مُقَدَّمات دَرسلَرِی/ آلتِینچِی دَرس: نِیمَه قِیلِیش کِیرَک؟ آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَت.

مُقَدَّمات دَرسلَرِی/ آلتِینچِی دَرس: نِیمَه قِیلِیش کِیرَک؟ آنگلِی، مَقصَدلِی وَ حَرَکَتلَه نوُچِی وَحدَت.

شیخ ابو حمزه هورامی حفظه الله نی ااودیا تسمه سیدن یازیب آلینگن.

 (42 قیسم)

کوُرِیب توُرگه نِیمِیزدِیک مَنَه بُو مُتَخَصِّصلَرنِینگ عَدَدِی سَناقلِی بوُلگن، اَلله تَعالَی نِینگ مَرحَمَت قِیلِیشِی بوُیِیچَه:  «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ» أُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ  یَعنِی هَمَّه مُجتَهِد وَمُتَخَصِّص بوُلمَه گن، بَلکِی شوُرادَه اِیشتِراک اِیتَه دِیگن وَ اوُلَرنِی رَعی شوُرادَه اوُلِی الاَمر شوُراسِیدَه اِرایَه بِیرِیلَه دِیگن کِیشِیلَر مَعلوُم اِیشلَر بوُیِیچَه مُتَخَصِّص بوُلِیشگن. اَمّا شوُرا اِجتِهادِینِی وَ شوُرانِینگ واحِد اِجماعسِینِی اوُرنِیگه کِیلگن مَذهَبلَر وَ شَخصِی اِجتِهادلَر، ناچار حالدَه نُبُوَّت مَنهَجِیگه اَساسلَنگن اِسلامِی حُکوُمَتنِی یوُقلِیگِی شُورانِی وَ اِجماعِی واحِدنِی یوُقلِیگِی سَبَبلِی اِضطِرارِی حالَتدَه وُجُودگه کِیلگن. بُو ضَرُورَت پَیتِیدَه اوُلَکسَه نِی گوُشتِینِی اِستِعمال قِیلِیشگه اوُحشَیدِی، اوُنِی لازِم بوُلگن پَیتدَه جاننِی حِفظ قِیلِیش اوُچُون اِستِعمال قِیلِیش کِیرَک بوُلَه دِی. مَذهَبدَن هَم اِضطِرارِی حالَتدَه اِسلامنِی حِفظ قِیلِیش وَ یَنَدَه کوُپراق تَفَرُّقنِی آلدِینِی آلِیش اوُچُون اِضطِرارِی حالَت اوُرتَه دَن کوُتَه رِیلمَه گوُنچَه فایدَه لَه نِیلَه دِی.

اِماملَر وَ مَذهَبنِی یِیتَکچِیلَرِی اوُلَرگه اِیرگه شوُچِیلَرگه خِلاف رَوِیشدَه هَمِیشَه، واحِد شوُراگه وَ واحِد اِجماعگه یِیتِیش اوُچُون مَنَه بُو اِضطِرارِی حالَتنِی یوُقاتِیشگه حَرَکَت قِیلِیشگن وَ نُبُوَّت مَنهَجِیگه اَساسلَنگن اِسلامِی حُکوُمَتنِی قَیتَه دَن تَشکِیل قِیلِینِیشِیگه  وَ اوُلِی الاَمر شوُراسِیگه، اوُنِی واحِد اِجماعسِیگه، واحِد جَماعَتگه قَیتِیشگه سَبَب بوُلَه دِیگن توُرلِی – هِیل یوُللَرنِی تَکلِیف قِیلِیشگن.

