مُقَدَّمات دَرسلَرِی/ آلتِینچِی دَرس: نِیمَه قِیلِیش کِیرَک؟ آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَت.
شیخ ابو حمزه هورامی حفظه الله نی ااودیا تسمه سیدن یازیب آلینگن.
(130- قیسم)
حَه، اَلله نِینگ شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَرگه تَسلِیم بوُلمَیدِیگن کِیشِیلَرگه نِسبَتاً مُعامَلَه قِیلِیش بوُیِیچَه مُسُلمانلَرنِینگ اِینگ یَقِین مَقصَدلَرِیدَن بِیرِی شوُکِی، اوُلکَن دُشمَن بِیلَن مُعامَلَه قِیلِیشدَه یَنَدَه کوُپراق وَ اوُلکَن قُدرَتنِی کَسب قِیلِیش اوُچُون کافِرلَرنِینگ جَمِیعیَتِینِی آرَه سِیدَن اوُزلَرِیگه یاردَم بِیرَه دِیگن کوُچلَرنِی چِیقَه رِیب آلِیشلَرِی لازِم، اوُلَرنِی حِمایَه قِیلَه آلَه دِیگن یاکِی اوُلَرنِی آزادلِیگِینِی تَعمِینلَیدِیگن هَر قَندَی کِیشِیلَردَن فایدَه لَه نِیشلَرِی کِیرَک وَ دُشمَننِی اوُرتَه سِیدَگِی هِیلمَه – هِیل صَفلَرنِی آرَه سِیدَه مَوجُود بوُلگن اِیختِلافلَردَن وَ اوُلَرنِینگ توُرلِی- هِیل نَظَرگه اِیگه بوُلِیشلَرِیدَن فایدَه لَه نَه بِیلِیشلَرِی لازِم، اَگر قادِر بوُلِیشسَه اوُلَرنِینگ یَحشِی قابِلِیَتلَرِی اوُچُون توُلاو توُلَشلَرِی هَم کِیرَک.
مَنَه بُو کافِرلَرنِی یانِیدَه باشقَه بِیر کافِرلَرنِینگ دَستَه سِی هَم مَوجُود بوُلِیب، اوُلَر هَم اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَرگه تَسلِیم بُولِیشمَیدِی، اَمّا اِیککِی مَقصَد سَبَبلِی، «أَطْعَمَهُمْ مِنْ جُوعٍ وَآمَنَهُمْ مِنْ خَوْفٍ» آچلِیک وَ فَقِیرلِیکدَن قوُتوُلِیش اوُچُون وَ رِفاهنِی قوُلگه کِیرِیتِیش وَ قوُرقوُدَن، ناتِینچلِیکدَن قوُتوُلِیش وَ اَمنِیَتنِی قوُلگه کِیرِیتِیش اوُچُون مُسُلمانلَر بِیلَن بِیرگه هَمراه بوُلِیشَه دِی. اوُلَر بِیزلَرنِی دِینِیمِیزنِی هاحلَشمَیدِی، فَقَط بِیزلَر آرقَه لِی تَعمِینلَه نَه دِیگن دُنیانِی اِیستَه شَه دِی. اوُلَرنِینگ مَنَه بُو طَلَبلَرِی بوُتوُن تَرِیخ دَوامِیدَه مَوجُود بوُلگن بوُلِیب، بُو شَرعِی جَوابگه موُحتاج بوُلگن اوُرِین حِسابلَه نَه دِی. مَنَه بُو اِیککِی طَلَب اَنَه بُو دَستَه نِینگ بِیزلَر بِیلَن بِیرگه هَمراه بوُلِیب مُتَّحِد بوُلِیشلَرِی اوُچُون عِللَتنِی آگاهانَه، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی حالَتگه آلِیب کِیلَه دِی وَ اوُ مُوبهَم بوُلمَه گن رَوشَن، عَمَلِی، اَنِیق، ظاهِرِی جَوابگه مُوحتاج. حوُددِی شوُندَی جَوابنِی رَسُول الله صلی الله علیه وسلمدن وَ اوُ کِیشِینِی اَصحابلَرِیدَن آلِیشگن اِیدِی.
