مُقَدَّمات دَرسلَرِی / سَککِیزِینچِی دَرس: فِطرِی اِیختِیاج صِیفَتِیدَگِی شادلِیک وَ اوُنِی قَندَی کانترال قِیلِیب باشقَه رِیش.
شیخ ابو حمزه هورامی حفظه الله نی ااودیا تسمه سیدن یازیب آلینگن.
(13- قیسم)
– اِعتِقاد قَندَی بوُلِیشِیدَن قَطعِی نَظَر، بَرچَه آدَملَر اوُزلَرِینِی شادلِیک وَ بَختلَرِینِی اوُزاق دَوام اِیتِیشِیگَه سَبَب بوُلَه دِیگَن نَرسَه لَردَن بِیرِی، بُو نِکاه وَ عائِلَه وِی حَیاتدِیر.
رسُول الله صَلّی الله عَلَیهِ وَسَلّم نِکاهنِی اوُزلَرِینِینگ سُنَّتلَرِیدَن بِیرِی دِیب بِیلَه دِیلَر، بِیر کِیشِی کِیلِیب مَنَه بُو سُنَّتنِی اوُزِیگَه حَرام قِیلِیشِی هَم، نَهِی قِیلِینگَن، « فَمَنْ رَغِبَ عَنْ سُنَّتِی فَلَیْسَ مِنِّی» [1] کِیمکِی مِینِی یوُلِیم وَ رَوِیشِیمدَن اوُزاقلَشسَه، مِیندَن اِیمَس.
– آدَملَر شادلِیک وَ بَخت کِیلتِیرَه دِی وَ اوُنِی دَوامِی بوُلِیشِیگَه سَبَب بوُلَه دِی، دِیب اِعتِقاد قِیلگَن اوُرِینلَردَن یَنَه بِیرِی،پوُل وَ بایلِیکدوُر. بُو اَنَه اوُشَه « أَطْعَمَهُمْ مِنْ جُوعٍ»نِی اوُزِیدوُر، رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّم کوُپ مَرتَه فَقِیرلِیکنِی کُفر بِیلَن شِیرکنِی یانِیگَه قوُیگَنلَر وَ بُو اّیککاوّیدُن اَلله دَن پَناه سُورَه گَنلَر:
– اوِ کّیشّی هُر کوِنّی اّیرتُه تانگدُه وُ شامدُن آلدّین قوِیّیدُگّی ذّکرنّی مُرحُمُت قّیلگُنلُر: «اللَّهُمَّ أَعُوْذُ بِکَ مِنَ الْکُفْرِ، وَالْفَقْرِ»[2] “اِی اَللَهِیم! کُفر وَ فَقِیرلِیکدَن سِیندَن پَناه سوُرَیمَن”.
– اوُ کِیشِی حَتَّی اوُیقوُدَن آلدِین هَم مَرحَمَت قِیلَر اِیدِیلَرکِی: اِقْضِ عَنَّا الدَّینَ وأغْنِنَا مِنَ الفَقْرِ . بِیزنِی قَرضلَرِیمِیزنِی طوُلَب بِیرگِین وَ بِیزلَرنِی فَقِیرلِیکدَن اوُزاقلَشتِیر.
فَقِیرلِیکدَن نَجات تاپِیشلِیک «أَطْعَمَهُمْ مِنْ جُوعٍ» شُبهَه سِیز هَمَّه گَه شادلِیک وَ بَخت کِیلتِیرَه دِی، اِیندِی اَگَر بِیر کِیشِینِی بایلِیگِیگَه یَنَه مال- دَولَت قوُشِیلسَه، اَلبَتَّه اوُنِی شادلِیگِی هَم کوُپَه یَه دِی، اَگَر بایلِیگِی کَمَیسَه شادلِیگِی هَم کَمَیَه دِی – بُو حالَت کوُپراق جَمِیعیَتنِی کَم دَرآمَد قَتلَمِینِی آرَه سِیدَه اوُچرَیدِی – چوُنکِی شَخصلَرنِی ماددِی اِیختِیاجلَرِینِی بَرطَرَف قِیلَه دِیگَن دَرَجَه دَگِی دَرآمَد،اوُلَرنِینگ شاد وَ حوُرسَند بوُلِیشلَرِیگَه تَأثِیر قِیلَه دِی، لِیکِن حَددَن تَشقَه رِی کوُپ دَرآمَد اِنساندَگِی شادلِیک وَ بَختنِی کوُپَیتِیرمَیدِی، مَگَرَمکِی شَخص مَنَه بُو بایلِیگِینِی اَلله نِی یوُلِیدَه حَرج قِیلَه دِیگَن بوُلسَه وَ بِیر نَرسَه لَرنِی اوُزِینِی قِیامَتِی اوُچُون ذَهِیرَه قِیلسَه وَ شوُ یُول بِیلَن اوُزِینِی شادلِیگِینِی دائِمِی قِیلِیب کوُپَیتِیرسَه، بُو باشقَه مَسَلَه. شُو سَبَبلِی هَم رَسُول الله صَلّی الله عَلَیهِ وَسَلَّم مَرحَمَت قِیلگَنلَر: نِعْمَ الْمَالُ الصَّالِحُ لِلرَّجُلِ الصَّالِحِ.[3] صالِح وَ یَحشِیلِیک قِیلوُچِی کِیشِینِی اِیختِیارِیدَه بوُلگَن حَلال وَ پاک مال- دَولَت قَندَی هَم یَحشِی.
مَنَه بوُندَی کِیشِیلَرنِی بایلِیگِی هَر قَنچَه کوُپَیسَه، شوُ اَندازَه دَه اوُزلَرِی اوُچُون شادلِیک ساتِیب آلِیشَه دِی وَ باشقَه لَرنِی شاد قِیلِیشَه دِی. بِیر مُجاهِدنِی اِیختِیاجِینِی قاندِیرِیشَه دِی، شِفاخانَه وَ کوُپرِیک، یُول قوُرِیشَه دِی یا آدَملَر اوُچُون قوُدوُق قَزِیشَه دِی وَ سوُونِی تازَه لَب بِیرُوچِی مَنبَع لَرنِی وُجُودگَه کِیلتِیرِیشَه دِی یا اوُزِی یالغِیز بالَه لَرِینِی باقَه یاتگَن عَیاللَرگَه یاردَم بِیرَه دِیگَن مَرکَزلَرنِی تَشکِیل قِیلِیشَه دِی وَ بوُ شَخصلَر بوُندَن باشقَه عُمُوم مَنفَعَت کِیلتِیرَه دِیگَن اِیشلَرنِی پوُللَرِی بِیلَن عَمَلگَه آشِیرِیشَه دِی، بُو اِیشلَر هَم اوُزلَرِینِی حوُرسَند وَ شاد بُولِیشلَرِیگَه سَبَب بوُلَه دِی وَ هَم اوُلَرنِی حِذمَتلَرِیدَن فایدَه لَنَه یاتگَن کِیشِیلَرنِی هَم حوُرسَند قِیلَه دِی.
عُثمان اِبنِ عَفّان رَسُول الله صَلّی الله عَلَیهِ وَسَلَّمدَن اِیککِی مَرتَه جَنَّتنِی ساتِیب آلگَن اِحسانلِی کِیشِیلَردَن بِیرِی بوُلگَنلَر؛ بِیرِینچِی مَرتَه رُومَه قوُدُوغِینِی ساتِیب آلگَن پَیتلَرِیدَه، اِیککِینچِیسِی اِیسَه عُسرَه لَشکَرِینِی تَعمِینلَه گَن پَیتلَرِیدَه بُولگَن اِیدِی. شوُ سَبَبلِی هَم اوُزلَرِینِی یارانلَرِیگَه ،اَنَس رَضِیَ الله عَنهُ کَبِیلَرنِی حَققِیگَه دُعا قِیلَردِیلَر: [4]. [5] اللَّهُمَّ أَكْثِرْ مَالَهُ وَوَلَدَهُ، وَبَارِكْ لَهُ فِيمَا أَعْطَيْتَه[6] اِی اَلله! اوُنِی مال وَ فَرزَندلَرِینِی کوُپَیتِیرگِین وَ اوُنگَه بِیرگَن نَرسَه لَرِینگگَه بَرَکات عَطا اِیتگِین.
– هَمَّه اِنسانلَرنِی اِعتِقادِی بوُیِیچَه شادلِیک وَ بَخت کِیلتِیرَه دِیگَن اوُنِی بَردَوام قِیلَه دِیگَن اوُرِینلَردَن یَنَه بِیرِی، سَلامَتلِیک وَ جِسمانِی وَضِیعیَتدوُر، اِسلام طَهارَت قانوُنلَرِیدَن تارتِیب تا بَعضِی اِستِعمال قِیلِینَه دِیگَن، اَمّا ضَرَر کِیلتِیرَه دِیگَن نَرسَه لَرنِی مَنع قِیلِیش قانوُنلَرِی وَ قَندَی طَعاملَه نِیش،اوُحلَش، جِسمانِی مَشق مَشغوُلاتلَرِی بِیلَن شوُغوُللَنِیش بارَه سِیدَگِی تَوصِیَه لَر بِیلَن اِنسانلَرنِینگ جِسمِی سَلامَتلِیکلَرِینِی مُحافِظَت قِیلَه دِی. وَ اِنسان اَلله نِی شَرِیعَتِیدَگِی مَنَه بُو قانوُنلَرنِی رِعایَت قِیلِیش آرقَه لِی اوُزِینِی جِسمِی سَلامَتلِیگِینِی مُحافِظَت قِیلَه دِی وَ شادلِیگِینِی دَوامِی بوُلِیشِینِی تَعمِینلَیدِی.
– شادلِیکنِی ثابِت وَ دائِمِی بوُلِیشِیگَه اِنسانلَر اِعتِقاد قِیلَه دِیگَن مُهِم اوُرِینلَردَن یَنَه بِیرِی، اَمنِیَتدوُر، بِیزلَر «وَآمَنَهُمْ مِنْ خَوْفٍ» بارَه سِیدَه آلدِین هَم کوُپ مَرتَه اَمنِیَتنِینگ حَیاتنِی توُرلِی- هِیل قِیررَه لَرِیدَگِی اوُرنِیگَه اِشارَه قِیلِیب اوُتگَنمِیز.
(دوامی بار……)
[1] متفق علیه
[2] أبو داود 4/ 324، وأحمد 5/ 42
[3] رواه أحمد وغيره وصححه الألباني.
[4] البدایه و النهایه: 5/4
[5]آثار المدینه المنوره، عبدالقدوس انصاری، ص: 245، چاپ مدینه/ الجواهره فی نسب النبی و اصحابه العشره: 2/173
[6]متفق عليه، أخرجه البخاري -واللفظ له- (ص536 ح 6378)، و (ص533 ح6334) و(ص534 ح6344) و رواه أيضاً (ص155 ح1982) بسنده عن أنس – رضي الله عنه. وأخرجه مسلم (ص1113 ح2480_2481)، و (ص780 ح660)