِی اوُشَه فَلانچِیگه بوُلگن اِعتِمادِینگ سَبَبلِی  مَنَه بُو اِیشنِی قِیلَه سَن، چوُنکِی سِین قِیلَه یاتگن اِیش حَق بوُلِیشِی هَم مُومکِین بوُلمَسلِیگِی هَم مُومکِین. اَصلِی حَقِیقَت هَم شوُدِیر. شوُنچَه یِیللَر وَ شوُنچَه عَصرلَر دَوامِیدَه مَنَه شوُنچَه توُرلِی- هِیل مَذهَبلَرگه تَقلِید قِیلِیشگه وَ تَقلِید قِیلِینَه دِیگن مَرجَعلَرگه اِیگه بوُلگنمِیز، بِیزلَر 150 دَن آرتِیق اِمامگه اِیگه اِیدِیک، اَهلِی سُنَّتگه مَنصُوب فِرقَه دَه مَنَه بُو اِماملَرنِی نِیچتَه سِینِی مَذهَبِی سَقلَه نِیب قالدِی. دِیمَک، تَقلِید قِیلِیش مَرجَعلَرِی یاکِی مَذهَبلَرگه تَقلِید قِیلِیشنِی مَعناسِی، اوُلَرنِینگ بَرچَه سِی فَلان فِقهِی مَسَلَه بُویِیچَه حَقنِی اوُستِیدَه دِیگه نِی اِیمَس، توُرلِی- هِیل حَقلَر بُولِیشِی موُمکِین، اَصلِیدَه اِیسَه مَنَه بُولَرنِی هَمَّه سِی یَگانَه حَقدَن وَ یَگانَه مَنبَعدَن مَنَه شُونچَه توُرلِی- هِیل تَفسِیرلَرنِی وُجُودگه کِیلتِیرِیشگن، وَ مَنَه شوُنچَه مَذهَبلَر، تَقلِید قِیلِیش مَرجَعلَرِی وُجُودگه کِیلگن.

دِیمَک، تَقلِیدِی اِیشلَردَه اِیشانچ مَوجُود اِیمَس، کوُپراق گوُمان حاکِم بُولَه دِی، اَگر سِیزلَر مَنَه بُو تَقلِیدِی اِیشلَرنِی حَق بِیلَن سالِیشتِیرسَنگِیز وَ اوُنِی حَقِیقَتدَه حَق اِیکَه نِی وَ اَصلِی حَقدَن فَرقِی یُوق اِیکَه نِی حَقِیدَه اِیشانچ خاصِل قِیلسَنگِیز، مَنَه شوُندَن سوُنگ سِیز مَنَه بُو حَقگه اِیرگه شَه آلَه سِیزلَر.

اَلله تَعالَی کافِرلَرنِی عَقِیدَه لَردَگِی گوُمان وَ شَککَه اِیرگه شِیشَه دِی، دِیب مَذَمَّت قِیلَه دِی، مَنَه بُو گوُمانلَر، شَکلَر هِیچ قَجان اِنساننِی حَقگه آلِیب بارمَیدِی. شُو سَبَبلِی هَم اَهلِی قِبلَه نِی بَرچَه سِی مَنَه بُو مَسَلَه بُویِیچَه اِتِّفاقلِی نَظَر قِیلِیشگنکِی، عَقِیدَه نِی تَقلِید آرقَه لِی قوُلگه کِیرِیتِیب بوُلمَیدِی وَ عَقِیدَه گوُمان وَ شَککَه اَساسلَنمَسلِیگِی کِیرَک، بَلکِی اِیشانچگه وَ شَخصِی حَرَکَتگه، شَخصِی اِیزلَه نِیشلَرگه اَساسلَه نِیشِی کِیرَک. مَنَه بُولَرنِی تَقلِیدِی اِیمَس، بَلکِی اِیشانچ بِیلَن بوُلِیشِی لازِم.

عَقِیدَه اِنساننِی حَیاتدَگِی اَساسِی مَسَلَه لَرِیدَن بِیرِی بُولِیب، اِنسان اوُنِی دَرَجَه مَه – دَرَجَه وَ توُسِیقلَرنِی یِینگِیب اوُتِیش آرقَه لِی وَ توُرلِی- هِیل خَطالَرگه دُوچار بوُلِیش بِیلَن جاهِللِیک حالَتِیدَن عِلم تامانگه کوُتَه رِیلِیب بارِیشِی لازِم. اَلله تَعالَی قوُیِیدَگِیچَه اَمر قِیلگندَه:  فَاعْلَمْ أَنَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ (قتال /19)  شُبهَه سِیز مَنَه بُو بِیزلَرگه جاهِللِیک مَوجُود اِیکَه نِینِی وَ اوُنِی عِلم بِیلَن آلِیب تَشلَش کِیرَکلِیگِینِی کوُرسَه تِیب توُرِیبدِی، بوُلِیب هَم بُو قَیسِی نَرسَه دَه؟  ” لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ»، «فَاعْلَمْ أَنَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ ” تَوحِددَه، دِین اَساسلَرِیدَه، دَرَجَه مَه- دَرَجَه جَهلدَن عِلم تامانگه قَرَب بالَه لِیکدَن باشلَه نَه دِیگن وَ اوُندَه تَقلِید جائِز بوُلمَیدِیگن مَنَه بُو یوُلدَه شَخص هِیلمَه – هِیل خَطالَرگه حَتَّی قَصددَن قِیلِینمَه گن گوُناهلَرگه دُوچار بُولِیشِی موُمکِین.

جاهِللِیک، هَر قَندَی “فَقِیرلِیک” حالَتِیدَه اِنساننِی تَکاموُلَّه شِیشِی وَ اوُسِیشِی یُولِیدَه مانِع بُولگن وَ جِنایَتکارانَه رَفتارلَرنِی، اِیختِلافلَرنِی مَنبَعسِی بوُلِیب، اِنسانلَرنِی اِجتِمائِی حَیاتِینِی بوُلغَه نِیشِیگه، اِیچکِی حَیاتِینِی زَهَرلَه نِیشِیگه بائِث بوُلَه دِی. مَنَه بوُندَی فَقِیرلِیککَه اِیگه بُولگن اِنساننِی حَیاتِی اِیچکَه رِیدَن زَهَرلَه نِیشِی هَم طَبِیعِیدِیر، اوُنِی اِجتِمائِی حَیاتِی، اِجتِمائِی عَلاقَه لَرِینِی باشِیگه هَم شوُ بَلا کِیلَه دِی. اِنسانلَر قَندَی رَفتار قِیلِیشسَه حوُددِی شوُندَی فِکرلَه شَه دِی، اوُلَرنِی باطِینلَرِی هَم شوُ حالَتدَه بُولَه دِی. اوُلَرنِی عَمَللَرِی باطِینلَرِیدَگِی نَرسَه نِی کوُرسَه تِیب توُرَه دِی.

مَنَه بُو بارَه دَه اِسلامنِی بِیفَرق بُولمَسلِیگِی هَم طَبِیعِی، شوُنِینگ اوُچُون مَنَه بُو مُعَمّاگه نِسبَتاً قَندَی مُناسَبَتدَه بوُلِیش اوُچُون چارَه لَر، دَستوُرلَر اِرایَه بِیرگن. شُو سَبَبلِی هَم، شَخصلَرگه عِلم، آگاهلِیکلَر بِیرِیلگن وَ مَنَه بُو یَحشِی وَ مَنَه بُو یامان، دِییِیلگن حالَتدَه گِینَه صالِح عَمَلنِی طَلَب قِیلَه دِی. مَنَه بُونِی سِیزلَرگه یَحشِی اِیکَه نِینِی اَیتدِیم، اوُنِی عَمَلدَه بَجَه رِینگلَر وَ مَنَه بُونِی یامان اِیکَنلِیگِینِی اَیتدِیم،اوُنِی قِیلمَنگلَر.

(دوامی بار…..)

شَیخ اَبُو حَمزَه مُهاجِر هوُرامِی : مَقَدَّمات دَرسلَرِی/ بِیشِینچِی دَرس: شَرعِی دُشمَنشُوناسِی (4) شَرعِی اَدَبِیاتدَگِی مُرتَدلَرنِی اَنِیقلَش وَ مُرتَدلَرگه، مُرتَدلَرنِی جِبهَه سِیگه قَندَی مُناسَبَتدَه بوُلِیش.

شَیخ اَبُو حَمزَه مُهاجِر هوُرامِی : مَقَدَّمات دَرسلَرِی/ بِیشِینچِی دَرس: شَرعِی دُشمَنشُوناسِی (4) شَرعِی اَدَبِیاتدَگِی مُرتَدلَرنِی اَنِیقلَش وَ مُرتَدلَرگه، مُرتَدلَرنِی جِبهَه سِیگه قَندَی مُناسَبَتدَه بوُلِیش.

شَیخ اَبُو حَمزَه مُهاجِر هوُرامِی حَفِظَهُ الله نِی اَاوُدِیا تَسمَه سِیدَن یازِیب آلِینگن

(30- قیسم)

بُو یِیردَگِی «لاَ تَعْلَمُونَ شَيْئاً»نِی مَعناسِی هِیچ نَرسَه نِی بِیلمَه گن حالِینگِیز، دِیگه نِیدِیر. هِیچ نَرسَه نِی بِیلمَیسِیزلَر، بُو حُوددِی بِیر کِیشِینِینگ فَرِیشتَه لَر نَر یا ماددَه اِیکَه نِینِی بِیلَه مَن دِیگن اِدَّعاسِیگه اوُحشَیدِی؛ حُوپ، مَنَه بُو بارَدَه هِیچ کِیم هِیچ نَرسَه بِیلمَیدِی وَ حَتَّی مَنَه بوُندَی اِدَّعالَرنِی قِیلَیاتگن کافِرلَر نِی جَمِیعیَتِی هَم بِیلِیشمَسدِی، اوُلَر فَقَط گوُمان وَ شُبهَه لَرگه اِیرگه شَر اِیدِیلَر:

” وَمَا لَهُم بِهِ مِنْ عِلْمٍ إِن یَتَّبِعُونَ إِلَّا الظَّنَّ وَإِنَّ الظَّنَّ لَا یُغْنِی مِنَ الْحَقِّ شَیْئاً ” ‏(نجم/ 28) حالبُوکِی، اوُلَر اوُچُون بُو حَقدَه ( یَعنِی فَرِیشتَه لَرنِینگ قَیسِی جِنسدَن اِیکَنلِیگِی حَقِیدَه) بِیران بِیلِیم- حُجَّت یوُقدِیر. اوُلَر، فَقَط گوُمان – تَحمِینگه اِیرگه شُورلَر، خالاص. اَنِیقکِی، گوُمان حَقِیقَتاً بِیران نَرسَه نِینگ اوُرنِیگه اوُتمَس!

اَلله تَعالَی سِکوُلارِیستلَرنِی وَ مُشرِکلَرنِی عَقِیدَه لَرِی حَقِیدَه صُحبَت قِیلگن پَیتِیدَه هَم مَرحَمَت قِیلَه دِیکِی، اوُلَرنِی اَکثَرِیَتِی عَقِیدَه لَرِیدَه شَک وَ گوُماندَن فایدَه لَه نِیشَه دِی وَ اوُلَرنِینگ عَقِیدَه دَگِی شَک وَ گوُمانلَرِی هِیچ قَچان اِیشانچنِی اوُرنِینِی باسَه آلمَیدِی وَ هِیچ قَندَی فایدَه سِی هَم یُوق:

” وَمَا یَتَّبِعُ أَکْثَرُهُمْ إِلاَّ ظَنّاً إَنَّ الظَّنَّ لاَ یُغْنِی مِنَ الْحَقِّ شَیْئاً إِنَّ اللّهَ عَلَیمٌ بِمَا یَفْعَلُونَ”(یونس/ 36) اوُلَرنِینگ کوُپلَرِی جانلِی- جانسِیز بوُتلَرگه سِیغِینِیشلَرِیدَه فَقَط گوُمانگه اِیرگه شَه دِیلَر، خالاص. گوُمان اِیسَه بِیران نَرسَه دَه حَقِیقَتنِینگ اوُرنِینِی باسالمَیدِی. اَلبَتَّه ، اَلله اوُلَرنِی قِیلَیاتگن اِیشلَرِینِی بِیلگوُچِیدِیر.