مَنَه بُو کوُرسَتمَه لَردَن بِیرِی، اوُلَرگه کوُر- کوُرانَه تَقلِید قِیلِیشدَن مَنع قِیلِیشگن. یاکِی اَیتِیشَردِیکِی:   إذا صحّ الحديثُ فهوَ مذهبي . اَگر حَدِیث صَحِیح بوُلَه دِیگن بوُلسَه، اوُ مِینِی مَذهَبِیمدُور. یاکِی اَبُو حَنِیفَه رَحِمَهُ الله گه اوُحشَه گن کِیشِیلَر اَیتَه دِیکِی: مُسُلمانلَر شِیعَه مَذهَبِیدَگِی نَفَس زَکِیَه رَحِمَهُ الله نِی قِیامِیگه طَرَفدارلِیک قِیلِیشلَرِی کِیرَک، تائِنکِی عَبّاسِیلَرنِینگ مِعراثِی سَلطَنَتلِی حُکوُمَتِی اِنقِراضگه اوُچرَه گوُنچَه وَ یَنَه قَیتَه دَن نُبُوَّت مَنهَجِیگه اَساسلَنگن اِسلامِی حُکوُمَت تِیکلَنگوُنِیچَه. حَتَّی مَنَه بُو مُهِم اَصلگه اوُزِینِینگ قَنچَه لِیک پایبَند اِیکَنلِیکلَرِینِی مِعزانِینِی کوُرسَه تِیش اوُچُون اَیتگن اِیدِیکِی: اَگر مَنصُور عَبّاسِی مَسجِید قوُرِیب ، کِیلِیب مَنَه بُو مَسجِیدنِی اِیشِیکلَرِینِی سَنَه گِین، دِیسَه،هَرگِیز اوُنگه یاردَم بِیرمَیمَن وَ اَگر مَنَه بُو مَسجِیدنِی قوُرِیش اوُچُون خَرج قِیلِینگن پوُللَرنِی سَنَشنِی طَلَب قِیلسَه، هَرگِیز اوُنِی سَنَه مَیمَن وَ…….حَه، مَنَه بُو بُویُوک اِمام رَحِمَهُ الله آخِیرِیدَه هَم حوُددِی شُو عَبّاسِی حُکوُمَتنِی زِندانِیدَه زَهَرلَه نَه دِی وَ نُبُوَّت مَنهَجِیگه اَساسلَنگن اِسلامِی حُکوُمَتنِینگ قَیتِیشِی یوُلِیدَه جان بِیرَه دِی، مَنَه بُو حُکوُمَت نَفَس زَکِیَه گه اوُحشَه گن بِیر شِیعَه شَخصنِی قوُلِی بِیلَن قَیتِیب کِیلَه دِیمِی یا باشقَه شَخصمِی، بُو نَرسَه لَر اوُ کِیشِیگه مُهِم بوُلگن اِیمَس.

اِمامِی مالِک رَحِمَهُ الله هَم عَبّاسِیلَرنِینگ اِسلامِی اِضطِرارِی بَدَل حُکوُمَتِیگه قَرشِیلِیک صِیفَتِیدَه وَ بُو حُکوُمَتنِی ضَعِیفلَشتِیرِیش اوُچُون نُبُوَّت مَنهَجِیگه اَساسلَنگن اِسلامِی حُکوُمَتنِی قَیتَه رِیشنِی هاحلَیدِیگن مُجاهِدلَرنِی فایدَه سِیگه مَرحَمَت قِیلگن اِیدِیکِی: مَجبُورِی طَلاق صَحِیح بوُلمَیدِی. مَنَه بُو عَبدُالمَلِیک عَبّاسِی حاکِم بوُلگن حُکوُمَتگه ضَربَه اِیدِی. مَنَه شوُ عَبّاسِی شاهنِی زَمانِیدَه قَسَملِی طَلاق وُجُودگه کِیلدِی، اوُندَه کِیشِیلَر اَگر سِیزنِی بَیعَتِینگِیزدَن باش تارتسَم عَیالِیم طَلاق بوُلسِین، دِییِیشگه مَجبُور قِیلِینگن. اِمامِی مالِک شوُندَه مَجبُورِی طَلاق توُغرِی بوُلمَسلِیگِی حَقِیدَه حَدِیث کِیلتِیرَه دِیلَر وَ بُو اِیشلَرِی سَبَبلِی اوُ کِیشِینِی شوُنچَه لِیک شَللاق بِیلَن اوُرِیشَه دِیکِی، بُو حادِیثَه تَرِیخدَه مَشهُور بوُلگن.  اِمامِی اَحمَد رَحِمَهُ الله هَم حوُددِی شوُندَی بوُلگنلَر، اِمامِی شافِیعِی رَحِمَهُ الله دائِمِی رَوِیشدَه آلِیب بارگن مُبارَزَه لَرِی بِیلَن بِیرگه هِجرَت قِیلِیب قاچِیب کِیتَه دِیلَر. شِیعَه اِماملَرِینِی بَرچَه سِی هَم قُرآننِی هَمَّه نَرسَه اوُچُون مِعیار قِیلِیشگن. اِمامِی صادِق رَحِمَهُ الله دَن رِوایَت قِیلِینَه دِیکِی:

  • مَا أَتَاكُمْ عَنَّا مِنْ حَدِيثٍ لَا يُصَدِّقُهُ كِتَابُ اللهِ فَهُوَ زُخْرُفٌ[1]
  • لَا تُصَدِّقْ عَلَيْنَا إِلَّا مَا وَافَقَ كِتَابَ اللهِ وَ سُنَّةَ نَبِيِّهِ[2]
  • كُلُّ شَيْ ءٍ مَرْدُودٌ إِلَى الْكِتَابِ وَ السُّنَّةِ وَ كُلُّ حَدِيثٍ لَا يُوَافِقُ كِتَابَ اللَّهِ فَهُوَ زُخْرُفٌ.

هَر قَندَی حُکم آخِیرِیدَه خُدانِی کِتابِیگه وَ پَیغَمبَرنِی سُنَّتِیگه قَیتَه رِیلِیشِی کِیرَک وَ خُدانِی کِتابِیگه مُوافِق کِیلمَیدِیگن هَر قَندَی حَدِیث بِیهُودَه دِیر. [3]

مَنَه بُو بُویُوک کِیشِیلَر وَ مَذهَبلَرنِی یِیتَکچِیلَرِی اِسلام دِینِینِینگ طَبِیعِی یوُنَه لِیشِی شَخصلَرنِینگ رَعیِی وَ اِجتِهادِی یوُلِیدَه قُربان بوُلمَسلِیگِی کِیرَکلِیگِینِی یَحشِی بِیلِیشَردِی، اوُلَر اوُزلَرِینِی هَم خَطادَن حالِی مَعصُوم دِیب حِسابلَشگن اِیمَس. سَیِّیدِیمِیز داوُد وَ قَضاوَت مَسَلَه سِیدَه، سَیِّیدِیمِیز نوُح وَ اوُ کِیشِینِینگ فَرزَندِی بارَه سِیدَگِی دُعاسِی، سَیِّیدِیمِیز اِبراهِیم وَ اوُ کِیشِینِی آتَه سِینِی حَققِیگه قِیلگن دُعاسِی، رَسُول الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَسَلَّمنِینگ یوز اوُگِیرِیشلَرِی وَ باشقَه لَر بارَه سِیدَه اَلله تَعالَی بِیر آزگِینَه بوُلسَه هَم رِعایَت قِیلمَه گنلِیگِینِی وَ اوُلَرنِی خَطالَرِیگه کوُز یوُممَه گنلِیگِینِی یَحشِی بِیلِیشَردِی، دُنیانِی آخِیرِیگه چَه هَم بوُتوُن بَشَرِیَت بوُلَردَن خَبَردار بوُلَه دِی وَ بُو باشقَه لَرنِینگ عِبرَت آلِیشلَرِی اوُچُون دَرس بوُلِیب قالَه دِی، اَلله تَعالَی اِینگ عَزِیز بَندَه لَرِینِی خَطالَرِیدَن هَم کوُز یوُممَسلِیگِینِی بِیلدِیرَه دِی.

اَلله تَعالَی اَصلِی قاضِی صِیفَتِیدَه مَنَه بُو عَزِیزلَرنِی خَطا اِجتِهادلَرِینِی وَ رَعیلَرِینِی بَیان قِیلَه دِی، اِیندِی مُسُلمانلَر اوُچُون مَنَه بُو بُویُوک کِیشِیلَر کِیتگندَن سُونگ سِیزلَردَن بُولگن اوُلِی الاَمر شُوراسِیگه اِطاعَت قِیلِیشنِی واجِب قِیلدِی وَ سِیزلَردَن بوُلگن اوُلِی الاَمر شوُراسِینِی قاضِی صِیفَتِیدَه کِیلتِیرَه دِی.

(دوامی بار………)


[1]مستدرك الوسائل للنوري الطبرسي، الطبعة الجديدة، ج 17، ص 304 – 305.

[2]وسائل الشيعة، ج 18، ص 89، حديث 47. 

[3]و افي كتاب العقل و العلم باب ماخذ بالسنة و شواهدالكتاب

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *