مُقَدَّمات دَرسلَرِی/ آلتِینچِی دَرس: نِیمَه قِیلِیش کِیرَک؟ آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَت.
(28- قیسم)
اَلله تَعالَی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَرنِی دُشمَنلَرِیگه نِسبَتاً قَندَی مُناسَبَتدَه بوُلِیش بوُیِیچَه، جِهادگه رُحصَت بِیرِیلگن بِیرِینچِی آیَتنِی اوُزِیدَه یاق تِیزلِیک بِیلَن بُو جَنگنِینگ دُنیاوِی کوُزگه کوُرِینگن ثَمَرَه سِیگه اِیشارَه قِیلَه دِی، نُصرَت وَ غَلَبَه؛ وَ مَرحَمَت قِیلَه دِیکِی: أُذِنَ لِلَّذِینَ یُقَاتَلُونَ بِأَنَّهُمْ ظُلِمُوا وَإِنَّ اللَّهَ عَلَى نَصْرِهِمْ لَقَدِیرٌ(حج/39) هُجُومگه اوُچرَیاتگن ذاتلَرگه مَظلوُم بوُلگنلِیکلَرِی سَبَبلِی ( جَنگ قِیلِیش) عِذنِی بِیرِیلدِی. اَلبَتَّه اَلله اوُلَرنِی غالِب قِیلِیشگه قادِردِیر. اَلله نِینگ اوُزِینِی دُشمَنلَرِینِی زُورَوانلِیککَه اَساسلَنگن مُناسَبَتِیگه نِسبَتاً عُمُومِی قائِدَه سِی شوُندَی بوُلگن. غَلَبَه. وَ اَلله تَعالَی غَلَبَه نِی دُشمَننِینگ اِیمَس، بَلکِی مُسُلمانلَرنِینگ حَققِی دِیب حِسابلَیدِی؛ اوُ ذاتنِینگ اوُزِی دُشمَنلَرِینِی قَرشِیسِیدَگِی دُوستلَرِینِی قوُللَب قُوَّتلَشنِی، یاردَم بِیرِیشنِی اوُزِیگه واجِب قِیلگن:
– «وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا مِن قَبْلِکَ رُسُلاً إِلَى قَوْمِهِمْ فَجَاؤُوهُم بِالْبَیِّنَاتِ فَانتَقَمْنَا مِنَ الَّذِینَ أَجْرَمُوا وَکَانَ حَقّاً عَلَیْنَا نَصْرُ الْمُؤْمِنِینَ» (روم/ ۴۷) اَنِیقکِی، بِیز سِیزلَر اِیلگه رِی هَم پَیغَمبَرلَرنِی اوُز قَوملَرِیگه یوُبارگنمِیز. بَس، اوُلَر (قَوملَرِیگه) اَنِیق- رَوشَن حُجَّتلَر کِیلتِیرگنلَر. سُونگ بِیز جِنایَت قِیلگن کِیمسَه لَردَن اِنتِقام آلگنمِیز وَ اِیمان کِیلتِیرگن ذاتلَرنِی غالِب قِیلِیش بِیزنِینگ زِمَّه مِیزدَگِی حَق بوُلگن.
– «وَلَیَنصُرَنَّ اللَّهُ مَن یَنصُرُهُ إِنَّ اللَّهَ لَقَوِیٌّ عَزِیزٌ (حج/40) اَلبَتَّه اَلله اوُزِیگه ( یَعنِی دِینِیگه) یاردَم بِیرَه دِیگن ذاتلَرنِی غالِب قِیلوُر. شُبهَه سِیز، اَلله کوُچلِی، قُدرَتلِیدِیر.
– «وَلَقَدْ سَبَقَتْ کَلِمَتُنَا لِعِبَادِنَا الْمُرْسَلِینَ -إِنَّهُمْ لَهُمُ الْمَنصُورُونَ – وَإِنَّ جُندَنَا لَهُمُ الْغَالِبُونَ» (صافات/ ۱۷۱-۱۷۳) اَنِیقکِی، بِیز پَیغَمبَر بوُلگن بَندَه لَرِیمِیز حَقِیدَه: “شَک – شُبهَه سِیز اوُلَر قوُللَب – قُوَّتلَنتِیرگوُچِیلَردِیر وَ شَک – شُبهَه سِیز بِیزنِینگ قوُشِینِیمِیز ( یَعنِی پَیغَمبَرلَر وَ اوُلَرگه اِیمان کِیلتِیرگن کِیشِیلَر) غالِب بوُلگوُچِیدِیرلَر”، دِیگن سوُزِیمِیز اوُتگن – ثابِت بوُلگندِیر.