حَه، شَک وَ گوُمان اِنساننِی حَق وَ حَقِیقَتدَن بِینِیاز قِیلِیب قوُیمَیدِی  ” إَنَّ الظَّنَّ لاَ یُغْنِی مِنَ الْحَقِّ شَیْئاً “. حاضِردَه هَم اوُلَر شوُ اَحوالدَه. سِکوُلارِیستلَرگه بِیر قَرَنگلَر، اوُلَر حِلقَت حَقِیدَه صُحبَت قِیلِیشگن پَیتِیدَه شَک وَ گوُمانگه اَساسلَه نِیشَه دِی، آسمان وَ یِیر حَقِیدَه هَم شَک وَ گوُمانگه اَساسلَه نِیشَه دِی، تَکامُوللَ شِیش حَقِیدَه صُحبَت قِیلِیشسَه هَم یالغان اَیتِیشَه دِی اوُ هَم شَک وَ گوُمانگه اَساسلَنگن، اوُلَردَگِی هَمَّه نَرسَه شَک وَ گوُمانگه اَساسلَنگن، حَتَّی اوُلَرنِی اوُرتَه سِیدَگِی شَککاکلَرنِی اِیشانچلَرِی هَم شَک وَ گوُمانگه اَساسلَنگندِیر،اوُلَر مُسُلمانلَرگه قَرشِی جَنگگه هَم شَک وَ گوُمان بِیلَن کِیلَه دِیلَر وَ مَنَه شُو شَککاکِیَتنِی مُسُلمانلَرنِی اوُرتَه سِیدَه بِیر اَرزِیش صِیفَتِیدَه اِرایَه بِیرِیشنِی وَ مُسُلمانلَرنِی اوُزلَرِینِی اِیمانلَرِیگه نِسبَتاً اِیشانچنِی قوُلدَن بای بِیرِیشلَرِینِی یَحشِی کوُرِیشَه دِی.

حوُپ، اِیندِی اَلله تَعالَی مَنَه بُو جَهلنِی،نادانلِیکنِی آرَه دَن کوُتَه رِیش اوُچُون هَم اوُچتَه مُشَخَّص اَبزارنِی بِیرِیب قوُیگن: اِیشِیتَه دِیگن قوُلاقنِی، کوُرَه دِیگن کوُزنِی، عَقل یوُرگِیزِیب فَهملَیدِیگن قَلبنِی، مَنَه بُو اوُچ اَبزارنِی اِنساننِی اِیختِیارِیگه بِیرگندَن سوُنگ، «وَجَعَلَ لَكُمُ الْسَّمْعَ وَالأَبْصَارَ وَالأَفْئِدَةَ»، اِسلام شَرِیعَتِی اَوَّلدَه یاق عَقِیدَه مَسَلَه سِیدَه شَک وَ گوُماننِی، تَقلِیدنِی جائِز دِیب بِیلمَیدِی. [1]

(دوامی بار…….)


[1]مرکز تعقل، فهم، تفقه دل است

شَیخ اَبُو حَمزَه مُهاجِر هوُرامِی : مَقَدَّمات دَرسلَرِی/ بِیشِینچِی دَرس: شَرعِی دُشمَنشُوناسِی (4) شَرعِی اَدَبِیاتدَگِی مُرتَدلَرنِی اَنِیقلَش وَ مُرتَدلَرگه، مُرتَدلَرنِی جِبهَه سِیگه قَندَی مُناسَبَتدَه بوُلِیش.

شَیخ اَبُو حَمزَه مُهاجِر هوُرامِی : مَقَدَّمات دَرسلَرِی/ بِیشِینچِی دَرس: شَرعِی دُشمَنشُوناسِی (4) شَرعِی اَدَبِیاتدَگِی مُرتَدلَرنِی اَنِیقلَش وَ مُرتَدلَرگه، مُرتَدلَرنِی جِبهَه سِیگه قَندَی مُناسَبَتدَه بوُلِیش.

شَیخ اَبُو حَمزَه مُهاجِر هوُرامِی حَفِظَهُ الله نِی اَاوُدِیا تَسمَه سِیدَن یازِیب آلِینگن

(29- قیسم)

اِیندِی اَگر مُسُلمان شَخص کُفرلِی، بُولغَنگن سُوزنِی اَیتگن یا عَمَلنِی قِیلگن بوُلسَه وَ مَنَه بوُندَی جِنایَتنِی قِیلگنلِیگِی اِثبات قِیلِینگن بُولسَه وَ تَکفِیرنِی شَرطلَرِی هَم مَوجُود بُولسَه هَم، شوُنگه قَرَمَسدَن مَنَه بُو بوُلغَنگن سوُز یا عَمَل بِیلَن اوُنِی اِیمانِینِی اوُرتَه سِیگه مانِعلِیک قِیلَه دِیگن توُسِیق مَوجُود بُولِیشِی موُمکِین، مَنَه شُو مانِعلِیکلَر شَخصنِی اِیمانِیگه کِیرِیب بارِیشِیگه هَمدَه اوُنگه ضَربَه اوُرِیشِیگه یوُل قوُیمَیدِی، مَنَه بُو مانِعلِیکلَر شَخصنِینگ اِیمانِی بِیلَن کُفرلِی، بوُلغَنگن عَمَلِی یا سوُزِینِی اوُرتَه سِیگه توُرِیب آلَه دِی وَ شَخصنِی اِیمانِیگه ضَربَه اوُرِیلِیشِیگه یُول قوُیمَیدِی وَ شَخصنِی اِیمانِینِی مُخافِظَت قِیلَه دِی.

  اِیمان وَ کُفرنِی آرَه سِیدَگِی وَ شَخصنِی مُسُلمانلَر جَمِیعیَتِیدَن کافِرلَرنِی جَمِیعیَتِیگه قَیتِیشِیگه یوُل قوُیمَیدِیگن وَ توُسِیق اِیجار قِیلَه دِیگن وَ شَخصنِی اِسلامِی نابُود بوُلِیشِیگه یُول قوُیمَیدِیگن شَرعِی مانِعلِیکلَرنِی اِینگ مُهِمِی قوُیِیدَگِیلَردَن عِبارَت دِیر:جاهِللِیک، تَعوِیل، خَطا، اوُنِیتِیش، اِکراه، مَجبُورلِیک، اِرادَه سِینِی قوُلدَن بای بِیرِیش ( شَخصنِی اِرادَه سِی قُلفلَه نِیب قالَه دِی، وَ اوُنِی قَتتِیق حوُرسَندچِیلِیگِی یاکِی قَتتِیق عَصَبِیلَه شِیشِی ، قوُرقوُوِی،غَم – غوُصَّه سِی، خَواطِرِی نَتِیجَه سِیدَه بوُلِیشِی موُمکِین،شَخص نِیمَه قِیلَه یاتگه نِینِی وَ نِیمَه دِییَه یاتگه نِینِی بِیلمَیدِی) . بَعضِیلَر تَقلِیدنِی هَم، تَکفِیرنِی مانِعلِیکلَرِیدَن دِیب بَیان قِیلگن بوُلسَه، تَقلِید قِیلمَسلِیکنِی اِیسَه شَرطلَردَن بِیرِی دِیب حِسابلَه گن. اِبنِ تَیمِیَه رَحِمَهُ الله اَیتَه دِیکِی: اَهلِی قِبلَه دَن بوُلگن تَقلِید قِیلوُچِی شَخصنِی اَصلاً مَذهَبِی یُوقدِیر، شُو سَبَبلِی هَم عُذرلِی بوُلَه دِی، دِیب حِسابلَه شَه دِی.

عُمُومِی قِیلِیب اَیتگندَه، تَکفِیرنِی شَرطلَرِی بُو تَکفِیرنِی مانِعلِیکلَرِیگه مُخالِف بوُلگن هَر قَندَی نَرسَه، مَثَلا: عِلم، آگاه بوُلِیش، قَصد قِیلِیش، اِیختِیار، تَعوِیل قِیلمَسلِیک، بُولَرنِی بِیر قِیسمِیگه آلدِین هَم اِیشارَه قِیلِیب اوُتگنمِیز، اَگر تَکفِیرنِی مانِعلِیکلَرِی حَقِیدَه اِیضاح بِیرِیلسَه، شَرطلَر هَم اوُز- اوُزِیدَن رَوشَن بُولَه دِی، دِیب فِکرلَیمَن.

اَوَّلا اوُ حَقِیدَه جُودَه کوُپ گپِیرِیلگن تَکفِیرنِی مانِعلِیکلَرِینِی بِیرِی بوُلمِیش عُذر بَه جَهلگه توُحتَه لَه مِیز:

اِنسان آنَه سِینِی قارنِیدَن عِلم وَ آگاهلِیکلَر بِیلن بِیرگه توُغِیلمَسلِیگِینِی یَحشِی بِیلَه مِیز، بَلکِی اِنسان آپپاق وَرَقگه اوُحشَیدِی، اوُندَه اَستَه – سِیکِینلِیک بِیلَن نَرسَه لَر یازِیب بارِیلِیشِی کِیرَک، شوُندَه اِنسان اوُزِینِی اِیچکِی، ماددِی حَیاتِینِی اِدارَه قِیلِیش قُدرَتِیگه یِیتَه دِیگن اوُسِیش وَ تَخَصُّص دَرَجَه سِیگه چِیقَه دِی. دِیمَک، اِنسان عِلم بِیلَن دُنیاگه کِیلمَیدِی، بوُنِی هَمَّه مِیز یَحشِی بِیلَه مِیز. حاضِرگِی کوُندَه هَم سِیزلَرنِی کوُپِینگِیز طَلَبَه سِیزلَر وَ عالِی اوُقوُو یوُرتلَرِیدَه تَعلِیم آلیَپگنسِیزلَر یاکِی توُرلِی- هِیل صاخَه دَگِی اِیشلَردَه اَنچَه مُددَتدَن بوُیان شاگِیرد بُولِیب اِیش اوُرگه نِیب اوُستاز دَرَجَه سِیگه یِیتگنسِیزلَر، سوُزلَه شوُ آدابِینِی،اوُتِیرِیش آدابِینِی، عائِلَه وِی عَلاقَه لَر آدابِینِی، سِیاسِی وَ اِجتِمائِی، مَدَنِی آدابلَرنِی اوُرگه نِیشدَه هَم اَستَه – سِیکِینلِیک بِیلَن اوُلَرنِی توُرلِی- هِیل مَنبَعلَردَن آلِیب تَعلِیم آلگنسِیزلَر، قَبوُل قِیلگنسِیزلَر.

مَنَه بُو حالَتدَه، قائِدَه بُویِیچَه اِنسان مِعراث بوُلِیب قالگن یا آنَه سِیدَن اوُنگه اوُتگن نَرسَه لَردَن باشقَه سِینِی، مَنَه بُو دُنیادَه اوُزِی قوُلگه کِیرِیتِیشِی لازِم، اَصلِیدَه اوُنِی اوُزِی جاهِل، عِلمسِیزدوُر:  

” وَاللّهُ أَخْرَجَكُم مِّن بُطُونِ أُمَّهَاتِكُمْ لاَ تَعْلَمُونَ شَيْئاً وَجَعَلَ لَكُمُ الْسَّمْعَ وَالأَبْصَارَ وَالأَفْئِدَةَ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ”  (نحل/۷۸ )  اَلله سِیزلَرنِی آنَه لَرِینگِیز قارنِیدَن بِیران نَرسَه بِیلمَه گن حالِینگِیزدَه چِیقَردِی وَ شُکر قِیلِیش اوُچُون سِیزلَرگه قوُلاق، کوُزلَر وَ دِیللَرنِی بِیردِی.

