مُقَدَّمات دَرسلَرِی/ آلتِینچِی دَرس: نِیمَه قِیلِیش کِیرَک؟ آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَت.
شیخ ابو حمزه هورامی حفظه الله نی ااودیا تسمه سیدن یازیب آلینگن.
(25- قیسم)
مَثَلاً، بِیزلَرنِینگ بَعضِی مُواظَنَتسِیز بِرادَرلَرِیمِیز صَلاحِ الدِّین اَیُّوبِی مَنَه بُو حُکوُمَتگه کِیرِیشِی بِیلَن کافِر بوُلگن دِییِیشَه دِی، باشقَه بِیر دَستَه اِیسَه اَصلِینِی آلگندَه اوُ آلدِین هَم کافِر بوُلگن دِییِیشَه دِی، نِیمَه اوُچُون؟ چوُنکِی صُوفِیلَرنِی عَقِیدَه سِیگه اِیگه بوُلگن. یاکِی بَعضِیلَرنِی اَیتِیشِیچَه، یوُق اوُ کافِر بوُلمَه گن، چوُنکِی اوُنِی نِیَتِی اِسمائِلِیلَرنِینگ شِیعَه حُکوُمَتِینِی یوُقاتماقچِی بوُلگن وَ شوُ سَبَبلِی اوُلَرنِی حُکوُمَتِیگه کِیرِیب کِیلگن. بوُلِیب هَم حُجَّتلَرنِی هَمَّه سِی مَنَه بُو نَرسَه لَرنِی عَکسِینِی کوُرسَه تَه دِی.
مَنَه بُو مُواظَنَتسِیز وَ مِعزانسِیز دوُستلَرِیمِیز هِیچ قَندَی دَلِیلگه اِیگه بوُلمَه گنلِیکلَرِی سَبَبلِی، صَلاحِ الدِّیننِی نِیَتِیگه اِیشارَه قِیلِیشَه دِی، بوُلِیب هَم هِیچ قَیسِی بِیر عَقللِی اِنسان اوُزِینِی بوُندَی اوُصُولدَه حَقارَت قِیلمَیدِی وَ شَخصنِی نِیَتِینِی، قَلبِینِی مِعیار دِیب کوُرسَتمَیدِی، اَصلِیدَه اِیسَه بَرچَه حُجَّتلَر، سَنَدلَر بوُنِی تِیسکَه رِیسِینِی ثابِت قِیلَه دِی. اوُلَر اوُزلَرِینِینگ بوُندَی مُناسَبَتلَرِی بِیلَن یا بِیزلَرنِینگ مُواظَنَتسِیز، مِعزانسِیز دوُستلَرِیمِیز یاکِی بوُلمَه سَم آگاه وَ رِیجَه گه اَساساً اِیش آلِیب بارَه دِیگن دُشمَنِیمِیز حِسابلَه نِیشَه دِی.
بِیزلَر مَنَه بوُ اِسلامِی اِضطِرارِی بَدَل حُکوُمَتلَر اِیگه بوُلگن ناتوُغرِی، غَلَط عَقِیدَه لَرنِی وَ رَفتارلَرنِی بَعضِیسِینِی حِمایَه قِیلمَیمِیز، بَلکِی بِیز شوُ فِکردَه مِیزکِی، رَسُول الله صَلَّی اَلله عَلَیهِ وَسَلَّمنِی رَوِیشلَرِی بُویِیچَه وَ کِیچِیک مُنکَرنِی یوُقاتِیشگه حَرَکَت قِیلِیش کَتتَه راق مُنکَرنِی وُجوُدگه کِیلِیشِیگه سَبَب بوُلمَسلِیگِینِی یاکِی کَتتَه مُنکَرنِی یوُقاتِیشگه حَرَکَت قِیلِیش یَنَدَه کَتتَه راق مُنکَرنِی وُجُودگه کِیلِیشِیگه سَبَب بوُلمَسلِیگِینِی حِسابگه آلِیشِیمِیز کِیرَک. نَبَوِی حُجَّتنِی مَنَه بُو شَخصلَرگه یا گوُرُوهلَرگه یاکِی اِسلامِی اِضطِرارِی بَدَل حُکوُمَتلَرگه یِیتکَه زِیشِیمِیز وَ اَمر بَه مَعرُوف وَ نَهِی اَز مُنکَر بوُیِیچَه وَظِیفَه مِیزنِی بَجَرِیشِیمِیز کِیرَک.