اَمّا بُونِی بَرابَرِیدَه سِیزلَر شوُندَی اوُتِیرَه وِیرِینگلَر وَ کوُتِیب توُرِینگلَر، توُرمُوش قوُرمَه گن حالدَه بالَه نازِیل بوُلِیشِینِی یاکِی هَلِی اِیکمَسدَن توُرِیب حاصِیلنِی قوُلگه کِیرِیتِیشنِی فِکرِیدَه بوُلِینگلَر، دِیب مَرحَمَت قِیلمَه دِی، بَلکِی مَنَه بُو مَقصَدلَرگه یِیتِیش اوُچُون فایدَه لَه نِیش لازِم بوُلگن اَسبابلَرنِی قوُیِیب قوُیدِی؛ بِیزلَر اَسبابلَرگه اَلدَه نِیب قالمَیمِیز وَ اَسبابلَرنِی کوُپلِیگِی هَم بِیزلَرنِی غُرُورلَنتِیرِیب یوُبارمَیدِی، بَلکِی مَنَه بُو اَسبابلَرنِی مُهَیّا قِیلِیشلِیک آرقَه لِی بِیزلَر اَلله گه تَوَکَّل قِیلَه مِیز وَ اَلله نِی قَدَرِینِی کوُتَه مِیز. بِیزلَر توُرمُوش قوُرَه مِیز وَ شوُندَن سوُنگ بالَه لِی بوُلِیش اوُچُون اَلله گه تَوَکَّل قِیلَه مِیز.
بِیزلَر اَسبابلَرنِی مُهَیّا قِیلگه نِیمِیزدَن سُونگ دُعا قِیلَه مِیز: رَبَّنَا إِنَّنَا سَمِعْنَا مُنَادِيًا يُنَادِي لِلْإِيمَانِ أَنْ آمِنُوا بِرَبِّكُمْ «فَآمَنَّا» رَبَّنَا فَاغْفِرْ لَنَا ذُنُوبَنَا وَكَفِّرْ عَنَّا سَيِّئَاتِنَا وَتَوَفَّنَا مَعَ الْأَبْرَارِ (آل عمران/193) پَروَردِیگارا، اَلبَتَّه بِیز : پَروَردِیگارِینگِیزگه اِیمان کِیلتِیرِینگِیز! ” – دِیب اِیمانگه چارلَه گن جَرچِی ( مُحَمَّد عَلَیهِ السَّلامنِینگ نِدالَرِینِی ) اِیشِیتدِیگوُ اِیمان کِیلتِیردِیک. پَروَردِیگارا، بِیزنِینگ گوُناهلَرِیمِیزنِی مَغفِرَت قِیل، قِیلگن یامانلِیکلَرِیمِیزنِی (صَحِیفَه یِی اَعمالِیمِیزدَن) اوُچِیرگِیل وَ بِیزلَرنِی یَحشِیلَر بِیلَن بِیرگه وَفات تاپدِیرگِیل!
بِیزلَر دارِینِی مُهَیّا قِیلَه مِیز وَ اوُندَن فایدَه لَه نَه مِیز، شوُندَن سوُنگ اَلله تَعالَی دَن بِیزلَرگه سَلامَتلِیگِیمِیزنِی قَیتَه رِیشِینِی سوُرَیمِیز. شُو تَرتِیبدَه رَسُول الله صلی الله عَلَیهِ وَسَلَّم اِنسانلَرنِی بِیر مَکاندَن باشقَه بِیر مَکانگه سَفَرگه چِیققَنلَرِیدَه “دَستوُر وَحدَتِیگه” وَ “بوُیرُوق وَحدَتِیگه” وَ “عَمَل وَحدَتِیگه” بوُیوُرگنلَر، اوُ کِیشِی مَرحَمَت قِیلگنلَرکِی: إِذَا خرج ثَلاثَةً فِي سَفَرٍ، فَلْيُؤَمِّرُوا أَحَدَهُمْ[1] اَگر اوُچ نَفَر سَفَرگه چِیقَه دِیگن بوُلسَه، اوُلَر اوُزلَرِیدَن بِیر کِیشِینِی اَمِیر قِیلِیب تَنلَشلَرِی کِیرَک.” یَعنِی بُو کِیچِیک مَقصَدگه یِیتِیش اوُچُون هَم کِیچِیک بِیر اوُمَّتنِی وَ کِیچِیک بِیر جَماعَتنِی وُجوُدگه کِیلتِیرِیش دِیگه نِیدوُر. اِیندِی جاهِلِی جَمِیعیَتدَن اِسلامِی جَمِیعیَتگه سَفَر قِیلِیش اوُچوُن هَم شُبهَه سِیز بوُیرُوق وَحدَتِیگه وَ دَستوُر وَحدَتِیگه هَمدَه عَمَل وَحدَتِیگه اِیختِیاج بار. مَنَه بُو حَرَکَتلَرنِی وَ سَفَرلَرنِی هَمَّه سِیدَه وَحدَت مَقصَدگه یِیتِیش یوُلِیدَگِی بِیر اَبزار حِسابلَه نَه دِی. اوُندَن کِییِین کِیلَه دِیگن توُزَه تِیشلَر وَ تَشکِیللَشتِیرِیشلَر مَنَه بُو آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَتنِی قَمرَب آلَه دِی.