(دوامی بار…….)

 شَیخ اَبُو حَمزَه مُهاجِر هوُرامِی : مَقَدَّمات دَرسلَرِی/ بِیشِینچِی دَرس: شَرعِی دُشمَنشُوناسِی (4) شَرعِی اَدَبِیاتدَگِی مُرتَدلَرنِی اَنِیقلَش وَ مُرتَدلَرگه، مُرتَدلَرنِی جِبهَه سِیگه قَندَی مُناسَبَتدَه بوُلِیش.

 شَیخ اَبُو حَمزَه مُهاجِر هوُرامِی : مَقَدَّمات دَرسلَرِی/ بِیشِینچِی دَرس: شَرعِی دُشمَنشُوناسِی (4) شَرعِی اَدَبِیاتدَگِی مُرتَدلَرنِی اَنِیقلَش وَ مُرتَدلَرگه، مُرتَدلَرنِی جِبهَه سِیگه قَندَی مُناسَبَتدَه بوُلِیش.

شَیخ اَبُو حَمزَه مُهاجِر هوُرامِی حَفِظَهُ الله نِی اَاوُدِیا تَسمَه سِیدَن یازِیب آلِینگن

(28- قیسم)

عادَتدَه “اِجماع” نِی رُویابگه چِیقِیشِی نِهایَتدَه قِییِین،توُغرِیمِی؟ اَمّا کوُرِیب توُرگه نِیمِیزدِیک اِبنِ مُنذِر صَحابَه لَرنِی وَ بَرچَه مُسُلمانلَرنِی «دَفع الحدود بالشبهات» نِی قائِدَه سِی حَقِیدَگِی “اِجماع”سِینِی کِیلتِیرگن وَ اَیتِیشِیچَه، بَرچَه مُسُلمانلَر وَ صَحابَه لَر مَنَه بُو زَمِینَه دَه اِجماعگه اِیگه دِیرلَر. تِیرمِیزِیگه، بَیهَقِیگه، هَیثَمِیگه، اِبنِ ماجَّه گه، اِبنِ اَبِی شَیبَه وَ باشقَه جُودَه کوُپ مُحَدِّثلَر مَنَه بُو زَمِینَه دَه بِیر بابنِی اِیجاد قِیلِیشگن وَ سَلَفلَر هَمدَه اوُمَّتنِی اوُتگن صالِح کِیشِیلَرِینِی آرَه سِیدَه مَنَه بُو “اِجماع”نِی خِلافِیگه بِیر نَرسَه دِییِیلمَه گن.

اَبُو حَنِیفَه رَحِمَهُ الله وَ اوُ کِیشِینِی اَصحابلَرِی مَنَه بُو قائِدَه بُویِیچَه اِینگ قَتتِیق قوُل کِیشِیلَردَن حِسابلَه نِیشَه دِی وَ هَمَّه دَن کوُرَه کوُپراق مَنَه بُو قائِدَه دَن فایدَه لَه نِیشگن. اَبُو حَنِیفَه وَ  اوُ کِیشِینِی طَرَفدارلَرِیدَن سوُنگ مالِیکِیلَر اوُلَرنِی کِیتِیدَن شافِیعِیلَر مَنَه بُو قائِدَه نِی طَرَفدارلَرِی حِسابلَه نِیشَه دِی، بُوندَن باشقَه لَر هَم بار، اَمّا اَهلِی سُنَّت دِیب مَعرُوف بُولگن فِرقَه لَرنِی آرَه سِیدَه مَنَه بُو کِیشِیلَر کوسپراق طَرَفدارلِیک قِیلِیشگن، اَلبَتَّه ظاهِیرِیلَر وَ باشقَه لَر هَم مَنَه بُو قائِدَه گه قَرشِیلِیک قِیلِیشمَه گن.

راشِید رِضا رَحِمَهُ الله اَیتَه دِیکِی:  مُعَیَّن شَخص اوُستِیدَگِی وُجوُدگه کِیلگن شُبهَه وَ تَعوِیل سَبَبلِی، اوُندَگِی کُفر حَددِی وَ اَحکاملَرِی آلِیب تَشلَه نَدِی.” اوُ دَرء حَدِیثلَرِینِی مَضمُونِیگه اِیشارَه قِیلِیب اَیتَه دِیکِی: “بِیزلَر حُدُودلَرنِی شُبهَه بِیلَن آلِیب تَشلَشگه بُویُورِیلگنمِیز؛ آلِیب تَشلَشگه اِینگ مُناسِب بوُلگن حَد، اِرتِداد وَ اِسلام دِینِیدَن چِیقِیش حَددِیدِیر.”

کوُردِینگِیزمِی؟ قوُیِیدَگِی اَساسِی قائِدَه گه یَنَه یِیتِیب کِیلدِیک،  ” من دخل الإسلام بيقين لم يُـخرج منه إلا بيقين”، مُسُلمان بُولِیشِی اِیشانچ بِیلَن ثابِت بوُلگن کِیشِی، شُبهَه وَ شَک، اِیحتِمال بِیلَن اوُندَن چِیقَه رِیلمَیدِی، بَلکِی مَوجُود بُولگن هَر قَندَی شُبهَه گه چَنگ سالَه مِیز وَ بِرادَرِیمِیزنِی یا آپَه – سِینگلِیمِیزنِی اِیمانِینِی مُخافِظَت قِیلَه مِیز وَ اوُنِی اوُزِیمِیزدَن اوُزاقلَشتِیرمَیمِیز وَ قوُلِیمِیزنِی بِرادَرِیمِیزنِی قانِی بِیلَن بُولغَه مَیمِیز.

مَنَه بوُلَر اَهلِی قِبلَه اِتِّفاقلِی نَظَرگه اِیگه بُولگن شَرطلَر اِیدِی،اَمّا شِیعَه مَذهَبِیدَه مَنَه بُو شَرطلَردَن تَشقَرِی، کُفر کِیلتِیرِیش اوُچُون قِیلِینگن قَصد، نِیَت هَم اَساسِی شَرطلَردَن حِسابلَه نَدِی. اَمّا اَیتِیشلَرِیچَه: شَخصلَرنِینگ سوُزلَرِی وَ رَفتارِی اوُنِی حِمایَه چِیسِی بُولگن اِعتِقادلَرگه مَخصُوصاً اوُلَرنِی قَصدلَرِینِی بِیلِیب آلِیش اوُچُون، بُو اِیشنِی اَلبَتَّه اَهلِی فَنگه، مُتَخَصِّصلَرگه تاپشِیرِیلِیشِی کِیرَک. شوُندَی مُتَخَصِّصلَر بارکِی، شَخصلَرنِی سوُزلَرِی یا عَمَللَرِینِی آرتِیدَگِی وَ بُو شَخصلَر مَنَه بُو رَفتار یا عَمَلنِی واسِیطَه سِیدَه اِرتِداد بُویِیچَه مُتَّحَم بُولگن قَصدنِی، نِیَتنِی بِیلِیشگه قادِردِیرلَر، اوُلَر فَقَط تَشخِیص بِیرِیشَه دِی خالاص، بوُنگه خاطِب اِبنِ اَبِی بَلتَعَه نِی نَمُونَه سِی مِثال بُولَه آلَه دِی.

اِیندِی، اَگر اَیتِیب اوُتِیلگن مَنَه بُو شَرطلَردَن بِیرارتَه سِی مَوجُود بُولمَه سَه، شَخصدَن مُرتَد اِصطِلاحِی نَفِی قِیلِینَه دِی وَ اوُنِی اوُستِیدَه حَد هَم اِجرا قِیلِینمَیدِی. اَمّا اَگر شَخصدَه مَنَه بُو شَرطلَرنِی بَرچَه سِی جَملَه نَه دِیگن بُولسَه، بُو وَقت آخِیرگِی مَرحَلَه گه توُرتِینچِیسِیگه اوُتَه مِیز، اوُ هَم بُولسَه تَکفِیرنِی مانِعلِیکلَرِیدِیر.

تَکفِیر مانِعلِیکلَرِی، اِرتِداد جِنایَتِی بوُیِیچَه مُتَّحَم قِیلِینگن شَخصگه  نِسبَتاً مُناسَبَت بِیلدِیرِیشنِی توُرتِینچِی مَرحَلَه سِی صِیفَتِیدَه، اِرتِداد حُکمِینِی صادِر قِیلِیش اوُچُون اِیشلَه تِیلَه دِی. توُرتِینچِی مَرحَلَه بوُلمِیش تَکفِیرنِی مانِعلِیکلَرِینِی کوُرِیب چِیقِیشلِیک، شَخص اوُچتَه مَرحَلَه نِی “اِیشانچ” بِیلَن باسِیب اوُتسَه وَ “اِیشانچ” بِیلَن اوُنِی جِنایَتچِی اِیکَه نِی ثابِت بوُلگن وَ بَرچَه تَکفِیرنِی شَرطلَرِیگه اِیگه بُولگن پَیتِیدَگِینَه عَمَلگه آشِیرِیلَه دِی.

مانِع اِیککِیتَه نَرسَه نِی اوُرتَه سِینِی توُسِیب قوُیَه دِیگن نَرسَه اِیکَه نِینِی وَ مَنَه بُو اِیککِی نَرسَه نِی بِیر- بِیرِیگه یِیتِیشِیگه یُول قوُیمَسلِیگِینِی یاکِی بِیر نَرسَه نِی چِیقِیشِینِی یا کِیرِیشِینِی آلدِینِی آلِیشِینِی هَمَّه مِیز هَم یَحشِی بِیلَه مِیز. لِباسلَر سِیزنِی بَدَنِینگِیزگه ساوُوق یِیتِیشِیگه توُسقِینلِیک قِیلَه دِی، سایَه بانلَر سِیزنِی باشِینگِیزگه یامغِیر توُشِیشِیگه مانِعلِیک قِیلَه دِی، توُغانلَر سُوونِی آقِیب کِیتِیشِیگه یُول قوُیمَیدِی، اِیلِیکتر سِیملَرِینِی اوُستِیدَگِی قابِیق سِیزنِی تاک اوُرِیشِیدَن سَقلَیدِی، مَنَه شوُنگه اوُحشَش جوُدَه کوُپ هِیلمَه – هِیل توُسِیقلَرنِی بِیلَه مِیز. (دوامی بار……)

شَیخ اَبُو حَمزَه مُهاجِر هوُرامِی : مَقَدَّمات دَرسلَرِی/ بِیشِینچِی دَرس: شَرعِی دُشمَنشُوناسِی (4) شَرعِی اَدَبِیاتدَگِی مُرتَدلَرنِی اَنِیقلَش وَ مُرتَدلَرگه، مُرتَدلَرنِی جِبهَه سِیگه قَندَی مُناسَبَتدَه بوُلِیش.

شَیخ اَبُو حَمزَه مُهاجِر هوُرامِی : مَقَدَّمات دَرسلَرِی/ بِیشِینچِی دَرس: شَرعِی دُشمَنشُوناسِی (4) شَرعِی اَدَبِیاتدَگِی مُرتَدلَرنِی اَنِیقلَش وَ مُرتَدلَرگه، مُرتَدلَرنِی جِبهَه سِیگه قَندَی مُناسَبَتدَه بوُلِیش.