چوُنکِی مُسُلمانلَر مَنَه بُو حُکوُمَتلَرنِی وَ اَمِیرلَرنِی فَرمانِی آستِیدَه بوُلِیشمَه گن وَ مُسُلمانلَر کافِرلَرگه قَرشِی جَنگ قِیلِیشگه نِینِی یَحشِی بِیلَه مِیز، اَهلِی قِبلَه بِیلَن کافِرلَرنِی اوُرتَه سِیدَگِی مَنَه بُو جَنگ، فَقَط اِیککِی دَستَه نِی اوُرتَه سِیدَه بوُلَه دِی. الَّذِينَ آمَنُوا يُقَاتِلُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ ۖ وَالَّذِينَ كَفَرُوا يُقَاتِلُونَ فِي سَبِيلِ الطَّاغُوتِ. حوُپ، اِیندِی مَنَه بُولَر کافِر بوُلِیشگنمِی یا مُسُلمانمِی؟ اوُلَر فَتح قِیلگن مِنطَقَه لَردَگِی آدَملَرنِی مُسُلمان قِیلِیشگنمِی یا کافِر قِیلِیشگنمِی؟ اَگر مُسُلمان بوُلِیشگن بوُلسَه، اوُلَرنِی حاکِمِیَتِی آستِیدَگِی دِیارلَر هَم دارُ الاِسلام بوُلَه دِی وَ اَگر کافِر بوُلِیشگن بوُلسَه، اوُلَرنِی حاکِمِیَتِی آستِیدَگِی دِیارلَر هَم دارُ الکُفر بوُلَه دِی.
دِیمَک مَنَه بوُ حُکوُمَتلَرنِی وَ مَنَه بوُ اَمِیرلَرنِی،قوُماندانلَرنِی فَرمانِی آستِیدَه جَنگ قِیلگن مُسُلمانلَر طاغوُتنِی لَشکَرِی اِیمَسلَر، اَگرچِی مَنَه بُو “اَهلِی تَعوِیل” مُسُلمانلَر اوُزلَرِی اِیگه بوُلگن شَرعِی عُذرلَرِی بِیلَن بِیرگه اِرتِدادگه چَه یِیتِیب بارمَیدِیگن طاغوُتلَرنِی صِیفَتلَرِیگه اِیگه بوُلِیشگن بوُلسَه هَم، مَنه بُو فاجِر اَمِیرلَرنِی فَرمانِی آستِیدَه جِهادنِی بِیر صَفدَه اوُیغوُنلَشگن حالدَه مُتَّحِد دُشمَنگه قَرشِی آلِیب بارِیشِیمِیز لازِم بُولَه دِی.
بِیز شوُنِی یَحشِی بِیلَه مِیزکِی، نُبُوَّت مَنهَجِیگه اَساسلَنگن اِسلامِی حُکوُمَت قوُلَه گچ، مَنَه بُو کَتتَه مُصِیبَتنِی کِیتِیدَن واحِد اوُمَّت وَ واحِد جَماعَت هَم نابوُد بوُلگچ، توُرلِی- هِیل اوُمَّتلَر وَ هِیلمَه – هِیل جَماعَتلَر اوُنِی اوُرنِیگه کِیلدِی. مَنَه بُو کَتتَه مُصِیبَتنِی بَرابَرِیدَه اِسلامِی اِضطِرارِی بَدَل حُکوُمَتلَر وُجسودگه کِیلِیشدِی، اوُلَر واحِد اوُلِی الاَمر شوُراسِی وَ واحِد اوُمَّت وَ واحِد جَماعَت بوُلمَه گه نِی اوُچُون توُرلِی- هِیل فِرقَه لَر، مَذهَبلَرنِی وُجُودگه کِیلِیشِیگه شَرائِطنِی مُهَیّا قِیلِیشدِی وَ مُسُلمانلَر وُجُودگه کِیلگن تَفَرُّق سَرَطانِینِی اوُزِینِی وَقتِیدَه قَطعِیَت بِیلَن دَرمان قِیلِیشگه قادِر بوُلِیشمَه دِی. بُویُوک اوُلَمالَرنِینگ سَعی حَرَکَتلَرِی نَتِیجَه سِیدَه هَم مَنَه بُو سَرَطان وَ تَرقَلگن کَسَللِیک اوُچُون مُناسِب دَرمان یُولِی تاپِیلمَه دِی. شوُ سَبَبلِی هَم بِیزلَر جَمِیعیَتدَه اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَرنِی کامِل اِیشلَه تِیلِیشِی نِعمَتِیدَن مَحرُوم بُولگه نِیمِیزدَن سوُنگ، توُرلِی – هِیل عَقِیدَه وِی وَ اِیچکِی کَسَللِیکلَرنِینگ حَملَه سِیگه دوُچار بوُلدِیک، تَفَرُّق وَ اِیچکِی جَنگلَرنِی وُجُودگه کِیلِیشِی، هَمدَه جُودَه کوُپ مُسُلمان دِیارلَرِیدَگِی عُمُومِی اِرتِداد هَم، مَنَه بُو مُصِیبَتنِی کوُزگه کوُرِینگن نَمُونَه سِی حِسابلَه نَه دِی.
