مُقَدَّمات دَرسلَرِی/ آلتِینچِی دَرس: نِیمَه قِیلِیش کِیرَک؟ آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَت.
شیخ ابو حمزه هورامی حفظه الله نی ااودیا تسمه سیدن یازیب آلینگن.
(84- قیسم)
آدَملَر مَحَلِّی مُرتَد سِکوُلارِیستلَردَن تَشقَرِی عِراقدَگِی کوُردِستان اِسلامِی جَماعَتِیگه یاکِی عِراقدَگِی کوُردِستان اِسلامِی اِتِّحادِیَه سِیگه یا عِراق اِسلامِی حِزبِیگه اَفغانِستاندَگِی رَبّانِینِی جَماعَتِیگه، سَیّافنِی توُدَه سِیگه، حِکمَتیارنِی گوُرُوهِیگه یاکِی تاجِکِستاندَگِی عَبدُالله نوُرِینِی توُدَه سِیگه وَ سُورِیَه دَگِی، یَمَندَگِی، سوُمالِیدَگِی باشقَه گوُرُوهلَرگه اوُحشَه گن ظاهِردَه اِسلامگرا اَحزابلَرنِی کوُرِیشدِی، مَنَه بُو اَحزابلَر اَنَه اوُشَنچَه ذَهمَتلَرنِی، پایمال بوُلگن قانلَرنِی ثَمَرَه سِینِی آخِیرِیدَه اِیککِی قوُللَب سِکوُلارِیزم دِینِینِی دِیکتَه تارلِیگِیگه وَ مَحَلِّی مُرتَدلَرگه تَقدِیم قِیلِیشگه نِینِی، هَمدَه اوُلَر بِیر عَجایِیب اوُزگه رِیش بِیلَن سِکوُلارِیزم دِینِینِینگ دِیکتَه تارلِیگِی اوُچُون دوُستگه وَ شَرِیعَتگرا مُجاهِدلَر اوُچُون اِیسَه دُشمَنگه اَیلَه نِیب قالگنلِیکلَرِینِی وَ باسِیب آلِینگن مِللَتلَرِینِی وَ دِیارلَرِینِی حَقِیقِی شَرعِی اِیستَکلَرِینِی،آرزوُلَرِینِی هَمَّه سِینِی آیاق- آستِی قِیلگنلِیکلَرِینِی آدَملَر یَحشِی بِیلِیشَه دِی.
مَنَه بُو دَستَه دَگِی مُسُلمانلَرنِینگ بوُندَی شُبهَه لَرِی وَ اِیککِیلَه نِیشلَرِیگه اَنچَه یِیللَردَن بوُیان وَحدَتگرا شوُرا رَهبَرلِیگِیدَگِی اِسلامِی اوُیغانِیش حَرَکَتِی عَمَلدَه توُرلِی- هِیل اوُرِینلَردَه توُرلِی- توُمَن مُناسَبَتلَر آرقَه لِی جَواب بِیرِیب کِیلیَپگن، اَمّا بوُندَن تَشقَرِی مَنَه بُو دَستَه دَگِی مُسُلمانلَر بُو حَرَکَتنِینگ پایبَندلِیگِینِی مِعزانِی حَقِیدَه آگاه بوُلِیشلَرِی اوُچُون آدَملَرنِینگ بَرحَق اِیستَکلَرِینِی پایدِیوارِینِینگ اوُصُوللَرِینِی، طاغوُتگه کُفر کِیلتِیرِیشنِی، وَلاء وَ بَراءنِی، شوُرانِینگ آنگلِی،مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَتِی سَرِی واحِد رَعیِیگه آگاهانَه تابِع بوُلِیشنِی عَمَلدَه اوُشَه کوُننِی لوُغَتِی بِیلَن بَیان قِیلِیشسِین وَ بُو اِیشدَن باش تارتِیشمَه سِین وَ مَنَه بُو شَرعِی رَوِیشگه اوُرگه نِیشسِین وَ شَرِیعَتگه عَمَل قِیلوُچِی مُسُلمانلَرنِینگ کِینگ – قَمراولِی حَرَکَتِینِی جاهِلِیَت وَ هُجُومچِی سِکوُلارِیستِیک دِیکتَتارلِیگِینِی اوُستِیدَگِی مُقَرَّر غَلَبَه سِیگه یاردَم بِیرسِین وَ اوُنِینگ هَر کوُنگِی شَوکَتِینِی کوُپَیتِیرِیشسِین. بِیزلَر کوُندَه لِیک اِیختِیاجلَرِیمِیزگه مُناسِب حالدَه وَ اِیکِین اوُچُون تَیّارلَب قوُیِیلگن یِیرلَرِیمِیزگه مُناسِب رَوِیشدَه – یاکِی تَیّار حالدَگِی – دانَه لَرِیمِیزنِی اِیکَه مِیز وَ رَسُول الله صَلّی الله عَلَیهِ وَسَلَّمگه اِیرگشگن حالدَه سوُزلَرِیمِیز وَ عَمَللَرِیمِیزنِی حُکوُمَت قُدرَتِینِی کَسب قِیلِیشِیمِیزدَن آلدِین وَ کِییِین تَرتِیبگه سالَه مِیز وَ بُو بارَدَه قَرار قَبوُل قِیلِیشنِی واحِد شوُرانِی اِجتِهادِیگه وَ اوُنِی واحِد اِجماعسِیگه تاپشِیرَه مِیز.
کِیمکِی شاشِیلسَه وَ یَنگِی کوُنگه مُناسِب حالدَه حَرَکَت قِیلمَسَه وَ هَر بِیر دَورنِی اوُزِیگه باغلِیق بوُلگن اِیشلَرنِی اَرَلَشتِیرِیب وَقتِیدَن آلدِین تَقدِیم قِیلِیش یا کِیچِیکِیشلَرنِی خاصِل قِیلسَه، اوُزِیدَن بِیر آزگِینَه بوُلسَه هَم شُبهَه لَنمَسَه، شوُنِی یَحشِی بِیلسِینکِی، اوُ جِهادنِی وَ واحِد مَقصَد سَرِی قِیلِینَه دِیگن آنگلِی حَرَکَتنِی صَحِیح یوُلِیدَن تایِیلِیبدِی وَ باشقَه یوُلگه اوُتِیب قالِیبدِی، بوُندَی کِیشِی اوُزِینِی اِصلاح قِیلِیشگه وَ نَظَرِینِی اوُرگرتِیرِیشگه اِیختِیاجِی بار.
بِرادَرلَرِیمِیز وَ آپَه – سِینگِیللَرِیمِیزدَگِی اِیختِلافلَرنِی وَ حَتَّی عَقِیدَه وِی، رَفتارِی بوُلغَه نِیشلَرنِی حَل قِیلِیشنِی دَرَجَمَه – دَرَجَه بوُلِیشِی حَقِیدَه قوُیِیدَگِی نوُقطَه گه اِیشارَه قِیلِینِیشِی کِیرَک، بُو مُشکِلاتلَرنِی مَرحَلَمَه – مَرحَلَه حَل قِیلِینَه دِی وَ اِیختِلافلَرنِی حَل قِیلِیش هَم مَرحَلَه لَرگه کوُرَه عَمَلگه آشِیرِیلَه دِی وَ بوُندَن تَشقَرِی اِصلاحاتلَرنِی، تَربِیَه نِی اِجرا قِیلِیش هَم مَرحَلَمَه – مَرحَلَه آلِیب بارِیلَه دِی. اَگر اِیختِلاف مَوجُود بُولگن کَتتَه یا کِیچِیک بِیر مَسَلَه گه دوُچار بوُلَه دِیگن بوُلسَک، مَنَه بُو مُشکِیل یا اِیختِلافنِی حَل قِیلِیشنِی اوُنِی حَل قِیلِینِیشِی اوُچُون بِیزلَر مُهَیّا قِیلگن یاکِی اوُنِی حَل قِیلِینِیشِی اوُچُون مُهَیّا قِیلِینگن زَمانگه تاپشِیرِیشِیمِیز کِیرَک، بُو یَعنِی اِیختِلافلَرنِی حَل قِیلِیش وَ اِصلاحاتلَرنِی عَمَلگه آشِیرِیش اوُچُون مَرحَلَمَه – مَرحَلَه حَرَکَت قِیلِیشلِیک دِیگه نِیدوُر.
رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّم سَیِّیدِیمِیز اِبراهِیم قوُرگه نِیگه اوُحشَب کَعبَه نِی قوُرِیلِیشِی وَ اوُنِی قَیتَه تَعمِیرلَه نِیش زَمانِی هَلِی یِیتِیب کِیلمَه گنلِیگِی سَبَبلِی، بُو اِیشنِی عَمَلگه آشِیرِیشدَن پَرهِیز قِیلَه دِیلَر. اُمُّ المُؤمِنِین عائِشَه رَضِیَ الله عَنها بُو بارَه دَه رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّمدَن رِوایَت قِیلَه دِیلَرکِی:
«أَلَمْ تَرَيْ أَنَّ قَوْمَكِ حِينَ بَنَوْا الْكَعْبَةَ اقْتَصَرُوا عَنْ قَوَاعِدِ إِبْرَاهِيمَ» فَقُلْتُ: يَا رَسُولَ اللهِ، أَفَلَا تَرُدُّهَا عَلَى قَوَاعِدِ إِبْرَاهِيمَ؟ فَقَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «لَوْلَا حِدْثَانُ قَوْمِكِ بِالْكُفْرِ لَفَعَلْتُ» [1]
قَومِینگ کَعبَه نِی بِینا قِیلگن پَیتلَرِیدَه اِبراهِیمنِی بِیناسِینِی قِیسقَه قِیلِیب قوُیگنلِیکلَرِینِی کوُرمَه دِینگمِی؟ شوُندَه اَیتدِیمکِی: اِبراهِیم بِینا قِیلگن چارچوُپ بوُیِیچَه خُدانِی اوُیِینِی بِینا قِیلِیشنِی هاحلَه مَیسِیزمِی؟ مَرحَمَت قِیلدِیلَر: اَگر سِینِی قَومِینگ کُفردَن یَنگِی چِیقمَه گنلَرِیدَه بُو اِیشنِی قِیلگن بوُلَردِیم.