شَیخ اَبُو حَمزَه مُهاجِر هوُرامِی حَفِظَهُ الله نِی اَاوُدِیا تَسمَه سِیدَن یازِیب آلِینگن

(27- قیسم)

شَخص قِیلگن جِنایَت بارَه سِیدَه اَنِیق اِیشانچگه اِیگه بُولِیش لازِم، شَخص اِیشانچ بِیلَن اِسلامگه کِیرگن وَ اِینگ یالغان سُوز بوُلمِیش شَک، شُبهَه، گوُمان بِیلَن اِیمَس تَنها اِیشاچ بِیلَن اِسلامدَن چِیقَه دِی، چوُنکِی مَنَه بُولَر اِینگ یالغان سوُزلَر حِسابلَه نَدِی:   ” إِيَّاكُمْ وَالظَّنَّ فَإِنَّ الظَّنَّ أَكْذَبُ الْحَدِيثِ .”  شُبهَه کَلِیمَه سِی عُمُومِی مَعنادَه اِیشلَه تِیلگن بوُلِیب اوُ هَر قَندَی شُبهَه نِی اوُز اِیچِیگه آلَه دِی. شُو سَبَبلِی هَم، بُو یِیردَه مُتَّحَمگه کوُندَه لَنگ بُولگن شُبهَه نِی هَم نَظَردَه توُتِیلَه دِی وَ هَم قاضِیگه کوُندَه لَنگ کِیلگن شُبهَه نِی نَظَرگه آلِینَه دِی، یَعنِی شُبهَه جَزالَشنِی دَفع قِیلَه دِیگن بُولسَه مُتَّحَم وَ قاضِینِی اوُرتَه سِینِی فَرقلَب اوُتِیرمَیدِی؛ هَر قَندَی حالَتدَه اَگر مُتَّحَمگه یا قاضِیگه شُبهَه کوُندَه لَنگ کِیلَه دِیگن بوُلسَه شَخصنِی اوُستِیدَگِی جَزالَش ساقِط بوُلَه دِی.

مَنَه بُو یِیردَه قوُیِیدَگِی قائِدَه گه یِیتِیب کِیلَه مِیز «ال‍ح‍ُدُود ت‍درأ ب‍ِال‍ش‍ب‍ه‍ات‌یَعنِی بَرچَه حُدُودلَر شَخصدَن شُبهَه بِیلَن دَفع بُولَه دِی وَ اوُزاقلَشتِیرِیلَه دِی. مَنَه بُو زَمِینَه دَه جُودَه کوُپ رِوایَتلَر، خَبَرلَر مَوجُود بُولِیب، اوُلَرنِی آچِیق – آیدِین کوُرسَه تِیشِیچَه، اَگر کِیچکِینَه شُبهَه تاپِیب آلسَک هَم اوُ بِیلَن حُکمنِی مُسُلماندَن اوُزاقلَشتِیرَه مِیز وَ اوُرتَه دَه شَخص حَقِیدَه مانِع بوُلِیشگه سَبَب بُولگن مَنَه بُو شُبهَه بارَه سِیدَه اِیشانچ خاصِل قِیلِینِیشِی کِیرَک، مَنَه بُو بِیرگِینَه شُبهَه گه قَناعَت قِیلِینَه دِی وَ حُکم چِیقَه رَه مِیز، چُونکِی فَلانچِی شُبهَه، شَک سَبَبلِی اِیشانچ خاصِل بُولمَی دِی، دِیمَک شَخصدَن اِرتِداد حُکمِی آلِیب تَشلَه نَدِی. شَخصنِی اوُستِیدَگِی قاتِیللِیک حُکمِی آلِینَه دِی وَ شَخص قَتلدَن، اوُلِیمدَن آقلَه نَه دِی.

  • عَبدُالله اِبنِ مَسعُود رَضِیَ الله عَنهُ اَیتَه دِیکِی:    ” ‏‏ادرؤوا الحدود بالشبهات ادفعوا القتل عن المسلمين ما استطعتم‏‏ .” حُدُودلَرنِی شُبهَه بِیلَن دَفع قِیلِینگلَر وَ قَتل حُکمِینِی مُسُلمانلَردَن دَفع قِیلِینگلَر.
  • اِبنِ عَبّاس رَضِیَ الله عَنهُ هَم رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّمدَن نَقل قِیلِیب مَرحَمَت قِیلَه دِیکِی: ” ادْرَءُوا الْحُدُودَبالشبهات‏‏ .”  حُدُودلَرنِی شُبهَه بِیلَن آلِیب تَشلَنگلَر.
  • شَوکانِینِی نَیلُ الاَوطار کِتابِینِی [1]“حَد توُحمَت بِیلَن واجِب بوُلمَیدِی وَ شُبهَه بِیلَن دَفع بُولَه دِی” عُنوانِی آستِیدَگِی بابِیدَه کِیلتِیرِیلِیشِیچَه:    ” الزهری عن عروة عن عائشة، قالت: قال رسول الله صلی الله علیه وسلم: «ادْرَءُوا الْحُدُودَ عَنْ الْمُسْلِمِينَ مَا اسْتَطَعْتُمْ فَإِنْ كَانَ لَهُ مَخْرَجٌ فَخَلُّوا سَبِيلَهُ فَإِنَّ الْإِمَامَ أَنْ يُخْطِئَ فِي الْعَفْوِ خَيْرٌ مِنْ أَنْ يُخْطِئَ فِي الْعُقُوبَة. ” حَدنِی اِمکان بارِیچَه مُسُلمانلَردَن آلِیب تَشلَنگنلَر؛ اَگر مُتَّحَم اوُچُون دَفع قِیلِیشگه یوُل تاپِیلسَه، مَنَه بُو یوُلنِی اوُنگه آچِیب بِیرِینگلَر؛ زِیرا اَگر اِمامنِینگ عَوفدَه، کِیچِیرِیمدَه خَطا قِیلِیشِی جَزالَش وَ عُقوُبَتدَه خَطا قِیلِیشِیدَن کوُرَه یَحشِیراقدِیر. 

” يدرأ بالشبهة ”  یَعنِی بُونِی مَعناسِی شُوکِی،اَگر هَر قَنچَه ضَعِیف بُولسَه هَم حاکِم یا قاضِیگه شُبهَه تاپِیلِیب قالسَه، مَنَه شُو شُبهَه اَساسِیدَه شَخصنِی اوُستِیدَگِی حَد بارَه سِیدَگِی حُکم اِیشانچ دَرَجَه سِیگه یِیتِیب بارمَیدِی؛ مَنَه بُو حالَتدَه شُبهَه بارلِیگِی سَبَبلِی، مَنَه بُو شَخص بارَه سِیدَه  اِیشانچلِی دَرَجَه گه یِیتِیب بارمَه دِیک دِیب حُکم چِیقَه رِیلَه دِی، اِیشانچ خاصِل بُولمَه گندَن سُونگ شَخصگه قَرشِی حُکم صادِر قِیلِینمَیدِی، اَگرچِی مَنَه بُو شُبهَه هَر قَنچَه ضَعِیف بُولسَه هَم مُسُلمان شَخصگه قَرشِی حُکم صادِر قِیلِینِیشِیگه مانِع بُولَه دِی. نِیمَه اوُچُون؟ چوُنکِی اِسلامگه اِیشانچ بِیلَن کِیرگن وَ فَقَط اِیشانچ بِیلَن اِسلامدَن چِیقَه دِی، مَنَه شُو اَرزِیمَس شُبهَه بِیزنِی اِیشانچ دَرَجَه سِیگه یِیتِیشِیمِیزگه یُول قوُیمَیدِی. اِیندِی شوُندَی بُولگچ، حاکِم وَ قاضِینِی کِیچِیرِیم وَ عَوفدَه خَطا قِیلِیشِی جَرِیمَه قِیلِیشدَه، حَدلَرنِی اِجرا قِیلِیشدَه خَطا قِیلِیشِیدَن کوُرَه یَحشِیراق بُولَه دِی، شوُنِینگدِیک تِرمِیزِینِی حَدِیثِیدَه کِیلگنکِی:   ” فَإِنَّ الْإِمَامَ أَنْ يُخْطِئَ فِي الْعَفْوِ خَيْرٌ مِنْ أَنْ يُخْطِئَ فِي الْعُقُوبَةِ.”

(دوامی بار……)


[1]اکثر علماء چنین بابی را قرار داده اند

 شَیخ اَبُو حَمزَه مُهاجِر هوُرامِی : مَقَدَّمات دَرسلَرِی/ بِیشِینچِی دَرس: شَرعِی دُشمَنشُوناسِی (4) شَرعِی اَدَبِیاتدَگِی مُرتَدلَرنِی اَنِیقلَش وَ مُرتَدلَرگه، مُرتَدلَرنِی جِبهَه سِیگه قَندَی مُناسَبَتدَه بوُلِیش.

 شَیخ اَبُو حَمزَه مُهاجِر هوُرامِی : مَقَدَّمات دَرسلَرِی/ بِیشِینچِی دَرس: شَرعِی دُشمَنشُوناسِی (4) شَرعِی اَدَبِیاتدَگِی مُرتَدلَرنِی اَنِیقلَش وَ مُرتَدلَرگه، مُرتَدلَرنِی جِبهَه سِیگه قَندَی مُناسَبَتدَه بوُلِیش.

شَیخ اَبُو حَمزَه مُهاجِر هوُرامِی حَفِظَهُ الله نِی اَاوُدِیا تَسمَه سِیدَن یازِیب آلِینگن

(26- قسمت)

تَکفِیر شَرطلَرِینِی اوُچِینچِی شَرطِی، مَنَه بُو شَخص اَیتگن سُوزگه یا قِیلگن اِیشِیگه بارِیب تَقَلَه دِی. یَعنِی: اوُنِی اَیتگن سوُزِی وَ قِیلگن کُفرِی آشکار، رَوشَن، قَطعِی وَ اَنِیق کوُرِینِیب توُریشِی وَ اوُ حَقِیدَه هِیچ قَندَی گوُمان، شَک – شُبهَه بوُلمَسلِیگِی کِیرَک، هِیچ قَندَی شُبهَه سِیز اَنِیق اِیشانچ بِیلَن مَنَه بُو جِنایَت شَخصنِی اِسلامدَن چِیقَه رگنلِیگِی ثابِت بوُلِیشِی لازِم. مَنَه بوُ هَم مُهِم نوُقطَه لَردَندِیر.

رَسُول اَلله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّم قوُیِیدَگِیچَه مَرحَمَت قِیلگنلِیکلَرِینِی هَم یَحشِی بِیلَه مِیز:    “إقَامَةُ حَدٍّ فِي الْأَرْضِ خَيْرٌ لِأَهْلِهَا مِنْ مَطَرِ أَرْبَعِينَ لَيْلَةً”   یَعنِی یِیر اَهلِی اوُچُون بِیر حَدنِی اِجرا قِیلِیشلِیک، قِیرق کوُن یامغِیر یاغِیشِیدَن کُورَه یَحشِیراقدِیر.