مَنَه بُو حالَتدَه هَم اِسلامِی اِضطِرارِی بَدَل حُکوُمَتلَر بوُتوُن تَرِیخ دَوامِیدَه تَشقِی آشکار کافِرلَرنِی وَ مَحَلِّی مُرتَدلَرنِی قَرشِیسِیدَگِی مُسُلمانلَرنِی حِمایَه قِیلِیشگه قادِر بُولِیشدِی،حَتَّی تَشقِی آشکار بِیر کافِر مُسُلمانلَرگه حَملَه قِیلَه دِیگن بوُلسَه، بوُ اِیشنِی کِیتِیدَن اوُزلَرِیگه مُخالِف بوُلگن حُکوُمَتلَر بِیلَن هَم مُتَّحِد بوُلِیشگه حَرَکَت قِیلِیشگن. مَنَه بُو مُسُلمانلَر تَرِیخِیدَگِی عَجایِیباتلَردَن حِسابلَه نِیب، بُو بارَه دَه یوُزلَب نَمُونَه لَرنِی کِیلتِیرسَه بوُلَه دِی، مُغوُللَرنِی حَملَه سِی دَورِیدَگِی اِبنِ تَیمِیَّه نِی یاکِی ظاهِر بِیبَرس Baibars وَ سَیفُ الدِّین قُطوُزنِی مُغوُللَرگه قَرشِی اِتِّحادِی هَم بوُنگه مِثال بوُلَه دِی. بُو بارَدَه بِیر آز اِیضاح بِیرِیب اوُتماقچِیمَن، بُو فایدَه لِی بوُلِیشِی موُمکِین:
ظاهِر بِیبَرس بِیلَن سَیفُ الدِّین قُطوُزنِی آرَه سِیدَه مِصردَه قانلِی جَنگلَر بوُلِیب اوُتگن، اَمّا اوُنِی قوُماندانِی آقتای جَمدار اوُلدِیرِیلگچ، 652 هِجرِی یِیلدَه 4000 نَفَر عَسکَرلَرِی بِیلَن بِیرگه مِصردَن شامگه قاچِیب کِیتَه دِی. بِیبَرس وَ اوُنِینگ عَسکَرلَرِی بُو دِیاردَه اَیّوُبِیلَر بِیلَن هَم، سَیفُ الدِّین قُطوُزنِی لَشکَرِی بِیلَن هَم قانلِی جَنگلَرنِی باشلَرِیدَن کِیچِیرِیشَه دِی. اَمّا 656 هِجرِی یِیلدَه بَغدادنِینگ مُغوُللَرنِی قوُلِیگه اوُتگه نِی اوُنِی قوُلاغِیگه یِیتِیب بارگچ، تَشقِی آشکار کافِرلَر وَ اوُلَرنِینگ مَحَلِّی نَوکَرلَرِی مُسُلمانلَرنِی هَمَّه سِینِی تَحدِید قِیلَه یاتگه نِینِی توُشوُنِیب یِیتَه دِی. شُو سَبَبلِی هَم 657 هِجرِی یِیلدَه حَلَبنِی حاکِمِی مَلِیک ناصِر یوُسُفگه نامَه یازَه دِی وَ اوُنگه 4000 نَفَر عَسکَر بِیلَن یاردَم بِیرِیشِینِی سوُرَیدِی، اوُلَر بِیلَن بِیرگه فوُراط دَریاسِیگه قوُرِیقچِیلِیک قِیلِیشلَرِینِی وَ مُغوُللَر، اوُلَرگه مُتَّحِد بوُلگن مَحَلِّی ساتقِینلَرنِی شامگه اوُتِیشلَرِی اوُچُون کوُپرِیک قوُرِیشلَرِیگه رُحصَت بِیرمَسلِیگِینِی اَیتَه دِی، اَمّا مَلِیک ناصِر اوُنِی طَلَبِینِی قَبوُل قِیلمَیدِی.
(دوامی بار……)