بُو یِیردَه شُو نَرسَه گه اِعتِبار بِیرِیلِیشِی کِیرَککِی، کافِرلَرنِینگ مَنَه بُو دَستَه سِی بِیلَن هَمپَیمان بوُلِیشلِیک وَ وَحدَتگه اِیرِیشِیشلِیک، فَقَطگِینَه اوُچ کَنَلدَن بِیرِینِی یوُلِی آرقَه لِی وُجُودگه کِیلگن اوُمَّتنِی قوُل آستِیدَه بوُلِیشِی کِیرَک، یَعنِی رَهبَرِیَت قُدرَتِی بُو اوُمَّتنِی قوُلِیدَه بوُلِیب اَنَه بُو کافِرلَر اوُلَرنِی قوُل آستِیدَه بوُلِیشلَرِی لازِم. اَگر بِیر کِیشِی مَنَه بُو اوُچ کَنَلدَن باشقَه سِینِی قوُل آستِیدَه هَم اَنَه بُو کافِرلَر بِیلَن هَمپَیمان بوُلِیش موُمکِین دِیب تَصَوُّر قِیلسَه، شُبهَه سِیز اوُ حَیالپَرَستلِیک قِیلِیبدِی، چوُنکِی بُو حالَتدَه اوُ اِیستَه سَه وَ اِیستَمَسَه هَم مَنَه شوُ کافِرلَرنِی قوُلِیدَه اَبزارگه اَیلَه نِیب قالَه دِی، بوُنِی وَحدَت اِیمَس،بَلکِی تَسلِیم بوُلِیش دِییِیلَه دِی، تَسلِیم بوُلِیش بِیلَن وَحدَتنِی اوُرتَه سِیدَه جوُدَه کَتتَه فَرق بار.
مِثال طَرِیقَه سِیدَه اَیتَه دِیگن بوُلسَک، حاضِرنِی اوُزِیدَه سوُرِیَه دَه هَم شوُندَی گوُرُوهلَر بارکِی، سِکوُلار توُرکِیَه حُکوُمَتِینِی کَنَلِی آرقَه لِی نَتانِی حِذمَتِینِی قِیلِیشَه دِی، باشقَه بِیر گوُرُوهلَر اِیسَه آلِ سَعُودنِی ،قَطَرنِی، اِیاردَه نِیَه نِی، قُوَیتنِی کَنَلِی آرقَه لِی اِمِیرِکَه نِی اِیختِیارِیدَه حِذمَت قِیلِیشَه دِی. یَنَه اوُجَلاننِی ساتقِین توُدَه سِیگه اوُحشَه گن باشقَه بِیر گوُرُوهلَر هَم بارکِی – کوُردلَرنِینگ حاضِرگِی دَوردَگِی مُسَیلَمَه یِی کَذّابِی – اوُلَر رُوسلَرنِی اِیختِیارِیدَه حِذمَت قِیلِیشَه دِی، مَنَه بوُ گوُرُوهلَرنِینگ بَرچَه سِی نَوبَتدَن نَتانِی وَ اَمِیرِکَه نِی وَ راسِیَّه نِی سِیاسَتلَرِی اَساسِیدَه بِیر- بِیرلَرِی بِیلَن جَنگ قِیلِیشَه دِی. بُو یِیردَه وَحدَت مَوجُود اِیمَس، بَلکِی اوُلَر فَقَط اَبزارگه اَیلَه نِیب قالِیشگن خالاص، اوُلَر فَقَط اَربابلَرِینِی حِذمَتِینِی قِیلِیشَه دِی.