مَنَه بُو حالَتدَه، اوُلَت وَ وَبا، سِیل، سپِیدگه اوُحشَه گن باشقَه کَسَللِیکلَرگه مُبتَلا بوُلگن وَ اَگر اوُلَرگه حُکم چِیقَرمَه سَنگِیز اوُلَرنِینگ کَسَللِیکلَرِی جَمِیعیَتنِی سَلامَتلِیگِیگه ضَربَه اوُرَه دِیگن، حَتَّی اوُزلَرِینِی، آدَملَرنِی سَلامَتلِیگِینِی تَحدِید قِیلَه دِیگن مَنَه بُو بِیمارلَرنِی حُکمِینِی اوُلَرنِی اوُزلَرِیگه اَیتمَه سَنگ، بُو هَم اوُلَرنِینگ سَلامَتلِیکلَرِینِی هَم تَحدِید قِیلَه دِی وَ هَم جَمِیعیَتنِی سَلامَتلِیگِینِی هَم تَحدِید قِیلَه دِی. مَنَه بُوندَی حُکمنِی اِجرا قِیلِیش وَ شَخصگه مَنَه بُو حُکمنِی چِیقَه رِیش بِیلَن، اَصلِیدَه اوُنِی حَیاتِیگه هَم یاردَم بِیرگن بُولَه سَن وَ هَم جَمِیعیَتنِی حَیاتِی یوُلِیدَه حِذمَت هَم قِیلَه سَن.

توُغرِی، مَنَه بوُندَی حُکمنِی صادِر قِیلِیشلِیک وَ جِنایَتچِیلَرنِی جَزالَش هَم، اَگر عَدالَت بوُیِیچَه وَ اِیشانچ بِیلَن بوُلَه دِیگن بوُلسَه، جَمِیعیَتنِی تِیرِیلتِیرِیش بُویِیچَه 40 کوُنلِیک رَحمَت یامغِیرِیگه اوُحشَب، جَمِیعیَتنِی طَراوَتِیگه، گوُللَب یَشنَه شِیگه، اوُنوُملِی بوُلِیشِیگه بائِث بوُلَه دِی، بَلکِی مَنَه بُو حُدُودلَرنِی اِجرا قِیلِیش یِیر اَهلِی اوُچُون بُو یامغِیرلَردَن کوُرَه هَم یَحشِیراقدِیر. اَمّا حُدُودلَرنِی اِجرا قِیلِیشدَگِی مَنَه شوُنچَه یَحشِیلِیکلَرگه قَرَمَسدَن، اَگر اوُ اوُزِینِی توُغرِی یوُلِیگه عَمَلگه آشِیرِیلمَسَه، حَدنِی اِجرا قِیلِیشلِیک وَ مَنَه بُو حَدنِی شَک، گوُمان، شُبهَه نِی اوُستِیگه ظُلم وَ عِصیان بِیلَن قِیلِینِیشِی، هَمدَه غَیرِی شَرعِی دَلِیللَرگه کوُرَه اَساسلَه نِیشِی کِیرَک اِیمَس. جوُدَه کوُپچِیلِیکنِی کوُردِیک وَ حاضِردَه هَم کوُرِیب توُرگه نِیمِیزدِیک، اوُلَر اوُزلَرِینِی سوُزلَرِی بُویِیچَه حُدُودلَرنِی اِجرا قِیلِیشیَپتِی، اَصلِیدَه اِیسَه بُو حُدُودلَر اَلله نِیکِی اِیمَس، بَلکِی اوُلَرنِی نَفسلَرِیگه تِیگِیشلِی، فَقَط اَلله نِی حُکمِیگه اوُحشَش بُولِیب اوُنِی گوُمان، شَک، ظُلم، عِصیانگه کوُرَه غَیرِی شَرعِی دَلِیللَر وَ کامِلاً نَفسانِی حالَتدَه اَساسلَب عَمَلگه آشِیرِیشَه دِی.

اِسلامِی عَدالَتنِی پِیادَه قِیلِینِیشِی وَ اِسلامِی عَدالَتنِی  کَرتَه سِی جِنایَتچِیلَرنِی اوُستِیدَه حُکملَرنِی طَتبِیق قِیلِینِیشِینِی ثَمَرَه سِی اِیمَس، بَلکِی اِیش یوُرِیتِیشگه وَ جَمِیعیَتدَگِی آدَملَرنِی حُقوُقلَرِی بُویِیچَه عَدالَت بِیلَن حُکم قِیلِیشگه باغلِیقدِیر. شَخصِی حُقوُقلَرنِی حِمایَه قِیلِیش وَ جِنایَت بُویِیچَه مُتَّحَم بُولگن شَخصنِی حَققِینِی دِفاع قِیلِیش، هَمَّه نَرسَه دَن کوُرَه مُهِمراق، مُشکِیلراق وَ ضَرُورِیراق بُولگن.

بِیر رِوایَتدَه کِیلِیشِیچَه:    ” ادْرَءُوا الْحُدُودَ عَنْ الْمُسْلِمِينَ مَا اسْتَطَعْتُمْ فَإِنْ كَانَ لَهُ مَخْرَجٌ فَخَلُّوا سَبِيلَهُ فَإِنَّ الْإِمَامَ أَنْ يُخْطِئَ فِي الْعَفْوِ خَيْرٌ مِنْ أَنْ يُخْطِئَ فِي الْعُقُوبَةِ ”  رسول الله صلی الله علیه وَسَلَّم مَنَه بُو رِوایَت بِیلَن اِمکان بارِیچَه مُسُلمانلَردَن حُدُودلَرنِی آلِیب تَشلَشگه وَ جَزالَشنِی توُحتَه تِیشگه چَقِیریَپتِیلَر، اَگر اوُلَرنِی خَلاص قِیلِیشگه یُول تاپِیلسَه اوُندَن فایدَه لَه نِینگلَر، دِییَپتِیلَر؛ چوُنکِی مُسُلمان بارَه سِیدَگِی اِمامنِینگ کِیچِیرِیم بُویِیچَه خَطا یوُلدَن یُورِیشلِیگِی، جَزالَش وَ عُقوُبَت بِیرِیشدَگِی خَطاسِیدَن کوُرَه یَحشِیراق حِسابلَه نَدِی. مَنَه بوُندَی حالَتدَه، اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَردَه نَفسنِی جَزالَش مَطلوُب نَرسَه اِیمَسلِیگِینِی توُشوُنِیب یِیتَه مِیز، بَلکِی بُو یِیردَه مُتَّحَمنِی حُقوُقلَرِینِی رِعایَه قِیلِیش قَضاوَتدَه آسانلَشتِیرِیش وَ اِیشانچ بِیلَن جِنایَت اِثبات قِیلِینگوُنگه چَه بوُلگن زَماندَه مُسُلماننِی حُقوُقلَرِینِی سَقلَش مُهِم حِسابلَه نَدِی؛ حُکمنِی صادِر قِیلِیش وَ اوُنِی جَزالَش حَقِیدَه بِیر ضَرُورَت صِیفَتِیدَه آخِیرگِی مَرحَلَه دَه صُحبَت قِیلِینَه دِی.

(دوامی بار……)

 شَیخ اَبُو حَمزَه مُهاجِر هوُرامِی : مَقَدَّمات دَرسلَرِی/ بِیشِینچِی دَرس: شَرعِی دُشمَنشُوناسِی (4) شَرعِی اَدَبِیاتدَگِی مُرتَدلَرنِی اَنِیقلَش وَ مُرتَدلَرگه، مُرتَدلَرنِی جِبهَه سِیگه قَندَی مُناسَبَتدَه بوُلِیش.

 شَیخ اَبُو حَمزَه مُهاجِر هوُرامِی : مَقَدَّمات دَرسلَرِی/ بِیشِینچِی دَرس: شَرعِی دُشمَنشُوناسِی (4) شَرعِی اَدَبِیاتدَگِی مُرتَدلَرنِی اَنِیقلَش وَ مُرتَدلَرگه، مُرتَدلَرنِی جِبهَه سِیگه قَندَی مُناسَبَتدَه بوُلِیش.

شَیخ اَبُو حَمزَه مُهاجِر هوُرامِی حَفِظَهُ الله نِی اَاوُدِیا تَسمَه سِیدَن یازِیب آلِینگن

(25- قیسم)

اِیندِی، اَگر هِیچ قَندَی شَک وَ گوُمانسِیز، اَنِیق اِیشانچ بِیلَن قُرآن وَ صَحِیح سُنَّت یوُلِی آرقَه لِی مَنَه بُو عَمَلنِینگ شَخصنِی اِرتِدادِیگه بائِث بوُلَه دِیگن آچِیق کُفر اِیکَه نِینِی اِثبات قِیلَه دِیگن بُولسَک، بُو حالَتدَه اوُچِینچِی مَرحَلَه گه یِیتِیب کِیلَه مِیز، بُو مُسُلمان شَخصنِی تَکفِیر قِیلِیشنِی شَرطلَرِینِی نَظَرگه آلِیش وَ تِیکشِیرِیشدِیر:

 تَکفِیر قِیلِیشنِی اَوَّلگِی شَرطلَرِی سوُزنِی اَیتگن یا عَمَلنِی قِیلگن کِیشِیگه بارِیب تَقَه لَه دِی، مَنَه بُو شَخص قوُیِیدَگِیچَه بوُلِیشِی لازِم:

  • مُکَلَّف بوُلِیشِی کِیرَک: [1] یَعنِی کُفرنِی قِیلگن کِیشِی بالِیغ، عاقِیل،آزاد بوُلِیشِی، بالَه یا عَقلِی کَم، مَست بوُلمَسلِیگِی کِیرَک. چوُنکِی رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّم مَرحَمَت قِیلَه دِیلَرکِی:  

“رُفِعَ الْقَلَمُ عَنْ ثَلَاثَةٍ: عَنِ النَّائِمِ حَتَّى يَسْتَيْقِظَ، وَعَنِ الصَّبِيِّ حَتَّى يَحْتَلِمَ، وَعَنِ الْمَجْنُونِ حَتَّى يَعْقِلَ”. مَنَه بُو بِیرِینچِی شَرط، مُکَلَّف بوُلِیشِی یَعنِی تَکلِیف اوُنگه واجِب بوُلگن بُولِیشِی کِیرَک. مَثَلاً حوُددِی اوُقوُچِیلَرگه تَکلِیف بِیرِیلگنگه اوُحشَیدِی.

  • اِیککِینچِی شَرط، اَصلِیدَه مُهِم شَرط بوُلِیب شَخصنِی اوُستِیدَه نَبَوِی حُجَّتنِی اِقامَه قِیلِینِیشِی وَ شَخصنِی آگاهلِیکلَرِی، بِیلِیمِیگه باغلِیق بُولَه دِی. یَعنِی مَنَه بُو زَمِینَه دَگِی مُتَّحَم بُولگن شَخصگه “نَبَوِی حُجَّت” نِی اِقامَه قِیلِینِیشِی بارَه سِیدَگِی یِیتَرلِی، ضَرُورِی، اِیختِیاج بُولگن آگاهلِیکلَر یِیتگن بوُلِیشِی، اوُ اوُچُون اَنِیق،آشکار بوُلِیشِی کِیرَک. یَعنِی قُرآننِی سوُزِی بوُیِیچَه اوُنگه شُو دَرَجَه دَه آشکار بُولگن بوُلِیشِی لازِمکِی، اوُ فَرزَندلَرِینِی قَندَی تَنِیب آلسَه حَقنِی هَم حوُددِی شوُندَی تَشخِیص بِیرَه آلِیشِی لازِم:

 “يَعْرِفُونَهُ كَمَا يَعْرِفُونَ أَبْنَاءَهُمْ”، قَیسِی رَوِیش بِیلَن فَرزَندلَرِینِی تَنِیب آلسَه، اَنَه اوُشَه رَوِیش بِیلَن حُکم هَم اوُنگه رَوشَن بوُلِیشِی وَ اوُنِی تَنِیب آلِیشِی لازِم، اوُزِینِی فَرزَندلَرِی بِیلَن باشقَه بالَه لَرنِی اوُرتَه سِینِی قَندَی فَرقلَی آلسَه، اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی مَنَه بُو حُکم بِیلَن باشقَه کُفر اَحکاملَرِینِی اوُرتَه سِینِی فَرقلَی آلِیشِی کِیرَک، مَنَه بوُندَی کُفر گوُناهِی بِیلَن مُتَّحَم بُولگن شَخص اوُنِی اوُستِیدَه ثابِت بوُلگن مَنَه بُو کُفرنِی اَلله نِی حُکملَرِینِی آرَه سِیدَن آسانلِیک بِیلَن تَشخِیص بِیرَه آلِیشِی کِیرَک، حوُددِی اوُزِینِی آتَه سِینِی باشقَه آتَه لَردَن تَشخِیص بِیرگه نِیگه اوُحشَش.