توُزَه تِیشلَر وَ تَشکِیللَشتِیرِیشلَر یانغاقنِی پوُستِی بوُلَه دِیگن بوُلسَه، آنگلِی وَ مَقصَدلِی، حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَت اوُنِی مَغزِی حِسابلَه نَه دِی، اَگر مَنَه بُو مَغِیز مَوجُود بوُلمَیدِیگن بوُلسَه، یَعنِی اِیچِی قاپ – قارَه هِیچ نَرسَه گه یَرَمَیدِیگن حالدَه بوُلسَه، مَنَه بُو تَشکِیللَشتِیرِیشلَر، توُزَه تِیشلَر یَعنِی اوُنِی پوُستِی بِی اَرزِیش، پوُچ بوُلَه دِی، حَتَّی باشقَه جَماعَتلَر وَ اَحزابلَرگه جوُدَه ضَرَرلِی هَم بوُلَه دِی؛ چوُنکِی مَنَه بوُ تَشکِیلات وَ پوُست اوُلَرگه شوُندَی بِیر قُدرَت بِیرَه دِیکِی، بُو قدُرَت مُسُلمانلَرنِی وَحدَتِیگه ضَربَه اوُرِیلِیشِیگه وَ تَشکِیلاتزَه لِیک، تَشکِیلات پَرَستلِیک، فِرقَه سازلِیک شِیرکِی، حِزبسازلِیک، مَذهَبسازلِیک، هَمدَه ” هَر بِیر حِزب اوُزِینِی آلدِیدَگِی نَرسَه بِیلَن حُرسَند بوُلِیشِی” تامانگه حَرَکَت قِیلِینِیشِیگه بائِث بوُلَه دِی.
مَنَه بوُندَی ضَرَرلَرنِی آلدِینِی آلِیش اوُچُون هَم اَلله تَعالَی فَقَط واحِد شوُرانِی وَ واحِد اوُمَّتنِی وَ واحِد جَماعَتنِی رَسماً تَن آلَه دِی وَ اوُزِینِی قوُللَب – قُوَّتلَه شِینِی هَم کوُپ سانلِی اوُمَّتلَرگه وَ تَرقاق جَماعَتلَرگه اِیمَس، بَلکِی تَنها مُسُلمانلَرنِی واحِد جَماعَتِیگه شامِل قِیلَه دِی، بُو یَعنِی مُسُلمانلَرنِینگ مُبارَزَه قِیلِیش اِینِیرگِیَه سِینِی مَرکَزلَشتِیرِیش وَ اوُلَرنِینگ مُبارَزَه،جِهاد بُویِیچَه اِینِیرگِیَه سِینِینگ بِیکارگه صَرف بوُلِیشِینِی آلدِینِی آلِیش اوُچُون، اَنَه اوُشَنچَه کوُپ سانلِی، کِیچِیک، تَرقاق تَشکِیلاتلَرنِی اوُرنِیگه بِیرلَشگن،تَرتِیبلِی، وَحدَتگرا، آگاهانَه، مَقصَدلِی تَشکِیلات سَرِی حَرَکَت قِیلِیش دِیمَکدِیر، بِیزلَر بَرچَه کِیچِیک تَشکِیلاتلَرنِینگ یاکِی بَرچَه کِیچِیک شوُرالَرنِینگ بِیر تَشکِیلاتدَه وَ بِیر کَتتَه شوُرادَه جَملَه نِیشِیدَگِی مَنَه بُو مَرحَلَه نِی، واحِد اوُلِی الاَمر شوُراسِی وَ واحِد اوُمَّت وَ واحِد اِجماع وَ واحِد جَماعَت تامانگه قوُیِیلگن اَوَّلگِی قَدَم دِیب بِیلَه مِیز، بوُنِی قابِیلِیَتِی بِیر کِیچِیک قَدَم بوُلِیشِی هَم موُمکِین یاکِی کَتتَه بِیر قَدَم بوُلِیشِی هَم موُمکِین. اوُنِینگ کِیچِیک قَدَمِی بِیر قَنچَه جَماعَتلَردَن تَشکِیل تاپگن واحِد شوُرانِی اِسلامِی اِضطِرارِی بَدَل حُکوُمَتگه اَیلَه نِیشِی بوُلسَه، کَتتَه قَدَمِی نُبَوَّت مَنهَجِیگه اَساسلَنگن خِلافَتگه اَیلَه نِیشِی بُولَه دِی، بُو اَنَه اوُشَه حَرَکَتلَرنِینگ اَصل مَقصَدِی،هَدَفِی حِسابلَه نَه دِی.
(دوامی بار……)
[1] أخرجه أبو داود [رقم/2608]، وأبو عوانة في صحيحه [4/ 514]، والطبراني في الأوسط [8/ رقم/ 8093]، والدارقطني في «الأفراد والغرائب/أفراده» [2/231/الطبعة التدمرية]، والطحاوي في المشكل [12/ 38]، والبيهقي في سننه [رقم/10131]، والبغوي في «شرح السنة» [11/22-23]، وابن عبد البر في التمهيد [7/20]، الألباني في ” السلسلة الصحيحة ” 3 / 314 : / الترمذی وغيرهم