کافِرلَر بِیلَن وَحدَتگه اِیرِیشِیشلِیک فَقَط وَ فَقَط اوُچ اَبزاردَن بِیرِی آرقَه لِی وُجُودگه کِیلگن اوُمَّتنِی واسِیطَه سِیدَه عَمَلگه آشِیرِیلَه دِی، اَلله تَعالَی مَنَه بُو اوُمَّتنِینگ گوُمراه وَ سَرگردان بوُلمَسلِیگِینِی زَمانَتِینِی بِیرگن وَ شُبهَه سِیز بُو یِیردَه قُدرَتنِینگ اوُرِینلَرِی حَقِیدَه گه پِیرِیلیَپتِی. بُو حَربِی قُدرَت بوُلِیب، اوُ دُشمَن بِیلَن عَلاقَه قِیلِیش بُویِیچَه مُسُلمانلَرنِینگ اَصلِی دِیپلامَه تِیکَه سِینِی حِمایَه چِیسِی حِسبالَه نَه دِی.
اَلله تَعالَی دُشمَنلَرِیمِیز بِیلَن مُعامَلَه قِیلگن پَیتِیمِیزدَه اِینگ مُهِم فَرضلَردَن بوُلگن اِرهاب وَ اوُلَرنِی حَربِی قُدرَت بِیلَن قوُرقِیتِیشگه اِیشارَه قِیلِیب مَرحَمَت قِیلَه دِیکِی: وَأَعِدُّواْ لَهُم مَّا اسْتَطَعْتُم مِّن قُوَّةٍ وَمِن رِّبَاطِ الْخَیْلِ تُرْهِبُونَ بِهِ عَدْوَّ اللّهِ وَعَدُوَّکُمْ وَآخَرِینَ مِن دُونِهِمْ لاَ تَعْلَمُونَهُمُ اللّهُ یَعْلَمُهُمْ (انفال/60) ( اِی مُؤمِنلَر)، اوُلَر اوُچُون اِمکانِینگِیز بارِیچَه کوُچ وَ اِیگرلَنگن آتلَرنِی تَیّارلَب قوُیِینگِیزکِی، بُو بِیلَن الله نِینگ وَ اوُزلَرِینگِیزنِینگ دُشمَنلَرِینگِیزنِی هَمدَه اوُلَردَن تَشقَه رِی سِیزلَر بِیلمَیدِیگن – اَلله بِیلَه دِیگن باشقَه بِیراولَرنِی هَم قوُرقوُگه سالوُرسِیزلَر.
مَنَه بُو صُورَتدَه، اَصلِی توُسِیق رالِینِی اوُینَیدِیگن وَ بِیزلَرنِی، اَلله نِی دُشمَنلَرِینِی قوُرقِیتَه دِیگن وَ دُشمَننِی شَررِینِی بِیزلَردَن اوُزاقلَشتِیرَه دِیگن وَ کافِرلَر بِیلَن بِیرگه آلِیب بارِیلَه دِیگن دَعوَتِیمِیزنِی، حَربِی قُدرَت سَنَلَه دِی. اِعتِبار بِیرِینگلَر، فَقَط حَربِی قُدرَت حِسابلَه نَه دِی.
اَگر اَندَلوُسگه اوُحشَب بِیزلَرنِینگ مالِیَه وِی قُدرَتِیمِیز قَنچَه لِیک کوُپراق بوُلسَه، دُشمَنلَرِیمِیز هَم کوُپراق طَعمَه قِیلِیشَه دِی، فَقَطگِینَه عِلمِی قُدرَتنِی اوُزِی کِفایَه قِیلمَیدِی، حَتَّی مَککَه دَه رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّم اوُچُون عِلمنِی اوُزِی کِفایَه قِیلگن اِیمَس،بَلکِی فَقَط حَربِی وَ جِسمِی قُدرَتنِی تِیلِی بِیلَن بَعضِی مَرحَلَه لَردَه اِیسَه عِلمِی گاهِیدَه اِقتِصادِی حِمایَه نِی واسِیطَه سِیدَه صُحبَتلَه شِیشگه توُغرِی کِیلَه دِی.
رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّمنِینگ بَعثَتلَرِینِی اَوَّلِیدَه هَم اَلله نِی نُصرَتِیدَن سوُنگ، رَسُول الله گه ضَرَر یِیتِیشِیگه مانِعلِیک قِیلگن نَرسَه، بَنِی هاشِمنِینگ قِیلِیچلَرِی بُولگن، قُرآننِینگ آیَتلَرِی وَ رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّمنِینگ عِلملَرِینِی مِعزانِی یاکِی اوُمُّ المُؤمِنِین حَدِیچَه نِی مال – دَولَتِینِی اوُزِی قُدرَتگه اِیگه بوُلگن اِیمَس، عُمَر اِبنِ خَطّابگه یا سَعَد اِبنِ وَقّاصگه،عَلِی اِبنِ اَبِی طالِبگه ضَرَر یِیتمَسلِیگِیگه یاکِی سُمَیَّه، یاسِرگه وَ باشقَه لَرگه ضَرر یِیتِیشِیگه باعِث بوُلگن نَرسَه، مَنَه بُو قُدرَتنِی بار یا یوُقلِیگِی بوُلگن. باشقَه لَرنِی اوُستِیدَه مُعلوُم شَرائِطنِی مَجبُورلَب یوُکلَیدِیگن نَرسَه حَربِی قُدرَت بُولگن، شَخصنِی توُغرِی یا ناتوُغرِی شَرائِطلَرگه تَسلِیم بوُلِیشِیگه مَجبُور قِیلَه دِیگن نَرسَه هَم حَربِی قُدرَت اِیدِی. مَنَه بُو فارموُلَه اوُزاق اوُتمِیشدَن بوُیان حاضِرگِی دَورگه چَه وِیتا قِیلِیش حَققِی وَ باشقَه لَر قالِیبِیدَه حَلقَرا مِللَتلَر سَطحِیدَه یا مِنطَقَه وِی سَطحدَه حاکِملِیک قِیلَه دِی.
اَبِی طالِبنِی اوُلِیمِیدَن سُونگ بَنِی هاشِمنِینگ قُدرَت قِیلِیچلَرِی اَبُو لَهَبنِی قوُلِیگه اوُتَه دِی وَ رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّم مَنَه بُو حَربِی قُدرَتنِی حِمایَه سِیدَن مَحرُوم بُولَه دِیلَر، شوُنِینگ اوُچُون هَم اوُ کِیشِی باشِیدَه مَنَه بُو قُدرَتنِی طائِفدَگِی آدَملَرنِی قِیلِیچِی آرقَه لِی قوُلگه کِیرِیتسَه بوُلَه دِی ، دِیب فِکرلَیدِیلَر، اَمّا بُو نَرسَه مُیَسَّر بوُلمَیدِی، اِیندِی مَدِینَه دَه مَنَه بُو قُدرَتنِی قوُلگه کِیرِیتگن پَیتلَرِیدَه هَم، باشقَه کافِر قَبِیلَه لَر بِیلَن عَلاقَه قِیلِیش، حَتَّی اوُلَرنِی نَظارَت قِیلِیب باشقَه رِیش،مُنافِقلَرنِی باشقَه رِیش بوُیِیچَه هَم، اوُ کِیشِینِینگ حَربِی قُدرَتِینِی مِعزانِی اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی قانوُنلَرنِی حِمایَه سِی آستِیدَه اِینگ مُهِم اوُرِیننِی تُوتَه دِی.
حُدَیبِیَه پَیمانِیدَگِی آشکار فَتحدَن آلدِین وَ آشکار فَتحدَن کِییِینگِی دَوردَه رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّمنِی دِیپلامَه تِیکَه سِیدَگِی قُدرَتنِی مِعزانِیگه قَرَب اوُنِیب – اوُسَه یاتگن اِیدِی، اوُ مَککَه فَتحِیدَن سُونگ اوُزِینِی اِینگ یوُقارِی چوُققِیسِیگه کوُتَه رِیلدِی. نِیمَه اوُچُون؟ چوُنکِی بُو دَوردَه مُسُلمانلَرنِینگ حَربِی قُدرَتِی هَم عَوجِیگه چِیقَه یاتگن اِیدِی.
(دوامی بار…….)