اِیندِی،  مَنَه بُو حَق وَ اَلله نِی حُکمِی نَمازگه، رُوزَه گه، حَجگه وَ باشقَه نَرسَه لَرگه اوُحشَش عُمُوم اوُچُون آشکار وَ رَوشَن، اوُزِیگه خاص عُمُومِی بُولگن بُولسَه، اَمّا مَنَه بُو شَخص اِدَّعا قِیلِیب مِین بِیلمَس اِیدِیم، دِیسَه اوُنِی سوُزِینِی قَبوُل قِیلِینمَیدِی. بُو یِیردَگِی مُهِم بُولگن نَرسَه، مَنَه بُو حشق جَمِیعیَتدَگِی شَخصلَرگه رَوشَن بوُلگن وَ مَنَه بُو حُکمدَن بِیخَبَر بوُلگن هِیچ کِیم قالمَه گنلِیگِیدَه هَم شَک – شُبهَه قالمَه گن.

اَمّا بُو یِیردَه باشقَه اِیشلَر هَم بار بوُلِیب، بُو اِیشلَر بَعضِی بِیر آدَملَر اوُچُون آچِیق- رَوشَن بُولگن، لِیکِن بَعضِی کِیشِیلَر اوُچُون اِیسَه رَوشَن بوُلمَه گن بوُلِیشِی هَم موُمکِین، بُو شَخص مَنَه بُو اوُرِینلَرنِی بِیرِیدَه اوُنِی اِرتِداد جِنایَتِینِی خَطَرِیگه سالِیب قوُیگن اِیشلَرگه دوُچار بوُلگن بوُلسشه، مَنَه بُو اوُرِیندَه بُو شَخص اوُچُون حَق آشکار وَ اَنِیق بوُلگن اِیمَس، حُکم اوُنگه آشکار، آچِیق بُولمَه گن، شوُ سَبَبلِی مَنَه بُو جِنایَتدَن، اِرتِداد حُکمِینِی صادِر بُولِیشِیدَن آقلَه نَه دِی. اوُ اَیتگن سوُزلَر آلدِین کُفر اِیکَه نِی وَ مَنَه بوُندَی جِنایَت اِیکَه نِی آشکار بوُلمَه گن، شوُنِینگ اوُچُون هَم جِنایَتدَن،اِرتِداد حُکمِینِی صادِر قِیلِینِیشِیدَن آقلَه نَه دِی.    

دِیمَک، بُو یِیردَگِی مِعیار بُویِیچَه شَخص اوُچُون مَنَه بُو حَق آلدِین آشکار وَ اَنِیق بُولگن بُولِیشِی لازِم، یَعنِی شَرِیعَتدَه آچِیق- آیدِین، آشکار بَیان قِیلِینگه نِی اِیمَس، یاکِی باشقَه لَر اوُچُون اَنِیق، آشکار بُولگن بوُلِیشِی مُهِم اِیمَس. اِیندِی دِیننِی قَیسِی بوُلِیمِیدَه بوُلِیشِی هَم مُهِم اِیمَس، بَلکِی مُهِمِی بُو تَنِیشلِیک، مَنَه بُو شَخص قِیلگن جِنایَت بوُیِیچَه بوُلِیشِی لازِم، اوُ عَقِیدَه حَقِیدَه بُولَه دِیمِی یا باشقَه اَحکاملَر حَقِیدَه بُولَه دِیمِی فَرقِی یُوق.

بُو یِیردَه اِیشارَه قِیلِینِیشِی لازِم بُولگن نوُقطَه شوُکِی، بِیزلَرنِی عَصرِیمِیزدَه بَعضِیلَرگه حُکم خَطا کوُرِینِیشدَه یِیتکَه نِی وَ حُکمنِی غَلَط، خَطا حالَتدَه توُشوُنِیب آلِیشگه نِینِی کوُپ کوُرِیلگن، باشقَه خَطا نَرسَه لَرنِی اوُلَرگه دِین وَ اِسلامنِی حَقِیقَتِی صِیفَتِیدَه کوُرسَه تِیشگن، اَگر مَنَه بُو شَخصلَرگه بوُنِی قَرَمَه – قَرشِیسِینِی اَیتسَنگِیز، اوُلَر سِیز اَیتگن قَرشِی نَرسَه نِی گوُمراهلِیک، کُفر دِیب بِیلِیشَه دِی؛ چوُنکِی اوُنگه تَعلِیم بِیرگن کِیشِیلَر مَنَه بوُنِی قَرشِیسِیدَگِی نَرسَه نِی گوُمراهلِیک وَ کُفر دِیب اوُرگه تِیشگن. بِیز جُودَه کوُپ رُوبَرُو بوُلَه دِیگن مَنَه بوُندَی اوُرِینلَردَه هَم، شَخص حَقِیقَت اوُنگه یِیتِیب بارمَه گن کِیشِیگه اوُحشَیدِی. دِققَت قِیلدِینگلَرمِی، مَنَه بوُندَی اوُرِینلَردَه شَخص حَق یِیتییب بارمَه گن وَ نَبَوِی حُجَّتنِی آشکار، اَنِیق تَنِیمَیدِیگن،ناآگاه کِیشِیگه اوُحشَیدِی. مَنَه بوُندَی آشکار صُورَتدَه حَق یِیتِیب کِیلمَه گن وَ حُکم اوُ اوُچُون آچِیق- آشکار بوُلمَه گن کِیشِی، اِرتِداد حُکمِینِی صادِر قِیلِینِیشِیدَن آقلَه نَه دِی.

(دوامی بار…….)


[1]-رواه أبوداود (رقم/4403) 

شَیخ اَبُو حَمزَه مُهاجِر هوُرامِی : مَقَدَّمات دَرسلَرِی/ بِیشِینچِی دَرس: شَرعِی دُشمَنشُوناسِی (4) شَرعِی اَدَبِیاتدَگِی مُرتَدلَرنِی اَنِیقلَش وَ مُرتَدلَرگه، مُرتَدلَرنِی جِبهَه سِیگه قَندَی مُناسَبَتدَه بوُلِیش.

شَیخ اَبُو حَمزَه مُهاجِر هوُرامِی : مَقَدَّمات دَرسلَرِی/ بِیشِینچِی دَرس: شَرعِی دُشمَنشُوناسِی (4) شَرعِی اَدَبِیاتدَگِی مُرتَدلَرنِی اَنِیقلَش وَ مُرتَدلَرگه، مُرتَدلَرنِی جِبهَه سِیگه قَندَی مُناسَبَتدَه بوُلِیش.

شَیخ اَبُو حَمزَه مُهاجِر هوُرامِی حَفِظَهُ الله نِی اَاوُدِیا تَسمَه سِیدَن یازِیب آلِینگن

(24- قیسم)

مَنَه بُو صُورَتدَه شَخص تامانِیدَن اِیتِیلگن سوُز یا قِیلِینگن عَمَل اِرتِداد حَددِیدَگِی جِنایَت حِسابلَه نَدِی، “بوُ بِیزنِی زِمَّه مِیزدَه اِیمَس” بَلکِی، فَقَط اَلله وَ رَسُولِیگه قَیتَه دِی، اوُنِی مَنبَع سِی هَم فَلان عالِیمنِی رَعیِی یا فَلان اِمامنِی، مُجتَهِدنِی یاکِی اوُتگن دَورلَردَه بوُلگه نِیدِیک فَلانچِی کَتتَه کِیشِینِی اوُزِینِی زَمانِیدَگِی گوُروُهلَر یاکِی بوُلمَه سَم اوُزِیگه خاص مَذهَبلَر، گوُرُوهلَر، فِکرلَر حَقِیدَه اَیتگن رَعیِی اِیمَس، یالغِیز قُرآن وَ صَحِیح سُنَّت بوُلَه دِی. مَنَه بوُ جوُدَه کوُپ دُوستلَرِیمِیز دِققَت قِیلمَیدِیگن نوُقطَه لَردَن بِیرِیدِیر،یَعنِی اوُزِیگه خاص دَوردَگِی مَنَه بُو عالِمنِی عَصرِیدَگِی اوُزِیگه خاص گوُرُوهگه عَلاقَه دار بوُلگن بِیر عالِمنِی فَتواسِینِی، رَعینِی، اوُنِی اَیتگن سوُزِینِی بِیر حُکمِ صِیفَتِیدَه اوُزلَرِینِی حاضِرگِی زَمانلَرِیگه هَم تَطبِیق قِیلِیشماقچِی بوُلِیشَه دِی. یَعنِی اَصلِیَتدَه بُو رَعیلَرگه نِسبَتاً حوُددِی قُرآن وَ سُنَّتگه اوُحشَب مُناسَبَتدَه بوُلِیشَه دِی. اَلبَتَّه بوُنِی اوُزلَرِی اِنکار قِیلِیشلَرِی موُمکِین، اَمّا عَمَلدَه بُو اِیشلَرنِی قِیلِیشَه دِی، بوُلِیب هَم اوُلَرنِی قِیلَه یاتگن بُو اِیشلَرِی آچِیق- آشکار خَطا حِسابلَه نَدِی.

هَر قَندَی گوُرُوهلَر وَ مَذهَبلَر اوُزِینِی دَورِیدَه اوُزِیگه خاص اِیرگه شوُچِیلَرگه اِیگه بوُلگن وَ اَگر اوُنِی اِیختِیارِیدَه قُدرَت بوُلمَه گن بوُلسَه هَم اوُندَن اوُنلَب بَلکِی یوُزلَب شاهَه لَر اَجرَب چِیققَن وَ اوُلَرنِی هَر بِیرِی اَنَه اوُشَه مَذهَبنِی اِدَّعا قِیلِیشگن، مَنَه بُو مَذهَب وَ گوُرُوُهنِی آرَه سِیدَه جوُدَه کوُپ اَدَشگن شاهَه لَر بُولگن بوُلِیشِی موُمکِین قَطعاً مَوجُود بُولگن بُو حاضِرگِی پَیتدَه هَم شوُنگه اوُحشَش مَوجُود. حُوپ، بِیر عالِم کِیلِیب مَنَه شوُندَی گوُرُوهلَر حَقِیدَه گپِیرگن وَ اَنَه اوُشَه عالِمنِی حُکمِیگه مُستَحَق بوُلگن بوُلِیشِی موُمکِین، اوُلَرنِی قِیلگن اِیشلَرِی سَبَبلِی اوُشَه حُکمگه مُستَحَق بوُلِیشگن وَ اوُشَه زَماننِی عالِمِی مَنَه بُو خاص گوُرُوهنِی اَنَه اوُشَه رَعیگه مُستَحَق قِیلگن، اَمّا مَنَه شوُ گوُرُوه وَ مَذهَب باشقَه دَورلَردَه مَنَه بُو گوُرُوهدَه یَحشِی یا یامان اوُزگه رِیشلَر وُجُودگه کِیلگن، بُو هَم طَبِیعِی، اوُلَر کوُپچِیلِیگِی یَحشِیلِیک تامانگه بوُرِیلگن یاکِی جوُدَه کوُپ یامانلَر اِیسَه یوُقالِیب کِیتگن، حوُددِی حاضِرگه چَه وُجُودگه کِیلگن یا یوُقالِیب کِیتگن یوُزلَب فِرقَه لَرگه اوُحشَیدِی؛ حوُپ، اِیندِی باشقَه دَورلَردَه اوُزگرگن وَ یَحشِی یا یامان تامانگه حَرَکَت قِیلگن مَنَه بُو گوُروُه کوُرِینِیب توُرگه نِیدِیک باشقَه حُکمگه مُستَحَق بُولَه دِی وَ آلدِینگِی اوُتگن دَوردَگِی عالِمنِی حُکمِی یَنگِیلَرنِی دَردِیگه یِیمَیدِی. بُو حالَتدَه آلدِینگِی عالِمنِی حُکمِینِی مَنَه بوُلَرنِی اوُستِیدَه تَطبِیق قِیلِیب بوُلمَیدِی، بَلکِی “بِیزلَرنِی حاضِرگِی وَضِیعیَتدَگِی ثابِت مِعیارِیمِیز فَقَط وَ فَقَط قُرآن وَ صَحِیح سُنَّتدِیر وَ اوُزگرُوچَن نَرسَه لَر بارَه سِیدَه ثابِت رَعی هَم مَوجُود اِیمَس.”  