یاکِی اُمُّ المُؤمِنِین مَرحَمَت قِیلَه دِیلَرکِی: قَالَ لِي رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «لَوْلَا حَدَاثَةُ عَهْدِ قَوْمِكِ بِالْكُفْرِ لَنَقَضْتُ الْكَعْبَةَ، وَلَجَعَلْتُهَا عَلَى أَسَاسِ إِبْرَاهِيمَ، فَإِنَّ قُرَيْشًا حِينَ بَنَتِ الْبَيْتَ اسْتَقْصَرَتْ، وَلَجَعَلْتُ لَهَا خَلْفًا»[2]
مَنَه بُو مَضمُوندَگِی رِوایَتلَر جُودَه کُوپ. هَر قَندَی حالَتدَه هَم رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّم مَنَه بُو اِصلاحات اوُچُون شَرائِط وَ مُقَدَّماتلَر هَلِی مُهَیّا بوُلمَه گنلِیگِی سَبَبلِی وَ اوُنِی وَقتِی یِیتِیب کِیلمَه گنلِیگِی وَ بُو اِصلاحاتلَرنِی عَمَلگه آشِیرِیشلِیک بَتتَرراق عاقِبَتلَرنِی وُجُودگه کِیلتِیرِیشِی موُمکِینلِیگِی وَ بُو مُنکَرنِی یوُقاتِیشلِیک اوُندَندَه کَتتَه راق مُنکَرگه سَبَب بوُلگه نِی اوُچُون، اوُنگه کِیرَکلِی شَرائِط مُهَیّا بوُلمَه گوُنِیچَه بوُ اِیشنِی عَمَلگه آشِیرِیشدَن باش تارتگنلَر وَ کوُرِیب توُرگه نِیمِیزدِیک بوُتوُن عُمرلَرِی دَوامِیدَه هَم بُو اِصلاحاتلَرنِی قِیلِیشگه مُوَفَّق بوُلمَه گنلَر.
مَنَه بُو بارَدَه مُقَدَّماتلَرنِی تَیّارلَشگه وَ مُناسِب شَرائِطنِی مُهَیّا قِیلِینِیشِی وَ مُناسِب زَمانگه یِیتِیش لازِملِیگِیگه جُودَه کوُپ مِثاللَر مَوجُود، مَثَلاً بِیر عَیال کِیشِینِی نَماز اوُقِیشِی هَم اوُزِیگه خاص مُقَدَّماتلَرگه اِیگه، اوُلَر هَم اِیرکَک کِیشِیلَرگه اوُحشَب طَبِیعِی حالَتدَه طَهارَت آلِیشلَرِی وَ قِبلَه گه یوُزلَه نِیشلَرِی کِیرَک، اَلاهِیدَه شَرائِطدَه اِیسَه اوُ شُوندَی حالَتگه توُشِیب قالَه دِیکِی، اوُنِی اوُزِینِی مُناسِب وَقتِی یِیتِیب کِیلمَه گوُنچَه صَبر قِیلِیشگه مَجبُور بوُلَه دِی. مَنَه بُو مَجبُورِی حالَت شَخصنِی اوُزِینِی قوُلِیدَه اِیمَس، اَمّا آرَه دَه شوُندَی حالَتلَر هَم اوُچرَیدِیکِی، بوُندَی اِضطِرارِی حالَتلَر اوُرتَه دَن کوُتَه رِیلمَه گوُنچَه صَبر قِیلِیشگه توُغرِی کِیلَه دِی.
(دوامی بار…….)
[1]صحيح البخاري – (4506) . صحيح مسلم – الحج (1333) . سنن الترمذي – الحج (875) . سنن النسائي – مناسك الحج (2901)
[2]صحيح البخاري – العلم (126). صحيح مسلم – الحج (1333) سنن الترمذي – الحج (875)