حاضِرگِی پَیتدَه بِیزلَرنِی شافِیعِی، حَنَفِیلَرِیمِیز یاکِی باشقَه مَذهَبدَگِیلَر وَ بِیزلَرنِی آرَه مِیزدَه وُجُودگه کِیلگن توُرلِی- هِیل گوُرُوهلَر، بوُندَن 40-50 یِیل آلدِینگِی دَورگه قَرَه گندَه نِهایَتدَه فَرق قِیلگن وَ یَنگِی حُکملَرگه اِیختِیاجِی بار، اِیندِی بِیر نِیچَه عَصر آلدِینگِی دَوردَه اوُتگن فَلانچِی گوُرُوه یا مَذهَب اِیرگه شُوچِیلَرِی قَندَی بوُلگه نِی حَقِیدَه گپِیرمَسَه هَم بُولَه دِی.

مُظَفَّر سُلطانِی هوُراماننِی تَرِیخ کِتابِیدَه اَیتَه دِیکِی: بوُتوُن هوُراماندَه عَیاللَر جِنسِینِی آرَه سِیدَه هَم، اِیرکَکلَر جِنسِینِی آرَه سِیدَه هَم بِیرارتَه بِینَماز تاپِیلمَیدِی،بَلکِی اوُلَرنِی هَمَّه سِی نَمازخان وَ اَهلِی اِسلامدِیرلَر. مَنَه بُو اوُزِیمِیزنِی هوُرامانگه تِیگِیشلِی بِیر نِیچَه یِیل آلدِینگِی حالَت، حاضِرگِی هوُراماندَگِی آدَملَر هَم شوُندَیمِی؟ اَلبَتَّه یُوق. دِیمَک اوُلَر حَقِیدَه حاضِر باشقَه حُکم صادِر بُولِیشِی کِیرَک وَ بِیر قَنچَه یِیلدَن سُونگ باشقَه بِیر حُکمگه مُستَحَق بُولِیشلَرِی هَم مُومکِین.

هَر قَندَی صُورَتدَه، مُسُلمان شَخصنِی اِرتِدادِیگه بائِث بوُلَه دِیگن سُوزنِی یا عَمَلنِی اِثباتِی اوُچُون تَنها مِعیار،حاضِرگِی یا اوُتگن زَماندَگِی فَلانچِی عالِمنِی یا دانِیشمَندنِی رَعیِی اِیمَس، فَقَط وَ فَقَط قُرآن وَ صَحِیح سُنَّت بُولَه دِی. حاضِرگِی پَیتدَه گپِیرَه یاتگن دانِیشمَند هَم قُرآن وَ صَحِیح سُنَّتگه اِستِناد قِیلگن حالدَه بِیر کِیشِینِی جِنایَت بِیلَن مُتَّحَم قِیلَه آلَه دِی.

(دوامی بار……)

 شَیخ اَبُو حَمزَه مُهاجِر هوُرامِی : مَقَدَّمات دَرسلَرِی/ بِیشِینچِی دَرس: شَرعِی دُشمَنشُوناسِی (4) شَرعِی اَدَبِیاتدَگِی مُرتَدلَرنِی اَنِیقلَش وَ مُرتَدلَرگه، مُرتَدلَرنِی جِبهَه سِیگه قَندَی مُناسَبَتدَه بوُلِیش.

شَیخ اَبُو حَمزَه مُهاجِر هوُرامِی : مَقَدَّمات دَرسلَرِی/ بِیشِینچِی دَرس: شَرعِی دُشمَنشُوناسِی (4) شَرعِی اَدَبِیاتدَگِی مُرتَدلَرنِی اَنِیقلَش وَ مُرتَدلَرگه، مُرتَدلَرنِی جِبهَه سِیگه قَندَی مُناسَبَتدَه بوُلِیش.

شَیخ اَبُو حَمزَه مُهاجِر هوُرامِی حَفِظَهُ الله نِی اَاوُدِیا تَسمَه سِیدَن یازِیب آلِینگن

(23- قیسم)

مَنَه بُو سَلطَنَت سَلَفِیلَرِینِی اَیتِیشِیچَه، سِکوُلارِیزم کُفردِیر، اوُنِی جُودَه کوُپ مَطلَبلَرِیدَه مَوجُود، چوُنکِی اوُنِی یوُق دِییَه آلمَیدِی، شوُنِینگ اوُچُون سِکوُلار اَحزابلَر کافِردِیر، دِییدِی. حوُپ، اِیندِی اَگر بِیر کِیشِی سِکوُلارِیست حِزبنِی رَهبَرِی بوُلسَه، نِیمَه بوُلَه دِی؟ مَنَه بُو سَوالگه مَنَه بُو دِینفُرُوش، سَلطَنَت سِیحرگرلَرِی جَواب بِیرِیشلَرِی لازِم. بِیر سِکوُلار حِزبنِینگ رَهبَرِیَتِی مَقامِینِی اِیگللَب توُرگن کِیمسَه، عاددِی بِیر کافِر حِسابلَنمَیدِی، بَلکِی” اَئِمَّةَ الکُفر” بوُلَه دِی. مَنَه بُو هَم اَئِمَّةَ الکُفر”دُور.

اوُزِینگِیز هَم بِیر اوُیلَب کوُرِینگلَر، اَخِیر بِیز کامُّونِیستلَرنِینگ رَهبَرِی بوُلگن ستَلِینگه قَرَب بُو شَخص کامُّونِیست اِیمَس، دِییَه آلَه مِیزمِی؟ ستَلِیننِی حِمایَه سِی بِیلَن کوُردِستاندَگِی اِرتِدادِی وَ سِکوُلار حِزبنِی اَوَّلگِی بوُنیانگوُذارِی بوُلگن قاضِی مُحَمَّدگه اوُ دِیماکرَت وَ سِکوُلار بوُلمَه گن دِییَه آلَه مِیزمِی؟ مُسُلمانلَرنِی شوُنچَه لِیک اَخماق دِیب فَرض قِیلِیش موُمکِینمِی؟ اوُلَر قاضِی مُحَمَّدنِی اوُستِیدَگِی کامّوُنِیستلَرنِی فارمَه سِینِی اوُستِیگه سَللَه نِی قوُیِیب آلگنلِیگِی سَبَبلِی بِیزلَرنِی اَلدَی آلِیشَه دِیمِی؟

دِیمُک،شُخصنّینگ سوِزّی اَوَّلا اوُ اوُزِینِی مُسُلمانلَردَن جُودا قِیلمَه گن وَ آشکار کافِرلَرگه قوُشِیلمَه گن پَیتگه چَه اِعتِبارگه آلِینَه دِی، اوُندَن تَشقَرِی آگاه بوُلِیشِی بِیلَن بِیرگه اوُنِی سوُزلَرِی قِیلَه یاتگن عَمَلِیگه مُخالِف بوُلمَسلِیگِی کِیرَک، یاکِی بُو عَمَللَرنِی قِیلَه یاتگن حالَتدَه بوُلمَسلِیگِی لازِم. رَمَضاندَه توُشلِیک یِیب اوُتِیرگن آدَم، شوُ یِیب توُرگن حالِیدَه، اَگر سِیزنِی کوُزِینگِیزگه قَرَب توُرِیب، مِین آوقَت یِیمَه یَپمَن ،دِیسَه سِیز قَندَی حالَتگه توُشگن بوُلَر اِیدِینگِیز؟ قوُلِی سِیزنِی چوُنتَه گِینگِیزدَه بوُلِیب پوُلِینگِیزنِی اوُغِیرلَه یاتگن یاکِی مَنزِیلِینگِیزگه کِیلِیب نَرسَه لَرنِی جَملَه یاتگن اوُغرِینِی اوُشلَب آلسَنگِیز وَ اوُنگه نِیمَه اوُچُون اوُغرِیلِیک قِیلیَپسَن، دِیسَنگِیز؟ سِیزنِی کوُزِینگِیزگه قَرَب توُرِیب مِین اوُغرِیلِیک قِیلمَه یَپمَن، مِین اوُغرِی اِیمَسمَن، دِیسَه قَندَی حالَتگه توُشگن بوُلَر اِیدِینگِیز؟

مَنَه بُو توُرلِی- توُمَن کُفرِیاتلَرنِی، جِنایَتلَرنِی، اوُلِیمنِی، اوُغرِیلِیکلَرنِی، تَلانچِیلِیکنِی، مُسُلمانلَرنِی قِیرغِینِینِی عَمَلگه آشِیرَه دِیگن بوُتوُن جَهان سِکوُلار ساتقِینلَرِینِینگ، طاغوُت حاکِملَرنِینک حالَتِی بوُلِیب، مَنَه بُو کِیمسَه لَر آدَملَرنِی کوُزِیگه قَرَب توُرِیب: بِیزلَر بُو اِیشنِی قِیلمَه گنمِیز، دِییِیشَه دِی، سَلطَنَت اوُلَمالَرِی وَ سِیحرگرلَر هَم اَیتِیشَه دِیِکِی، اوُلَرنِی مَنَه بُو اِنکارِی راست گپِیرَه یاتگنلَرِیگه دَلالَت قِیلَه دِی.

مِینِی نَظَرِیم بُویِیچَه مَنَه بُو اَئِمَّةُ الکُفر وَ فَسادچِیلَرنِی یَحشِیسِی اوُزِیگه خاص فُرصَتگه قالدِیرَه مِیز، حاضِر اِیسَه مُتَّحَم قِیلِینگن مُسُلمانگه قَیتَه مِیز، اوُنِی اوُزِیگه خاص مَرحَلَه لَرنِی اوُتکَه زِیلگندَن سُونگ اوُنگه تَعیِین قِیلِینگندَن سوُنگ، شَخصنِی اِرتِدادِی بُویِیچَه قَطعِی حُکمنِی صادِر قِیلِینَه دِی وَ جُودَه هَم خَطَرلِی تامانگه یوُنَه لَه دِی، بُو یوُل  نِهایَتدَه خَطَرلِیدِیر.

اِیندِی، اَگر مُسُلمان شَخص اِقرار بوُلِیب بِیرار نَرسَه نِی اِنکار وَ رَد قِیلمَه سَه، اوُنِی جِنایَتِی اِثبات بوُلَه دِی. اَمّا مَنَه بُو کافِی اِیمَس وَ حُکمنِی صادِر قِیلِیب بُولمَیدِی، بِیز فَقَط اَوَّلگِی مَرحَلَه نِی باسِیب اوُتدِیک حالاص. اِیککِینچِی مَرحَلَه شوُکِی، مَنَه بُو شَخصنِی اِرتِدادِیگه بائِث بوُلَه دِیگن تُحمَت، جِنایَت، کُفر اِیکَه نِینِی هَم اِثبات قِیلِیشِیمِیز کِیرَک. مَنَه بُو نَرسَه نِی فَقَط وَ فَقَط قُرآن وَ صَحِیح سُنَّتنِی قَطعِی حُجَّتلَرِی آرقَه لِی اِثبات قِیلسَه بوُلَه دِی.

آلدِین ثابِت قِیلگه نِیمِیزدِیک مَنَه بُو شَخصنِی اوُزِی هَم مَنَه بوُندَی سوُزنِی اَیتگه نِیگه اِقرار بُولگن وَ اوُنِی جِنایَتنِی اوُستِیدَه اوُشلَشگن اِیدِی، لِیکِن اوُنِی گپِیرگن سوُزِی هَم شَخصنِی اِرتِدادِیگه بائِث بوُلَه دِیگن کُفرگه آئِد جِنایَت اِیکَه نِینِی هَم ثابِت قِیلِینِیشِی لازِم، مَنَه بوُنِی فَقَط قُرآن وَ سُنَّت بوُیِیچَه ثابِت قِیلسَه بوُلَه دِی، مَنَه بُو قُرآندَگِی وَ اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَردَگِی حَلال وَ حَرامگه اوُحشَگن نَرسَه بوُلِیب، فَقَط اَلله حَلال قِیلِیش یا حَرام قِیلِیش حَققِیگه اِیگه، مُسُلمانلَرنِی بُو یِیردَه قِیلَه دِیگن اِیشِی شوُکِی مَنَه بُو اَحکاملَرنِی هِیچ قَندَی اَرَلَه شوُوسِیز، تَصَرُّفسِیز قُرآن وَ سُنَّتدَن آلِیشَه دِی وَ اوُنگه عَمَل قِیلِیشَه دِی. مَنَه بُو یِیردَه اِجتِهادگه، تَعوِیلگه وَ اِنساننِی رَعیِیگه اوُرِین یُوق.

(دوامی بار…….)

شَیخ اَبُو حَمزَه مُهاجِر هوُرامِی : مَقَدَّمات دَرسلَرِی/ بِیشِینچِی دَرس: شَرعِی دُشمَنشُوناسِی (4) شَرعِی اَدَبِیاتدَگِی مُرتَدلَرنِی اَنِیقلَش وَ مُرتَدلَرگه، مُرتَدلَرنِی جِبهَه سِیگه قَندَی مُناسَبَتدَه بوُلِیش.

 شَیخ اَبُو حَمزَه مُهاجِر هوُرامِی : مَقَدَّمات دَرسلَرِی/ بِیشِینچِی دَرس: شَرعِی دُشمَنشُوناسِی (4) شَرعِی اَدَبِیاتدَگِی مُرتَدلَرنِی اَنِیقلَش وَ مُرتَدلَرگه، مُرتَدلَرنِی جِبهَه سِیگه قَندَی مُناسَبَتدَه بوُلِیش.

شَیخ اَبُو حَمزَه مُهاجِر هوُرامِی حَفِظَهُ الله نِی اَاوُدِیا تَسمَه سِیدَن یازِیب آلِینگن

(22- قیسم)

اَلبَتَّه مَنَه بوُ بارَه دَه هَم، طاغوُتلَرنِی دِفاع قِیلوُچِیلَر وَ طاغوُتلَرنِی اِیختِیارِیدَه توُرِیب طاغوُتلَر اوُچُون وَظِیفَه لَرِینِی بَجَرِیب کِیلَیاتگن بَعضِی اوُلَمایِی سوُء وَ سِیحرگرلَر مُسُلمانلَرنِی جادوُ قِیلِیش اوُچُون شُبهَه لَرنِی وُجُودگه کِیلتِیرِیشگن. مَنَه بُو اِنکار بِیزنِی بِیر قِیسمِیمِیز بوُلگن بِیزلَرگه اوُحشَش اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَرنِی بَرچَه سِیگه اِعتِقاد قِیلَه دِیگن مُسُلمان اوُچُونلِیگِینِی هَمَّه مِیز یَحشِی بِیلَه مِیز، اوُ هَم حوُددِی بِیزلَرگه اوُحشَش اوُزِینِی مُسُلمانلَرنِی جَمِیعیَتِیدَن جوُدا قِیلگن اِیمَس، اَمّا اَگر جوُدا قِیلگن بُولسَه، نِیمَه بوُلَه دِی؟ اَگر آشکار کافِرلَرنِی جَماعَه سِیگه کِیتگن بوُلسَه، نِیمَه بوُلَه دِی؟

اَگر مَنَه بُو شَخص حاضِر هَم جِنایَتنِی قِیلَه یاتگن بوُلسَه وَ اوُ بوُنِی جِنایَت اِیکَه نِینِی یَحشِی بِیلسَه وَ هَمَّه مِیز اوُنِی کوُرسَک، نِیمَه بُولَه دِی؟ یاکِی اوُ اوُلگوُنِیچَه مَنَه بوُ جِنایَتنِی قِیلگن بوُلسَه، نِیمَه بوُلَه دِی؟ بِیزلَرنِی اِیککِیلَه نِیشِیمِیزگه اوُرِین قالَه دِیمِی، یَعنِی بِیر مَرتَه کِیلِیب اوُندَن سُورَی آلَه مِیزمِی؟ یاکِی مَنَه بُو شَخصنِی اِنکار قِیلِیشِیگه هَم اوُرِین بارمِی؟

بُولَر مُشَخَّصدِیر، مُسُلمان شَخص مَثَلاً یَهُودِیلَرنِیکِی، نَصرانِیلَرنِیکِی، مَجُوسلَرنِیکِی یا سِکوُلارِیستلَرنِیکِی بوُلگن سوُزنِی سوُزلَه گن یاکِی عَمَلنِی قِیلگن وَ بِیزلَر اوُنِی مَنَه بُو گوُروُهلَرنِی جَماعَه سِیگه کِیتگن دِیب اوُیلَه گن اِیدِیک، اَمّا بُو شَخصنِینگ اوُزِینِی اَیتِیشِیچَه، بُو سوُزلَرنِی اَصلاً اَیتمَه گن، اوُ بُونِی اِنکار قِیلیَپتِی وَ بِیز هَم بوُنِی اوُندَن قَبوُل قِیلَه مِیز وَ بُو شَخص مُسُلمانلَرنِی آرَه سِیدَن مَنَه بُو سوُز،کَلام بِیلَن باشقَه جایگه بارمَه گن، دِییمِیز، اِیندِی اَگر اوُ قِیلَه یاتگن اِیشِینِی حَقِیقَتدَه جِنایَت اِیکَه نِینِی بِیلسَه وَ بِیز اوُنِی اوُشَه جایدَه کوُرسَک، نِیمَه بوُلَه دِی؟ اوُزِی دِینگِیزنِی اِیچِیگه توُشِیب آلِیب، مِین دِینگِیزدَه اِیمَسمَن دِییَه یاتگن کِیمسَه نِی گپِینِی قَبوُل قِیلَه مِیزمِی؟ مَست بوُلگن حالِیدَه شَرابخانَه دَه توُرِیب مِین شَراب اِیچمَه گنمَن دِیب توُرگن کِیمسَه نِی سوُزِیگه اِیشانسَه بوُلَه دِیمِی؟

اَگر بِیر کِیشِی آشکار رَوِیشدَه کامُّونِیست، دِیماکرَت لِیبِیرَل یا یَهُودِیَت، نَصرانِیَت، مَجُوسِیَت حِزبلَرِینِی بِیرِیگه اِیرگشگن بوُلسَه وَ مِین سِکوُلار یا نَصرانِی، یَهُودِی، مَجُوس اِیمَسمَن وَ مِین مُسُلمانمَن دِیب توُرسَه ، مَنَه بُو کِیمسَه آشکار یالغان گپِیرِیبدِی.

اوُنِینگ فَلانچِی سِکوُلار حِزبدَه حاضِر بوُلِیشِی وَ اوُ یِیردَه هِیلمَه – هِیل مَقاملَرگه اِیگه  بوُلِیشِی، اوُنِینگ قِیلَه یاتگن عَمَلِینِی گپِیرَه یاتگن سُوزِیگه قَرَمَه – قَرشِی اِیکَه نِینِی بِیلدِیرِیب توُرِیبدِی، بُو فَقَط مُسُلمانلَرنِی فَرِیب بِیرِیش اوُچُون حالاص. بُو یِیردَه کامِل آشکار کوُرِینِیب توُرِیبدِی، بُو حوُددِی کوُردِستاندَگِی سِکوُلارِیست مُرتَدلَرنِینگ مُسُلمانلَرنِی فَرِیب بِیرِیش اوُچُون، قاضِی مُحَمَّد مُرتَد کوُردِستاندَگِی سِکوُلار اِرتِدادِی اَوَّلگِی جِزبنِی بوُنیانگوُذارِی بوُلگن، اوُ سِکوُلارِیست بوُلمَه گن، دِیگن گپلَرِیگه اوُحشَیدِی، یاکِی آلِی سَعُوددَگِی سَلَفِی عَبدُاللَطِیف اَیتَه دِیکِی: عِراقنِی کوُردِستاندَگِی دِیماکرَت حِزبنِی رَهبَرِینِی اَیتِیشِیچَه، مِین سِکوُلار اِیمَسمَن، دِیمَک اوُنِی سِکوُلار دِیب بوُلمَیدِی، چوُنکِی اوُ سِکوُلار اِیمَسلِیگِیگه اِقرار بوُلگن.   

شُونگه قَرَمَسدَن مَنَه شُو سِیحرگر( عَبدُالَّطِیف) نِی اوُزِی آلِی سَعُودنِی یالغانچِی سَلَفِیلَرِیدَن بوُلَه دِی وَ طاغوُتلَرنِینگ کاسَه سِینِی یَلَب یوُرَه دِی،اوُنِی سوُزِینِی قَبوُل قِیلِیب بوُلمَیدِی، بوُندَن تَشقَرِی بارزانِی هَم هَمِیشَه سِکوُلارِیزم دِینِینِی حِمایَه قِیلِیب صُحبَت قِیلَه دِی وَ اوُزِینِی دائِم سِکوُلارِیزمنِی مُدافَعَه قِیلوُچِیسِی دِیب بِیلَه دِی وَ اَگرچِی بَرچَه اَخبارات واسِیطَه لَرِی اوُنِی اِیختِیارِیدَه بوُلسَه هَم، بِیرار مَرتَه هَم سِکوُلارِیزمگه قَرشِی بِیر کَلِیمَه هَم گپِیرمَه گن، بُولِیب هشم اوُ مِینگلَب کوُرد یاشلَرِینِی سِکوُلارِیزم دِینِینِی وَ اَمِیرِکَه وَ اوُنِی نَوکَرلَرِینِی رَهبَرلِیگِیدَگِی جَهان سِکوُلارِیستلَرِینِینگ یوُلِیدَه قِیرغِینگه جوُنَتگن، فَقَط اوُنِی حِزبِینِینگ مَرامنامَه سِیگه مُراجَعَت قِیلسَنگِیز یاکِی حَدِّی اَقَل اوُنِینگ کوُردِستان دِیماکرَت حِزبِینِی عُنوانِیگه اِعتِبار بِیرِیلسَه، فَقَط کَلِیمَه لَرنِی نَظَرگه آلِینسَه ( دِیماکرَت صِیفَتِیدَه اِعتِبار بِیرِیلسَه) اوُندَه دِیماکرَتِییَه وَ دِیماکرَت یا عُمُوماً اَیتگندَه سِکوُلارِیزم اَساسِی بُویِیچَه تَعرِیف قِیلِینگندِیر.

(دوامی بار……)